\ f ᾿ 4 ' 
SOND 


+ 
ἣν 


a πον 


~ 


“ὦ. 


πὰ ΣΕ ΣΕΣ 


me 


ὦ Ay 
ARNEL 
tal 
iy 
ΣΉ! 


a 
ν 


νὼ 
Ν ὧν 





Digitized by the Internet Archive 
in 2008 with funding from 
Microsoft Corporation 


https://archive.org/details/oldtestamentmanuO0Osandrich 











’ i "1 : 
>> te 
‘ “ ity 
ὁ ᾿ 
ut ; A, 
* 
, ἢ νυ" 
γ, q ᾿ 
A a 7 
" ἐν ia 
* γ 
ἤ ᾿ by i 
; ier 
re WY 4 ‘ 
᾿ πὶ νὰ 
‘ 
hy su i 
f 7 ἡ ' ᾿ 
nw t ‘ 
I ‘ i 
νυ fy 4 . 
ἜΣ 
& . 
Ϊ 
Ἶ 
at 
"Μή 
j 
¢ 
z 
/ 
: mee) t 
Π ᾿ Me ¥ 
- \ 
͵ 7 Y 
ΒΝ 
2 
i 
* 
= 
ἮΝ 
᾿ 
i 
T Π 
ἃ; 
ἢ ΤᾺ 
. 
x 
᾿ 
᾿ a) 














HE volumes of the University of Michigan 
Studies are published by authority of the 
Executive Board of the Graduate School 


of the University of Michigan. A lst 
of the volumes thus far published or ar- 


ranged for is given at the end of this volume. 





University of Michigan Seudies 
HUMANISTIC SERIES 


VOLUME VIII 


THE OLD TESTAMENT MANUSCRIPTS 
IN THE FREER COLLECTION 


THE MACMILLAN COMPANY 
NEW YORK - BOSTON - CHICAGO - DALLAS 
ATLANTA - SAN FRANCISCO 


MACMILLAN ἃ CO., Limirep 


LONDON - BOMBAY - CALCUTTA 
MELBOURNE 


THE MACMILLAN CO. OF CANADA, Ltp. 
TORONTO 

















PN a ἐδ ὩΣ L Ἕ 


ee LYE LO on. ‘ 


re i μα ἢ "τσ 


“eg ὙΨΟΥ͂; ἜΘΟΥ, i 















ὠς TN Jv¥ALOLIME O79 ) 
aloe Ὁ ἢ δε “ΡΥ Υ ΞΘ Ἄν OL. 

ΑΜ ΟΔΙΥΣΩΙ LAN Be γᾷ 
onDADALYYISIEN Dd | id OMDIYIEN OW 


DLN MpOeE 





ΩΣ . ὙΠ IH NIDMIDYdAD 


sHOADA OLY AO | Daaeire orig Πῆγο 
AKOAOLAMMOYYIVMD “onADDHLNIYDD, © 
HOHYNYDIY J iy δι Be sof OF. INXAOL ὌΧΙΘΥ | 
NOdINHkKaM AOYAOMIO Z; Ne 5 
“σον γέ LY UOIPLD >t AAVTOHIIM 
NIIONMNHAGLAY tek 
NHWHOVIYNtiLHo AOLAHMHOYVIL 
HL IY IN INAMINAY- ‘Agony τυ Hos 


τοι IOUAGL TD. 4Xp! mLALOO ΜΕΝ 


δ 
Ὁ 1. ἐδ το θεό ϑον 


«--- 


; | | ἔτ Ἢ & 


‘T 99%ld 


I XI-§I ‘IIIA ANONOUALOAAC 






ΣΝ 
δέ ighc OLS 4 
DAUIONY DIF 
Dodo id Ὁ 


sYIYOSDYOUYI 674, 
Ao- Nome QOma,od > 
od οὐχ, YYOLIY 

ἐς ΥΩ QDNLILOY 
| Oe ἈΝ ΤῊ YLINOIVOQYIALL IDLE we-t6 














Hk “OLD, FESTAMENT 
MANUSCRIPTS 


IN THI 


FREER COLLECTION 


BY 


HENRY A. SANDERS 


UNIVERSITY OF MICHIGAN 


New Dork 
THE MACMILLAN COMPANY 


LONDON: MACMILLAN AND COMPANY 


1917 


COPYRIGHT, Ig10 AND Ig17, 
By HENRY A. SANDERS. 





Set up and electrotyped. Published February, 1917. 


Norwood 3press 
J. 8. Cushing Co. — Berwick & Smith Co. 
Norwood, Mass., U.S.A. 


PREFACE 


Nearty five years have elapsed since the publication of Part I 
of this volume, but the editor has had little time to return to the 
manuscript problems then treated. The first half of the volume 
is therefore not a new edition, but a reprint. Obvious misprints 
have of course been corrected, and in making these corrections 
the various reviews of the first publication and the correspond- 
ence of Professor McLean have been most helpful. Not a few, 
however, of the corrections suggested by Sprengling in the review 
in the American Journal of Theology (vol. XV, pp. 114-115) were 
errors on his part, due to indistinctness of the Facsimile at the 
places in question. The photographs of so old and wrinkled a 
manuscript could not be made equally clear for all pages. 

In the publication of the manuscript of the Psalms the chief 
task has been to separate and read the badly decayed and black- 
ened leaves. No pains have been spared in making the work as 
complete and accurate as possible, yet in all too many cases these 
decayed fragments of a manuscript have no evidence on most 
interesting passages. All decayed or lost lines and parts of lines 
have been filled out in the text publication from the Swete text, 
except where the amount of space in the manuscript proved the 
existence of a variant. The first fifteen Psalms are so fragmen- 
tary, that it seemed best to give those lines only of which some 
part is preserved. 

I am much indebted to the libraries of Hartford Theological 
Seminary and Harvard University for the loan of books and to 
the library of the University of Michigan for the purchase of 


v 


vl PREFACE 


needed works. My most earnest thanks are also extended to Mr. 
Charles L. Freer for his interest in the work and his generous 


support of the publication. 
HENRY A. SANDERS. 


ANN ARBOR, MICHIGAN, 
August 22, 1915. 


CONTENTS 


PAGE 
Part I, THe WasHINGTON MANUSCRIPT OF DEUTERONOMY AND JOSHUA: 
History of the Manuscript I 
Palaeography 5 
Contents 18 
Text ‘ 18 
Lection marks ὡ 2 
Text Problem 33 
Deuteronomy 38 
Joshua . 48 
Collation. 57 
Deuteronomium 59 
Josue 83 
Part II. THe WASHINGTON MANUSCRIPT OF THE PSALMS: 
The Manuscript 107 
Palaeography ; 110 
Parchment, Leaves, ire Tok Rite, Writing’: 110 
Punctuation, Verses, Capitals, Paragraphs 114 
Diacritical and Other Marks . 116 
Spelling . : 118 
The Fragment Δα. : 121 
Corrections by Later Hands . 124 
The Text Problem 125 
The Text Problem in A P : : ; : : τ 125 
The Text Problem in A* : ἢ a : = 5 F 130 
The Reprint of Text 131 
The Text 133 
Appendix: Libraries ἜΣ ΠΕΣ the ΤῊΣ of the Ww ashington. Man- 
uscript of Deuteronomy and Joshua 351 
Indexes : 
English Index : Ξ : ὶ : : ᾿ 355 
Greek Index 357 
FACSIMILE PLATES 
I, Deuteronomy vill. 13-IX. 1. : : : : ᾿ Frontispiece 
FOLLOWING FAGE 
II. Deuteronomy x. 6-15 30 
Ill. Joshua τι. 11-18 : 48 
IV. Psalms Manuscript — Appearance w ben fads 106 
V. Psalm τιν. 5-17 110 
VI. Psalm Liv, 17-Lv. 2 114 
VII. Psalm exvut. 19-32 120 
VIII. Psalm cxvitt. 33-45 124 
IX. Psalm CXL. 11-CXLIIL. 4 130 


vii 





PART I 


THE WASHINGTON MANUSCRIPT OF 
DEUTERONOMY AND JOSHUA 





I HISTORY OF THE MANUSCRIPT 


Tue story of the purchase of the four Biblical Greek manu- 
scripts in the Freer Collection has been told in various articles 
and brief notes,' usually with additions on the subject of the 
supposed origin, Although I do not feel certain that the last 
word on the subject can be said even now, I venture to repeat 
the important facts and comments with such inferences as | am 
able to draw. 

The four mss were bought by Mr. Charles L. Freer of an Arab 
dealer named Ali in Gizeh, near Cairo, on December 19th, 1906. 
About the same time, Professor Stern of the Royal Library in 
Berlin had seen two rather imperfect photographs showing pages 
of the two better preserved mss, and on this evidence had declined 
to buy at the price asked. A little earlier, apparently late in 1906, 
the mss had been shown by Ali Arabi to Messrs. Grenfell and 
Hunt, who, in their brief examination by a most unsatisfactory 
light, took note practically of the ms of the Gospels alone. On 
their advice Mr. Hogarth recommended the purchase to the Brit- 
ish Museum, but nothing came of it. 


1 Biblical World, February, 1908, pp. 138-142, with plates. 

Goodspeed, Biblical World, March, 1908, pp. 218-226. 

Independent, January 9, 1908, pp. 107-108. 

Amer. Jour. of Arch. vol. 12 (1908), pp. 49-55, with plates. 

Proceedings Amer. Phil. Assoc. vol. 38 (1908), p. xxii. 

Gregory, Theolog. Literaturbl. vol. 29 (1908), Nr. 7, Sp. 73-76. 

Harnack, Theolog. Literaturzeit. March, 1908, Nr. 6, Sp. 168-170. 

Von Soden, Christliche Welt, May, 1908, Nr. 20, Sp. 482-486. 

Gregory, Das Freer-Logion, Leipzig, 1908, pp. iv + 66, with plates. 

Goodspeed, Independent, Sept. 10, 1908, pp. 596-6o1. 

Schmidt, Theolog. Literaturzeit. 1908, Nr. 12, Sp. 359-360. 

Biblical World, May, 1909, pp. 343-344, With plate. 

Amer. Jour. of Arch. vol. 13 (1909), pp. 130-141, with plates. 

Kenyon, Egyptian Exploration Fund, Arch. Report, 1907-1908. pp. 47-48. 

Goodspeed, Amer. Jour. of Theology, vol. 13 (1909), pp. 597-603. 

Some minor references will be found noted in the articles just cited. Purely popular 
reports and criticisms have been omitted. 


2 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


This is all that is positively known about the origin of the 
mss. The story that they were shown in Assiut has been proved 
false, and no reliance can be placed on the first statements of the 
dealer and others that they were bought in Akhmim or Esh- 
munén, especially as both statements have since been denied. 
This denial also takes away support from Professor Schmidt’s 
statement (Theolog. Literaturzeit.), that these four mss came from 
the White Monastery near Sohag, opposite Akhmim, whence were 
derived four mss (two Coptic and two Greek) bought by him. 
Schmidt’s assertion is still more discredited by the failure thus 
far of any of the mss to show that close text relationship to the 
Coptic versions of the Bible which he anticipated. 

In the Amer. Jour. of Arch. (vol. 13, p. 138 f.) in a discussion 
of the subscription to the ms of the Gospels, I have connected the 
name Timothy there found with the Church of Timothy in the 
Monastery of the Vinedresser, which was located near the third 
pyramid, according to Abu Salih’s Churches and Monasteries of 
Egypt (trans. by Evetts and Butler, p. 190). The connection of 
the mss with this church and monastery seems sure, whether we 
make the prayer in the subscription refer to St. Timothy or to 
some one in the monastery.' It is also noteworthy that the name 
Timothy is a later correction written on an erasure, and in black 
ink of the tint used in the lectionary marks of Deuteronomy, 
which will be discussed later. The monastery of the Vinedresser 
was Coptic and the assumption, that the words and marks in black 
ink in these Mss were inserted in that monastery, is borne out by 
the fact that no correction or addition to the text is in ink of that 
color. The various shades of brown ink used by the earlier hands 
in the mss would thus have to be referred back to the Greek mon- 
asteries where the mss were severally written. 

The Coptic (Jacobite) monastery of the Vinedresser was once 


1 Goodspeed (Amer. Jour. of Theol. vol. 13, p. 599) makes objections on the ground 
of the frequency of the name Timothy, the number of ancient monasteries, whose names 
are not known, and the lack of lectionary marks in the Gospels. A few lectionary marks 
are, however, found in the Ms of Deuteronomy, and further I should not expect the Greek 
Bible to be much read in a Coptic monastery after the fifth century. Neither do Professor 
Goodspeed’s statistics on the astounding number of early Egyptian monasteries seem to 
me in point. In this matter only those which survived until the eleventh or twelfth cen- 
tury, ie. to the time of Abu Salih, are of interest, for the mss doubtless remained for a 
long time in the place where the last change was made in the subscription. While the 
Ms of Abu Salih is defective (notably on the Nitrian desert), it doubtless once contained 
all the monasteries and churches known to him. 


HISTORY OF THE MANUSCRIPT 3 


burned by the Melchites (Abu Salih, p. 186), and it may well be 
that at its restoration, at the end of the fifth or in the sixth cen- 
tury, Mss were begged or bought from various sources to make a 
complete Greek Bible for the use of such monks as understood 
Greek. Both the weakness of the Melchites after the fifth cen- 
tury and the unlikelihood that a complete Greek Bible would have 
been desired later force us to accept as early a date as possible. 
On the other hand, the latest of the mss, the Epistles of Paul, 
cannot be dated palaeographically before the very end of the fifth 
century or, better, in the sixth, 

The Monastery of the Vinedresser seems to have perished 
between 1208 and 1441, and from that date until 1906 we have 
no clue to the resting place of the mss, though it is likely that 
they were preserved during a part of the remaining period in 
some more out of the way monastery. 

In such a ruined monastery or in some other hiding place of 
the desert the mss were found, probably in 1906; for the desert 
sand still filled wrinkles and was incrusted on the exterior when 
I began work on them, That the mss had been shown but few 
times before their purchase by Mr. Freer is indicated by the fact 
that even in the ms of the Gospels a large share of the leaves were 
still firmly stuck together, while in the other three mss hardly a 
beginning had been made in separating the leaves. 

There are many doubtful points in this summary, but we may 
still hope that time will continue to bring additional evidence. 
Already I consider as certain the origin of the four mss in Greek 
monasteries, their union in some Coptic monastery, such as that 
of the Vinedresser, and the continuance of their existence without 
separation from that time to the present. 

The ms of Deuteronomy and Joshua (Greek ms I) is at present 
kept at the home of Mr. Charles L. Freer in Detroit, Mich., but 
will eventually be transferred to the Smithsonian Institution in 
Washington, D.C., where it will be placed with the other collec- 
tions in the Gallery to be erected by Mr. Freer. For this reason 
it has been given the name Washington Manuscript (Codex Wash- 
ingtonensis) so as to suggest at the same time its future home in 
Washington and its ownership by the American people. In the 
Cambridge edition of the Septuagint now being edited by Messrs. 
Brooke and McLean, as also in the following pages, it will be 
designated by the letter @. 


4 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


A complete facsimile edition of the ms was published simultane- 
ously with the first publication of this Part, under the title, “ A 
Facsimile of the Washington Manuscript of Deuteronomy and 
Joshua”?! (University of Michigan, Ann Arbor, Michigan, 1910). 


1 Cited below as facsimile or, in case of frequent citations, merely by the page, column, 
and line. 


II. PALAEOGRAPHY 


Tue ms is written on fairly thick parchment, which, while 
preserving its strength, has wrinkled and hardened with age and 
exposure, so that the leaves will never again be flat and smooth. 
At the bottom the leaves are considerably decayed, but only in 
the case of the first two leaves and the last leaf has this decay 
extended into the text. On the whole the parchment is rather 
transparent for its thickness, though different pages vary much. 
It is mostly goatskin, as is seen from the large branching veins 
easily distinguishable when one looks through a leaf at a strong 
light. In the facsimile these veins are plainly seen at the top of 
page 133. They are just visible on a few other leaves, Sheep- 
skin parchment occurs quite frequently and the leaves are usually 
distinguishable. The hair side has about the same yellow tinge 
as the hair side of the goatskin, but the flesh side is not so white. 
Therefore the goatskin shows a stronger contrast between the 
different sides of the leaf. Rough spots showing clearly the hair 
roots are common on the margins of the leaves and especially at 
the corners. These defective portions represent commonly the 
parts of the skin which came under the legs of the animals, and 
because of the rubbing had imperfect hair or wool growth. The 
marks of the hair-roots are perceptibly larger and farther apart on 
the sheepskin (cf. p. 173 of the facsimile) than on the goatskin. 
Also the sheepskin seems to have become more discolored with 
age than the other. There are, further, spots of undue whiteness 
in both, probably due to the action of some foreign material, and 
a few others, which look like erasures but were really caused by 
the cohering of the leaves through decay and the force necessarily 
used in separating them. Good examples are seen on pages 13, 
59, and 96 of the facsimile. On page 14 is an example of mend- 
ing a hole in the parchment. The mending preceded the writing. 
On the upper and outer edges of the leaves and sometimes run- 
ning in between them slightly, there are traces of a light yellow 
dye or paint. It seems that this was a color applied after binding. 
It does not appear on the decayed parts. 

5 


6 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


The parchment varies in thickness from .11 mm. to .28 mm. 
The average is just under .18 mm. The thinnest specimens are 
goatskin and the thickest sheepskin. Leaves of goatskin are, how- 
ever, found measuring .27 mm., while no cases of skeepskin thinner 
than .15 mm. were noted. The largest leaves are 125 inches in 
height by ro} inches in width (31.9 cm. by 26.1 cm.), while the 
smallest measure 113 by ΤΟ inches (30 cm. by 25.5 cm.); the com- 
mon size is 12 by 10} inches (30.6 cm. by 25.8 cm.). 

The ink is a dark brown, of approximately the shade shown in 
the plates. It has faded rather unevenly, but I do not think it 
was ever black. The first three lines of Deuteronomy and the 
first two and the title of Joshua are in red. 

There are at present 102 leaves, or 204 pages, of which 201 
are written. There are two blank pages at the end of Deuteron- 
omy and one at the end of Joshua. The bookmarks showing the 
beginning of Deuteronomy and Joshua are seen on pages 1 and 
119 of the facsimile. They consist of small pieces of colored 
leather or parchment doubled over and pasted on to the outer edge 
of the leaf about equally distant from the top and bottom. Such 
marks were quite necessary for a volume containing at least six 
books, and may well have been added by the original binder. 

There are two columns (2.7 cm. apart) of 31 lines on each 
page. The width of the column is a trifle under three inches 
(7.5 cm.) between the ruled perpendiculars, but a line of writing 
is usually a little longer, though very rarely exceeding 34 inches 
(9 cm.). The number of letters in a full line varies from 11 to 17, 
though 13 and 14 are the most common numbers. The unusual 
variation in the length of lines is undoubtedly due to the care 
taken to divide the words properly at the end of the line. The 
rule is that all the consonants go with the following vowel and 
begin the second line, except that d, p, μ, and ν are joined to the 
preceding vowel when there is a following consonant ; double con- 
sonants are separated and compound words are generally divided 
into their component parts. To the last statement I noted one 
exception, εἰξιλατο on p. 144, 2, 2. In addition y is separated 
from a following δ, k, μι or x; θ and τ from a following p; x from 
a following 0, μι or o, once each, though it is regularly joined to 
these letters; also a is once divided from a following β, and β 
twice from a following p and once from a following o. [{ is note- 
worthy further that when οὐκ is followed by a verb the division 15 


PALAEOGRAPHY 7 


regularly thus: ov|keorac; I noted a single exception on page 8o, 
1,21. Similar are the odd divisions εἰπαυτὴ (page 99, 2, 15) and 
εἰξαντου (page 62, 1,11). This remarkable consistency shows con- 
scious effort and doubtless reflects the pronunciation of the time. 
As noted above, it has caused considerable variation in the length 
of the line. 

The ruling was always on the light (flesh) side of the parch- 
ment only, and was done rather lightly with a hard, blunt instru- 
ment. The perpendiculars were ruled a little more heavily than 
the horizontal lines, and so can still be easily seen on almost all 
pages. In ruling, a double leaf was spread out and the position 
of the lines determined by holes pricked with compasses near the 
edges of the leaves. Though often trimmed away in later rebind- 
ings, these marks are still found rather frequently. Compass pricks 
for the perpendiculars are very rarely found. It is possible that 
they were not regularly used. The perpendiculars run across the 
upper and lower margins to the very edge of the parchment. The 
facsimile seems to show double ruling of the lines, chiefly perpen- 
diculars, on a good many leaves, but all cases of supposed second 
ruling proved to be only impressions made in leaves by the reverse 
of heavy rulings on pages standing next to them. Accordingly 
these appear as indentations on the sides of the leaves that were 
unruled. On the opposite sides they are seldom visible. Good 
examples are found on pp. 11, 14, 22, 51, 59, 66, 91, 103, 121, 125, 
etc. On pp. 46 and 99 two indentations parallel to the regular 
ruling are distinguishable in spots. It is obvious that these im- 
pressions were caused by heavy pressure applied to the Ms, pre- 
sumably in the process of binding. If so, there were at least two 
bindings. The horizontal lines were ruled so as to barely reach 
the outer perpendiculars on each double leaf. The space between 
the columns and the margin next to the binding edge were there- 
fore ruled, but the outer margin was left unruled. Partial excep- 
tions due to carelessness occur on pp. 32, 40, 64, 68, 80, 84, 88, 
105, 147, 171, 183, 186. The compass pricks and the rulings are 
for every other line only, except that there is an extra point and 
ruling for line 2 on each page. The space between the regular 
rulings is 1.3 cm., and this space between lines 1 and 3 is always 
evenly divided by the extra ruling for line 2. The writing is upon 
the line, not below it. 

The ms consists of fourteen quires numbered on the upper right- 


8 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


hand corner of the first page of each with the numbers AZ to N. 
The quires numbered A to As are now lost. Of the fourteen quires 
preserved ten are of eight leaves each, three of six, and one of four. 
The four-leaf quire N is the last one of Joshua, and has its last page 
blank. Quire MA at the end of Deuteronomy is of six leaves, with 
the last one entirely blank. Quires AH and ME also consist at 
present of six leaves each, but were once of regular size, for a 
double leaf has been lost out of the middle of each. That this 
loss occurred in ancient times is proved by the presence of the 
badly decayed threads of an old binding still in proper place in 
each quire. This fact also, as well as the trimming of the leaves 
above mentioned, proves at least one rebinding in ancient times. 
The carelessness which would allow leaves to be lost out of two 
different quires in a ms, which otherwise shows no signs of wear, 
can be used as evidence in regard to its ancient home. Either 
the ms suffered from long periods of neglect interspersed with 
few and brief moments of interest, or its owners were not able to 
replace properly leaves once removed. The leaves of the quires 
are so arranged as to bring together the sides of the parchment 
which match. The light (flesh) side of the parchment forms the 
outside of each quire. 

The writing is an upright square uncial of good size. The 
writer shows an exceptionally good command of the pen, and his 
writing must be classed as more than ordinarily beautiful. Some 
letters, as € are a trifle awkward, but this is due to the badly 
chosen form, not to the inability of the writer. The abbreviation 
marks above letters are perhaps the most characteristic sign of his 
command of the pen and his desire to adorn. The writing is con- 
sistent throughout the ms. The regular height of the letters 
is 4mm.; v and € sometimes extend a little below the line, one 
style of 7 a little above the line; ¢ and Ψ are 10 mm. in height; 
p extends 2 to 3 mm. below the line. The various forms of the 
letters are shown in the following plate of the first column of page 46 
of the manuscript, which includes the common types of all the letters. 

The problem of dating the ms is by no means an easy one, but 
we can, I believe, reach an approximate result by using all of the 
evidence available. The parchment seems of a rather good type. 
In comparing it with the famous old mss, the Sinaiticus, Alex- 
andrinus, and others, I must rely mostly on my memory, as the 
parchment is seldom accurately described. It seems to me, how- 





rie yyx PCY Mcp. 
OF brCCwDiKYTOvVoOy 
YMcabDETIOPp EMECCOA’- 
ICNIAY TORI QDORHI O* 
CEeECOAT4CAITACEn 
“VPORACAYVOYDPVAA 
FECOAIDMAMPHCQP< 
NRICAYWPOYAKOYCSG 
CORK KAIAY TOO pee 
"TCOHCECOAI-KAle 
ΓΙ)" Ὁ ἍΤ CEKCinee 
MO POCNYIINION 
CHYPINIAZOMONe © 
EK CINOCATIOONWE: 
"PAI: GAAALHICENTAp 
PIXAKIFICATCEAIOKy 
“POYOYVYCOYTOYESA 
ΑΓ ΞΕ Krne 
ἈΓΡΓΜΨΜΕΙΓΟΝΥΝ-. ΤΟΝ ἊΝ 
ὙΡασΟΧΜ CHoOyvce 
CRP RACAOYARE IAC 
CScwCalrCceKTHe 
GQSOY HACECHCTEIAA 
POCOMKCOOCEO0Y 
rreOPCYEGCOAICEGr 
) ped ig KKATACDANIG! 
"PecPORIFIONTIPONM 
LEF.YM WU NAY Town: 


PART OF PAGE 46 OF THE MANUSCRIPT, SHOWING TyPES OF LETTERS MOST 
COMMONLY USED 





10 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


ever, that the parchment of our Ms varies much more in thickness 
and presents a less perfectly prepared surface, a condition which 
is especially apparent wherever rough spots occur. This Ms can- 
not, to be sure, be compared in point of elegance with a codex of 
the whole Bible as the Sinaiticus,' yet it was undoubtedly intended 
for a magnificent copy. It would seem, therefore, that in the 
region in which the ms was written, there still remained a little 
carelessness in regard to the character of a material which not so 
long before had been considered inferior to papyrus. 

Κα. Dziatzko (Untersuchungen iiber ausgewahlte Kapitel des 
antiken Buchwesens, Leipzig, 1900, p. 178 ff.) has thrown much 
new light on the dating of early mss by his thorough treatment of 
the subject of page headings or titles. He confined his attention 
mostly to Latin ss, but it is apparent from his argument that the 
same general principles would apply to the Greek also. Accord- 
ing to his divisions, Mss without page headings, from first or con- 
temporary hand, belong before the end of the fourth century; those 
with page headings added by contemporary hand, fifth century, 
later than which date would fall all mss having page headings from 
first hand. He, of course, recognizes that special circumstances or 
local usage might cause the omission of page headings sometimes 
even in large mss of the later centuries, but the presumption of 
age is always in their favor. Such a presumption can, therefore, 
be claimed for the Washington ms, for it has no page headings, 
and even the titles of the two books are from a later hand. The 
first hand wrote only the text and the simple subscription Sevrepo- 
νομιον to Deuteronomy. This is a plain mark of age. [{ is inter- 
esting to note that Dziatzko drew the Vatican Ms into his discussion, 
placing it at the end of the fourth century on the ground that the 
page headings omitted in the first few books and not always inserted 
thereafter, were from a second but certainly ancient hand. His 
sole argument for the second hand was the occurrence of the 
Egyptian w in the page headings but not in the text. He does 
not note that the titles and subscriptions of the books have this 
characteristic μ, and especially in the case of the subscriptions the 
resemblance to the page headings is close. The titles of the books 


1 This may well be used as an argument against a fourth century date for any of the 
great codices. Sanday (Old Latin Biblical Texts, 2, p. xm f.) says that it is not until the 
seventh century that we have Old Latin Pandects, i.e. great Mss of the whole Scriptures. 
The oft-cited passage in Eusebius, Vita Constant. 4, 36 f., does not prove that entire Bibles 
in single Mss were asked for or obtained for the churches of Constantinople. 


PALAEOGRAPHY It 


have been so mistreated in rewriting that I can make no surmise 
as to the original hand. It seems probable that the page headings 
and subscriptions are from the same hand, and I suspect that 
Dziatzko would have omitted the ms or dated it later, if he had 
noticed that the characteristic Egyptian m occurs rarely in the text 
also. The instances which I noted were all near the ends of lines 
where the letters are smaller and badly crowded. The writer 
plainly reverted to his natural hand because the crowding did not 
allow the ornamental imitative hand he was using. Therefore, it 
is not impossible that the page headings and subscriptions are from 
the same hand as the text. The same state of affairs is found 
in the Sinaitic ms. The page headings, titles, and subscriptions 
of the books are all characterized by the Egyptian μ, which also 
occurs frequently and from three of the different hands in the text. 
Again, it is only at the crowded ends of lines that this and other 
characteristic letters are seen. It would seem that both the Vati- 
can and the Sinaitic came from the same school of writers, who 
made a specialty of imitating a square uncial that was not natural 
to them. I do not remember any first hand page headings in the 
Alexandrinus. An investigation of all old Greek mss would be 
interesting, 

Another hint as to the age of the Washington Ms is given by 
the fact that the latest cursive note in it can be dated at the end 
of the sixth or early in the seventh century. As we shall see 
below this is the sixth or seventh hand which busied itself with 
the ms, and of these the first three or four seem separated by quite 
an interval from the later ones. 

To return now to the first hand,' an interesting parallel to this 
was found in an unpublished fragment of the Aegyptisches 
Museum in Berlin.? It is numbered P. 6794 and is a double leaf 
of a parchment book containing Homer, Il. 22, 390 ff. The frag- 
ment was bought of an Egyptian dealer and has been dated in the 
fourth or fifth century. The writing is slightly larger than that of 
the Washington ms. Its cross strokes are slightly heavier, and the 
M and Q are sometimes a little broader. The ornamental dots of 
6, 6, Τ, Γ, etc., are larger. yY and P have longer tails, K a sharper 


1 The custom of dating a Ms by means of fancied resemblances to Mss, about the date 
of which even less is known, must of course be condemned, but where the resemblance is 
strong we may at least hope to establish the relative age. 

2Cf. Amer. Jour. Arch. vol. 13 (1909), Pl. I, p. 130, from which article this discus- 
sion is repeated. 


12 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


angle, and ¢ is slightly enlarged. The accents and a few breath- 
ings are perhaps second hand. It seemed that only every other 
line was ruled, but as the ms was under glass, I could not be 
certain. 

To this hand in turn a near parallel is found in the Codex 
Ephraemi (facsimile in Omont, Mss grecs de la Bib. Nat. Pl. III), 
though it must be considered a rather more advanced stage of the 
writing. Among other slight differences, we may note the size of 
the Φ, increase in ornamental dots to T, Γ, €, longer tail to P, ete. 

Professor Goodspeed (Bibl. World, vol. 30, 3, 218) has com- 
pared with the Washington ms Add. Ms 17210 of the British Mu- 
seum (facsimile in Cat. Anc. Mss- Brit. Mus., Greek, Pl. 9), a Homer 
palimpsest from the Nitrian Desert, finding that not only the writ- 
ing is identical, but also that the two agree in ruling only every 
other line, except at the top of the page. This peculiarity occurs 
in parts of the Alexandrinus and the Vaticanus' and of a Coptic 
Ms in the Freer Collection, as well as in the Fragmentum Fabianum 
and some other old Latin mss. As regards the similarity of writ- 
ing it is clear that the Homer palimpsest stands closer to Codex 
Ephraemi and P. 6794 than to the Washington ms. It has the 
same peculiarities in a somewhat higher degree. Also B has the 
top loop smaller and the bottom flattened, and A has the right 
hand line extended at the top, a heavy dot on the prolongation of 
the bottom line to the left, but no extension of that line to the 
right. On the other hand, it shows two forms of the T as in the 
Washington ms. Most of the variations incline toward the hand 
found in the fragment of Paul’s Epistles of the Freer Collection 
(facsimile in Amer. Jour. Arch. vol. 12 (1908), p. 54, fig. 2). 
Noteworthy is the tendency to join the top of the T and the bot- 
toms of P and ¢ into other letters in both these ss. 

The great similarity of all the above mss, combined with the 
distinct development in type of hand from the Washington ms 
through P. 6794, Codex Ephraemi, and Add. Ms 17210 to the frag- 
ment of Paul’s Epistles, makes the conclusion almost unavoidable, 
that they are products of the same school and century. This con- 
clusion is opposed to the view held by some French and German 
scholars, that the Codex Ephraemi belongs early in the fifth cen- 
tury and is older than the Alexandrinus. I prefer to place it, as 


1 Cf. Gregory, Textkritik des neuen Testaments, p. 34. I have heard that parts of the 
Sinaiticus also show rulings for every other line. 


PALAEOGRAPHY 13 


well as its two younger relatives, late in the fifth century, at any 
rate after the Alexandrinus, the Washington ms, and the slightly 
younger fragment of the Iliad, P. 6794; and I further feel con- 
fident that all these represent stages in the development of the 
same school of writing and are probably from the same region, 
Lower Egypt. The combined force of all these reasons is suffi- 
cient to convince me that the Washington ms was written not 
later than the fifth century, and I am inclined to date it in the 
first half of the century. 

The abbreviations used are as follows: from Κύριος, 5, κυ, KG, 
Rv, K€; abbreviated always when referring to God, but elsewhere 
not; cf. κυριου and κυριω, p. 76, 2, 9 and 12; Κυριων, p. 36, 1, 13; 
from θεός, Os, θυ, 0a, Ov; always abbreviated in the singular (cf. θς 
ἀλλοτριος, p. 109, 1, 31) but never in the plural; for Ἰσραήλ, Iod 
occurs regularly, though IA is found five times, viz. pp. 1, 20, 34, 
113, 146; for ᾿ερουσαλήμ, Inu; from ἄνθρωπος, aves, GVov, ava, 
aor, avoi, avav; ἀνθρώποις and ἀνθρώπους do not occur; from 
πατήρ, Hp, FPS, πρι, MPa, πρες, πρων, πρας; πατράσιν is never 
abbreviated; rarely other unabbreviated forms occur; cf. πατὴρ, 
p. 196, I, 1; matepas, p. 196, 2, 3; πατεραις, p. 110, 1, 6; πατερων, 
p. 14, 2, 27; from μήτηρ, μὴρ, BPs, pt, μρα; the plural does not 
occur; from οὐρανός, ovvos, ουνοῦ, οὐνον, οὔνοι, always with two 
abbreviation marks (except p. 117, 1, 20); often the word is not 
abbreviated ; note particularly ovpave, p. 108, 1, 19; ovpave, p. 102, 
1,12; from πνεῦμα only πνὰ and mvs; from σωτήρ, TPF Once, p. 109, 
2,27. The abbreviation mark is rarely omitted. On p. 6, 2, 3 the 
writer started an abbreviation mark over θω of ἱκανούσθω, but left 
the stroke half finished. 

At the ends of lines only, ν following a vowel may be indi- 
cated by the usual abbreviation stroke above; yet if there is space 
enough the letter is always written in full. Also very rarely at 
the end of a line we find @ for θαι; cf. pp. 22, 98, 137. Rather 
more frequent are the ligatures M for μου (cf. p. 100, 2, 6), N4 and 
NHC; Nd, NHA, ΝΗΡ, MH, THC, and INE also occur once each. Num- 
erals are never expressed by the letters, but are written in full. 

At the ends of lines from one to four or very rarely five letters 
may be made smaller to economize space. In such combinations 
v is often written above the others as a shallow curve. Often the 
writer seemed desirous of completing a word or phrase with a col- 
umn, and so wrote a syllable or a word just under the end of the 





14 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


last line. There are 49 such cases; yet often words are divided 
between columns or pages, as regularly at the ends of lines. 

Punctuation by the first hand is a single dot in the middle, or 
slightly above middle, position. On p. 165, 2, 15 there is a punc- 
tuation even with the top of the letter. Two dots near together 
seem to occur on pp. 51, 2, 31 and 60, 2,2. There seems to be 
no consistent rule for punctuation. It occurs at the end of a 
paragraph or chapter, but is more often omitted, if a vacant space 
occurs at the end of the line. In fact, a vacant space is another 
form of punctuation, and may occur in the middle of a line or at 
the end when no paragraph follows. Punctuation appears to 
occur most often before direct discourse and between parallel 
words, phrases, or clauses in series, with or without conjunctions, 
When there are many codrdinate members in the series, punctua- 
tion may occur after every other one only. In the lists of kings 
and places it is more usual to punctuate by spaces, or to have 
single names or pairs of names end with the lines. 

In a few cases there is a mark resembling a comma; it is 
just below the line, seems to be of paler ink, and is not accompa- 
nied by a space between the letters. In three cases it separates 
the negative οὐ from a preceding word ending in v or o: pp. 10, 
2, 26; 49, I, 10; 195, 1, 15. Similar is the separation of the 
relative and demonstrative, cf. epyous, ous, p. 51, 1, 24; παντος, ὧν, 
p- 50, 2, 26; κακον, οὔτοι, p. 5, 1, 29. Smaller and in black ink is 
a similar mark on p. 73, 1, 19 (Deut. 22,17). The text θυγατρι 
σου, παρθενια τῆς Ovyarpos μου is unintelligible owing to an omis- 
sion, and an ancient reader has placed a comma at the right 
spot to indicate the loss. In the other cases the lighter ink and 
crowded position suggest that the marks are not first hand, but 
were inserted to assist the reader chiefly to proper word division '; 
therefore they may be referred to the third or fourth hand. 

Paragraph or chapter divisions are indicated by an enlarged 
letter set out into the margin, usually its full size or a little less. 
It is the first letter of the chapter that is so treated, even if much 
of the previous line is left blank. The only exception to this rule 
is exadelCev, p. 21, 1, 14. Enlarged letters occur only in these 
positions, except that Deuteronomy begins with one, although it 
is not set out into the margin. The first letter of Joshua is also 

1 Cf. Kenyon, Pal. of Gk. Papyri, p. 27, for a similar use of the comma in the Bacchy- 
lides papyrus, XVII, 102. 


PALAEOGRAPHY 15 


very slightly enlarged, but does not project. The paragraph mark 
(—) never appears in conjunction with the projection of the en- 
larged letter. Though similar in form, the mark (—) in red ink 
at the beginning of both Deuteronomy and Joshua has nothing 
to do with the paragraph mark, which should stand at the end, 
not the beginning, of its passage. It seems to be from the first 
hand in both cases. At the beginning of Deuteronomy there is 
a cross stroke in lighter red from a later hand. 

The projecting letters do not as a rule show paragraphs, but 
rather chapters, though of very irregular length. Divisions of the 
same sort are found in the Vatican ms and are shown in the same 
manner, though the projecting first letter is not enlarged. A com- 
parison of Deuteronomy shows that B and © agree gt times in 
these chapter divisions, but @ has 71 and B 69 not found in the 
other.! In Joshua there are 78 agreements, but @ has 171 not 
found in B, while B has only 16 individual divisions. It would 
seem that the differences are too great to admit of a common 
source. The similarity may be due to natural sense divisions, 
The Sarravianus Colbertinus (G) has similar chapter divisions 
similarly indicated. On the whole they are less frequent than in 
B or Θ and agree closely with neither. The true paragraph divi- 
sion is found in 8, A, and C. Yet these short divisions are found 
in B (cf. Deut. 27) and more frequently in Θ. Thus in the curse 
(Deut. 27) each statement is paragraphed in Θ᾽ so also in the 
blessing (Deut. 28). Again, in the Song of Moses (Deut. 32) 
there are 63 paragraphs for the 43 verses of the King James Ver- 
sion. In fact, the paragraphs generally conform to the two-line 
stanza as printed by Swete. This arrangement was taken by him 
from the Revised Edition of the Old Testament Company, and 
conforms as closely to the Hebrew parallelisms as the Greek 
allows. Judged on that basis @ has omitted nine paragraphs, 
changed four, and inserted two. The two inserted correspond to 
the Hebrew lines in Kittel, Biblia Hebraica, Part I (Leipsic, 1905). 
The four changed in position are in passages in which the Greek 
does not correspond exactly to the Hebrew. Therefore the pro- 
jecting paragraphs as shown in @ are an attempt to reproduce the 
Hebrew parallelisms; the attempt originated in the parent Ms or 
in the work of some earlier scholar, and the nine omissions are 


1 The lacuna in ©, 5, 16-6, 18 and the Song of Moses are omitted from the comparison. 


16 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


due to errors in transmission.’ In the other parts of Deuteron- 
omy the chapter divisions average about one per page of the ms, 
but are very irregularly distributed. In Joshua they are still more 
irregularly distributed, but average about three per page of the ms. 

There are no accents and only one breathing in the ms; cf. 
p. 26, 1,4, ἃ. An apostrophe (7) may occur after words ending 
in any consonant except ν and o. It occurs most frequently after 
proper nouns, yet is regularly omitted in the long lists of names 
in Joshua, and elsewhere, if a punctuation or space or the end of 
a line follows. The apostrophe appears sometimes when a word 
drops a final vowel and so ends in a consonant; cf. add” η, p. 43, 
2,4. Other examples are the prepositions em”, ef”, and μεθ΄. In 
four instances a compound verb is so separated: e£* αποστελεις, 
Ρ. 53, 1, 2; €€” ιλασθησεται, p. 69, 1, 24; κατ΄ ισχυσαν, pp. 171, 
1,8; 193, 2,.29. On p. 141, 2, 14 we even find Tadyata”. In 
the following cases the apostrophe perhaps indicates a division 
into two names: Καβ σεηλ, p. 165, 2, 3; Καριαθ΄ Baar, pp. 167, 
I, 27; 173, 2, 25; Βαϊθηλ dAovla, p. 167, 2, 29; Kapial” apBor, 
Pp t82)) 2; 2. 

Dots or strokes may occur over ὁ and v when initial or not to 
be pronounced with the preceding vowel. Dots and short strokes 
of the pen are used without distinction, and the number may be 
one or two. Instances of the omission of such dots, where 
expected by rule, are rather numerous. In some cases the writer 
seems to have considered a prefixed preposition as a separate 
word; cf. κατίσχυσον, pp. 5, I, 22; 14, 2,6; ὕπεριδεν, p. 14, 1, 18; 
ενυπνιαΐζομενος, Pp. 45, 2, 14; 46, I, 16; ενὕπνιον, pp. 45, 2, 29; 
46, I, 15; avvdpe, p. 109, 1, 13; ὕγιης, p. 148, 1, 2, has three dots 
above the v. The dots appear over e in ἵλημ on pp. 148, 1, 12 
and 167, 2,15, but never in IoA. There are two cases of a short 
stroke over initial ἡ : ἤσξω, p. 77, 2, 1,and ηὕτομολησαν, Ρ. 144, 2, 31. 

Peculiarities of spelling in the ms are fairly numerous, but can 
be included mostly under the following heads: εἰ for vc; less often 
ufor εἰ; ac for ε; rarely « for at; some interchanges of ἡμεῖς and 
ὑμεῖς are also probably itacisms; o for @ rarely (eopaka always; 
this is a classical form and so perhaps original in parts of the Sep- 
tuagint, cf. Thackeray, Grammar of O. T. Greek, p. 204; Blass, 
Gram. N. T. Gk. p. 39); frequent omission of v, as εξελθοτων, 





1 The Psalms and other poetical portions of the Septuagint were first written in verses 
corresponding to the Hebrew parallelisms by Origen, if I am not mistaken. 


PALAEOGRAPHY 17 


efayayoros, etc. (perhaps due partly to failure to see abbreviation 
sign in parent MS); 7\Oov, e.dov, ἐλαβον, εφαγον, etc., for ηλθοσαν, 
ιδοσαν, ἐλαβοσαν, etc., very frequent but not invariable; εἰπὸν for 
ema very frequently; yet παρηλθαμεν, προσηλθατε, ἐλαβα for παρηλ- 
θομεν, etc., occur; εξολοθρευω for εξολεθρευω and AnwWerar for 
λημψεται almost always; Inoou for Ιησοι regularly; v ἐφελκυστικόν 
is added rather frequently, less often omitted (cf. omission of ν 
above); av for εαν and vice versa ; evavte for evavtiov often; ovders 
for ουθεις; adda for add’ ἡ. A much more noteworthy character- 
istic, though it probably goes back to an earlier Ms, is the prevail- 
ing tendency to assimilate consonants, as is shown by such forms 
as ἔμπυρισμω, εγκαταλειπὴς, eyyova, ἐμμεσω, etc. Cases of the 
opposite tendency, however, occur. 

Though very accurate in the main, the writer appears to have 
sometimes omitted words or syllables, especially at the end of a 
line; cf. διαμτυρομαι, p. 113, 1, 28; epous for εξ ορους, p. 114, 1, 26'; 
κατακληρομησεν, p. 160, 2,1. A few interchanges of T andl, € 
and C, A, A, and A may be due to lack of clearness in the parent 
uncial ms. The scribe also rarely interchanged the order of suc- 
cessive words. On p. 112, 2, 2 he seems to have discovered the 
error himself and to have erased and rewritten. Rarely letters 
were similarly interchanged, as XaBed for Χαλεβ several times in 
Joshua. 


1Cf. below, p. 21. 


Ii CONDENRS 


τ πες 


THE Ms at present begins with Deuteronomy and ends with 
Joshua, omitting, however, the subscription of the latter. As the 
unwritten portion of the last leaf has been cut or torn away, it is 
quite possible that the simple subscription waous once stood there. 

As noted above, the first quire is numbered AZ. The 36 pre- 
ceding quires, which are lost, would have contained sixteen pages 
each, except that the last quire of each book and possibly the first 
quire of Genesis may have been smaller. There must therefore 
have been between 524 and 576 ms pages in the lost portion. 
Judged on the basis of amount of text per page of the ms in 
Deuteronomy, Genesis to Numbers inclusive would have required 
more than 524 but less than 576 pages. In Joshua, however, 
owing to the spreading of the list of names, the average amount 
of text per page is enough less, so that even 576 pages would not 
quite suffice for the earlier books. Accordingly we make our 
comparison on the amount of text per page in Deuteronomy. 
On this basis we find that the ms would have required 169 pages 
for Genesis, 135 pages for Exodus, 105 pages for Leviticus, and 
141 pages for Numbers. This makes just 36 quires, though the 
last one of each book is less than sixteen pages. As there is no 
numbered quire left for introductory matter, we may be reasonably 
sure that the ms began with Genesis. 

The first leaf of the Ms is somewhat decayed in the lower left- 
hand corner, but otherwise the surface is so bright that we may 
be sure that it was well covered during its long retirement from 
the world. Yet this protecting cover need not have included the 
whole 36 quires now lost. The numbering of the quires gives 
the size of the volume at the first binding. At some later rebind- 
ing it may have been divided into two or three volumes. The 
division into smaller volumes was suggested by Professor Good- 
speed to explain the disappearance of the lost quires. Such a 
division, however, seems hardly called for by the size of the vol- 
ume. The surviving 14 quires are less than three-fourths of 

18 


CONTENTS 19 


an inch thick (18.65 mm.), where least wrinkled; therefore the 
whole original 50 quires would have been less than three inches 
thick. 

The size and origin of the two large lacunae in the ms have 
been discussed above on page 8. The lacuna in Deuteronomy 
extends from the words ὁ θεός σου in 5, 16 to τὴν γῆν τὴν ἀγαθὴν 
in 6, 18; the one in Joshua from the words τῷ λαῷ λέγοντες in 
3, 3 to λατο κύριος in 4,10. Also because of decay, the text of 
Deut. 1, 3-5 and 1, 17 is rather fragmentary. 

There are besides, when compared with the text of Swete (i.e. 
Vatican Ms) many short omissions and additions. In Deuteron- 
omy I noted 58 of these, of a length of over 12 letters each. Of 
this number 39 either begin or end with words or syllables similar 
to a parallel expression, which either precedes or follows. In 
Joshua there are 18 such cases of omission or addition, of which 
14 are preceded or followed by parallel expressions. Inasmuch 
as the succession of such parallel phrases is a well-recognized 
cause of omissions in copying, it would seem that most of these 
cases must be explained as omissions either in our Ms or in 
others. Here we are chiefly interested in the cases where the 
Washington ms stands alone in omitting. In Deuteronomy there 
are seven such cases, five of which have a beginning similar to a 
neighboring parallel phrase and two have a similar ending. In 
Joshua there are also seven cases of such omission, three with 
beginnings similar to parallel phrases, three with similar endings, 
and one (cf. collation, 10, 37) the omission of a long but frequently 
recurring sentence. These omissions must be reckoned as mis- 
takes of the copyist of this Ms or its immediate ancestor; other- 
wise the omissions should be found elsewhere. As such omissions 
would occur more naturally if the parallel expressions stood at 
the beginnings or in similar parts of neighboring lines, the length 
of the omissions should give us a hint as to the length of line in 
the parent ms. In Deuteronomy the lengths in letters of the 
seven omissions are as follows: 19, 72, 25, 18, 15, 37, 15. A line 
varying from 15 to 19 letters would help to explain all except one 
of these. In Joshua the lengths in letters are: 129, 110, 27, 57, 
41, 23, 144. These longer omissions seem to indicate a line 
varying between 11 and 14 letters. That there should have 
been different parent Mss, and so a difference in length of line in 
Deuteronomy and Joshua, is also hinted at by the difference in 


20 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


character of text of the two books, to be discussed later. That 
both differed from the present ms is made probable by a frequent 
misspelling noted above, viz. the omission of ν. This happened 
quite easily when the letter had been indicated by a light abbrevi- 
ation mark at the end of a line. Yet such omissions are only 
rarely found at the ends of lines in our ms, and then must be 
explained as a failure to make the abbreviation strokes rather 
than inability to see them. The far more numerous cases of 
omission within the line point back to difficulty in reading the 
parent MS. 

On p. 29, 2, 1 (PI. I= Deut. 8, 18) we get another interesting 
hint concerning the parent ms. The first hand left a whole line 
blank; presumably a line of the parent ms was illegible. The 
omitted words are ὅτι αὐτός σοι δίδωσι THY, 1.6. 19 letters plus 
an abbreviation mark for ν, thus confirming our estimate of the 
length of a line in the parent ms of Deuteronomy. Neither could 
the διορθωτής read this line, yet, imitating 8, 14 and 15, he manu- 
factured tov e€ayayoros oe and inserted it to fill the blank, though 
neither sense nor construction is good. The variant occurs no- 
where else. The διορθωτής would certainly not have manufac- 
tured this awkward addition, if he had had any way of getting at 
the original text. Therefore not only was the parent ms disfig- 
ured, obliterated, or blank at this point, but there was no other ms 
available for comparison. The same statement applies to the 
examples to follow. 

If we count back 37 letters, i.e. two lines of the parent ms, from 
this correction, we find the error povyadny for τὴν μεγάλην. Again 
the διορθωτής could not correct. Five letters at the beginning of 
the line in the parent ms were illegible, yet something from the 
tops or bottoms of the letters may have been visible, and so the 
copyist guessed pov, relying partly on the preceding phrase, and 
wrote γαλὴν as he read it. 

The disappearance of a whole line or of several letters in a 
line is characteristic of a papyrus, not of a parchment ms. As the 
writing on papyrus ran with the fibre, and any injury would cause 
the fibre to split out with the grain, defects are most apt to affect 
single lines or parts of lines. In a parchment ms an injury would 
be just as apt to run across several lines, if it arose from wear or 
decay or the work of a book worm, while anything spilled on it 
would make an oval spot. 


CONTENTS 21 


In support of the hypothesis that the parent Ms was of papy- 
rus, there are found the following blanks, all affecting parts of 
single lines: Deut. 22, 3 (p. 71, 2, 15), blank space of one letter 
plus ov for avroi, i.e. three letters illegible in parent; Deut. 28, 2 
(p. 91, 1, 21), ext plus a blank space of eleven letters for ἐκ τοῦ 
οὐρανοῦ κατα; Deut. 29, 20 (p. 99, 1, 18), ουνωκεινω written by first 
hand for ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ, but ovvw immediately washed off by the 
same hand. The parchment was not scraped as in a regular eras- 
ure. Allowing for the abbreviation, the blank space in the parent 
covered four letters avae. Something of the abbreviation mark 
may have been still visible, which together with the length of the 
space suggested ow@ for ovpavw to the scribe; yet he saw that 
this was impossible before he made the abbreviation mark above 
it and so washed off the four letters. «eww was, however, plainly 
legible, even though it meant nothing, and so he left it. The 
διορθωτής could do no better, thus confirming the existence of an 
illegible portion in the parent. 

A similar explanation seems necessary for the error axovaov for 
ἀκούσονται, Deut. 31, 12 (p. 105, 1, 11). Although no vacant space 
is left, the error is best explained, if we suppose that the word 
came at the end of a line in the parent Ms and the last three let- 
ters had disappeared. The copyist would suppose that the line 
ended with what he could read, and so leave no blank space. 
This explanation could be used to account for the omission of 
certain syllables within words, which I have discussed above as 
marks of careless omission.’ Most of them, however, seem uncon- 
scious slips of the pen, an explanation which can hardly pass for 
aKkovoor, 

There are no certain proofs of papyrus ancestor found in 
Joshua, though vacant space is left for a single letter in 15, 6, 
and again in 23, 10, discussed below under the different hands. 
If the parent ms of that book, as seems likely, was of papyrus, it 
must have been in a better state of preservation than the parent 
of Deuteronomy. These indications of a papyrus ancestor add 
weight to our previous conclusion, that the Ms cannot be later 
than the fifth century. 

Either six or seven different hands appear in the ms. This 
statement sounds worse than it really is, for the instances of second 


1P. 114, 1, 26, epovs for e€ epouvs is perhaps better ascribed to a defect in the 
parent Ms. 


22 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


hand are few, of the third hand far fewer, while the later hands not 
only appear very rarely but also have nothing to do with the text. 

I have shown above that the second hand was the διορθωτής, 
and therefore the first and second hands were contemporary. This 
fact can be more firmly established by discussing the various cases 
of its appearance. 

1) On p. 123, 2 (PI. III = Josh. 2, 18) we find */- παντα written 
with paler ink in semi-cursive style ' on the extreme outer edge of 
the page; in fact, a little of each letter has been trimmed away 
presumably at some later rebinding; yet in the proper place in the 
text, at the end of and below line 29, we find za|7a written by the 
first hand. Furthermore π stands on an erasure of */- .” 

2) A similar case is found on p. 162, 1 (Josh. 14, 12), where 
“σε, small and in pale ink, stands on the extreme outer edge of 
the page, and in the text of line 9, oe has been written by first 
hand on an erasure of three letters, over which stood ‘/-. These 
are the only instances where the marginal corrections of the διορ- 
θωτής are preserved. The others were doubtless trimmed away 
during later rebindings. There are the following cases where the 
mark of the διορθωτὴης (‘/-) still stands in the text or has been 
erased and the proper correction inserted : 

3) Josh. 1, 3 (p. 119, 1, 15 = Biblical World, Feb. 1908, p. 139; 
Gregory, Das Freer-Logion, p. 10), av added by first hand above 
the line on an erasure of ‘/-; 

4) Josh. 5, 5 (p. 127, 1, 19), ‘/- added above and before τοὺς for 
τούτους; 

5) Josh. 6, 20 (p. 131, 1, 4), /-added above and before αλαλαγμω 
to show omission of ἅμα; 

6) Josh. 13, 5 (p. 157, I, 20), the first hand wrote AvBavo, the 
second hand added °/., then the first hand erased σ΄}. and wrote 
ov απο; 

7) Josh. 13, 5 (p. 157, 1, 24), eo added by first hand above and 
before οδου on an erasure of */-; 

8) Josh. 15, 6 (p. 163, 1, 29), the first hand wrote zo for ἀπὸ, 
leaving vacant space before it for one letter. The second hand 
added */ above ; 


1] refer to this style of writing as semi-cursive merely for convenience. It is really a 
small uncial with very slight cursive tendencies natural to rapid writing. 

2 The mark “7. is found in the Vaticanus, the Sinaiticus, the Ms of the Gospels in the 
Freer Collection, and in other old Mss, and regularly refers to corrections in a very old 
hand. 


CONTENTS 23 


9) Josh. 20, 9 (p. 180, 2, 28), */- added before and above em- 
κλητοι for omitted ai; 

10) Josh. 23, 10 (p. 194, 2, 2), ove for ὅτι was written by the 
first hand, but v was at once partly washed off. The second hand 
added */. above the remains of the v; 

11) Josh, 24, 1 (p. 195, 2, 15), the first hand wrote φυλας Toi, 
the second added */. before and above φυλας, presumably for an 
omitted rds. Then this was erased and ras φυλας τῆς γῆς written. 
We should expect this to be the work of the first hand, and pos- 
sibly the somewhat stiffer, imitative style of writing can be excused 
on the ground of the rough erasure. But because the erasure 
is so deep and rough and the writing so stiff, I have preferred to 
refer it to the third hand, to be discussed later, 

We have not, however, exhausted the use of the second hand 
in Joshua with these eleven instances of the mark “ΔΛ. The διορ- 
θωτής often wrote his corrections in lighter ink and in semi-cursive 
hand, between or at the ends of the lines. Instances are: 

12) Josh. 6, 10 (p, 129, 2, 23), © written above to change the 
correct avros to avrois; it is not a variant found elsewhere. 

13) Josh. 7, 8 (p. 133, 2, 2), 7 written above to correct amevant 
to απεναντι; 

14) Josh. 9, 6 (p. 140, 2, 3), ev added in margin before σὰ; this 
change has no ms authority, but was due to a misunderstanding 
on the part of the διορθωτής, as in the case of avros in no. 12; 

15) Josh. 10, 35 (p. 150, 1, 19), KS supplied above and before 
εν χειρι; 

16) Josh. 11, 7 (p. 152, 1, 27), a written above the last ε of 
ἐπέπεσεν to correct to ἐπέπεσαν; 

17) Josh. 14, 12 (p. 162, 1, 15), exec added at end of line after 
Βνακειμ. 

Other instances may be found in the collation under Josh. 13, 2; 
14,6; 21, 13; 22, 5; 24,33. We have also a small list of correc- 
tions in a similar shade of light ink, but written in a rather stiff 
hand, which imitates the first hand. I am inclined to consider 
this also the work of the διορθωτής, and to explain the stiffness of 
the writing on the ground that the semi-cursive is his natural 
hand. Good examples are the following: 

1) Josh. 10, 14 (p. 147, 1, 14), ἐς od written in an erasure; 

2) Josh. 13, 21 (p. 159, 1, 21), op corrected to Ουρ by v written 
partly above ; 


24 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


3) Josh. 21, 9 (p. 182, 1, 22), Ιουδα in an erasure; 

4) Josh. 21, 427 (p. 186, 1, 14), Tnv In an erasure; 

We can now turn to Deuteronomy for the instances of second 
hand to be found there. First of all, no instances of the mark */. 
appear. This might suggest that there was a different διορθωτής 
for Deuteronomy, but such was not the case, for we find the same 
tint of light brown ink and both the natural semi-cursive hand 
and, when writing on the line, the stiff uncial hand slightly smaller 
than the first hand. As examples of the former we may compare: 

1) Deut. 4, 4 (p. 15, 1, 16), o above corrects προκειμενοι to 
T POT KELILEVOL , 

2) Deut. 13, 8 (p. 46, 2, 27), avrov first hand for ἐπ᾽ αὐτῷ; 
second hand prefixes ἐπ in margin; 

3) Deut. 27, 11 (p. 87, 1, 6), vabove corrects Mwons to Mavoys; 

4) Deut. 28, 56 (p. 95, 1, 14), @ad added in margin to complete 
ὀφθαλμῷ. 

Examples of the stiff imitative uncial are more numerous; the 
surest cases follow: 

5) Deut. 4, 31 (p. 18, 2, 23), κ added in margin corrects ov to ουκ; 

6) Deut. 8, 18 (p. 29, 2, 1 = Pl. 1), τον e€ayayoros σε, an excel- 
Jent example which has been discussed under proofs of a papyrus 
ancestor; 

7) Deut. 28, 44 (p. 93, 1, 26), δανιει σοι in an erasure ; 

8) Deut. 31, 7 (p. 104, I, 24), εὐσελευση. προ προ in an erasure ; 

9) Deut. 32, 21 (p. 110, 1, 28), θεοις corrected from @w of the 
first hand; θεῷ is right and θεοῖς is a mistake of the διορθωτής, 
who doubtless thought of heathen idols as he read. For other 
cases, some of which are less certain, see the collation under Deut. 
TIO; 1; 76; Τῇ, ἥν" TOL7 23,185, 245205 31, 27. 51: 2; aa amt 
There are besides some cases of erasure where the correction was 
certainly made by the first hand. In none of the above cases does 
the διορθωτής show acquaintance with a different Ms tradition. 

Now that we have distinguished the difference between the 
first and second hands, we can, I think, definitely assign the quire 
numbers to the διορθωτής. It is his uncial style; the letters lack 
swing and are a little smaller than the first hand. The orna- 
mental marks above and below lack the beauty of the abbreviation 
marks of the first hand, but may be compared with the abbrevia- 
tion mark of the second hand on p. 147, 1, 14 (Josh. το, 14); οἵ. 
also the abbreviation marks over avoy, p. 59, 1,21. On p. 61 the 


CONTENTS 25 


quire number MA lacks the ornamental strokes and the a tends 
toward the semi-cursive style. The + which appears each time 
in the upper left-hand corner to balance the quire number is, of 
course, from the same hand, 

The dele mark of the διορθωτής was a dot above the letter; cf. 
πληθυνεις ἑαυτω on p. 59, 1, 25 (Deut. 17, 16) for πληθυνεῖ ἑαυτῷ. 
Evidently in the parent ms ε had passed over into o and so was 
connected with πληθυνεῖ. The first hand nevertheless wrote eaurw, 
as required by the sense, but a comparison with the copy enabled 
the διορθωτής to discover the discrepancy, though not the real 
error. This letter ε is also crossed out. Both the dot and the 
cross stroke are of lighter ink than the first hand, but I cannot 
think them from the same corrector. 

In Deut. 31, 19 (p. 106, 2, 1) we have a superfluous py written 
by the first hand after ἵνα and removed both by dots above the 
letters and by cross strokes through. A second corrector again 
seems to have strengthened the work of the first. 

In Deut. 4, 26 (p. 18, 1, 19) only the cross strokes are used to 
remove ou from πολυχρονιοιητες The same hand then corrected ἢ 
to εἰ, giving the correct form wodvxpovere. I suspect that this 
correction is from the third hand, which had also reénforced the 
other two corrections just mentioned. This supposition is strength- 
ened by the consideration that we have here a real correction to 
the text, though the original form was quite possible. The parent 
MS gave πολυχρόνιοι ἦτε, and the διορθωτής, having no other ms 
authority, could not have corrected it. The third hand displays 
his acquaintance with another ms tradition in the few cases in 
which he appears. Therefore the method of removing letters by 
drawing a line through them belongs to that hand. 

The best example of the third hand is found on p. 119, 1 
(Josh. 1, 1), SovAov, written in red, is crowded at the end of line 2, 
and xv, in light brown ink, is prefixed to line 3 in the margin. 
In some respects the third hand resembles the second. It is stiff 
and lacks swing; it is even awkward. The tail of the v is longer 
and the top narrower than either the first or second hand naturally 
wrote. Furthermore, SovAov xv is an Hexaplaric addition appear- 
ing in the Ambrosianus and many cursives. It therefore repre- 
sents a different Ms tradition, and on that ground also must be 
referred to the third hand. 


1 Cf. Biblical World, Feb. 1908, p. 139; Gregory, Das Freer-Logion, p. 10. 


26 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


Just above on p. 119’ we find the inscription to the book, 
unoous, in red ink. It is manifestly not from the first hand be- 
cause of the awkwardness of the ornamental strokes above and 
below. If we may judge from the narrow, long-tailed v, it is like- 
wise third hand. Also the thought of adding an inscription to 
the book would be apt to be suggested by acquaintance with 
another ms having one. The erasure to the right of the inscrip- 
tion once contained the same title in brown ink. The bare out- 
lines of some of the letters were made visible for a moment by the 
use of weak hydro-sulphide of ammonium. It seems likely that 
this title also was from the same late corrector, who then decided 
that the inscription would look better in red and so erased. The 
forms of the rather large uncial letters discovered in the erasure were 
too dim to admit of any judgment as to the character of the hand. 

A third instance of this later hand might be doubted were it 
not for the juxtaposition of the other two cases. At the begin- 
ning of Joshua the first hand wrote καὶ ἐγένετο pra τῆ τελευτὴν 
Μωσὴ in red and in a rather more ornamental style, with heavier 
strokes and enlarged points or dots at the extremities of some 
strokes. Yet he betrays his characteristic style in the form of 
the ἡ, v, μ, 0, v, ὦ, and in two cases of the 7. The e which he 
omitted in pera has been supplied in red. The letter is very 
small and crowded between the lower parts of mp and τ, yet it 
seems that the writer of it was accustomed to an ε with heavy 
dots, the curve of which did not extend beyond a semicircle. 
Such an ε belongs to the hand in which the fragment of Paul's 
Epistles in the Freer Collection was written, a style of writing 
which I have referred to the sixth century. 

The assignment of the inscription of Joshua to the third hand 
naturally suggests an examination of the inscription to Deuteron- 
omy on p. 1. It is the single word δευτερονομιον, in ink of a 
lighter brown shade than the first hand and having rather more 
elaborate ornamental strokes above and below than were used 
with the inscription to Joshua. Yet these strokes have not swing 
and grace enough to belong to the first hand. The letters of the 
name are somewhat smaller than the regular type and clearly 
reveal their origin. The awkward ὃ, τ, and p, the variations in 
curve and shading of the three omicrons, the slightly longer, nar- 


1 Cf. Biblical World, Feb. 1908, p. 139 ; Gregory, Das Freer-Logion, p. Io. 
2 Cf. Amer. Jour. Arch. vol. 12 (1908), Pl. Il; Gregory, Das Freer-Logion, p. 5. 


CONTENTS 27 


rower v, above all the e with three heavy ornamental dots and the 
curve extending just to a semicircle, definitely prove that it is the 
third hand and to be dated in the sixth century. 

To the right of the inscription of Deuteronomy there is a 
large and rather deep erasure, which I was able to freshen up 
enough to determine that three lines of uncial writing once stood 
there. The first line ends in ov, the second in τ. A few letters 
towards the end of the third line and two just under them were 
read with a sufficient degree of certainty for me to conjecture that 
the marginal note ended with Μωυσῆ rod δούλου kv. This is in 
line with the addition to Joshua 1, 1 above discussed, and so seems 
to point towards the third hand. A very slight tinge of red, which 
seems discernible in the left end of the erasure, is doubtless to be 
traced to the washing off and erasure of a red cross at the begin- 
ning of this note and parallel to the cross still standing over the 
first word of the text. That cross consists of an horizontal line 
with a heavy dot at the left end, exactly like the one above the 
first word of Joshua. It is in clear red ink; then a slanting cross 
stroke was made in lighter red ink. The suggestion of Professor 
Gregory (Das Freer-Logion, p. 19), that later corrections so regu- 
larly show lighter ink because the corrector applied the blotting 
sand before the ink had an opportunity to become fixed, seems to 
me a very happy one. In any case I am inclined to ascribe the 
reference mark as completed to the third hand. 

For those who are sceptical about the ascription of the title 
δευτερονομιον to the third hand, a comparison of the subscription 
δευτερονομιον on p. 118 is suggested. There both the color of the 
ink and the shape of the letters, though smaller, are characteristic 
of the first hand. The longer, narrower v is accounted for by the 
smaller size of the letters. The first hand often makes v longer 
and narrower when writing small letters at the end of the line. 
The correction to Josh. 24, 1, discussed above on p. 23, seems the 
only other probable instance of the third hand. I may, however, 
call attention to the peculiarly crude abbreviation mark over IAnp, 
Pp. 144, 2, 21. 

2. Lecrion Marks 


On pages τ΄ and 2 the lection marks apy (ἀρχή) and τε (τέλος) 
are written in cursive on the margins. The reading began with 


1 Cf. Amer. Jour. Arch. vol. 12 (1908), Pl. If; Gregory, Das Freer-Logion, p. 5. 


28 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


Deut. 1, 8, ἴδετε: παραδέδωκα, as shown by a cross in the text. 
The end of the reading is not quite so certain, owing to the de- 
cayed condition of this portion of the leaf, but it probably came 
after τοῦ θεοῦ ἐστιν of 1,17. On leaf 208 r,a of Ms grec 243 of 
the Bibl. Nat. (a lectionary written in 1133 A.D.) the same reading 
is found in the service of the sixteenth of July in honor of the Holy 
Fathers of the Fourth Council; also read for the 318 Nicene 
Fathers; compare Athen. Nat. 20, leaf 182, r,b. It is a reading of 
good length, dealing with the setting of judges over Israel, and 
so seems better adapted to the Jews, or to the early church still 
under Jewish influence than to the later church. It is worthy of 
note, however, that even at this early date the reading did not in- 
clude the last clause of 1, 17, the Greek equivalent of “and the 
cause that is too hard for you, bring it unto me, and I will hear it.” 
These two are the only reading marks in brown ink, but the writ- 
ing does not resemble any of the three hands discussed above; 
and, while it is possible that one of them used a regular cursive 
hand in addition to the uncial type, no proof of such a fact or rela- 
tionship can be given. It has seemed best to refer these two words 
to a fourth hand, though, as far as one can judge from five hastily 
written letters, the writing is as old or older than the third hand. 

The fifth, sixth, and seventh hands (or the fifth and sixth) are 
all in jet-black ink and also present only marginal lection marks. 
The only instance of an addition to the text in black ink is an 
abbreviation mark over IoA, Deut. 13, 11 (p. 47, 1, 14). It was 
omitted by the first hand and supplied by a later reader. It obvi- 
ously implies knowledge of Greek in the Coptic monastery at the 
time of the correction, whenever that was. 

The question whether there were two or three of these hands 
in black depends on our decision in regard to the lection Deut. 
18, 15 to 19, 21 inclusive (pp. 61-65). These are the only two 
instances of the lection mark P; they seem to overlap and so to 
be out of keeping with other lection marks common throughout 
the book. If I am right in distinguishing these two signs from 
the other reading marks, it gives us a long reading somewhat 
after the style of the one in Deut. 1, which I have just discussed. 
The subjects taken up in the passage are most appropriate for a 
lection; they include: ‘the true prophet is to be heard; the pre- 
sumptuous prophet is to die; the ordering of the cities of refuge; 
the privilege of them to be for the manslayer; the landmark is 


CONTENTS 29 


not to be removed; two witnesses are necessary to convict; the 
punishment of the false witness.’ I believe that this is a rem- 
nant of a very early system of lections,' and so consider that the 
marks came from the oldest of the hands using black ink. [ so, 
hand five made but two marks in the ms. 

The next hand, which I number the sixth, distributed a fairly 
complete system of lection marks throughout Deuteronomy. The 
mark is each time a slight curved stroke (?) in black ink on the 
margin. There are 46 preserved; one seems to have been lost 
and one to have been carelessly omitted. Both the beginnings 
and ends of the lections are marked by the same unvarying sign. 
For that reason the number and extent of the readings are per- 
haps doubtful, but my tentative arrangement found support at so 
many points that I shall print it as first projected. The twenty- 
four lections are as follows: 

1) Deut. 2, 23, καὶ οἱ Εὐαῖοι ---Ὧγ ἐν Βασάν, 3, 10; 

2) Beginning lost in lacuna between Deut. 5, 16 and 6, 18, 
end ἀπὸ προσώπου σου, 7, 1; 

3) Deut. 7, 22, καὶ καταναλώσει — καὶ ἐλιμαγχόνησέν σε, 8, 3; 

4) Deut. 8, 11, πρόσεχε σεαυτῷ --- υἱῶν Aivak, 9, 2; 

5) Deut. 9, 8, καὶ ἐν Χωρὴβ ---- χερσίν pov, 9, 15°; 

6) Deut. 10, 17, ὁ yap Ks ὁ 0s — ἐν γῇ Αἰγύπτου, το, 19; 

7) Deut. 11, 6, καὶ ὅσα ἐποίησεν ---- ὡσεὶ κῆπον λαχανείας, 11,10; 

8) Deut. 11, 16, πρόσεχε σεαυτῷ ---κς πρὸς ὑμᾶς, II, 25; 

_ 9) Deut. 12, 4, οὐ ποιήσεται οὕτως --- κλῆρος pe” ὑμῶν, 12, 12; 

10) Deut. 12, 19, πρόσεχε σεαυτῷ — ὡσαύτως ἔδεται αὐτό, 12, 22; 

11) Deut. 12, 30, πρόσεχε σεαυτῷ — πορεύεσθαί σε ἐν αὐτῇ, 13.55 

12) Deut. 14, 1, οὐ φοιβήσεται καὶ οὐκ ἐπιθήσεται --- ἐπὶ προσώ- 
που τῆς γῆς πάσης, 14, 2} 

13) Deut. 14, 20, οὐχ ἑψήσεις ἄρνα --- οἷς ἐὰν ποιῇς, 14, 28; 

14) Deut. 15, 9, πρόσεχε σεαυτῷ --- αὐτὸ ὡς ὕδωρ, 15, 23; 

15) Deut. 17, 6, ἐπὶ δυσὶν μάρτυσιν --- ἐπ᾿ ἐσχάτων, 17, 7; 

16) Deut. 17, 12, καὶ ἐξαρεῖς - κατὰ πατριάν, 18, 8; 

17) Deut. 19, 1, ἐὰν δὲ ἀφανίσῃ --- εὖ σοι ἔσται, 19, 13; 

8) Deut. 19, 15, οὐκ ἐνμενεῖ μάρτυς --- ἀναθεματιεῖται αὐτούς, 
20, 17; 


1 Cf. Origen, in I Sam. Hom. II, that an Old Testament lection was too long to be 
expounded at a single sitting. 

2 The mark was placed in the margin opposite the beginning of 9, 16, but was made 
more definite by a smaller mark put under the word μου. Regularly the beginning or end 
of the lection falls before or in, never at the end of, the line before which the mark stands. 


30 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


) Deut. 21, 10, ἐὰν δὲ ἐξέλθης --- ἐταπείνωσας αὐτήν, 21, 14; 
20) Deut. 22, 13, ἐὰν δέ τις λάβῃ --- οὐκ ἐμβαλεῖς, 23, 25; 
) Deut. 24, 5, ἐὰν δέ τις λάβῃ --- τὸ ῥῆμα τοῦτο, 24, 22; 


27, 10 (the mark is a little high, but can refer only to this place) ; 
23) Deut. 29, 2, καὶ ἐκάλεσεν Moons —(end mark wanting); 
24) Deut. 30, 12, τίς ἀναβήσεται --- κληρονομῆσαι αὐτήν, 31, 13. 
Lection 1) does not seem very well chosen; it gives the con- 

quest of tribes before entering Canaan; Lection 2), of which we 
have only the end mark, must have begun with chapter 6, and 
so contained the exhortation to obey the commandments; Lec- 
tion 3) is the Lord’s assurance of victory and an exhortation to obe- 
dience ; Lection 4), ‘Forget not the Lord’; Lection 5), the receiving 
of the tablets of the law; Lection 6), the greatness and justice of 
God; Lection 7), the punishment of those who broke the com- 
mandments; Lection 8), ‘Do not worship other gods, preserve 
the law, and blessings will follow’; Lection 9), ‘ Worship the Lord 
in his holy place’; Lection 10), ‘ Forsake not the Levite, eat flesh 
as thou wilt’; Lection 11), ‘ Avoid strange gods and false proph- 
ets’; Lection 12), ‘ Disfigure not thyself, thou art a holy people’; 
Lection 13), the tithe; Lection 14), ‘Give to the poor, servants are 
freed in the seventh year, sacrifice firstlings’; Lection 15), wit- 
nesses and punishment; Lection 16), election and duty of a king; 
the inheritance of the Levites; Lection 17), cities of refuge and 
the manslayer; Lection 18), witnesses, false witness, punishment; 
who shall go to war and how fight; Lection 19), the taking a 
captive as wife; Lection 20), on slander, adultery, rape, etc.; Lec- 
tion 21), the newly married, pledges, manstealers, leprosy, justice, 
charity; Lection 22), the immodest woman, false weights, first 
fruits, tithes, the covenant, setting up the law and the altar; Lec- 
tion 23), Moses’ exhortation to the people; Lection 24), this law 
is not at a distance in heaven nor across the seas, but at hand; 
keep the commandments; Moses encourages the people and de- 
livers the law to the priests. 

Judged from the content, this arrangement of the lection marks 
seems to give a fairly probable set of church readings. Yet we 
must remember that but seldom does a passage which is marked 
prove conclusively by its character whether the beginning or end 
of a lection is meant. Perhaps the beginnings of lections 12, 18, 
and 24 and the ends of lections 2, 3, 5, 11, 15, 18, and 22 are most 





ΠΝ 












a. .,.,ὄ.ἢ woe 


= 


a: ΟΣ oe Fae 


YaRnDIy¥eodvDAdIOIUL 
APD NON OLIN ΣΙ ΙγΥ2 
IPAOPHNYY - -AO ned 
YUIY.LIDLIYAOQVDIVE 


OOMELNOLIINALALY 9 


-DIOLAY 

IYNAOVIN(@DLAN HALO 

VL Y¥UOCTOLXYOONAaD 

NHNHLIN HALINVOOD.L 
iIWoOINOdHYSELYSEPLY OD 
| moerddDADdMOLIOIDIY>! 
AMAOLAOXYAOLIL 

_YRa nN OdyliyvaZivya 


; ? ae 7 ep ne 
ffl Clg ond bth να Lore 


‘II 93%Id 


ASUDUS SIE 


bored ohio 





Ps OM: nu 


AMLLNYN: 
Ὁ See pee 
»ΑὝμ ol avastt . 

_tadiviDAQYN pe ζ 

-HLOIMINIVIDLDD ae 

od tYIOLD NID aN =) 

INOLISVALOd ds thie 

IOXHAXY OVAY LD: ιν 
YVAN VO LIV VY OLY Yo® 
waumana sel 

AY NYA OLAYIO1AO a 





GI-9 Ὑ AWONOUALOAAC 


ἔ 291). Κ9 Ὁ 


OTL 


DOY_LIY 22: 


Le 


“7 ν».9) 





“ 0ἕοϑῷἷξὰ ε 





CONTENTS 31 


nearly established by this reasoning. The beginning of lection 23 
is noteworthy because it agrees with a chapter division of the 
Massoretic and also of Codex Vaticanus, though the usual chapter 
beginning is one verse earlier; cf. also the beginning of lection 8. 

Some support for this division of the readings is obtained 
from a comparison of an eleventh century cursive ms (Codex 
Bodleianus) H. & P. 136, which is thus seen to be the remnants 
of a lectionary. The passages from Deuteronomy which it con- 
tains are as follows: 15, 6-10 (perhaps indicating that I have 
divided lections 13 and 14 wrongly); 17,6 and 7 (= lection 15); 
19, 3-7 (cf. lection 17); 19, 15-20 (cf. lection 18); 21, 10-14 (= lec- 
tion 19); 21, 17-21 (no parallel); 22, 13-21; 22, 23-29; 23, I-19; 
and 23, 21-25 (all correspond to lection 20); 24, 7 and 24, 10-16 
(cf. lection 21); 25, 11-12 (cf. lection 22). 

There is a slight resemblance also to some of the lections in a 
Palestinian Syriac Lectionary published by Agnes Lewis (no. 6, 
Studia Sinaitica, 1897), in which the second half of Lesson 45 
(Deut. 11, 1-28) corresponds roughly to our lections 7 and 8, and 
the last part of Lesson 53 (Deut. 14, 1-3) is the same as our lec- 
tion 12. The full treatment of this interesting system of lections 
would require better library facilities and more time than is at 
present available. A first-hand study of the many ms lectionaries 
noted by Swete (Introduction to O.T. in Greek), Gregory (Proleg.), 
and others would certainly be necessary, as I have not found the 
beginnings and ends of the selections given in the Catalogues by 
Lambros (Cat. Gr. Mss on Mt. Athos) and Gardthausen (Cat. codd. 
Gr. Sinait.), and I judge from the meagre statements in the second- 
hand authorities that little information is accessible. 

The last and most interesting lection in the Washington ms is 
found on pages 35 '-36 (Deut. 10, 14-21 inclusive). The begin- 
ning is marked by the word apy and the end by τε(λ) in the mar- 
gin. For the latter at first a rough. angular mark was made, which 
was at once washed off and τε written with the angular mark or 
a A on its side placed above it. In the upper margin the same 
person wrote in a cursive hand the designation of the reading: 
p εἰς THY μνημὴν TO ayo πτρῶ as To λυχνηκὸ (for λυχνεκόν), “ to 
the memory of the holy fathers, for the evening reading.” The 
writing may be dated at the end of the sixth century or early in 
the seventh. The lection is one of the few Old Testament lec- 

1 Plate 11. 


32 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


tions which continued to be read in later times. That may well 
indicate that it originated late also. It appears, with verse 19 
omitted, as the only lection from Deuteronomy in the cursive 
lectionary, H. & P. 37, also, with verses 19 and 21 omitted, in 
H. & P 132. Ms grec 243 of the Bibl. Nat. cites this by its first 
and last words as the third Old Testament reading for July 16th, 
in honor of the Holy Fathers of the 1V Council. Compare above, 
Ρ- 28, where the Greek Lectionary, Athen. Nat. 20, is also cited. 
It corresponds roughly to lection 6 in our previous list, but is 
longer. A fuller form of it, Deut. 10, 12-22, is found in Lesson 
45 of the Palestinian Syriac Lectionary cited above. 

We have here a portion of a lectionary in which the Old Tes- 
tament has almost entirely given way to the New Testament. 
Compared with the wealth of lections given or implied in the 
previously discussed lection marks, this one is most meagre. As 
it is a part of the latest lectionary, so it is doubtless the latest to 
be inserted here, but we cannot decide whether the insertion was 
made by some visiting churchman or accompanied the adoption 
of this abbreviated Old Testament lectionary in the ancient home 
of the ms. It was already designated as a special reading for July 
16th at that time. Its union with Deut. 1, 8-17 in later lection- 
aries does not, however, establish its use as a commemorative 
reading at the time when our fourth hand inserted its two lection 
marks. Whatsoever the occasion, this much is sure — the writer 
of the note, which I have designated as seventh hand, has left no 
traces of his work in the rest of the as. 


IV. TEXT PROBLEM 


In taking up this last and most difficult section of my treatment 
of the ms, I feel even more keenly than before the liability to over- 
estimate one’s own discovery, but 1 must nevertheless state the 
facts as they appear to me. We have seen above that defects 
originating in the parent ms and difference in length of line sug- 
gested for it by the character and length of omissions, both convey 
the impression that Deuteronomy and Joshua formed separate and 
independent volumes in that parent. If this is true, it is almost 
inevitable that different text affiliations should be found in the 
two books. Such has proved to be the case, and I shall accord- 
ingly discuss the character of the text in the two books in sepa- 
rate sections, after I have first treated one peculiarity which they 
have in common; I refer to the presence of Hexaplaric readings. 

In Deuteronomy the Washington ms (@) has 37 fairly well- 
attested Hexaplaric variants, in Joshua 39. This need not sur- 
prise us, for, judged by the same standard, Field’s edition of the 
Hexapla, the Vaticanus has over 50 Hexaplaric readings in 
Deuteromony, while the Ambrosianus has 85 in the small part 
of Joshua which it has preserved. Before using this evidence to 
condemn all existing Mss, it is necessary to sift it a little; for there 
are possibilities of error both in the transmission of this evidence 
and in its interpretation. It is apparent that Origen’s marks for 
omission (+) and addition (*) may have been sometimes inter- 
changed in transmission or by Origen himself. Also Origen’s 
Greek and Hebrew texts were both liable to error, and such 
errors, especially in the Greek text, might cause him to make 
changes in the Septuagint column of the Hexapla, which would 
have been quite unnecessary, if he had had a better Greek text 
before him. For instance, if there were a purely accidental omis- 
sion in Origen’s Greek text, he would supply the missing part, 
presumably from Theodotion, and mark it *..... X. Of course 
those Greek mss which show the original text in such passages 
will appear Hexaplaric, though the important variants, which must 
occur in the case of all longer passages, will often defend them 

33 


34 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


against that charge. On the other hand, if Origen’s Greek text 
contained interpolations, he might have retained them marked -- 
pee X, instead of omitting outright. To decide, therefore, that a 
given reading is Hexaplaric, 1.6. copied from Origen’s Hexaplar 
edition, we must show that none of these changes have taken 
place. 

On this basis the number of Hexaplaric variants to be attrib- 
uted to © can be materially reduced. Taking Deuteronomy first, 
there are three supposed Hexaplaric variants, in which © is sup- 
ported by A, B, F, Cod. Lugd. of the Itala, and nearly all Greek 
cursives. The readings with the Hexaplaric authority are: 3, 13, 
*kal τὸ κατάλοιπον τοῦ TadaadX, Arab 1, 2; 28, 19, εἰσπορεύεσθαί 
*oeX.... ἐκπορεύεσθαί *oeX, G; 28, 65, -- Κύριος X, Syro-hex. 
These may be omitted from our consideration. 

Likewise we may omit the following, in which ® is sup- 
ported by B, Cod. Lugd., and most of the Greek cursives: 6, 19, 
*KupuosX, Arab 1, 2; 7, 12, ~mdvraX, Arab 1; 22, 8, éav~deX, 
Syro-hex.; 26, 5, πολὺ -- καὶ péyaX, Arab 1; 26, 8, βραχίονι -- αὖ- 
tov, Syro-hex.; 30, 18,+7s Κύριος ὁ θεός σου δίδωσί σοιχ, G, 
Syro-hex., Arab 1. 

The case is almost equally clear in regard to the following 
passages: 4, 22, Ἰορδάνην -- τοῦτονΧχ, G, Arab 1, 2; Θ᾽ omits, as do 
A, B*, Cod. Lugd., Lucianic and Hesychian cursives, 54, 75, etc.; 
II, 25, ἐλάλησε * Kvptos X, G, Arab 1; © has Κύριος, as have A, F, 
Cod. Lugd., and most Greek cursives (the Hex. cursive 72 omits) ; 
15, 7, *exX τῶν ἀδελφῶν, G; ἐκ is omitted only by B, 54, 75; 12, 7, 
Tas χεῖρας ξὑμῶνχ, G, Arab 1; ὑμῶν is omitted only by B, A, and 
seven cursives, including the Hexaplaric 72. 

Θ is also supported in three other Hexaplaric readings by A, 
F, and in two by A. All five readings are found also in 54, 75, 
while the Hesychian cursives give four, the Lucianic two. 

There are left 19 Hexaplaric readings in which Θ is not sup- 
ported by any of the other old uncials; of these, 14 are additions 
and 5 omissions, the latter of a single word in each case. We 
will take up the omissions first: 13, 15, - πάνταςχ, G, Arab 1; 
@, 54, 58, 75 omit; 16, 14, -οὖσαχ, G; ©, 53, 74, 75, 76, 106, 134 
omit; 19, 8, + Κύριοςχ, Arab 1; ©, Cod. Lugd., 54, 75 omit; 28, 2, 
axon, cf. Field; Origen, Philocalia, 26, 3 omits, as do Θ, 54, 58, 75; 
28, 55, θλίψει -- σουχ, G, Syro-hex.; omitted by ©, 22, 44, 46, 54, 57, 
59, 73-77, 85, 106, 108, 118,134. The agreement with 54, 75 in these 


TEXT PROBLEM 35 


cases is noteworthy. This, added to the support of the Itala for 
no. 3, of the Lucianic and Hesychian cursives for no. 5, and of the 
Hesychian cursives for no, 2, makes it seem possible that there was 
older and better authority than the Hexapla for these omissions. 

There are left the 14 Hexaplaric additions in @ to be discussed. 
Of these, six are of one word and three of two words each, and so 
lend small opportunity for attack. Furthermore, these additions, 
as well as the five longer ones, are quite regularly found in the 
Lucianic, Hesychian, and other cursives; 54, 75 are found in this 
group seven times. One of the longer additions is even found 
in B, but, as I shall show later, is nevertheless of Hexaplaric 
origin. In fact, I am inclined to call most, if not all, of these 14 
cases Hexaplaric, and so to admit the possibility that some of the 
cases previously discussed may be Hexaplaric in Θ, even if older 
authority once existed. 

I pass now to Joshua. Of the 39 Hexaplaric readings 35 are 
additions and only 4 are omissions. To take up the latter first: 
I, 11, -- καὶχ ὑμεῖς, Masius; καὶ is found in B, F, the Lucianic 
and Hesychian cursives, etc., but not in @, A, Cod. Lugd., 15, 29, 
55, 58, 64, 71, 82, 121, 128; it is rightly omitted; 6, 18, ~odddpaX, 
Masius; omitted by Θ, A, F, Cod. Lugd., Lucianic and Hesychian 
cursives, etc. Furthermore, the equivalent of σφόδρα stands in 
the Massoretic text, so we ought to mark *..... X and assign the 
Hexaplaric reading to B; 6, 25, - ππάνταχ τὸν οἶκον, Masius; 
omitted by 9, A, M, N, 58, 59, 82, 121, etc. The authority, though 
scanty, is old; 17, 16, +7d Ἐφραίμχ, G, Syro-hex.; omitted by 
@, A, Cod. Lugd., N, and most cursives except the Lucianic. 
This is best explained as an interpolation in Origen’s Greek text. 
In none of these four cases are we able to establish with certainty 
an Hexaplaric influence in ®. 

In the case of the 35 Hexaplaric additions the matter is quite 
different. We can, indeed, deny Hexaplaric influence in 8, 1, 
*ravrasX, Syro-hex., and 21, 35, *xal τὴν Δαμνὰ, καὶ τὰ περισπόρια 
αὐτῆςχ, Syro-hex., in both of which additions Θ᾽ is supported by 
A, Cod. Lugd., and many cursives. Similar is 13, 16, *X, G, 
which only A and three cursives omit. It is possible also that 
some of the 11 Hexaplaric additions, which @ has in common 
with A, may be defended as possessing older and better authority 
than the Hexapla, especially as A seems to be remarkably free 
from Hexaplaric influence in the book of Joshua. But no defence 


36 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


can be made for most of the 15 Hexaplaric additions which @ is 
the only uncial exhibiting. These are all of Hexaplaric origin, 
and the case is not helped at all by the fact that the Lucianic 
cursives give the same additions in every instance. 

The case may be summed up as follows: there are a small 
number of Hexaplaric additions to the text of both Deuteronomy 
and Joshua in ®, but there are no certain proofs that it omitted 
words, because Origen had obelized them. It seems that a reason 
can be found for this anomaly. 

In Joshua 24, 3 (p. 196, 1, 10), @ reads εν παση. “Χανααν “yn; 
the Hexaplaric Χαναάν was inserted in wrong order, crowding out 
τῇ; the διορθωτής noticed the faulty order, and corrected by mak- 
ing two strokes before X and one before yn." He did not, how- 
ever, compare the parent ms, otherwise he would have discovered 
the omission of 77. 

In Joshua 24, 24, @ reads k@ λατρευσομεν τω θω npwv; the 
Hexaplaric τῷ θεῷ ἡμῶν has been inserted in wrong order. 

In Deuteronomy 30, 16, ® reads δικαιωματα αὐτου" Kau Tas 
evtodas avtrov. The Hexaplaric καὶ tas ἐντολὰς αὐτοῦ has been 
inserted after δικαιώματα instead of before it. This mistaken 
order is found in only one other ms, the Lucianic cursive 82. 

Deuteronomy 23, 2, οὐκ εἰσελεύσεται ἐκ πόρνης εἰς ἐκκλησίαν 
Κυρίου is not marked by Field as Hexaplaric,’ yet it was omitted 
by the first hand of B, A, and F. ΤῈ is very probably an insertion 
in the Septuagint from the later Hebrew. In © this passage occurs 
before 23, 1 and with the variant avos εκ mopveas for ἐκ πόρνης. 

All of these changes in order were due to the same cause. 
The Hexaplaric variants in question were marginal notes written 
carelessly, perhaps in cursive, in the parent ms. Four instances 
of wrong order out of some 30 Hexaplaric additions should be 
enough to prove the case, but there is more evidence. 

In Deuteronomy 10, 4, ® adds ἐν τὴ Epnuw τῆς εκκλησιας for 
the Hexaplaric ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἐκκλησίας. This senseless error 
points just as decidedly to a cursive gloss as the above. 

In Deuteronomy 2, 13, © adds in correct form the Hexaplaric 
καὶ παρήλθομεν τὴν φάραγγα Zapéd, though just above the proper 
name was spelled Ταζερ, and below, Ζαρετ. The Hexaplaric gloss 

1] recall an instance of faulty order thus corrected in the Laurentian Ms of Herodotus. 


The interpretation is certain, though similar cases are infrequent. 
2G (Codex Sarray. Colbert.) fails at this point. 


TEXT PROBLEM 37 


was inserted without being accommodated to the surrounding text. 
It is possible, though not probable, that this phrase has authority 
other than the Hexapla, for it appears in B, Ν᾿, etc., as well as in 
the Lucianic cursives. 

Another gloss to be explained similarly, whether we consider 
it all Hexaplaric or not, is in Deut. 12, 15, where Θ adds kata τὴν 
ἐπιθυμιαν τῆς Ψψυχης σου after φαγη Kpea, where it spoils the con- 
struction. It is a variant of the preceding ἐν πασὴ επιθυμια σου, 
with the Hexaplaric ψυχῆς added. It appears in the Lucianic and 
Hesychian cursives, ete. 

It is possible that an erasure in Deut. 29, 27 (p. 100, 1, 20) 
was due to the influence of a gloss. The first hand wrote apas 
τας, then erased and wrote the correct κατάρας tas. ἀράς is a 
variant for «ar ‘pas in M and Hexaplaric cursives. The copyist 
of @ may have had the variant before him as a marginal note; yet 
it seems more likely that he carelessly omitted κατ, but saw his 
mistake in season to correct it. 

In Deut. 31, 27 (p. 107, 2, 8) we find pov written with a o 
above the p, apparently both from the same hand. The p was 
left without any sign of correction, which seems contrary to the 
custom of the διορθωτής. If μου were a possible reading, it also 
might be referred to a gloss of the parent, but under the circum- 
stances it seems best to consider it a mere error of the scribe, but 
corrected in an unusual manner. 

If my faith in my reading of the erasure, Josh. 7, 14 (p. 134, 1, 
29), were a little stronger, I could claim another clearly proved 
gloss. At present we read κατοίκους, but oukous, though clearly 
first hand, stands in an erasure. The copyist had first written 
κατα οικο, and I think the abbreviation mark for v was added over 
the final 0, but it is just possible that he discovered his mistake of 
inserting a before he wrote vs of οἰκους, and so at once erased and 
corrected. οἶκον is the reading of B and some cursives, including 
the best of the Lucianic, while οἴκους is supported by A, F, the 
Hesychian cursives, and the Itala. οἶκον would therefore have 
been the gloss, and οἴκους the original text of the parent. 

We may, I think, consider it established that there were in the 
parent Ms glosses of an Hexaplaric character, though the number 
of them must remain somewhat doubtful. The evidence, how- 
ever, seems strong enough to establish that all pure Hexaplaric 
material in Θ᾽ came from these glosses. Hexaplaric omissions 


38 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


could have found a place among these as erasures or dele marks 
from the same scribe, but, as we have seen above, there is no 
conclusive evidence of such omissions. 

Having settled the fact of the glosses, it is easy to determine 
their origin. Almost every one of them is still found in the 
Lucianic cursives; Cursive 82 agrees once in an inverted order. 
In Deuteronomy one or two of the supposed glosses seem to have 
only Hesychian authority, but against the overwhelming evidence 
of the other cases I hesitate to suggest the possibility of two 
sources for the glosses. 


1. DEUTERONOMY 


The interest that the text of Θ᾽ will have for scholars depends 
primarily on its relationship to the older uncial mss and the chief 
groups of cursives. This relationship I have determined by count- 
ing the instances of agreement. The numbers given will be found 
approximately accurate, for in counting, the books were divided 
into parts and the same relationship was found to be maintained 
throughout each book. Absolute accuracy was not considered of 
sufficient importance to warrant a repetition of the count. 

In Deuteronomy the number of agreements and _ individual 
variants of the chief uncials are as follows: 


Θ 677 B 883 A 383 F 336 
@B 425 ΘΒΕ 293 BF 84 @AB 256 
ΘΑ 109 @AF 726 AF 461 ABF 543 
ΘΕ δι ΑΒ 100 


A good many interesting deductions can be drawn from this 
table, but a few must suffice. If we eliminate F from the compu- 
tation, ® agrees with A 835 times, with B 718 times, and stands 
alone 758 times. This is a remarkable showing and of itself prac- 
tically suffices to prove that © presents an independent ms tra- 
dition. It is interesting to note also that the combination AF 
agrees with © almost twice as often as it disagrees (726 to 461), 
while the combination BF agrees with © 35 times as often as it 
disagrees (293 to 84). The close relationship of A and F is 
shown not only by the large number of agreements, but almost 
as strikingly by the comparatively small number of individual 
variants in each. There can be no question that they are closely 
enough related to allow the presence of many errors of common 


TEXT PROBLEM 39 


origin. For this reason the combination AF has not often been 
considered of more weight by scholars than B without support. 
The independent position of @ will make it possible to settle 
cases by weight of mss authority, when all other means fail. 

It is possible to test the value of these agreements by a com- 
parison with the Itala. For Deuteronomy the only complete ms 
is the Codex Lugdunensis of the Heptateuch. A comparison of 
the first ten chapters with the variants considered above gives the 
following agreements : 


It. OB 52 ΤΡ ΒΒ ἋΣ It. OBF 49 It. BF 9 
It. OF 8 (AD 6 It. ΘΑΒ 37 It. AB 8 
It. OA 5 It.A 14 It. © 41 It. ABF 76 
It. @AF 125 It. AF 27 


The remarkable feature of this table is the great preponderance 
of agreements between the Itala and the groups containing @ over 
against the agreements with the groups unsupported by @ On 
the other hand, the large number of individual agreements be- 
tween Θ, B, or A and the Itala is rather contradictory. It seems 
likely that the Cod, Lugd. is not an uncorrupted version of the 
Itala. This idea is definitely established by a comparison of the 
undoubted Hexaplaric readings found in the older uncials. Of 
these there are 13 found in It. and B alone, 3 in It. and A, 2 in 
It. and @, and 1 in It.and F. This evidence seems sufficient to 
establish the fact that Cod. Lugd. presents a version of the Itala 
corrupted by comparison with later mss, which were probably 
somewhat related to B. 

There are besides two fragmentary mss of the Itala containing 
small portions of Deuteronomy. The Fragmenta Monacensia 
shows an undue number of readings characteristic of F, and so 
must be considered a corrupted version. The other, the Wurz- 
burg Palimpsest, seems to be free from late changes and addi- 
tions. A comparison of the three versions for the small portion 
where they are parallel gives the following results: Wurz. is 
opposed by the other two 19 times; Lug., by the other two 32 
times; Monac., by the other two 40 times. On the assumption 
that all these instances are errors in the ms lacking support, the 
figures suffice to establish the Wurzburg Palimpsest as the purest 
source, but the proof can be made even stronger, for of the 19 
cases in which it is supposedly wrong, three are uses of zs¢e for 


40 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


hic, i.e. African Latin and hence correct. Also in nine other cases 
it represents the Greek text better than does the version united 
in by its opponents. The remaining seven cases are simple omis- 
sions or natural Ms errors and changes, though one, the omission 
of the preposition 27, agrees with a Lucianic variant. 

Though the portion of text preserved in the Wurzburg Palimp- 
sest is small, its uncorrupted character makes it of especial value 
for comparison. The table of agreements, W being used for 
Wurzburg, is as follows: 


WOB 12 WB 4 WOBF 6 WBF I 
WOF ο WF o WO@AB 7 WAB I 
WOA 3 WA 1 Wo Ὁ WBAF τὸ 
WOAF τὸ WAF 2 


The preponderance of agreements with © supported by A or 
B shows the value of these combinations for determining the true 
text; the nineteen disagreements of Θ᾽ and W emphasize the fact 
that the agreements of this table are not due to some chance rela- 
tionship between W and Θ. If we eliminate F from the compari- 
son, we find that W, ®, A, agree 22 times against B, and W, B, 
only 5 times against Θ, A. Furthermore, of the last five agree- 
ments, one is caused by an Hexaplaric gloss in ®, and two are 
accidental omissions in W which chance to agree with B. W, Θ, 
B, agree 18 times against A, while W, A, agree only three times 
against 0, B. 

At the risk of being tiresome, I present also a comparison 
between our Greek uncials and the Itala, as established by the 
agreement of Wurz., Lugd., and Monac.: It. @AF, 5; It. AF, 1; 
It. @A, 3; It. Θ᾽ τὶ It. @B, 3; all others,o. The shortness of the 
passage compared makes the evidence rather incomplete, but in 
the main it bears out the results already obtained. 

The discussion thus far has dealt entirely with the relation- 
ship of © to the other old uncials, but its 677 variants not found 
in any of those uncials are equally deserving of consideration and 
are probably even more interesting to the scholar. In search of 
the origin of these variants I turned to the cursive mss. I found 
that, if the few undoubted Hexaplaric glosses were omitted, there 
were practically no other agreements with the Hexaplaric cur- 
sives, but there were agreements with the Hesychian and Lucianic. 
This relationship was accordingly investigated, but to isolate the 


TEXT PROBLEM 41 


question as much as possible, I counted only cases in which one 
of the three old uncials' agreed with either the Lucianic or He- 
sychian cursives against the evidence of the other two uncials. The 
agreements in five chapters of Deuteronomy follow; H stands for 
Hesychian, and L for Lucianic: 


OL 14 ΑΙ, 9 BL 39 
ΘΗ 24 AH τὸ BH 9 


The most noteworthy fact is the Lucianic tendency of B. The 
Hesychian tendency of @ is less marked, and what little signifi- 
cance it might have is removed by the fact that in all except one 
of the 24 cases, one or both of the cursives 54, 75, also agree. It 
seemed that we had here a clew worthy of investigation. 

A comparison of Θ with these two cursives for all the readings 
of the first five chapters of Deuteronomy gives the following 
agreements: ©, 54, and 75, 260 times; Θ᾽ and 75, 27 times; © and 
54, 20 times; a total of 297 agreements to 70 disagreements. A 
comparison of all the 677 individual variants of @ gave similar 
results: in 262 cases it agreed with both 54 and 75, in 68 addi- 
tional cases with 75, and in 38 additional with 54. We may, I 
think, safely assume that the cases of agreement between © and 
either one of the group 54, 75, were due to error or second parent 
Ms on the part of the other member in that partnership. Thus 
we can conclude that the common parent of 54 and 75 contained 
368 of Θ᾽ readings, which are not found in the other old uncials. 
The full significance of these figures is seen if one compares them 
with the table of agreements and individual variants of the chief 
uncials on p. 38. 

In some 32 cases @ is supported by 54, 75, alone, to rely on the 
evidence of the Holmes and Parsons® edition, and in many others 
the only additional authorities to join the group are the Hesychian 
or Lucianic cursives, or both; less often we find N, 18, 32, 53, 55, 
56, 58, 59, 71,128, or Arm. 1 also agreeing. Usually but one or two 
of these last-mentioned mss are found in the select group for any 
given reading. 


1 F had to be omitted in order to get any comparative evidence on the other three. 
It has no individual tendency towards either group; yet when combined with B against 
@, A, it sometimes has a Lucianic tendency, but combined with A alone, an Hesychian. 

2] have used the Holmes-Parsons numbers for the cursives in so far as I refer to 
them by number. 


42 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


It will perhaps aid us in getting a clear understanding of the 
problem to enumerate the cases where © is supported by 54, 75, 
alone: 3, 7 πάντα omitted; 3, 12 δέδωκα for ἔδωκα; 4, 3 πάντα 
omitted; 4, 6 τὰ δικαιώματα πάντα, order; 4, 42 amo for πρὸ; 5, 14 
προσήλυτος καὶ; 7, 15 αὐτὰς for αὐτὰ; 11, 17 τὰ ἐκφόρια for τὸν 
καρπὸν; 12, 10 τῶν omitted before κύκλῳ; 13, 14 lod for ὑμῖν ; 





16, 2 οὗ for ᾧ; 17, 5 ἐκείνην -- τοὺς ποιήσαντας τὸ ρῆμα τὸ πονηρὸν 
τοῦτο πρὸς τὰς πύλας σου; 18, 13 τέλειος δε; 18, 20 avos for 
προφήτης; 19, 8 Κύριος omitted; 19, 12 τὸ αἷμα for τοῦ αἵματος; 
21, 18 φωνὴ for φωνὴν; 22, 1 αὐτοῦ omitted; 22, 15 γυναικὸς for 
παιδὸς; 22, 24 ἡ νεᾶνις for τὴν νεᾶνιν; ὁ avos for τὸν ἄνθρωπον; 
24, 13 ἐλεημοσύνη ἔσται σοι, Order; 24,21 τῷ ὀρφανῷ καὶ τῷ πτωχῷ 
καὶ τῷ προσηλύτῳ, order and one member added; 25, 5 αὐτῆς 
omitted; 26, 15 σου τοῦ ἁγίου, order; 27, 25 before 27, 24; 28, 1 
ἐὰν axon ἀκούσῃς τῆς φωνῆς Κυρίου τοῦ θεοῦ σου omitted; 28, 12 
τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου πάντα, order; 28, 60 ὧν for ἣν; 29, 5 ἀπὸ 
τῶν ποδῶν ὑμῶν οὐ κατετρίβη, order; 29, 7 ἦλθεν for ἐξῆλθεν; 30, 16 
σου" omitted. 

These are for the most part important variants; note particu- 
larly 17, 5, which is the equivalent of the Hexaplaric addition 
οἵτινες ἐποίησαν τὸ πράγμα τὸ πονηρὸν τοῦτο ἐπὶ THY πύλην, Which 
is found in A, F. The Hexaplaric addition is doubtless from 
Theodotion’s translation; ©, 54, 75, show exactly the differences, 
which we would expect in an independent translation, and must 
be considered the original Septuagint. B and its followers show 
the same defective text, which Origen used. Hardly less inter- 
esting is 28, 1, where, of the two parallel sentences found in A, F, 
B and its followers omit one, Θ, 54, 75, the other. The composite 
character of the text in A, F, is thus quite apparent. 

I might add to the evidence above given ten instances in 
which, owing to error or omission in 54, readings of © are sup- 
ported by 75 alone, and three instances in which for similar reasons 
it is supported by 54 alone. Thus we have 45 ancient variants in 
Deuteronomy, evidence for which is found only in this group. 

The question that at once arises is whether 54, 75, represent a 
Ms copied from ® or from some ancestor of Θ. The probability 
that ® was preserved during most of its existence in a Coptic 
monastery and but once in its earlier history came in touch with 
another Greek ms of the Hexateuch, renders it extremely improba- 
ble that it had any descendants. Also the character of the vari- 


TEXT PROBLEM 43 


ants above cited do not suggest that we have merely errors of @ 
copied and preserved in later mss. There are also abundant other 
proofs to establish this position. None of the pure inventions of 
@, as 8, 18, appear in 54, 75; similarly a goodly number of changes 
in order and short omissions of Θ᾽ are not found in the two cur- 
sives, which also have no difficulty with the text where © fails or 
is unintelligible, because of its defective papyrus ancestor. Fur- 
ther, we find some instances where B, Θ, 54, 75, or A, ©, 54, 75, are 
the sole authorities for a variant, and as a final proof even @ is 
omitted from this select company at times. In fact, the combina- 
tion B, 54, 75, is rather frequent, but is usually supported by other 
cursives. The text relationship for Deuteronomy must therefore 
be somewhat like the following diagram: 


Hebrew 







Septuagint 





Hesychius 


. \ 


54 75 44, 74 19, 82 
106, 134 108, 118 





The number of mss between © and y, or similar members of the 
diagram, is not estimated; there were doubtless several in most 
cases. This outline sketch attempts to show only the most gen- 
eral relationships of the chief mss and groups, from which we 
may hope to reconstruct the common Egyptian text of the second 
century. Minor variations, such as the Lucianic glosses in Θ, 
have been disregarded. 

If there is any foundation for such a grouping of the mss as 
that just given, each one of the witnesses to the common Egyptian 


44 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


text 15 liable to preserve for us some good variant not found else- 
where. That this is true in regard to Θ, I shall try to make clear 
by citing a few of its unique variants. 

1) In 2, 5 © reads ov yap py Son vpw απο τῆς γῆς avtwv ovde 
βημα ποδος. B, F, read da and A, dace (Itala, dabo) for δωη. 
The use of οὐ μή with a subjunctive or a future indicative in the 
sense of an emphatic future with οὐ needs no mention. δωσω of 
A isan old correction of the unusual δώῃ by one who knew correct 
Greek, and δὼ of B, F, is the same or an error by omission. δώῃ 
is likewise preserved in Deut. 13, 17 by F. The form occurs 
rarely elsewhere in the Septuagint and also in the New Testament; 
cf. Buttmann, Gram. N. T. Greek, p. 46; Robertson, Gram. Greek 
N. T. (1914), p. 308. 

2) In 19, 15 B, A, F, ete., read καὶ κατὰ πᾶν ἁμάρτημα καὶ κατὰ 
πᾶσαν ἁμαρτίαν. That these are variant translations for a single 
expression in the original Hebrew (cf. Bertholet, Hand-comm. zu 
Deut. p. 62, that the double expression in the Massoretic was due 
to a gloss) was seen both by Lucian and Hesychius, for κατὰ πᾶσαν 
ἁμαρτίαν is omitted by cursives 19, 53, 74, 76, 106, 108, 118, 134, 136. 
© alone omits κατὰ πᾶν ἁμάρτημα, but is presumably correct, for 
the Itala also omits one of the parallel expressions. 

3) In 20, 15-16 Θ, though probably wrong, is nevertheless 
instructive. It reads: wy Ks ο Os σου διδωσιν σοι" κληρονομειν τὴν 
yyy αὐτωΐν * LOou δὴ απο των πολεων T@V εθνων TOUT@Y ὧν KS O Os σου 
διδωσιν σοι κληρονομῆσαι THY γὴν QAUTWV OU ζωγρησεται aT αὐτῶν 
παν ἐμπνεον. Of the duplicate expressions many Greek mss seem 
to omit the second, together with vdov..... τούτων, the Massoretic 
Hebrew, with A, F, and a few cursives, omit the first. Further- 
more, τῶν ἐθνῶν is marked by the Syro-hexapla and Arab. 1 as 
an Hexaplaric addition. The most natural explanation is that Θ 
shows the full form of the Hexaplaric addition, which crept into 
the text from a gloss and so without accommodation to the neigh- 
boring sentences. It is, however, conceivable that the original 
Hebrew was guilty of this repetition. In any case, @ defends the 
reading of A, F, against the much longer omission of B and its 
followers. 

4) In 2, 37 occurs the name Iapfox, which appears as Ἰαβός 
regularly in the Septuagint mss, as also in Θ᾽ elsewhere. The 
Massoretic is ΡΞ. As p and β often interchange in older mss, the 
form in © may stand for an accommodation to the Hebrew or 


TEXT PROBLEM 45 


have arisen through dittography in the Greek. It is also possible 
that the strange form arose from dissimilation — through the influ- 
ence of some similar name as ᾿ερμούθ, modern Jebel Yarmuk, or 
the doubtful ’ApBox« of Deut. 3, 14. This name, which appears as 
᾿Αργόβ in B”, A, F, ete., following the Hebrew, has made trouble 
for the commentators (cf. Bertholet, Hand-comm. p. 12). Β΄", 108 
seem the only support for the form ’ApB6« in this passage, for by 
contrast Θ here has Ιαβοκ. It looks a little as if the original 
Septuagint form were "lapBox«, which would then have to be com- 
pared with the form which © presents in 2, 37. In Josh. 15, 13 @ 
omits the name. The geographical problems involved I do not 
undertake to discuss, 

5) Another interesting spelling of a proper name is found in 
10, 6. Θ reads Maoaday for Μεισαδαί of all other Greek mss. 
The Massoretic form is A 55 (cf. Num. 33, 31). As the inter- 
change of Ἵ and Ἵ was easy, the Greek perhaps represents the 
original letter in that case, but it is badly at fault in the trans- 
literation of the accusative ending @4. The form in @ implies 
that the Hebrew parent of the Septuagint had a final guttural, 
such as m, which might easily appear as an error for the Masso- 
retic 7. The y, if original in the Greek text, could easily pass 
into t. 

6) In 4, 21 Origen’s Greek text read Κύριος ὁ θεὸς δίδωσιν and 
he inserted * vovX ; cf. Sarrav. Colbert. The Hexaplaric addition 
is omitted by A, F, but retained by B. © has υμων, the original 
Greek before an omission forced Origen to correct. 

7) In 28, 59 Θ reads kat vowovs πονηρας Kat πικρας. Most 
other Greek mss have πιστάς for πικρας, a senseless accommoda- 
tion to the equally inappropriate late Hebrew ΘΝ). Origen, 
Phil. 26, 2, wrote πλεῖστας, which Hesychius copied either from 
him or his source, cf. cursives 44, 55, 74, 76, 106,134. Cod. Lugd. 
of the Itala, however, gives acervas, i.e. acerbas, and so proves that 
@ is right. The original Hebrew may have read a, which was 
corrupted into ΣΝ under the influence of the preceding and 
parallel mi%x3. 

The following readings, though not in this class, deserve 
mention: 

8) In 34, 8 the accepted text of the Septuagint reads καὶ 
ἔκλαυσαν οἱ viol Ἰσραὴλ τὸν Μωυσῆν ἐν apaBw Μωὰβ ἐπὶ τοῦ 
Ἰορδάνου κατὰ ᾿Ιερειχὼ τριάκοντα ἡμέρας. The equivalent of ἐπὶ 


46 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


τοῦ ᾿Ιορδάνου κατὰ ᾿Ιερειχώ does not appear in the Massoretic text. 
Of these κατὰ ᾿Ιερειχὼ seems an addition made in accord with 
34, 1, while the rest appear a rather lame addition at best. But 
©, the Hesychian cursives, and 75, 59, have the variant ἐν τῷ πέραν 
tov Ιορδάνου. This is the correct description, though it may have 
been taken from Deut. 1, 5, where stands the mistranslation “On 
this side Jordan” in our English Bible, a change made in order 
to remove the proof that Moses did not write the book. The 
failure of this phrase in the Hebrew of 34, 8 and its contortion 
into a meaningless expression in most of the Greek mss is addi- 
tional proof of the age of the attempt to defend the Mosaic author- 
ship of the Pentateuch, or rather its character as a contemporary 
chronicle of the beginning of Israel. The fact that in Joshua 5, 10 
the same expression is omitted by the Massoretic text, A, Θ, the 
Lucianic cursives, and the Itala, though preserved by B, F, and 
the Hesychian cursives, requires a similar explanation. 

g) Another much plainer instance of the accommodation of 
some Greek mss to a corrected version of the Hebrew is found in 
Deut. 28, 12. The section deals with the blessing of Israel for 
obedience, and prophecy of its coming greatness and power. The 
Hebrew closes the twelfth verse with the prophecy “ Thou shalt 
lend unto many nations, and thou shalt not borrow,” a statement 
which has been true since before the Christian Era, but in Θ, A, F, 
and most Greek cursives stands the addition, which every one 
knew had not come true: καὶ ἄρξεις σὺ ἐθνῶν πολλῶν, σοῦ δὲ οὐκ 
ἄρξουσιν. This expression Origen obelized (cf. Sarrav. Colbert.), 
and his corrected text is found in B* and 58, as well as in Cod. 
Lugd. of the Itala, and is followed by Swete. This one instance 
is enough to render us suspicious of the text of B, when not 
otherwise supported. Deuteronomy 15, 6 shows the full form of 
the prophecy in all mss. 

Before passing final judgment on the text of Deuteronomy in 
Θ, a comparison of its readings with the other Versions and the 
Church Fathers would be necessary, but so complete an investi- 
gation would carry me too far and involve too great delay, if I 
should make the attempt in this publication. As a hint, however, 
of what such a comparison will show, we have the results of a 
partial examination of the Itala, given above, and I add here a brief 
summary of the evidence to be drawn from the New Testament 
for the following passages: 


TEXT PROBLEM 47 


1) Deut. 4, 35; 9, B, F, etc., have ἔτι against ἄλλος in A and 
Cyril. Alex. supported by Mark 12, 32; 

2) Deut. 19, 15; @, A, F, most later mss, and II Cor. 13, 1 
have σταθήσεται against στήσεται in B, 16, 29, 53, 55, 88; 

3) Deut. 21, 23; ©, N, 54, 75, the Hesychian cursives, etc., and 
Gal. 3, 13 have πᾶς ὁ κρεμάμενος; B, A, F, Lucianic cursives, etc., 
omit 6; 

4) Deut. 27, 26; ©, B, 54, 75, the Hesychian cursives, etc., have 
ποιῆσαι against τοῦ ποιῆσαι in A, F, the Lucianic cursives, etc., 
supported by Gal. 3, 10. As Origen, Phil. 9, 1, also has the article, 
this would seem to bea Palestinian-Syriac text, whereas the original 
Egyptian text omitted the article ; 

5) Deut. 29, 4; 9, B, etc., supported by Rom. 11, 8, have ὦτα 
against ra dra in A alone; 

6) Deut. 29, 18; Θ, B, and the cursives have ῥίζα against ῥίζα 
πικρίας in A, F, and Hebr. 12, 15; 

7) Deut. 29, 18; ©, B”, F*, etc., have ἐν χολῇ against ἐνοχλῇ in 
B*, A, F*, 29, 54, 59, 82, and Hebr. 12, 15; 

8) Deut. 30, 14; 9, A, F, etc, supported by Rom. 10, 8, have 
ἐγγύς σου against σου ἐγγὺς in B, 18; 

9) In the same passage F and 58 alone omit σφόδρα with 
Rom. 10, 8; 

10) Deut. 31, 6; @, A, F, 54, 75, the Hesychian and Lucianic 
cursives, etc., supported by Hebr. 13, 5, have οὐ μὴ against οὔτε 
μὴ" in B and a few cursives ; 

11) Deut. 31, 6; ©, 29, 54, 56, 58, 75, and 77 have οὐδὲ μὴ against 
οὐδ᾽ ov μὴ in A, G, the Hesychian and Lucianic cursives, etc., 
supported by Hebr. 13, 5; B, F, and some cursives have οὔτε μὴ; 
thus A shows the Palestinian-Syriac reading, Θ, the Egyptian, 
and B, F, a slight corruption of the latter ; 

12) Deut. 32, 43; 9, F, the Hesychian and Lucianic cursives, 
etc., supported by Hebr. 1, 6, have καὶ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ 
πάντες ἄγγελοι θεοῦ against ...... πάντες υἱοὶ θεοῦ in A, 18, 54, 58, 
64, 75, 128, 154, 167, 221; B omits πάντες but has viol, thus showing 
a derived form of the same error, which arose in some Egyptian 
ancestor of A, 54, 75, through an interchange with the end of the 
following stanza; the latter appears in @, the Hesychian and 
Lucianic cursives, etc., as πάντες viol θεοῦ, though B, A, F, 54, 75, 
and a few other cursives have πάντες ἄγγελοι θεοῦ. 1 am inclined 
to think that the New Testament here shows the original form of 


48 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


the Septuagint, as we must otherwise explain that @ has a single 
Palestinian reading; I have found no signs of such a tendency in 
my study of the text of Θ. Psalm 96, 7, προσκυνήσατε αὐτῷ πάντες 
οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ, which is often cited as the original of Hebr. 1, 6, 
is merely another imitation of Deut. 32, 43, and so gives additional 
evidence in support of the reading just adopted. 

The evidence presented is rather scanty for establishing any 
general conclusions, but what there is seems to defend the excel- 
lence of the text in ®. It is noteworthy that ® does not seem to 
show a Palestinian text or to have been changed by New Testa- 
ment influence, as seems probable for A and F. 


2. JOSHUA 


In taking up the text of Joshua we are somewhat handicapped 
in our comparison by the fact that less than twelve chapters are 
preserved in F, and this fragment shows a text quite different in 
character from that found in the previous books. Yet a compari- 
son of the chief uncials for these chapters was made, with the 
following results in individual readings and agreements: 


Θ 84 Β 266 A 104 Ε 250 
ΘΒ 31 @BF 73 BF 90 @AB 206 
ΘΑ 108 @AF 219 AF 28 ΑΒΕ 64 
ΘΕ 35 AB 25 


It is plain that F stands much nearer B than in Deuteronomy, 
and is consequently farther removed from A and also from Θ. 
The value of the agreement of Θ, A, F, is increased by this lack of 
close relationship, but the text problem as a whole is made more 
difficult. A comparison with the results obtained for Deuteron- 
omy does not help us much on the text character of ©, though we 
can see that it has moved closer to A and farther from B. 
Omitting F from the calculation, and extending our survey 
over the whole of Joshua, gives the following table of agreements: 


NAMES REST OF TEXT TOTAL 
© 169 77 346 
A 176 251 27 
3 451 453 904 
ΘΑ 300 424 733 
OB 35 218 253 
AB 24 147 171 


. 
Γ] 
᾿ 
_ 
: 
2 
7 
‘ " 
- 
7 
aa 








παρ ell --- ee 


AOY1-DLAOLAOD 
“00 41}, 0:9 ΥΥ: 2 Ὁ 
“ΠΟΥ: “ΧΙ ΟΙΜΕ41, 


AVIOdHINOL IIS | 


INDMHNA 
NOVYONELDIDIVYECD 
PIADIVILINV.LAN.LYV_L 

IIVIYS NCD NAM)D 


MODILNOMMD Fv vy. 


YUIONFTIMAbdDadLO 
YNyYIMD - o¥donn 
MIAO MDDIOD|B|D 
HAA DULY SID DLINO Yi 
WMIVY.LYUILOININA 
MIOCDDMLBNIYINAD 
HIVILYONDUININEEN 
IMAONHLOID DIOL. 


AI 92814 





LXDZDTVYSI -DIOLAY 
MP2DVODOYNLINN EDDY SE 


-- 


alas 38 IVY OY_LIY 31 


Mr AQODYIYYIAO_L 
(WHAOIWYd VN HL_LIX > 
Aonvd 1AO.LINODSI1O 
2 [DIXOHdIAMZIY ΣΙ 
λον Δ Ο ΣΙ [Ὁ 
ΠΜΟΡΟΘΏΘΥΞΘΟΙΞΥΥΑ 
CYOUIDE_ENOHIOLITYS! 
2ODVYINITNAMIOLU 
'NWONONO_LINSILOWM 
ILNYIOONONANEY SI 
‘DIN UWOMAIILID UD 
muyDNydAoNn IDO 
ADAADGOOIILO 


: onWfAOMADOd 11OLLyY 





‘SL- Il ‘Il VOHSOF 





2d OIDENNADAOD VAC ON Ἂ 


mare ΣΟ ΣΌΣ 






Ἂ 

ω wr δι ay i αὐ δὰ δὰ AQOHAN! AOL 

» gia ervstAU: IDAO NIOVYYY SN ΠΥ ΣΙ ει 

DAOLINDIAC ὁ ἃ ἃ. _YWOHYY (OIDODYD 

| Ἢ _fivaAoovdu NOL Rae fas tea ἢ 

(YN HLAYINDIOVW \ NINMAHMINOLNE 

| DVOVAIPDDEN MON ePMorwydyY UN (Υγ} 

| tyvVIdAONE E19 WI DUIDNLANIY OF 

| PIDIIHYOMIDIOLAO.,. IAOLYIVNYOOISP 
PO NIDMHOMOLNO LL NCDNANONYINCOr 

ee Hvis OLINOISINHOO]. HErxAKHNODdYNY 

| 21PHOIYHA-OCDDVOLS 1.4 ὃὰ SETA, 


Sieoda MOP σεν 


-- - § -~. 








TEXT PROBLEM 49 


The reason for the separation of the names from the rest of the 
text is apparent from the different proportion of agreements. 
The table shows that B is even more individual than in the 
preceding book, while @ and A are less so. It is particularly 
in the names that B shows its singular character; otherwise its 
text is not so different in quality from that shown in Deuteron- 
omy. @and A stand closer together than in Deuteronomy, but 
still represent fairly independent traditions, as is shown by the 
253 agreements between Θ and B. Yet even though we allow for 
the shortness of the book, the small number of individual variants, 
when compared with Deuteronomy, is remarkable in Θ. Un- 
doubtedly that is mostly accounted for by its closer relationship 
to A, but partly by the smaller number of trivial variants in the 
parent Egyptian text, if the names be omitted from consideration, 
On the whole it seems that the agreement of Θ and A should 
continue to outweigh B slightly as evidence for establishing 
the original Septuagint text of Joshua. The value of B is most 
prominent in the regular text; the problem of the names will be 
treated later. 

As a check on these results, I have again compared the Itala, 
though in Joshua we are forced to rely on the Codex Lugdunen- 
sis alone. A comparison of the first five chapters gives the fol- 
lowing table: 


It. OB 3 It. B 9 It. OBF 13 It. ΒΕ ες 
It. OF I εν γα 1τ-. ΘᾺΒ 54 It. AB 3 
It.@A 15 It. A I It. 0 I It. ABF 8 
It. @AF 19 It. AF o 


More than one half of the agreements of It. with B and F find 
their chief or only support in the Hesychian cursives, and some, 
especially the agreements of It. and F, are clearly Hexaplaric. 
Besides, It. shows two supposedly Hexaplaric additions not found 
in the uncials. This apparent Hexaplaric, Hesychian strain 
weakens very materially the evidence of the Cod. Lugd. of the 
Itala. As we have seen above, F, because of its erratic character, 
has little independent value, but serves to strengthen the evidence 
of Bor @, A. The few agreements of F with @ or A singly gain 
little or no support from the Itala. Our interest must lie chiefly 
with the other three uncials. The agreements are: It. B, 24; It. 
ΘΒ, 16; It. ΘΑ, 34; It. 0,2; It. A,1; It. AB, 11. This evidence 
is probably slightly unfavorable to @ and A when not combined, 


50 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


as is shown by a comparison of Joshua 23 and 24, which gives 
these results: It. B, 34; It. @B, 25; It. @A, 47; It. @,6; It. A, 5; 
It. AB, 16. In spite of the fact that the agreements of It. and B 
seem to contain some Hesychian readings, we can on the whole 
maintain our previous judgment; ©, A is rather better evidence 
than B, but B outweighs either of the others singly. 

Turning now to the cursives, we find the relationship quite 
different from that existing in Deuteronomy. I have considered 
only the agreements of each of the old uncials with either or both 
the Lucianic and Hesychian cursives, when the other uncials 
oppose. The results for the first five chapters follow: 


OL 5 7X1 Ci BL 9 ἘΠῚ 22 
@H 5 AH 2 BH 7 FH 35 


It is noticeable further that the agreements of Θ, L or 0, H are 
trivial ones, such as different spellings, order, etc. There is evi- 
dently no Lucianic or Hesychian strain in A or Θ. The agree- 
ments of the Hesychian and Lucianic cursives with F are most 
noteworthy, those with B somewhat less so. To fully comprehend 
this relationship we must note that the combination B, F agrees 
with each of the two groups of cursives eleven times in the same 
five chapters. This indicates rather strong Lucianic and He- 
sychian tendencies in B as well asin F. A goodly share of the 
Lucianic and especially of the Hesychian readings in F are long 
Hexaplaric additions. Those do not often appear in B, which is 
regularly characterized by omissions rather than by additions. 
On the basis of the agreements with F we may infer that both 
the Lucianic and the Hesychian recensions were considerably 
Hexaplaric, as also in Deuteronomy, and that in the case of the 
Hesychian this tendency was much more marked in Joshua. 

A comparison throughout Joshua of all the readings of Θ 
which lack other uncial support gives similar results for that Ms. 
In these 346 cases Θ is supported by the Lucianic cursives only 
39 times, of which all the important variants have been discussed 
above as Hexaplaric glosses introduced into the parent of Θ 
through a Lucianic source. With the Hesychian cursives there 
are 60 agreements, of which quite a number are identical with the 
Lucianic glosses just mentioned. Considering the fact that the 
Hesychian recension must have been closely related to the Egyp- 
tian common text, the number of these special agreements is 


TEXT PROBLEM 51 


rather small, and probably argues against any indebtedness of 
® to Hesychian sources, 

The relationship of @ to 54, 75, is quite different from that 
found in Deuteronomy. Of the special variants of © just dis- 
cussed only 61 are supported by either or both 54 and 75, and of 
this number 41 are also supported by the Hesychian or Lucianic 
cursives. About one half of the remainder represent good vari- 
ants. The real meaning of this change in text relationship from 
Deuteronomy is seen by a comparison of these cursives with F. 
Of the 35 agreements between F and the Hesychian cursives above 
noted, 20 are supported by 54, 75, and these are mostly Hexaplaric 
additions. The conclusion seems unavoidable that in Joshua 54 
and 75 are rather strongly under the influence of an Hesychian 
or similar Hexaplaric source. This precludes any near relation- 
ship to Θ. 

Although the absolutely individual variants of @ are much 
less numerous than in Deuteronomy, they present some interest- 
ing readings. As examples we may note the following: 

1) In 8, 5 Θ reads πρὸς τὴν πυλὴν for πρὸς τὴν πόλιν. This 
may be a mere sound error, but as the context shows that Joshua 
had just sent chosen soldiers around behind the city, there would 
be a real point in telling the rest to advance to the gate. The 
uncommon use of the singular and the influence of the accepted 
Hebrew text would be sufficient reasons for a change to πόλιν, 
even if πύλην had been original in the Septuagint. 

2) In 9, 20 © reads καὶ ΚΡ αὐτων οὐκ ἐπερωτησαν. The addi- 
tion of αὐτῶν improves the sentence and has no foundation in the 
Massoretic Hebrew. 

3) In 10, 12 and 21, 24 @ gives the proper name ἸΙαλων in place 
of Αἰλών of B and its followers. A has Αιλων in 10, 12 and 
II Chron. 28, 18, but Iadkwy in Josh. 21, 24. The form seems too 
well supported to be considered a mere transposition. The Mas- 
soretic form is fey, which, without vowel pointing, Αἰλών of B 
may represent. The modern name is Jalé, which supports Θ 
and A. The original Septuagint was probably IaAwy or Acad. 
Αἰλών is either a variant form of the same name (cf. Josh. 19, 43, 
where Θ, A, and the Massoretic give this form), or is a Hebrew 
corruption due to the influence of the name of a judge of Israel 
(cf. Judges 12, 11 and 12). Other Greek variants are found in 
I Sam. 14, 31; I Chron. 6, 69; 8, 13. 


52 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


4) In 13, 15 © reads καὶ εδωκεν Mwvons τοῖς wows Ρουβην. 
Most Greek mss have τῇ φυλῇ for τοῖς υἱοῖς, but the Lucianic 
cursives and a few others have τῇ φυλῇ (τῶν) υἱῶν in imitation of 
the Hebrew. We thus seem to have proof of two early versions 
in the Hebrew and their combination in the Massoretic. 

5) In 14, 4, καὶ οὐκ ἐδόθη μερὶς ἐν τῇ γῇ τοῖς Λευείταις, Θ᾽ omits 
ἐν τῇ γῇ, perhaps a careless omission, but the words seem a need- 
less repetition introduced into the Hebrew text perhaps as an 
explanatory gloss. 

6) In 14, 7 Θ reads ἀγὸς του θυ for ὁ παῖς τοῦ θεοῦ of B, the 
Lucianic cursives, etc., and δοῦλος Κυρίου of A, the Hesychian 
cursives (ὁ δοῦλος), etc. The Massoretic Hebrew, m7 133, sup- 
ports A, which is perhaps indirectly indebted to that influence. 
ὁ παῖς Κυρίου is the regular designation of Moses in this book, cf. 
Ty £35 ΤΙ 2) 12, 6: 11. SS.) ἡ: 22. 2; 25 καὶ (παῖς 15. Θ᾽ ΘΌΠΣ 
tuagint equivalent of 25). But τοῦ θεοῦ is made certain by the 
agreement of B and Θ, therefore it seems probable that the less 
common designation ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ (cf. Deut. 33, 1; Josh. 14, 6) 
is original in this passage. It is, of course, possible that the form 
in Θ is due to the influence of the preceding sentence (14, 6), but 
it does not seem likely that the designation of Moses would have 
been changed so abruptly without reason, and the combination 
ὁ παῖς Tov θεοῦ is elsewhere unsupported. The form in A and 
the Hesychian cursives is quite certainly due to a transfer of epi- 
thets in translation. δοῦλος Κυρίου is a common designation of 
Joshua, David, and others. It appears to have been a favorite 
form in the later Greek translations and was inserted by Origen 
where it seemed to be needed; cf. Josh. 1, 1, discussed on p. 25: 
It was not applied to Moses except in these late additions to the 
text of the Septuagint. 

Other interesting variants in ® are tas modes for τὴν πόλιν 
᾿Αρβόκ in 15, 13 (cf. μητροπολις in A) and xs o Os for Κύριος in 
24, 7. In 10, 31 πᾶς 6 λαὸς ὁ per αὐτοῦ for πᾶς ᾿Ισραὴλ per’ αὐτοῦ 
is found in cursive 75 as well as in Θ. 

An interesting reading for the light it throws on the develop- 
ment of the text is found in 5, 15. ©, A, the Lucianic cursives, 
etc. read ἐφ᾽ ᾧ ov ἕστηκας ἐπ᾽ αὐτοῦ ἁγιός ἐστιν. B, with some 
cursives, omits ἐπ αὐτοῦ and has νῦν in the place of συ. F and 54 
have ov νῦν, and the Hesychian cursives omit both words. The 
corruption started in the Hebrew or was due to a mistranslation 


TEXT PROBLEM 53 


of it. The Massoretic text has ΠΝ τὸ ov, while νῦν stands for the 
Hebrew “n>. B, with its followers, either represents a changed 
Hebrew text or is due to a misunderstanding of the regular form. 
That this mistake stood in the original Septuagint is not impos- 
sible, but it does not seem very probable, inasmuch as Cod. Lugd. 
of the Itala has δι. 

It remains to consider the subject of the names in Joshua. 
The striking differences in text between A and B are too well 
known to need description. © in the main sides with A, often 
showing a better text, sometimes a less accurate one. We are 
thus enabled to establish a new text of the names a generation or 
more older than either A or Θ. These forms are in turn some- 
what supported by G, N, and a large list of cursives, although the 
latter are usually so corrupt that some imagination is necessary in 
order to discover the likenesses. It is possible that this agree- 
ment represents only the Hexaplaric correction of the names, 
though it would be surprising to find so consistent an accommo- 
dation to that text in @ and especially in A, both of which mss 
otherwise show few certain Hexaplaric changes. B has regularly 
less support for its forms; very rarely it agrees with G, more often 
with the Lucianic or Hesychian cursives. The real problem 
before us is to determine why © agrees with A nine times as 
often as it does with B in the forms of names, but less than twice 
as often in the rest of the text. This can be explained only on 
the basis of a systematic correction applying only to the names in 
the one group or the other. If we place that correction in the 
Θ, A group, we must refer it directly or indirectly to Origen on 
account of the frequent agreement of G. This would force us to 
suppose a second correction of some of the forms in a common 
ancestor of ® and A, or if there were but one correction, it must 
have been made under the influence of a combination of Hexa- 
plaric material and a second independent adaptation to the cur- 
rent Hebrew. It is certainly easier to suppose that the correction 
took place in an ancestor of B. Furthermore, the exaggerated 
and strange forms found in B and in many of the later cursives, 
just because of their wide range of disagreement, seem to imply 
that proper names could not be copied without serious errors. 
But this is true only of the cursive Mss; in the uncials errors 
were less likely than in the Hebrew. To this we must add that 
the copying of mss of the Septuagint was in the hands of the 


54 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


Jews until well into the first century a.p. To such copyists the 
forms of Hebrew names would be familiar, even if they no longer 
understood the language. Under these circumstances it does not 
seem likely that the majority of the Greek mss of the Septuagint 
in Origen’s time presented such excessive variations in the forms 
of proper names as are shown in the later cursives, especially as 
we cannot suppose monastic schools for copying from dictation to 
have existed until well down to that period. Judged by the exam- 
ple of the later mss, it seems quite evident that the wide diver- 
gence in the forms of names in B and A may well be explained 
on the basis of a cursive ancestor for the one or the other. Yet A 
cannot be the one because of its support by © and the Hexaplaric 
mss. The evidence seems to point, therefore, to a cursive influence 
in B, though that cursive tendency may indicate nothing more than 
an editorial revision of the names in some ancestor. It would take 
me too far from my real subject, if I should take up here the proofs 
of a cursive ancestor to be derived from the errors in names found 
in B. The mere statement that such proofs are easily apparent 
must suffice. Neither are the forms in B defended by support from 
any of the older mss. Not even its nearest relative, F, supports it 
in the small number of names preserved. The evidence follows. 

In 11, 8 @has Μασρεφωθμαιμ; A, Μασρεφωθμαειμ; F, Macpe- 
φωθμαιθ; B, Macepov. The evidence of A and F establishes Θ 
as correct for that group, and the same form except for the vowels 
is found in the Massoretic. The form in B has some connection 
with MZazeroth in Cod. Lugd. of the Itala. 

In Josh. 11, 16 Θ and A have Ναγεβ (= Massoretic 333); F, 
Ay.B; B, Αδεβ; Cod. Lugd. Achel. The Itala shows an error 
due to interchange of names, though the first letter had probably 
been lost in its parent. The loss of ν initial was due to the pre- 
ceding τὴν (ynv) and might occur in any Greek ms. The change 
of y to δ in B is unsupported. It is interesting to note that B 
gives the same name in 10, 40 as Naat, perhaps for NaBavy= 
NaBey; if so it is a sound error by transposition. A, F, Θ, have 
Ναγεβ. In 12,8 Band F spell the name correctly, while A and 
® have lost the initial y owing to a preceding ἐν found also in F 
but omitted entirely by B. In 15, 19 all have the correct form. 

In Josh. 11,17 @, F have Aadax with the Massoretic pom, 
including the article; A, Ada«; but B, the Hesychian cursives, 
and Cod. Lugd., ᾿Αχέλ. 


TEXT PROBLEM 55 


In Josh. 11, 22 the variations are more numerous but easier 
toexplain. @ has Acdof; F, Ασηδωθ; B, Λσελδω; A, Αδωθ; Cod. 
Lugd., Asdoth; Massoretic, 1x. The original Septuagint was 
᾿Ασεδώθ. The similarity of σ᾽ and € in uncials caused omissions of 
either one or both. In B the ἃ is due to dittography of δ, and the 
omission of θ᾽ was a piece of carelessness; cf. also Josh. 15, 46-47. 

In Josh. 12, 5 @ has Σερχα; F, Σελχα; A, Ασελχα; B, Σεκχαι; 
Massoretic, 350. F has the correct form, and B is the one diffi- 
cult to explain; cf. also Josh. 13, 11; Deut. 3, 10, ᾿Ελχά; I Chron. 
5, 11, ᾿Ασχὰ. 

In Josh. 12, 12 @ and Ε have EyAwy with the Hebrew; A, 
Εγλωμ; B, Asan; Cod, Lugd., Aelam. The error in B and the 
Itala is due to the substitution of a more common name, Αἱλάμ, 
king of Gezer. In 15, 39 A has again EyAop, while © reads 
Ἄγλων, probably for Avydwy, as the interchange of a for ε is 


Sep nt cae, 


Lat@Hebrew 


Later Egyptian text Syria: x |/ 
— 


Hesychius | 


5475 4474 19, 82 
106, 134 ToS, 115 






rather common. B has ISea8a\ea. The Lucianic cursives sup- 
port the form ’EyA@#y in both passages. In Josh. 10, 3-34 the 
Septuagint has Ὀδολλάμ. 

There are besides a few names in which F agrees with B 
against A, but in all of these cases @ supports B, F, showing that 
the error in A is purely individual. Although F breaks off just 


56 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


before the long lists of names begin, it seems clear that it would 
agree regularly with Θ, A against B, but would show no tendency 
to support the individual errors of ® or A. With these few hints 
as to the relative value of the older uncials in the matter of proper 
names, the subject must be left for the present. 

The evidence brought by our new s, ®, to the question of the 
relationship of the older mss and groups of mss for Joshua is less 
complete and satisfactory than in Deuteronomy. The preceding 
diagram, without attempting to indicate minor influences, will 
show in a general way the interrelationships as they have been 
suggested by the preceding discussion. 


V. COLLATION 


Tue following explanations will assist in understanding the 
collation. 

Swete’s text (Old Testament in Greek, Cambridge, 1901) has 
been made the basis of the collation. 

Tue paragraph sign (4) indicates a chapter or paragraph divi- 
sion in the ms. The collation is paragraphed to correspond, except 
that two or more paragraph signs may be printed on the same line 
in case no text variants occur between them. In case paragraphs 
do not coincide with verse beginnings, the first words are given. 

Words or letters illegible or missing because of decay of the 
parchment are enclosed in square brackets. Letters only partly 
legible are distinguished by a dot placed below. 

Abbreviations, punctuations, and apostrophes are given in so 
far as they occur in the variants, but none besides. Spaced dots 
on the line indicate number of letters omitted or erased, with 
spaces now blank. 

Variants are printed as they occur in the Ms, without accents 
or breathings. For ease of reference, word-division and capitaliza- 
tion of proper names have been introduced. 

The different hands are indicated by Arabic numerals on the line 
following man. Repeated occurrences of a word in the same para- 
graph are distinguished by a numeral placed above and to the right. 

Ordinary variations in the order of words, the addition of the 
article, and variations in spelling are shown by printing all the 
words involved as they occur in the Ms. In the case of long or 
awkward transpositions the abbreviation ¢r is used. Changes in 
the position of the article between parallel or connected nouns are 
shown by printing all the nouns involved, or by giving also the 
equivalent in Swete’s text. 

All erasures discovered were indicated, even when the passage 
in its final form was certainly written by the first hand. This was 
not intended to include the mere smoothing of rough spots in 
the parchment before writing, but may have done so in some 
cases. 

57 


58 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


The different variants in a section are separated from each 
other by a heavy black-faced upright line with spaces before and 
after. A light, unspaced perpendicular shows the ends of lines in 
the ms, in so far as they occur in the variants. 

Verse numbers are punctuated with a period before and after, 
to avoid confusion with other numerals used. The punctuation 
of the variants is usually the Greek colon. 

The plus sign (+) is used to mark inserted words or phrases 
together with the word immediately preceding. In case the pre- 
ceding word or phrase contains a variant, it is printed but once and 
the two variants are separated by a comma preceding the plus sign. 

The Latin abbreviations in the collation are either those com- 
monly used or are easily intelligible. 

To assist in referring to the facsimile, the page, column, and 
line where each chapter begins is marked. 


DEUTERONOMIUM 
Inscr devrepovoprov man 3. 
Caputr I 


1. Ουτοι (~ sup O man 1(?) et 3, et in sup marg litura 3 lin; in 
ult fortasse leg ..u..7....vA.u|.u= Mavon του δουλου | κυ) | και 
opod” pro Topod. 3-5. |[Ka }e | μηνος | Mol vons]| | πίαἸντα | avr 
KS| πρὸς avrovs: μετα τὸ παταξαι avrov| Σ Σηων βασιλεα των; Apop- 
ραιων Tov ᾿καϊτοικησαντα εἰν Eoe|Bw |v και [Ὡγ βασιλεα] τῆς Βασαν 
τον κατοι] κησαντα [ev Ασταρωθ] Kale ev ἔδραειν εν} τω [περαν του 
lopdavov ||. δ. Mwons. 6. opt. 7. επιστραφητε -" οὔ | απαραται | 
εισπορευεσθαι | του μεγαλου ποταμου pro του ποταμου του μεγαλου. 
8. apy add man 4 in marg, et ante Were: add γε | παραδεδωκαὶ pro 
παραδεδωκεν  πορευθεντες pro εἰσπορευθεντες | τω Ioaax™ | τω 
Ιακωβ. 9. εἰπὸν pro εἰπα. 10. nua! pro ὑμῶν | εσται | σημερον (ρ 
in marg man I aut 2). 15. εκατονταρχους" + καὶ πεντηκονταρχους.. 
16. καιρω) | 'διακονεται | ἱυμων" | kpwerad pro κρινατε | δικαιως | 
αδελφου᾽ | Ιανα" | προσηλυτου αὐτου. 17. εἰπιγνωσεσθαι pro ἐπι- 
γνωση | κρισει- | [και] κατα τον μεγα! [κρινεις] ov μη [ὑπο στειλη 
π]ροσω[ πον] avov οἾτι ἡ κρισις [του θυ ἐστιν κἾΊαι τοὶ [ρημα ο εαν 
ἡ σκληροὶ | {= τελος) add in marg man 4 | avowera| | αὐτο pro 
υμων ἢ. 

18. {| | τους πανίτας pro παντας τους | ποιίησεται. 

19. | | εἰδεται | \rov ορους. 20. εἰπὸν pro εἰπα | υμας᾿ - εν τω καιρω 
εκειίνω λεγων" | ὑμων pro μων. 21. ὑμων pro ἡμων bis | υμων | 
avaBavres | κληρονομειτε pro κληρονομησατε | ov | διλιασητε:. 
22. αναγγειλαίτωσαν pro απαγγειλατωσαν. 23. Sw|Sexa pro ιβ΄. 
24. mov. 25. edalBov. 26. [ηθελεται pro ηθελησατε | του om ante 
θυ. 27. διεγογγυσαται! pro διεγογγυζετε | μειίσειν | και add ante 
εξολεθρευΐ σαι. 28, μων pro υμων᾿ | ad ἡμων" pro υμων | καρδιαν 
+ μων) | πολὺ - και ἐἰσχυΐρον" | ἡμων pro vw? | πολις, | eopaxal- 
μεν. 29, ed] pro evra. 30. ἡμὼν pro υμων" | yaw pro nu | Ac- 


γυπτου: pro Αἰγυπτω. 31, εἰἰδεται- [δον opovs του Apoppacov om | 
59 


60 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


etpoto|popnaev | τροποφορησαι | εἰς om ante yv*. 32. ὑμῶν pro 
μων. 33. [πορευεται pro προπορεύεται | ἐμπροσθεν pro προτερος | 
Ιδικνυων | πορευϊεσθαι. 34. [και Ἤκουσεν. 35, τῆ] γὴν τὴν αγαθην 
ταυϊτην. 36. προσκι͵σθαι. 40. oSov τῇ in marg tamen man 1. 
41. evay|tiov pro εναντι | ἰπολεμησωμεν Kat| ποιήσωμεν pro πολεμη- 
σομεν | |avrov τα πολεμικαὶ) | aveBnre pro aveBavere. 42. εἰπε pro 
evrov | πολεμησεῖται-". 

43. §. 44. [κατεδιωξεν pro κατεδιωξαν. 45. καθεισαντες) εκλαιε- 


ται] του θεου μων om. 46. εἰεκαθησθαι" |ενεκαθησθαι"" | exer om. 


Capur II 
js 6. 1.25 


ι. Ἶ om. 2. §. 4. παρα ϊπορευεσθαι | vuas* om | add ο (par- 
tim scr) post ofodpa:. 5. dwn pro dw | υἱοις om | δείδωκα τω Ησαυ 
pro vows Holav δεδωκα. 6. apyvpiov om | ayopacarar | payel- 
σθαι- | ληψεσθαι | muecar:. 7. πολλὴν] pro μεγαλην. 8. ἡμων 
pro υμων | Avdev pro Αιλων [Γαισειίων pro Γασίιων. 

{ante και | emortpadevtes| pro επιστρεψαντες | ᾿παρηλθαμεν 
080| ἐρημον. 9. και om | eXPpaverat|  ἰυμιν απο τῆς yys| αυτων. 
10. ισχυρδ] pro ισχνοντες. 12. TO προ τερον" | οι νιοι] | εδωϊκεν pro 
δεδωκεν. 13. ywers OM | παραποίρευεσθαι | Talep” pro Zaper’ | 
Zaped| pro Zaper’. 

14. § | καὶ om ante οκτω | ἢ yevea: | αποθνησκοντες om | |xs- 
pro o eos. 15. μεσου om | διεπεσον 1. 

16. § | evedy| pro era | διέπεσον. 18. παραπορευὴ pro παραπο- 
pevon | ynv Snap” pro Σηειρ. 19. |rpooakerat | |rwv wer | εχθραι- 
νεται | μηδε pro kat py | cvvary|rar. 20. Ζοζομμειν: pro Ζοχομειν. 
21. [εθνος + και | duvarov| pro δυνατωτερον υμων | απο pro προ | εως 
τῆς Ἥμερας ταυτὴς OM. 22. οἱ υἱοι pro τοις wos | |εξετριψεν pro 
εξετριψαν. 

23. § | κατωκοῦ] pro o κατοικουντες | Ασηρωθ pro ἀσηδωθ | 
|amro pro ek. 24. Tas xeu|pas. 

25. q | Ιωδεινας pro ὠδινες. 

26. {| [Κεδμωθ pro Κεδαμωθ. 27. οὐκ pro ovye | ἢ pro ουδε. 
28. Sway| pro αποδωση. 29. ewstar|. 30. Σηων om | παρελθιν]. 

31. § | ev|apfart+ κληρω. 

32. | | βασιλευς ἔσεβων om | εἰς add ante Ιασσα". 33. nuwo*'+ 





DEUTERONOMIUM 61 


[εἰς χειρας npwr| | exaraga\pey pro επαταξεν. 34. κα τελειπαμεν 
ζωγρι αν". 35. 'προενομευσαμὲ pro εἐπρονομευσαμεν. 37, εἰς γὴν 
pro eyyus | |Appav, pro Αμμων | συγίκυρουντα | χιμαρρω pro χει- 
pappov | lapBox™ pro Ιαβοκ | πολις! | ορινὴ | 'ημιν KS 0 Os nua’ |. 


Capur III 
p. 11, 1, 2 


1. ¥ | erorpadertes| pro στραφεντες | Ny” pro Twy τῆς Βασαν 
| μῶ! pro nuw | ἔδραειν". 3. κα ταλειπειν. 
4. 9 | συνκυρουντα om | βασιλειας pro βασιλεως. 7. παντα om. 


8. “. 9. εἐπωνοίμασαν pro επονομαζουσιν | |Xavawp”. 10. [αι 


modes | ESpaew | [βασιλειας pro βασιλειαι | τὴ OM ante |Bacay-. 
11. avo pro ὑπὸ | Ap|pav pro Αμμων | πηχεῶ bis | evpos + aurns. 
12. |exAnpovownoape| pro ἐπρονομευσαμεν | 'παρα To χειλος pro em 
του χειλους | Tov opous| τον Vadaad” | ded5wxa| pro ἐδωκα. 13, [Ωγ 
pro Γὼγ | τὴν περιχωϊρον | ApyoB” + και | ἰτην pro ynv | AoyeaAn)- 
σονται" pro λογισθησεται. 

14. “ | τῇ περιχωρον | IaBox| pro Αρβοκ | Γαρίγασει pro 
Γαρτασει | avro pro avras | Βασαν Αβωθὶ pro Βασσεμαθ Ανωθ. 
16. eSwxa pro δεδωκα | Αρνων + μείσου Tov χιμαρρου opro| | Ιαβοκ! 
+a | χιμαρρους. 17. Maya|vapad” pro Μαχαναρεθ | azo pro 
uro | |mns pro τὴν. 

18. { | προϊπορενεσθαι. 19. κτηνὴ πολλαὶ | ἐν add ante ats. 
20, [ὑμων pro ἡμῶν | aviros (av in ras man 2 aut 3, υμτὶ τοις 
man 1) | ἐπαϊναστραφησεσθαι!. ἐν 

21. {| Incov pro Ιησοι | Ιεορακασιν | o θεος ἡμων " om | διαβαι- 
ves συ]. 22. φοβηθησεῖσθε pro φοβηθηση. + am αὐτων" | ὑμων av 
τος πολεμησει ὑπερ ΡΙῸ ἡμῶν αὐτὸς πολεμεῖ περι. 23. εναντιον 
om, 24. κε Ké:| pro Κυριε ο θεος | ἐποιησας κατα τα εργα σου. 
25. ορος Ἔτουτο. 26. ὑπεριδεν. 27. κορυϊΐφην pro κορυφὴ | και 
om ante wel. 28. τω Ἰησου: pro Ιησοι | και om ante κατισχυσον | 


κατακληρονο μησὴ pro κατακληρονομήσει | εορακας. 


Caput IV 
2 py 14,2, 27 


1. § om | και πολυπλασιασθητε OM | ἡμων pro ὑμων. 2. προσ θη- 
σεται pro προσθησεσθε | αἰφελειται | φυλασσεσθαι | 'ημων pro ὑμων 


62 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


| οσας pro οσα. 3. εορακα͵σιν | παντα om | ἡμων pro vpwr? | 
υμων" PprO ἡμων΄. 4. προσκειμενοι (o sup man 2) | μων pro υὑμων. 
5. evdere | [᾿ποιησαι - vas | vpus| εἰσπορευεσθαι | κληρονομησαι pro 
κληρονομειν. 6. φυλα ἕξεσθαι | ποιησεῖται | των εθνων | τα δικαι- 
ὠματαὶ παντα. 8. εναντιον) ὑμων pro υμιν. 

9. ¥ | φυλαξε pro φυλαξον | copaxacw | αποστησατωσαὶ pro απο- 
στητωσαν. 10. εκλησιασον | ooas pro as | [διδαξωσιν: pro δὲι- 
dafovow. 11. tpoo|ndOare | [εκ pro ews | φωνὴ μεγαλὴ om. 12. ν 
om | υμις͵ | NKOVETAL* PLO NKOVT ATE | ειἰδεται. 13. αγειλα pro avny- 
γειλεν | ras add ante δυο. 

14. ὅ | ἐμοι | υἱμας avra | εισποίρευεσθαι. 15. φυλαξεσθαι | opor- 
wpa ovk| date. 16. avTois pro εαὐτοις. 18. o7a prO a. 20. vas 
pro μας | εκ yns Avyurrov om | καϊμεινου | ενκληρον pro εὐκληρον. 

21. § | wer pro cov } ype pro σοι. 22. δια βαινεται - τον lop- 
8alvyv: | κληρονοϊμησεται. 

23. § | [προσεχεται | vpes| pro vw | επιλαθησθαι] | ποιησεται 
pro ποιησητε | συνεταζεν + σοι]. 

25.  | art κυ pro εναντιον κυριου. 26. αἰπωλεια | απολεισθαι] 
| διαβαινεται! | κληρονομῆσαι + αὐτὴν | πολυχρο νιειτε man 3 (3), 
πολυχρονιοι τε man I | εκτριβησεσθαι]. 27. κατα λιφθησεσθαι | 
vas κς΄. 28. λατρευσεῖται | ovde pro οὔτε ter. 29. ἰζητησεται | 
vpwv'| pro ἡμῶν | evpyoerar | ἰεκζητησεται pro εκζητησητε | Orc. 
30. evpovat| pro ευρησουσιν | exxatwy| pro exyatw. 31. ov|K* (K 
man 2 in marg) | exrpujm. 32. του axpov | nKovore. 34. εποι- 
noev + KS. 85. εἰδεναι pro ειδησαι. 37. υμας Tapa πατα τα 
εθνη΄. 38. Kar’ om | εχις. 39. καὶ γνωσὴ σήμερον OM. 40. φυ- 
λαξη pro φυλαξασθε | as| pro οσας | γενη σθαι. 41. πολεις in ras 
man 1. 42. φυ͵γειν | cay pro αν | μεισων | avo pro προ | |Kau pro 
ουδὲ προ τῆς. 43. Tad” pro Γαδδει | τη βασα νιτιὸ pro Bacay τω. 

44. §. 45. Maons|  ἴσλ- εν τη ἐρημω | εξελθοτῶ. 46. eyyus 
(ε in ras tamen man 1) | εξελθοίτων. 47. αὐτων᾽ pro αὐτου | Ὡγῖ 
pro Twy | kata pro κατ᾽. 48. [του χειλοὺυς pro τὸ χειλος. 49. καταὶ 


pro κατ᾽ | v7o| pro απο. 


ΡΤ V 
Coes p. 2; 0g 


1. § post εὖ in εκαλεσεν | Moons | κριματα οσα (ao in ras man 
1) | λαλω εν (Aw εν in ras man 1) | μαθησε͵σθαι | φυλαίξεσθαι. 


DEUTERONOMIUM 63 


2. μων pro vpwv. 3, 'ημων pro ὑμων | αλλα pro add’ 7 | lonpe 
pov Covtes|, 5. ιστη Kew. 6. eyw+ emul looms pro οὐ | εξηγαγον 
pro εξαγαγων | dovAaas|. 7. mAnv| ἐμου" pro πρὸ προσωπου pov. 
8. γλυπτον pro εἰδωλον. 9. ἰοτι eyw pro eyw yap εἰμι | υμῶ] pro 
σου. 


12. “. 14. δὲ om | ο wos pro οἱ wor | και! add ante o προσηλυ- 





τὸς | και! add ante o παροικων | εν yap εξ nuepas...ta εν αντοις 
om | η] παιδισκη σου ἡ man 1 in ras,+Kae to ὑποζυγιον σου". 
15. φυλασσεσθίαι)" + σε. 

16. § | ενετειλατοὶ -- σοι | post o θεος σου wa amissa sunt duo 


folia ad verba τὴν ynv τὴν αγαθην, VI, 18. 


Caput VI 
p,-23)1, 1 


20. {| τιϊνα prom. 21. yy om| κς ἕο Os| | ἐκειθεν om. 23. exe 


θεν + wa acalyayn nuas: | γὴν - τῇ αγαθην. 24. κε ἡμιν | new ἡ. 
25. move om | evavti| pro εναντίον. 


Caput VII 
ee fe 7 


1. § και ἐσται oray pro εαν Se | 'μεγαλα - και πολλαὶ | τον Γὲρ- 
γεσαιδὶ και Tov Ἀμορραιον και τον Χαναναιον (και ult in ras man 
1 aut 2) ἰσχυρότερα (ο in ras man?). 3. yapBpevon|ra | δωσεις 
pro Anum. 4. εξολοθρευΐσει. 

5. {| | roumoerar| | καθελειται! | ἰσυντριψεται-" | εκκοίψεται" | |kara- 
καυσεται. 6. geE*> OM. 7. ποὶλυπληθειται | προ ειλατο KF υμας και! 
εξελε in ras tamen man 1. 

“ post εξελεξατο vpas. 8. διατηριν pro διατηρων» | κυριος om | 
κραταια + και ev βραϊΐχιονι widow: | ελυτρωσατο + σε KS! | δουλειας!. 


9. γνωσὴ pro γνωσεσθε | σημερον om | πιστος ο om | τοις ayara)- 
ow avrov και eded| | kav? om. 10. εξολοθρευϊσαι. 11. αὐτου" 


om | rav|ra pro avrov®. 

12. § | ἐσται Ἐηνικα | φυϊλαξηται - aura: | τον ἐλαιον καθαὶ pro 
to ἐλεος ο. 13. κυριος" om | πληθυνι | eyyova | ns pro as | x 
ὠμοῖσεν, -- δουναι. 14. και εὐλογήσει! σε pro εὐλογητὸς con. 15. μα- 
λακειαν! | εορακας | ἰοσας pro οσα | εἰπαξει pro επιθησει" | avras 
pro avra | παντας om. 16. φισεται [ και om. 18. πασιν. 19. ov 


64 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


pro ιδοσαν | tepata|+ra peyara exewal | πασι. 20. ofy|Keas | 
καταλε λειμμενοι. 21. 0 θς o pro θεος. 22. |avrous εξαναλωσαίι). 
23. απωϊλεια | ᾿εξολοθρευσης pro εξολεθρευση. 24. [εκεινου: pro 
εκεινων | ovfes| pro ovdas | εξολοϊθρευσης pro εξολεθρευση. 25. κα- 
ταϊκαυσεται pro Kavoere | ev om | οὐδὲ pro kar] |kar add ante ov 
Any. 26. Kat ovK εισοισεις βδελυγμα εἰς τον οιἰκον Gov OM | ava- 


θεμα pro αναθημα bis. 


Caputr VIII 
Ρ' 27; 1.19 


1. § om [φυλαξεσθαι) | εἰσελθητεὶ και pro εἰσελθοντες | w 





μοσεν 


KS pro κυριος ο θεος υμων ὠμοσεν | μων pro υὑμων΄. 2. πασαν (σ 





corr ex eaut vy man 1) | ανηγαγεν pro ἡγαγεν | ὁπως pro ὡς | πει- 
ρασὴ pro εκπειραση. 3. ηδεισαν pro εἰδησαν | αλλ ἡ pro adN | 


Tw OM post ρηματι. 4. οὐκ επαλαιωθὴ απὸ σου, Ta ὑυποδηματα σου 





om. 5. |avov pro ανθρωπος | σου" om. 6. εν add ante ταις οδοις]. 
7. εἰσαγαγει pro εἰσαγει | τὴν γην τὴν ayal7| | χιίμαρροι | και] add 
ante πηγαι | εἰσπορευομεναι! pro εκπορευομεναι. 8. συκαι} - και. 
9. [πτωχειας | ovde| ἐπ avtyns: | peraddevors|. 10. εδωκεν wort Ks| 0 
Os σου. 

11. q | κριμα͵τα + αὐτου". 13. και των βοων σου] tr post και] των 
προβατων σου | πληθυνθεντων " om [πληθυνθεντων  " -Ἑ σοι" | πλη- 
θυνθενίτων pro πληθυνθεντὸς | ἰΙοσα pro οσων | σοι ἐστιν pro εσται 
σοι. 14. καρδια-" σου: | εξαγαγοῖτος | δουϊλειας΄. 15. ayayoros| 
| 77s? om | ov’ om | εξαγαγο τος | oft pro σοι. 16. και om | ποι- 
Hoa pro ποιησὴ | των ἡμερων OM. 17. pov|yadny pro τὴν μεγαλην. 
18. |rov e€ayayoros σεὶ Man 2 pro οτι avTos σοι διδωσι THY; OM Man 
1 loc tamen xv fere litt relicto | kav? om | κτηση pro στησὴ | δια- 
Onknv| + avTov. 

19. ὅ | avrous+Kar προσκυϊνησὴς avros’ | απωϊλεια | απολεισθε 
+amo| τῆς γῆς. 20. amo pro προ | απολεσθαι" pro απολεισθε | 


ἡκουσα ται. 


Caput IX 
Pp. 29, 2, 26 


1. q | TovTov OM | εισελθεῖ) Ἔκαι. 2. Atak pro Ενακ bis | σθα 
pro οιἰσθας. 3. εξολοθρευΐσει | ἀπολει pro απολεις | avrouvs +e 


Taye. 4. Tov θεον cov om | ταῦτα om | |zpo pro azo | προσωπου 


DEUTERONOMIUM 65 


+ σου) | τας διϊκαιοσυνας pro τὴν δικαιοσυνὴν | ravrnv+\add ἡ δια 
την ασεβειϊαν των εθνων τουϊτων' KE εξολοθρευ σει αὐτοὺς ἀπὸ προ- 
Ισωπου σον". 5. ανομιίαν pro ἀσεβειαν | εξολοθρευΐσει | αὐτου om | 
ὠμοσεν + κε | rw om ter. 7. εξηλίθεται | εκ yns pro εἴ | ews pro 
και | ἡλθεται!. 8. εθυμωθη - KS. 9. ἧς pro as | τω ope (w corr ex 
oman 1). 10. ev add ante ἡμέρα. 

11. “|| δια add ante τεσσερακδ τα΄. 12. και om. 

13, {| Seas pro Sis | copaxa. 14. και νυν om | και εξο λοθρευσω 
pro εξολεθρευσαι. 15. υποστρεψας pro επιστρεψας | ews του ovpa- 
νου om. 

16. “ | ἡμαρίτητε pro ἡμάρτετε. 17. epupal | συνίετριψα - auras. 
18. ἡμαρτεῖται" | εἐναντι pro evavtioy | θυ υμων. 19. τον θυμὸν 
και την] opynv: | παροξυ θη | εξοϊλοθρευσαι | εν om. 20. εθυμωθὴ 
Ἔκς σφοϊδρα | εξολοθρευσαι, | εὐξαμη!. 21. eAa|Ba pro eAaBov | εν 
om | ews + ov | ἐγενη θη pro eyevero”. 22. Ἐμίπυρισμω | Πιρασμω- 
| κρ Ἔτον Ov| vpov:. 23. απείστειλεν pro εξαπεστειλεν | μας, pro 
vpas | avaBynra | ἠπιθησαῖτε. 24. και add ante απειθουντες!. 
25. evavte pro evavtiov | ᾿εξολοθρευσαι. 26. erov| pro εἰπα | KE+ 
κε | εξολοθρευσης | elurpwow+\ev τὴ wrx gov τη peyary: | τη 
μεγαλὴ om, 27. εἶπι add ante ta ασεβηματα. 28. μεισειν pro 
μισησαι | αὐτους "-Ὁ [εξ Avyurrov | ἀποκτειίναι ev τὴ ἐρημω | αυτους * 
om, 29. Kat εν τὴ χεέιρι σου τὴ κραταια OM. 


Carut X 
P. 34,1, 14 


1. §. 2. γραψω pro γραψεις | ova pro a | jas pro as | avras pro 
αυτα. 

3:4 | δυο add ante mAaxas| τας λιθινας | ev pro em. 4. mupos+ 
ev τὴ ἐρημω] THs εκκλησιας,. 5. aveda\Bov pro eveBadrov. 6. lwa- 
Kye | pro ἴακειμ | Meoaday™ | |o wos. 7. απηραν om | Tad yah” 
pro TaSya5* | Γαλγαλ pro Tadyad* man 1 in ras? | Ἐταβαθα- 
pro Ταιβαθα. 

8. § | mv? om. 9. av\rwr pro αὐτου | καθα pro καθότι | aviras: 
pro αὐτω. 10. Kat €yw pro Kayw | εστῇ. pro toTnKew | εισηκου σεν 
pro ἡἠκουσεν | μου KS ΡΙῸ κυριος ἐμον και. - αἰ ενα τι pro εναντίον | 
κληρονομιίτωσαν. 

12. 9 | και om. 13. avrovom. 14. apy (=apyxn) add in marg 


66 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


man 7 et in Marg SUp εἰς THY μνημὴν TO αγιῶ πτρῶ εἰς TO λυχνηκῸ | 
αὐτοις " pro αὐτὴ. 16. περιτείμεισθαι | oxAnpyvere + ετι[. 17. ὁ om 
ante poBepos:| | ovde| pro ovd’ ov. 19. ayamyoe|rar | Avyumrov: 
pro AvyumT@. 20. avtw + μονω!. 21. εν om | ειδον pro ιδοσαν | TeX 
(ΞΞ τελος) add in marg man 7. 


Caput XI 
ῬΣ 26: 2 Wis 


1. { om | αὐτου και τα προσσταγματα avrov | αὐτου" - και τας 
evtohas αὐτου". 2. γνωσεσθαι | οὐτε pro ovde | εἰἰδον pro ἰδοσαν. 


3. onpial. 4. τὴ δυναμει) pro τὴν δυναμιν " | καὶ τὴν δυναμιν αὐτων 





om | προσωΐπον pro προσωπου. 5. vaw pro ἡμιν [ηλθεῖται. 6. τω 
Αβιίρων. 7. ewpwv pro εωρακαν | Kv+ Ta μεγαϊλα | [εν add ante 
υμιν. 

8. § | φυλαξασθαι pro φυλαξεσθε | [εἰσελθητε και pro εἰσελθον- 
τες | κχληϊρονομησητε pro κληρονομήσετε | ἰδιαβαινεται. 10. ἡ add 
ante yn? | ἐκποίρευεσθαι pro εκπεπορευσθε | avrwy om | λαχαϊνειας -. 
11. δὲ corr ex δὲ man 1 | ορινὴ | ᾿πεδεινη. 12. επισκοπι ειται. 

18. ὅ | ακουσητε pro εἰισακουσητε | εἐντολας - αὐτου | οσας] pro 
as. 14. ἰδωσεις pro δωσει [κατα καιροὶ] πρωιμον pro καθ᾽ wpav 
προιμον | εἶλεον pro εἐλαιον. 15. Swor|. 16. εμπλησθις [᾿'προσκυ- 
vnonta|. 17. οργισθη pro opyn  συσχὴη) | ο om ante veros | τὰ 
expopta| pro τον καρπον | ἀπολειίσθαι | yay κε“ pro o κυριος υμιν. 
1s. ἐκβαλειτε pro euBadreare | αφαψεται. 19. διδαξεται | avta om | 
λεγειν] pro λαλειν [αὐτὰ pro ev avrous | καθημενους) pro καθημενου 
σου | πορευϊομενους pro πορευομενου σου | Koitalopevous| pro καθευ- 
Sovros cov | διανισταμενους) pro διανισταμενου σου. 20. γραψεται | 
φλειας | |oukeew@y, 21. πολυημερευση τε: Pro μακροημερευσὴτε | και 
+ πληθυνθω σιν | ἡμεραι- υμῶ) και αι ἡμεραι. 

aa, ἢ | υμιν pro σοι | ULwV: pro μων | και" om | 'και add ante 
προσκολλασθαι. 23. κλη povopnoerar | ἰσχυρο τερα pro ἰσχυρα. 

24. ᾿} | lov pro ov | ποταμου ~ om | lupe: pro gov. 25. |rov φο- 
βον υμων] και τον τρομον υὑμῶ | προσωπου pro προσωπον | ἰαν pro 
eav | ἐλαλησεν Ἐκ:ς. 26. τὴν " OM [εὐλογιας pro ευλογιαν [κατα- 
ρας: pro καταραν. 27. τας ευλογιας pro τὴν εὐλογίαν | ακουση ται 
| ovas| pro as. 28. Tas KaTapas PrO at KaTapat | εισακουσητεὶ pro 


akovonte | οσας pro oa | lous pro ovs. 


DEUTERONOMIUM 67 


29. {J εἰς" om | ry ευὐἰλογιαν. 31. ava\Bawera pro διαβαινετε | 
ἡμέρας + ἰἱκαι KAnpovopnoe|tac αὐτὴν"  κατω κησέεται pro κατοικη- 
σετε. 32. φυλαξεσθαι! | του om | αὐτου ἕ και τα κριμα τα αὐτου] 


ἐντελλομαι! pro διδωμι ενωπιον | υμιν pro ὑμων. 


Caput XII 
p. 41, 1, 1 


1. § om| κατα pro και | φυλαξεσθαι pro φυλαξετε | του om | 
lem τῆς yns* ns pro εν τὴ yy, 7 | vpo| pro ἡμων. 2. και add ante 
απωϊλεια | ἀπολειται | εκει τα εθνη | Kataxdnpovol|perar pro κλη- 
ρονομειτε | ᾿θιμων ᾿ pro θινων | ὑυποκατω + παντος | δασεως pro δασεος. 
3. κατασκα ψεται pro κατασκαψατε | συντρι ψεται  ἐκκοψεται | κατα- 
Kavoe|rat prO κατακαυσατε. 4. ποιήσεται. 5. \adda pro add’ η | 
υμων pro gov | φυλων pro πολεων | exlnrnoerar + και evo ἐλευσεσθαι. 
6. owerac+ exer | υμων" - και τα θυσιασμαϊτα υμων᾽ Kat Tas απαρ' 
χας υμων᾿ | ἰεὐχας pro ομολογιας | ὑμων" Kat τα exovota ὑμων. 
και. 1. φαγεσθαι | \evavte pro ἐναντίον | εὐφραν θησεσθαι | εαν pro 
av | emBadnrai| τας χειρας ὑυὑμων pro τὴν χειρα ἐπιβαλητε. 8. ποιη- 
σεται | εποιουμξ pro ποιουμεν | |evavtiov pro ενωπίιον. 

10. { | διαβησεσθαι | κατοι KNO ETAL | UVLO | pro μων | κατακλης- 
ρονομη σει pro κατακλήρονομει | των om ante κυκλω- | ἰκατοικησε- 
ται | ασφαλειας". 11. ἰυμων pro σου | επικληθηναι - εκει | οισείται | 
χείρων υμων" και τα δομαϊτα vpwr: | [επιλεκτον pro εκλεκτον | αἱ 
pro εαν | θω- υἱμων". 12. εὐφρανθησεσθαι | evavti| pro εναντιον | 
θυγατεῖραις | Λευιτης. 

13. “. 14. ανοισεις pro avowere σου pro ὑμων. 15. Kpea+ 
κατα τὴν επιϊθυμιαν τῆς ψυχης σου". 16. φα γεσθαι | ἰαυτο εἐκχεει- 
ται. 11. σου Ἐκαι των προβατων σου | τας evyas| | ὑμων" pro 
σου“. 18. ἐναντι pro ἐναντίον bis | σου om | ἰαὑτα" pro αὐτο εν 
add ante avrw:| | σου] pro υμων | \eav pro av’. 

19. § | eyxaradeurys|. 20. evrns| pro Epes. 21. μα κροτερον pro 
μακραν | επικληθηναι το ονομα avrov εἰκει" | θυσιας pro θυσεις | ws 
pro ων | σοι ο Os. 22. εδεται Ἑ αὐτο". 28. το αιμα ΄. 24. φαγε- 
σθαι. 25. τοὶ apeoroy και τὸ Ka\Aov | ἐναντι pro εναντίον. 26. a 
add ante eav. 27. σου" - τα κρεα ανοισις | ἐπι To θυσιαστήριον RU 
του θυ σου") το δε αιμα των θυϊσιων σου προσχείεις πρὸς THY βασι 


του θυσιαστηριου KU του θυ σου. 


68 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


28. § | ἱμετα σε pro δι᾽ atwvos | evarti| pro εναντίον. 

29. § | εξολοθρευση) | a pro ovs | ov add ante εισπορευὴ | κατα- 
κληρονομήσεις pro κατακληρονομησὴς | avrovs pro αὑτὴν | ἰκατοι- 
κησεις. 

30. {| εζολοθρευΐθηναι | cov+ μη] εκζητησὴης τους) θεους αὐυτων | 
|ws pro πως. 31. ουτως - κῷ | κυριου om | εμισησεν + Ks| | ἐποιησεν 
pro εἐποιησαν | εν ΟΠ. 32. σοι] pro υμιν [φυϊλαξαι pro duda€n. 


ΟΑρυτ XIII 
Ρ. 45; 2, 13 


1. § | ro om | dace pro δω σοι. 2. καὶ elm pro λεγων | οιδα- 
ται". 3. αἰκουσεσθαι | σου" om | ayararet |xv | ᾿ἠυμων: pro cov’. 
4. mopeverOar:| | avrov pro τουτον | φοβηθη σεσθαι", + και τας ev|To- 
λας αὐτου φυλαϊξεσθαι | ακουσε σθαι" | προσ]τεθησεσθαι". 5. e&al- 
γαγοτος | δουλειας! | εκ pro ao? | |ropeverOar+ σε | αφανιειϊτε pro 
αφανιεις. 

6. § | γυνὴ Ἔ σου | o φιϊλος σου o | ry ψυϊχη pro τῆς ψυχῆς. 
8. και om | [ἐπ avrov pro ἐπ αὐτωῦ (em man 2 in marg) | ουδὲ pro 
ovd’ ov. 9. και add ante au χειρες" | ler avtw pro em avrov | ἢ χειρ 
pro au xepes* | exyara| pro exyatw. 10. εξαγαγοτος | |Soveas:. 
11. [ΠΙσὰ (nota compendi add man 5 aut 6) | προσθησουσιν pro 
προσθῆησει | rounoat| ert. 

12. | | σου" om | σοι om. 13. [εἕηλθον pro εξζηλθοσαν | nual pro 
υμων | πολιν pro γὴν | os pro ovs [πη δειται". 14. epwrnoers+ και 
εκζητησεις, | εξερευνησεις) pro epavynoes | σαφης pro cades | 
Io\: pro vw. 15. παντας om | [πόλει pro yn | αναθεϊματιειται. 
16. eumpynoes| | ta σκυλα αὐτῆς) παντα΄ | \evavte pro εναντίον. 
17. kav’ om | [ουθεν pro οὐδεν | του θυμου | ἐλαιον pro edeos | [ωμο- 
owvtKs. 18. ἰευσακουσητε pro akovons | φυλασσειν + πασας | as 


pro οσας | TO καλον;] και TO APEOTOV | εν τι pro €VQVTLOV. 


Caput XIV 
Ps 48,1, 29 


1. § om | εσται | ov φοιίβησεται και add ante οὐκ | εἰπιθησεται. 
2. |ynstaaons:. 3. φαΐγεσθαι. 4. τα κτηνὴ | φαγεσθαι" | και 
auvo| partim in ras partim in marg tamen man 1 | |yepappor. 
5. δορκαδα-- και BovBado| και tpayedadov:| 6. ἰδιχηλευον pro 


DEUTERONOMIUM 69 


διχήηλουν [ἰἰφαγεσθαι". 7. φαγεσθαι  χοιρογυλλιον | ἱεσται" pro 
ἐστιν. 8. ὁπλὴν om | ονυΐχας pro ονυχιστηρας  ὑμιν + εἰσται" | 
φαγεῖίσθαι-" και | αψασθαι" pro αψεσθε. 9. φαγεσθαι bis | rors) 
υδασι" pro tw υδατι | εν ᾽ om, 10. ουδὲ pro καιἢ  φαίγεσθαι- | 
|ravra εσται υμινὶ pro ὑμιν ἐστιν. 11. φαγεσθαι"). 12. dayel- 
σθαι | at|acrov:, 13, αὐτω" + kat TO) Kopaka* Kat Ta opo.a| 
αὐτω". 14. Tov στρουθον. 16. ἐποπα' pro ὑποπα. 18. ἱκαι add 
ante πάντα | tavra εσται vuw: pro ὑμιν ἐστιν | φαγεσθαι bis. 
20. οὐκ εδείσθαι" pro ov φαγεσθε | jips| αὐτου" + os yap move Touro 
ws εἰ θυσιϊ ασφαλακα" μηνιμα! ἐστιν τω θω Ἰακωβ. 22. aviro + 
ἐναντι Kv του! θυ σου" | εκει" exer pro exer | οισεῖται. 

23. “. 24. ληψη. 25. τὸ αργυριον; | εαν om | ψυχὴ σου" lem 
βουσιν ἡ em προβατοις" ἢ ἐπι οινω" ἢ ἐπι σικερα ἢ ἐπι παντος, 
ὧν επιθυμει ἡ ψυχὴ σου" | ἰεναντι pro εναντίον | οἰκος pro wos. 
26. Λευιτης. 27. εκεινω και. 28. και ὁ ορ φανος και ὁ προσ ἡ- 
λυτος. 

Caput XV 
Pp. 51, I, 25 

1. § om. 2. adnars| | οφιλει | απαιτησις - οτι | yap ἢ om ante 
Ιαφεσεις | Rv του θυ! pro Kupiw tw θεω. 3. αἱ pro eav | Se add ante 
αδελῴφου. 4. οτι᾿ ἐ δια το ρημα τουτο  ἱκατακληρονομη σαι pro 
κατακληρονομειν σε. 

5. “ [[φυλασσιν | ας pro οσας. 6. apfers| - συ. 

7. § | εκ add ante των] αδελῴφων | nv pro 7 | οὐδεὶ pro ovd’ ov | 
συνσφιξης. 8. την χειρα pro tas χειρας | δαίνειον | αν add ante 
ἐπιδέεται | ἰκαθοσον pro καθοτι. 9. πονηρευσητεὶ | βοηΐσεται pro 
καταβοησεται. 10. αὐτω  ὉἩ [και | καθοτι εἐνδεειται om | ev add ante 
τὴ Kapdia| | πασι" | epyous| + σου" | eay pro αν. 11. τὴν χειραὶ pro 
Tas χειρας. 

12. “ |» pro και" | [και +7 ever. 13. avooredus| pro εξαποστε- 
Neus. 14. τῆς Anvov pro Tov owov | |kafore pro καθα. 15. evred|Ao- 
μαι σοι. 

16. § | ηγαπησεν. 17. και om | Anim | Ovpav+em τον 
σταθμθ.). 18. ererco| | του om ante μισθωτου. 

19. “ | tpwroroxov| + αρσενικον | rors Bovoi| pro ταις βουσιν | τὸ 
πρωτοΐτοκον pro ta πρωτότοκα | προβατῶ in ras man 1. 20. Ku+ 


του] θυ σου | αν! pro εαν. 21. €av de pro Kat €ayv | ἢ Tas μωΐμος 


70 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


Tovnpos* pro μωμον movnpov | θυσιασεις pro θυσεις. 22. aye 
ται pro ederat. 23. To apal | μη paynre pro φαγεσθε] εκχεειτεὶ pro 
EK EELS. 


Caput XVI 
ps 54, 1, τ 


1. §. 2. Ovors| | lov av pro ὦ ear. 

3. § | αὐτὸ pro avrov’*. 4. [πασιν | αν pro εαν. 

5. J. 6. αἱ pro εαν | εκει:} exer pro exer, | θυσιασεις pro θυσεις | 
δυσμαις pro cvopas. 7. @ αν] pro ov εαν | απελευσὴη pro ελευση. 
9. εβδομαδας -- ολοκληΐρους | εξαριθμησιςὶ | αμητω pro apnror. 
10. ἰσχυι] ἡ χειρ σου | δω-Ἐ σοι: καθοτι evdolynoev σε. 11. [εναντι 
Kv pro εναντιον | ov add ante και" | Aewryst+o εν ταις πολεσιν 
σου" | ovaa om | αν] pro εαν | avrov add ante επικληθηναι. 
12. |noOa pro eyevov | Avyumrov:| pro ΔΑιγυπτω | ποιήσεις (πο prim 
scr 70). 

13. { | των oKnval | azro| TNS prO εκ TOV. 14. ουσὰ OM. 15. αν 
pro εαν᾿ | ev add ante αὐτω ]. 

4 ante εαν de | πασῖ τοις. 16. apeeri|kov pro αρσενικον | evayte 
pro evavtvov | αν pro εαν. 

4 ante οὐκ οφθηση. 18. kalraotyoes pro ποιήσεις [πασαις add 
ante tars mokeow. 19. ἰουκ εκκλινουσιν) kpiow: add ante οὐκ em- 
γνωσονται | |\Swpa: pro δωρον | ἰεκτυῴλοι pro αποτυφλοι [σοφου" pro 
σοφων | [εξαιρει pro εξαρει. 

21. § κυ add ante του Ov | ov ποιήσεις σεαυτω om. 

22. ¥. 


Caput XVII 
P. 57, 1, 7 


1. § om. 2. εὑρεϊθη - εν σοι | |ooris pro os | evarti| pro evar- 
τιον. 3. mpoo|Kuynowow pro προσκυνησουσιν | [|ὴ add ante τω 
niww | o pro a | mpooera\Ea pro προσεταξεν. 4. avynyyedn pro 
αναγγελη. 5. εξαξεις pro e€apers | εκεινὴν -᾿ τους ποιησαντας To 
ρη)μα To movnpov τοῦτο προς τας πυλας) cov: | λιθοβολη)σεται. 
6. αποθνησκει pro αποθανειται ". 7. yelp? Ἔπαντος!. 8. ρηϊμα pro 
ρηματα | σου" -Ἐεπικληϊθηναι to ονομαΐ αὐτου. 9. ελευσὴ + προς 
Tous| ιερεις TOUS Λενειτας" n | εαᾶν pro αν. 10. παν προσίταγμα pro 
To πραγμ΄ | av pro εαν bis | σοι" + οἱ | cout |erixAnOynvar το] ovopa 
αὐτου exeu’|. 


4 ante καὶ φυλαξη,- σφοδρα) | κατα add ante πανίτα. 11. εαὶ 


DEUTERONOMIUM 71 


pro av | exxAuwis|. 12. eav pro av bis | ἰυπερηφανεια | του! pro wore 
| του Kv | σου om | ὑμων αὐτων | pro Ἰσραηλ. 

13. | | ασεβηση.. 

14. § | cor+ εν KAnpa:  ἰκατακληρονομη σῆς pro KAnpovopnons | 
καϊτοικησεις pro Katounons | avtys| pro αὐτην΄. 15. Os+cov. 
16. TANPvvEs| pro πληθύνει | avtTw corr Man 2 et 3 pro €avtw Man 1 





| οπως αν | eavta| pro avtrw | προσθη σεται. 18. Kat\'+eorae | 
εαυΐτω pro αὐτω. 19. Kac*? OM. 20. μακροχροίνιος ἡ pro μακρο- 


χρονισὴ | αὐτου 4-Ἐ per avrov | τοις om, 


Caput XVIII p. 60, 1,8 


1. § om | Aev|. 2. avrov pro avtwy. 3. ta add ante παρα των 
θυοντων | δωσεις! pro δωσει. 5. K+0 Os σου | Fut cov | τοις om 
| lod + πασας τας, ἡμερας". 

6. | | Aeurns | πολεων + vpa| | αὐτω ἡ ψυχὴ! pro ἡ ψυχὴ avrov | 
τον om ante τόπον | ἰεκλεξηται  κς. 7. Acroup|ynoa + em | ο᾽νο- 
ματι man 1 aut 2 corr ex οὐ" wpate | Λευιται | 'εναντι pro evar 
τιον | του θεου σου om. 9. εἰς add ante nv. 10. ἢ pro και" εν 
πυρι- και | ἰΙφαρμακος pro φαρμακοις. 11. εἐπαοιδῶ | ἐπαοιδὴ pro 
ἐπαοιδην. 12. εξοϊλοθρευσει avrous| KS. 13. τελιος Ἔ δε | εναντι 
pro evavtiov, 14. ἰκληρονομησεις, pro κατακληρονομεις | μαντιῶ | 
σοι δεῖ pro καὶ σοι. 

15. § | σοι! x ο ὃς σου | ἰΙακουσεσθαι. 16. ἡμων" pro cov’. 

17. § | πρὸς σε om. 18. και add ante oe| | το ρημαὶ pro ra 
ρήματα. 19. avos pro o avOpwros | av pro ear’ | exevos om. 
20. cay pro av" | ρημαὶ em τω ονοματι pov | ova| pro os” | em pro 
ev | avos| pro προφητης΄. 22. αν pro εαν | εκεινος ‘ om | em add ante 
τω o\vopatt | γενηται- το ρημα | kac* om | μη + δε ανεξείσθαι pro 


adele be. 


Carut XIX 
p. 62, 2, 4 


1. § om | de(e corr ex ἡ man 1) | ων] * pro a | θς" Ἐ σου γὴν + 
av\twv* | κατακλη)ρονομησεται pro κατακληρονομησητε | κατοικὴη - 
σεται pro κατοικησητε. 3. ἰσεαυτω pro σοι" | exe Karadu yn. 
4. eay pro αν bis | |axovoiws: pro οὐκ edws [προ ms add ante 


τριτης΄. 5. ἐκπεσοντος pro ἐκπεσον To. 6. ἢ pro nv’ | τῇ ψυχὴν 


72 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


Ἔκαι αποθαϊνη" | |avrov nv | καὶ pro ovde. 7. σοι evtehoparl. 
8. ἐνπλατυνὴ | Seon pro de | Kvupios* om. 9. ἰευσακουσὴης pro 
akovons | και add ante πορευεσθαι. 

4 ante kat προσθησεις | σείαυτω. το. ex|xvOnoera | yn + cov: | 
Inv pro ἡ. 

11. § | ev σοι om | ἱμεισων. 12. |Anpovtar | του ayye 





στευον- 
τος TO aya| ΡΙῸ τῶν αγχιστευοντων του αιἰματος. 14. μετακει)νη- 
σεις | πλησιον + σου | κληρονομιαὶ -- σου" | [ην pro η΄. 15. evpever| 
| κατ pro κατα" | και κατα παν αμαρτημα om | σταθη σεται pro 
στήσεται. 

16. §. 17. στη σονται pro γνωσονται | των᾿ (τ corr ex 7 man 
1). 19. kav? om {{ποιησεταιΪ του ποιίησαι. 20. ποίειν pro ποίησαι 


| κατα om | |ro πονῆρον τουτο]. 21. φισεῖται. 


ΟΑρυτ XX p. 65) 1, 36 


1. GF | πλιζονα. 2. λαω - λεγων. 3. 

4 ante ἄκουε | προϊπορευεσθαι pro πορευεσθε | τον om ante 
πολεμον)  θροεισθαι pro φοβεισθε | θραυεσθαι" | εκκλινητε pro 
ἐκκλινετε. 4. [και add ante διασωσαι. 5. οἰκειαν bis | ενεκαι- 
νειϊσεν. 

6. §. 7. §. 8. § οικειαν) | διλιίαση pro δειλιανη. 9. στρα]- 
TELAS. 

10. ὅ | avryv:| pro avrovs' | εἰσκαλεσὴ pro εκκαλεσαι. 11. τη] 
πολει pro αὐτὴ | σοι] pro σου. 12. ποιησω)σιν pro ποιωσιν. 
18. καὶ pro ews αν | παραδω σει pro παραδω σοι. 14. αποσκευὴς + 
και παϊτα τα κτηνη" | Talra add ante οσα | ᾿προνομευσις. 15. απὸ 
σου at ουὐχι απο pro σου σφοδρα οὐχι εκ. 16. γὴν αὐτων᾽ + dovr| δὴ 
απο των πολεωὶ των εθνων TOUT@| ων KS O Os σου διιδωσιν σοι 
κληροϊνομησαι τὴν ynv| αὐτων " | ζωγρη σεται Ἐ απ αὐτων | ἰεμπνεον". 
17. adda pro add’ ἡ | αναθεματιειται | τον Apopparo| | Ἰεβουσαιον) 
Ἔ και Tepyeraor|. 18. αμαρτησεσθαι!. 

19. || περικαθεισης, | pray om [κατα ληψιν | οὐκ pro ουχι | 
αλίλα pro αλλ᾽ ἡ | Evdov+ lo ἐστιν καρποβρω τον  [ἰεἰσελθων pro 
eehOew, + ἐκκοψη! | χαρακτὴρ primo scr man 1, litt typ eras 
xapaxa* adha| eadem man scr. 20. ἰξυλον Ἔτο εν Tw aypo| | 
εξολοθρευσις pro ολεθρευσεις | Ιπαρεδοθη- pro παραδοθη. 


DEUTERONOMIUM 73 
Caput XXI 


1. 4 | m| pro n | o Osto Os. 3. ενγιζουσαὶ | ελίκυσε man 1, 
ειλκυσε Man 2 (c Supra). 4. τὴν Sapal\dku'. 5. Os + σου | παρε- 
oTa|vat pro παρεστήκεναι. 7, εορακα σιν - αὐτο΄. 8. ελυτρωσω + 
ex| γης Λιγυπτου | κυριε om | του pro gov’. 9. και εὖ σοι εἶσται 
add ante eav | το αρεστον και To Ka dov, 

10. { | εξελθης pro εξελθων | avrovs pro vou | Ks pro Kupws | 
TpovopLevorns| pro προνομεύσεις. 11. dys pro dns | oe auto. 
12. avrnv* om. 13. αιχμαλωσι ας + αὐτῆς | 'οικεια | Tpa + αυτης.. 
15. αγαϊπωμενη᾽ pro ηγαπημενὴ  | τὴ μισουμενὴ" pro τῆς μισουμε- 
vns. 16. τη ἡμέρα ἡ αν κατακλη ροδοτὴ pro ἡ av ἡμερα κατακλη- 
ρονομήη. 

18. 4 | αιρείθιστης | φωνὴ pro φωνὴν bis | rar Sevwow pro παιδευ- 
σωσιν. 19. και om | αξουσι! pro εξαξουσιν | Ιαυτων pro avtov* | 
Torov|+avtwy:. 20. αὐτων + λείγοντες "[ 'ερεθειζει | ove” εἰσα κουει 
pro ovy νπακουει | aovvBodo!|KkoTrevr. 21. avrov om | avtov| pro αὐτου 
| πας! lod pro οἱ ἐπιλοιποι | axovoas φοβη θησεται" pro ἀκουσαντες 
φοβηθήσονται. 

22. “ | κρεμασεταιὶ pro κρεμασητε. 23. love” επικοιμηθη σεται 
pro ov κοιμηθησεται | θαψεται | αὐτὸ pro avro | οἱ κρεμάμενος | pra 


νειται | ὑμων pro σου | υμιν pro σοι. 


Caput XXII 
Digit, ke as 


1. § om [αὐτου om | οδω pro τη 08] pn? om | ὑπερειδὴς | αὐταὶ 
pro αὐτω, Ἔτω αδελφω σου". 2. αὐταὶ pro αὐτον΄. 3. |.ov (σ 
eras ante ov) pro avrov,+Kat ovrws ποιήσεις To yatiov| αὐτου" | 
απωλειαν | αἱ pro εαν | vvepidev+avta|. 4. πεπτωκοτα pro πεπτω- 
κοτας. 5. καὶ add ante οὐκ. 

6. § ἱνεοσσια opveov| pro νοσσια ορνεων  δενδρω pro δενδρει | 
ἡ add ante νοσσοις " | wo (w* corr ex v man 1) | ληψη. 17. ληψὴ 
| «on pro γενη. 

8. § | οἰκειαν | ποιησης pro ποιησεις ᾽ | οἰκεια | πεσι (?) pro πεση. 

9. § | ἰσπειρὴης pro σπειρη. 

10. “. 11. em τοὶ avto’ pro εν Tw avTw. 12. αἱ pro εαν. 

13. “. 14. επιθητε pro επιθη | αὐτὴ παρθενειαὶ pro αὑτῆς Ta 
παρθενια. 15. Trap θενεια | yuvat Kos pro παιδος. 16. μεισησας. 


74 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


17. autos pro ovTos | και ταυτα TA παρθενια om | Ιεναντι pro εναν- 
τιον. 18. ληψεται. 19. Iodpanditw-| [παντὰ pro απαντα. 

20. ἅ | [γεγενηται pro γενηται. 21. λιθοις + 04 avopes| TNS πολεως 
αὐτῆς. 22. συνωκισμενὴς | tov τε avdpa| pro tov avdpa | υὑμων 
av\twv: pro Ισραηλ. 24. [εξαξεται | exewys| pro avtwr*  λιθοβολη- 
σουσῖ! apporepovs pro λιθοβοληθησονται | ἡ vearis pro τὴν veavw | 
0 avos| pro Tov ανθρωπον | διοτι pro ort’. 

25. § | αποκτε νειτε-Ε τον Gov. 26. veaviou + ov ποιϊησεται ουδεν" 
| ἐστιν +77 νεανιδι! | ἰοτι add ante ws | ἐπαναϊσταιὴ pro εἐπαναστη | 
φονεῦσαι pro φονευση. 27. |o βοηθων αὐτὴ οὐκ ἢ] pro ovK ἣν o 
βοηθησων αυτη. 

28. q. 29. διδραγμα! | avTo| pro auTov. 

30. § | ληψεται | ανακαλυψει pro ἀποκαλύψει. 


Caput XXIII 
Ρ. 755 1,9 


1. § om | οὐκ] εἰσελευσεται ἄνος] εκ πορνειας εἰς] ἐκκλησιαν KU" | 
add ante οὐκ [{εἰσελευσεται! pro εἰσελευσονται | καὶ pro οὐδε. 
3. και pro ουδε. 4. κα ταρασασθαι σε: pro καταρασθαι. 6. ανυτοις 
ειρηνιϊκα | σου + ews. 

7. | | avrwv: pro αὐτου. 8. yervyfwou|. 9. παρεμβαλειν + es 
ποϊλεμον. 10. καὶ om | efe\Aevoerar+eEw της) παρεμβολης: και 
ουκ΄]} εἰσελευσεται. 11. Tov ἡλίου]. 12. παρεμβολὴν" -Ἐ και τοῖπος 
εσται σοι εἕξω] της παρεμβολὴης) και εξελευση exer| εζω. 18. πασο- 
λαος] pro πασσαλος | ᾿ζωνὴης (ν supra man 2) ἐπαγαγῶ pro ἐπάγων 
| cov? +e αὐτω᾽. 14. ευρεθησεῖται pro οφθησεται. 15. παραδω- 
σις! | κυριω-Ἐ αὐτου" | ov pro os | προστεθη σεται pro προστεθειται. 
16. κατοικη σει" Ἐεν παντι ToTe| | αρεσκὴ pro apeon. 18. evy7| + 
σου | ἐστι! κῶ Tw Ow σου. 19. ovs pro ov | [εκδανεισὴς τω αἰδελφω 
σου". 20. Tw Se adeAdw cov οὐκ εκτοκιεις om | παστὶ | κληροϊνομη- 
σαι pro κληρονομειν. 

21 Δ 22. εἰσταν pro ἐστιν. 23. |nuéw κω τω θω σου pro ev€w τω 
θεω. 

24. | | συναϊξεις pro συλλεξεις | σταχυας | ἐπι τον αμητο] pro em” 


αμητον. 





25. € | οσην) pro οσον | ayyos| (γος in ras? man 1). 


DEUTERONOMIUM 75 
Caput XXIV ay Pe ee 


1. | | γραψὴ pro γραψει | οιἰκειας. 3. ἰοικειας | ἡ pro cae’ | 
εαυτω pro avtw, 4. [ο εξαποστειλας | 'εναντι pro evavriov | ὑμων 
pro gov’ μιν pro σοι. 

5. | | eorac+ και καίθησεται. 7. κλεψας pro κλεπτῆς | εξαρις!. 

8. | λέπρας, + και | φυϊλαξεσθαι pro φυλαξασθε. 

9. “. 10. εαν ἐ δε | οφιλημα bis | |orcovy + 71° | ove” pro καὶ | οι- 
κειαν | αὐτου" om. 11. δαίνειον | ov pro gov | σοι om. 12. eve 
χυρω αὐτου. 13, απο διδους pro αποδοσει | αποδωσις | 'περι 
δυσμας pro πρὸς δυσμαις | αὐτου" Ἑ και ελεησεις, avrov | edenpol- 
συνὴ εσται σοι | € vavre pro €vavtiov, 14. εκ ᾽ om. 15. Ιαυτω: pro 
avrov | ἐπ pro ev‘ | ov| add ante καταβοησεται. 16. εν om. 
17. χηρας" + kat ovk” ᾿ενεχυράσεις ualtiov ynpas: και μνη σθηση. 
18. Avyumrov'| pro Avyumrw. 19. Spaypa | em\orpadnon pro ava- 
στραφησὴ | avrot+te mrwxw| και | παν᾽τι epyw pro πασι τοις εργοις. 
νυ 21-22 tr ante 20, 21. τω ophava| και Tw Trwxw'| και Tw προση- 
Auto| pro Tw προσηλυτω και τω ορφανω. 

20. “ | eAeadonons| man 1, ἐλεαλογὴς man 2? pro edaodoyns | 
τω) πτωχω" Kat add ante tw mpoo|nAvtw* | Avyumrou| pro Αἰγυπτω. 


Caput XXV p. 80, 2, 16 

1. § | Kprow| + καὶ κρινωσιν | 70! δικαιον pro to δικαιον. 2. ave 
Bys| pro aveBov | εἶναντι των κριμαίτων και μαστιγω σουσιν αὐτον 
ενᾷ τιον αὐτων κατα τὴν ασεβειαν αὐτου pro εναντίον αὐτων. 3. και 
om | προσθωσῖ! pro προσθὴς | μαστιγωσαι + avrov| | τας om ante 
πλη γας. 5. εξ add ante αὐτων | y| pro nv | αὐτῆς om | Anvelrac. 
6. και σταθη σεται pro κατασταθησεται | εἰξαλιφθησεται. 7. μὴ 
om. 8. εκεινὴς pro αὐτου. 9. εμίπτυσει εἰς TO ΡΙῸ ἐμπτυσεται κατα 
| εν Ἰσραὴλ om. 

11. “. 12. yetpat+aurns | φιίσεται. 13. σοι om | μαρσιπίπω 
σου. 15. εσται σοι" + και μείῖτρον αληθεινον, και δικαιον extrac σοι" | 
yern + και εὖἱ extra σοι [ nv pro ns. 16. KAnpw*+ οτι βδελυγμαὶ κῶ 
τω Ow σου Tas! ποιων ταυτα Tas! ποιων αδικα΄.. 

17. {| ἐκποϊρευομενων υμῶ! εξ pro εκπορευομενου cov εκ γης. 
18. ἰτὴν ουραγιαν σου  ἰεπινας. 19. av pro εαν [ἣν pro ἡ [εν KAnpo| 
κατακληρονομη σαι pro κληρονομῆσαι | εξαλιψεις | του Apadne!. 


76 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


Caput XXVI 
[On SIS Ὑ πὶ 


1. § om | οταὶ pro εαν | cov om | εν κλη po: pro KAnpovopnoa | 
αὐτῆς" pro αὐτην΄. 2. Any) | των απαρχῶ pro τῆς atapyys | τοὶ 
add ante καρταλλον | εαν pro αν. 3. εαν ἢ pro εσται [ avayyeho. 
4. AnWera | εἶναντι pro amevavTr. 5. αποκριθησὴ καὶ pro αποκρι- 
Beas | epas pro epe | βραχι. 17. Ov + Tov πρων | adev | nuwov?+ 
καὶ Tov μοχθον ἡμῶ. 8. αὐτου τὴ om | χειρι κραταια Kat OM. 
9. εδωκαν͵ pro εδωκεν. 10. Ιτης peovons pro γὴν ρεουσαν | Tpoa| 
κυνήσεις + εκει. 12. γενηματων + τῆς γὴς | eT pro ere | ἐμ πλη- 
σθησονται pro εὐφρανθησονται. 13. ἰερις | εναντι pro εναντιον. 
14. καὶ om | pov om [τω om ante τεθνηκοτι- | υπη κουσα pro 
ἐπηκουσα | μου pro ἡμῶν | ἐποιίησα Kala ενετει λατο pro ἐπηκουσα 
καθοτι ενετειλω. 15. κατιδεὶ pro καθιδε | σου, του ay.ov. 16. leve- 


o Os σου | δικαιωμα τα - ταυτα | dudrake|o Oar | ποι- 





τειλατο σοι KS 
σεται. 17. ιλου] | tacars om | δικαιωματα - αὐτου και τας εντο- 
λας αὐτου - | κριματα - αὐτου | ἐπακου ειν pro ὑπακουειν. 18. φυ- 


hacow+oe| πασας. 19. δοξαστον + και. 


Caput XXVII 

p: 85; 2, 24 

1. GF | |Iod Aeyovres: pro Ισραηλειτων | φυϊλασσεσθαι + rover). 
2. λιαβητε pro διαβητε] δυο add ante AHovs|. 3. τουτων om | αν] pro 
eav | εἰπεν + σοι Ϊ σοι" om. 4. στήσεται | σοι ἐεντελίλομαι. 5. avTa 
pro αὐτο. 6. em avroom. 7. Ovens pro θύσεις | σωτηριου + κω τω 
θω σου] εμπλησθη σὴ + exer: | ἐναντι pro evaytiov. 9. |Maons | cepes| 
Ἔ καὶ [Λευιται. 10. |avrwy pro αὐτου" a pro oga. 11. Movons 


| 


(vman 2 sup). 12. evdoyi| | Ιουδας | Bervapi’|. 15. 0 avos| τεχ- 





νιτου pro τεχνιτῶν | Onox| | πας add ante o λαος | yevouro + γενοιτοὶ. 

16. §]. 17. J. 18. f. 19. §]. 20. § τοῦ zps| pro ex zazpos | 
συγκαλυμ μα. 

21. § | εἐπικαταρατος + πας. 

22. {| | εκ πρς αὐτου pro πατρος | εκ add ante pps. 

23. § | ιαδελφης pps pro νυμφης | ἐπικαταρατος o κοιμωμενος μετα 
adehpys γυναικὸς αὐτου. και ἐρουσιν Tas ὁ λαος γένοιτο OM v 25 tr 
ante 24. 

25. |. 24. § | avrov om. 


26. {| | οστις pro os | του ποιησαι. 


DEUTERONOMIUM 77 


Caput XXVIII p. 88, 2, 2 


1. § | eorar+woav dal Bnre tov Ἰορδανῆ! εἰς τὴν ynv nv κε 0 Os 
υμων διδωσῖ viv’ | €av axon axovons τῆς φωνὴς Kupiov του θεου 
gov om | και φυλαξείσθαι pro φυλασσειν και | αὐτου pro ravuras | 
ogas pro as | σε om | παντωνὶ των εθνων pro em παντα ta εθνη. 
2. akon OM. 

3. 9. 4. ey\yova | cov'+|xat τα γενηματα της yns σου. 

5. | | [Ιἐγκαταλιμματα. 

6. §. 7. § | & add ante oda | προ pro απο. 

8. § | ταμιοις | ev πασιν pro em παντα | e@| pro αν. 9. εἰσαίκου- 
ons pro akovons | πασαις om. 11. em pro ev | jeyyovas' | ἰαυτοις " 
pro σοι. 12. Sovvac+oor| | της yys| pro τὴ yn. 

“ ante evtoynoa | παντα om | σου) ᾽- παντα | δανιη" + και! apfas 
ov εθνων] πολλων: gov Se οὐκ] apfovow. 13. οὐχ pro οὐκ eon | 
τῶ evToAwy pro τῆς φωνὴς | οσας pro ova [φυλασσεσθαι pro φυλασ- 
σειν, + και ποιειν᾽. 14, παντῶ των Aoywr pro πασων των ἐντολων | [ἢ 
pro οὐδε. 15. axovonre| pro εἰσακουσὴς  ὑμων pro σου | φυλασστ! 
pro φυλασσεσθαι, + και ποιειν | ευρησουσιν pro καταλημψονται. 

16. “. 18. ey\yova. 19. εισποίρευεσθαι pro εἐκπορευεσθαι | exzro- 
ρευεσθαι! pro εἰσπορενεσθαι. 20. επαποστειλαι pro αποστειλαι | 
σοι pro em σε | exAeyuar| | ear! pro av’ | xepa σου οσα εαν 
ποιϊησὴς" | ore pro διοτι [εἐγκατείλειπες. 21. εἰς ην ἐσυ!. 22. κυ- 
ριος εν om | απορειαὶ | ἐερεθισμω! - και dovw:. 24. ο θεος σου om | 
πλέον |Bnoera pro εκ Tov ουρανου καταβησεται (ov ουρανου 
κατα om loco tamen his litteris relicto), + ἐπὶ σε | ἀπολεσι pro απο- 
Aeon | εν taxes om. 25. ἰεχθρων + σου" | εν add ante διασποραὶ | 
ταις βασιϊλειαις. 26. avoco|Bwv* pro εκῴφοβων. 27. εν add ante 
ελκει | lev ταις εδραις: pro εἰς τὴν εδραν | κνὴ φει᾿ pro κνηφη | δυνα- 
σθηναι pro δυνασθαι. 28. κυριος om | καὶ ἀορασια: pro αορασιας. 
29. τις Om | 0 τυΐφλος | evodworer| - τοτε | εἶσται- σοι. 30. |kacadd 
ante γυναικα | Andy! | εξι | ἰοικειαν. 31. εχθροις σου - και οὐκ 
εἐσται σοι ο Bondo" o viol σου και at θυγατείραις σου δεδομεῖναι 
εθνει erepo|. 32. οψονται pro βλεψονται | avra>+xKar | |n χειρ σου. 
34. οψη" pro βλεψη. 35. ev om. 36. ἰσε ἂς | εἰς pro ev’. 37. εν 
add ante παραβολὴ | av add ante απαγαγη. 38. ovvafcs pro 


εἰσοίσεις. 


78 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


39. § | durevors|. 40. σοι om | πασιν. 

41. 9 | [ἐσονταῖᾶ-" σοι"  γαρ- σοι. 42. Evra pro ἔυλινα | \e€ava- 
λωσὴ pro εἕξαναλωσει. 43. |oatis pro οὗ | σοι ἐστιν | avaBnoerar 
tem oe. 44. Saver σοι in ras man 2 (ovTo...... man 1) | οὐκ εκ] 
Saves’ pro ov Saves. 45. Ιεξολοθρευσὴ | δικαιω ματα + αὐτου. 
46. και add ante εν τω. 47. εν αγαθη καρδια pro ἀγαθὴ διανοια. 

48. {| Aywt Kar διψι: και εν γυμνοτητι, | εκλιψει | εξολοθρευ]ση. 
49. ἐπ pro am’ | ws pro ὡσει | [οὐ pro ο. 51. eyyolva | καταλειπεινΪ. 
52. on pro σε᾽ | ev’ +|racas | cov" + ars eSaxe| σοι KS 0 Os cov | Ka- 
θαιρεθη pro καθαιρεθωσιν | τειϊχη + σου | exOuper| pro θλιψει | ev3+ 
πασαις | σοι Ἐκς o| Os σου". 53. eyyova | |σοι-Ἐ κς 0 Os cov | θλιψι 
| [εν add ante ἡ. 54. οὐ om | Baloxame pro βασκανει | ev τω 
κολπω] αὐτου" pro ev κολπω | καταϊλελειμμενα. 55. κατε σθιη" pro 
κατεσθὴη | κα[ταλειφθηναι | [μηδὲν pro οὐδεν | σου" om | εαν pro av’. 
56. Bavi| | γης -- δια τῇ] ἀπαλοτητα και | ἰβασκανιει pro βασκανει | 
οφθαλίμω (θαλ man 2 in marg) [τω κολπω. 57. eav| pro αν | [παρ 
pro yap | |Seav pro ενδειαν | εν Ty στενοχωρια σου om | θλιψι! | nv 
pro ἡ. 58. εισακουσὴη τε pro εισακουσὴς | evtiwo|+ και. 59. πικρας] 
pro moras. 60. emotpepert+em| oe | wy pro nv. 61. εξολοθρευ]ση. 
62. καταλειἰφθησεσθαι | |Bpaxyes* pro βραχει | εἰσηϊκουσατε pro 
εἰσηκουσας | nuwv:| pro σου. 63. ywas*+|Kar πληθυναι υμας͵ | εξαρ- 
θησεσθαι, | εν ταχει om | nv| +vpes | εἰσπορευείσθαι pro εἰσπορευὴ 
| «Anpovo|unoat pro κληρονομειν. 64. σε om] 7Hs* OM | ἐπίστω pro 
ἡπιστω. 65. οὐδὲ pro ovd’ ov | erepav om [αθυμουΐσαν pro απειθου- 
σαν | εκλειπονΐτας. 67. ov pro α. 68. πλοιοις} + και | εἶπον pro 


ama | προσθησεῖσθαι pro προσθήσει | πραθησεσθαίι]. 


CapuTt XXIX £ 
Ρ. 97; 1, 2 


1. § | ova pro ovs | τω Maon|. 2. |Maons | ἰεορακατε | KS +0 
Os| υμων | Αἰγυπτου] pro Αἰγυπτω. 3. eopakalow. 5. vyuast+Ks | 
τεσσερακόγτα ετὴ εν TH ερημω]  ἰαπο των ποδων vyw| ov κατε- 
τριβη΄. 6. εφαγεται" + και | εἰπιεται" | οτιτ ουτος εστιν | eyo om. 
7. ηλθεν pro εξηλθεν | της Bacay | naw pro υμιν. 8. Tad” pro 
Tadda. 9. φυλαξεσθαι | lev πασιν os pro marta oga, + cay | 
ποιϊησεται. 10. ἰεναντι pro εναντίον. 11. TeKva pro exyova | και} 


om. 12. |rapeMew+oe | |oov pro ὑμων. 15. |ovaw | υμων] pro 


DEUTERONOMIUM 79 


ἡμῶν | ἐναντι! pro evavriov | pel” vpwy σημερον". 16. ws pro πως | 
Katwxyn\oapev | και add ante ὡς | παρηλίθομεν. 17. αὐτων " om. 
18. ἡ add ante τινος] | εξεκλειίνεν | πορευεσθίαι)! pro πορευθεντες, + 
και. 

19. §. 20. ευἰειλατευσαι | |avPpwrw € om loco tamen 4 litt relicto 


(ovve, litt fere eras, man 1) | του νομοῦ τουτου pro τουτω | \efahuper. 





21. των νιων | διαθηκης + ταυϊτης. 22. υμων᾽ pro υμας | €av) pro 
av | αὐτὴ pro αὐτὴν (fortasse avrns sed o eras et loc 1 litt relict). 
23. αὐτῆς pro αὐτὴν. 25. κατελειπὸν (prim scr. κατελειπεν) pro 
κατελιποσαν. 26. eTepois+ και προσ εκυνησαν αντοις | ous pro ous. 
27. καταρας in ras man I (apas τας prim scr). 
Caput XXX 
Pp. 100, 2, 7 

1. § om | διασκορπιση oe. 2. ἱεπακουσὴ pro ειἰσακουση. 3. ια- 
σεῖται pro ἰιασηται. 4. αὐτου pro του ουρανου" | ἰληψεται. 5. σε" + 
KS | εκειθεν om | KAnpovopnors|. 6. ζης συ και τὸ σπερὶμα σου". 
7. μεισουντας. 8. ἐπι κυριον OM. 9. πο λνωρησει pro εὐλογήσει 
eyyovors|' | γενημασῖὶ! (y man 1 aut 2 sup) | eyyovas’ | ve pro σοι! 
εἰς om [ εὐφρανθη. 10. [φυλασσεσθαι - και ποιϊειν πασας. 11. ovde| 
μακραν ἐστιν. 12. avw om | ληψεται | np | αὐτὴν" | αὐτὴν pro αντο. 
18. ληψεται! pro λαβὴ | [ποιησει pro ποιηση. 14. ore add ante ἐστιν 
| eyyus wou | Toul ew αυτο΄. 16. Ιεἰσακουσὴτε pro εισακουσὴς | σου" 
om | δικαιώματα αὐτου" - και τας ἐντολας avrov | ζησεσθαι | eve 
σθαι! | κληρονοίμησαι pro κληρονομειν. 17. προσκυνησις pro 
προσκυνησὴς. 18. αναγγελω | απωϊλεια απολεισθαι -᾿ | γενησθαι | 
upts| διαβαινεται | κληροίνομησαι pro κληρονομειν. 

19. “| συ om. 20. κατοικῖ pro τὸ κατοικειν. 

Carut XXXI 
p. 103, 2, 3 

1. § | |Meons. 3. avros pro ovros | εξοϊλοθρευσει. 4. 0 Geos 
gov om | τοις om ante δυσι | βασιλευίσι. 5. ποιησεται. 6. dirca’| 
pro δειλιασὴς | ἰου pro ovre' | ovde| pro ovre* | εγκαταλειπη). 

7. § | ἐναντιδ] pro εναντι | [εἰσελευσὴ πρὸ προ] in ras man 2 | 
αὐτων pro ἡμων. 8. arnor| σε εἐγκατα ety | δειλεια :|. 

9. Ἵ! ιερευσιν + νιοῖς Λευι] | τῆς om ante διαθηκηςὶ | των om. 
10. Mons. 11. σου pro ὑμῶν | ov pro ὦ | KS +0 ὃς σου" | ava γνω- 


80 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


σεσθαι. 12. eyyova:  ἰακουσον pro ακουσονται. 13. vw pro σου 
| Ιδιαβαινεται | κληρονομησαι pro κληρονομειν. 

14. § | υμιν -| pro auto. 

4 ante καὶ eropevOy | ἰσοὺυς pro tnoous. 15. ἐπι τῆς pro Tapa 
τας" | oxnvns* + ov pap|tupiov-. 16. κοιμασαι pro κοιμα | ἐκπορ- 
vevot| | ετείρων pro αλλοτριων | εἰσπορευεται " \exer κληρονομη σαι 
αὐτὴν - | εγκαϊταλειψουσιν pro καταλειψουσιν. 17. αὐτοις pro εἰς 
avtous | εσσ᾽)ται pro εσται | θλιψις - | ἐρουστὶ pro epe [[εὐρον pro 
evpooav. 18. επεστρεψαν pro απεστρεψαν. 19. νυν add ante ypa| 
ware | |SuSaéare pro διδαξετε | wa+ μὴ Man I,0om py man 2 et 3? | 
yevnra μοι | κατα προσωπον om | εἰς μαρτυριον pro μαρτυρουσα. 
20. δουναι avtors om | εμπλη σθησονται και pro εἐμπλησθεντες | αλ- 
λοτριους και λατρευσουσιν αὐτοις. 21. μὴ om | επιλησθησεῖται 
pro επιλησθη | aro+ ov | με εισαγα γειν. 

22. { | Mwons|. 

23. 4 | ἐνετειλατο -" Mo|vons | tw ἴησου viw| Navy pro Τησοι. 

24. §. 26. AaBores| | Onoelrar. 27. αιρεθισμον | pov pro gov’, 
tamen sup μι scr o man I aut 2. 

28. q | υμων * + και TOUS mpeo| βυτερους υμων *| | διαμαρτυρω μαι 
pro διαμαρτυρομαι. 29. ανομησεται" | εκκλινηται) man I, εκκλινει- 
ται man 2 | εἰς pro azo | υμῖ! -- και συναντήσεται) va | ew εἰσχα- 
των pro εἐσχατον | ποιησεται | το πονηρον) εναντι pro Ta πονὴρα 
εναντιον. 


80. § | ἐκκλησιας + ἰσλι. 


Carut XXXII 
Pp: 108, 1,19 


{17 om. 
ΠΝ, 
1 


{ ante 0s motos | αδικια - εν avitw’. 5. 


| ante woe ouBpos. 3. τὸ om | peyadooury| + Κῶ. 


τὶ, {Π|} 
Ὁ | 
4. 4 | αληθεινα | κρισις!. 

{| ante yevea σκολια. 6. 

{| ante οὐκ avtos | oe? + 'και εκτισεν σε]. 7. συνετεὶ + dy | yeveas 
yelvewy pro yevewr yeveats. 

{ ante ἐπερωτησον. 8. |ovs pro as. 

4 ante εστησεν. 


10. “ | yy om. 


DEUTERONOMIUM δι 


4 ante εκυκλωσεν | κορην]. 

αι. {| | νεοσίσοις. 

4“ ante διεις, 

12. 4 | και add ante οὐκ nv. 

13. § | εθηλασεὶ pro eOn\acav, + avrous | 'στεραιας. 
14. § | “ ante και aia | jemov pro emev, 15. 

{ ante ελιπανθη | εγκατελειπεν | τον om ante [θν, 
16. “ | \e€emuxpavay pro παρεπικραναν. 

17. “ | Kevor+ και | ralrepacs. 


18. “ | ἐγκατελειπας pro ενκατελιπες. 





19. “| εἰδεν | wapo|fvvAy | avrwy pro avrov, 

20. § | 'των ἡμέρων. 

4 ante ore yevea. 

21. § | @w man 1, corr θεοῖς man 2 | παρωργισαν pro παρωξυναν. 

{ ante καγω | Avi). 

22. | karwrarov| pro kato. 

“ ante καταφαγεται. 

23. “ | συντελεσω pro συνπολεμήσω. 

24. § | § ante οδοντας | ἰΙεπαποστελω pro ἀποστελω | yns| pro γην. 

25. 4 | ταμιῶϊ. 

4“ ante νεανισκος. 

26. “| εἰπὸν pro ea. 

27. “ | και add ante wa)’ | παντα ravral. 

28. § | οτι add ante εθνος. 

29. J. 30. | | 7 ante e μη. 

31. ἡ. 32. § | { ante ἡ σταφυλὴ pro σταφυλη ". 

33. 9. 34. “. 35. § | ἐν καιρω add ante οταν. 

4 ante ort eyyus | ἰΙαπωλειας | avrwr| pro avrois. 

36. {| § ante edev yap | avrous πα ραλελυμενους. 

37. ἡ. 38. 9 | ησθιεται | επινεται. 

{ ante αναστητωσαν. 

39. {| | { ante eyw’ | avoxrevw pro αποκτεννω. 

4 ante καὶ οὐκ | ms Xe pos pro τῶν χειρων. 

40.  ομουμαι τὴ δεξια μου - in ras man 1 (τη Se ξια pro τὴν δεξιαν). 

a. § | “ ante και | ανταποδωσω pro αποδωσω. 

42. Ἷ | ad amaros'+xar | μαχαιρα μου φαγεται κρεα᾿ ab 
αιματος. 


82 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


- 


4 ante ad amaros* | τραυματιων, + αὐτων | 'ἐχθρων (εχθρ man 
aut 2 in ras, εθνων ἢ man 1). 

43. 4 | παντες ayyedou pro υἱοι. 

{ ante evppavOnre* | avrovs pro avtw? | |vioe pro αγγελοι. | 

4 ante οτι ro aya | εκδικειται pro εκδικαται | εχθροις + αὐτου]. 

4 ante καὶ εκκαθαριει. 

44. | Μωυσης.. 

45° q | συνετελεσεν) pro εἕξετελεσεν | Moons. 46. προσεχεῖται | 
διαμίτυρομαι pro διαμαρτυρομαι | ovs pro a | εντείλεισθαι. 47. μα- 
Kponpe|pevorerar | διαβαιίνεται | κληρονομὴ σαι -Ἐ avrynv’. 

48. 4 | exewy pro ταυτη. 49. Αβαρειμ | MoaB™ pro Χανααν} 
Io\” Ἑ εἰς] κατασχεσιν". 51. διοτι pro οτι [ |rns Αντιλογιας" | τοὺς 


om ante viots’. 


Caput XXXIII Ds ΠῚ 1 Τὴ 


1. § | ηυλογησεν! | avos του θὺυ] man 1 in ras? et in marg (o7... 





prim scr). 2. 

{ ante ks | Σιναι pro Lava | ἐπεφανὴ pro επεφανεν, " εν [μιν 
ex Σηειρ | εἰρους pro εξ opovs. 3. εφισατο- κς | ἰαυτου" pro 
σου. 4. nw pro ὑυμιν | Moons]. 5. αρχοντων om | φυλης) pro 
φυλαις. 

6. Ἷ 7. lovda’ - και even). 

{ ante εἰσακουσον | της] φωνης | ἰελθοιεν: pro ελθοις αν | Kar? om 
| ἐχθρω! + αὐτου. 

8. § | Ijpa. 9. ο λείγων | Tpit avrov| | μρι- αὐτου". 10. του 
θυσιαστηριου pro το θυσιαστηριον. 

11. {| | ἐπανε᾿στηκοτων €xOpa| | αὐτου" pro ava. 

12. J | ez om. 

13. §. 15. amo Kopudns opewy apyns om. 16. πληρώσεως + 
αὐτῆς | δεκατα pro δεκτα | efor pro ελθοισαν | δοξασθις | εν 


pro em. 

18. J | avtov| pro αὐτου. 19. e€oh ob pev| σουσιν᾽ | ἐπικα λεσον- 
Tat pro επικαλεσεσθε | Ιθυσουσιν pro θύσετε | παραλιαν pro 
παραλιον. 


20. {| | πλαϊτυνων Tad” ευλογη μενος" pro εὐλογημένος εμπλατυνων 
Γαδ. 21. alder | \n γη΄. 
22. §. 23. § Νεφθαλει pro Νεφθαλειμ" | Νεφθαλειμ * om. 


JOSUE 83 


24. 9. 25. ὡς και. 26. lavrov pro σον | OTEpat|wparos. 27. ap- 
χῆς pro ἀρχὴ | aevawy + και! | ἀπολοι᾿ pro αἀποόλοιο. 28. ἐπι yns+ 


ἐπι] yns | yns| σιτου και owvov| pro o1rw Kat ow, 


29. Ἧ. 

Caput XXXIV 

p. 117, 2, 2 

1. §. 2. τῆς om ante θαλασσης!. 
4. 4 εδειξα -" σοι! αντην. 
5. | | |Mwons. 
7. 4 | |Maons | ᾿Ιεφθαρὴη pro εφθαρησαν, - το προσωΐπον avrov. 
8. § | rov Μωυσῆ, | 'εν τω περαν pro em | Ιεριχω!. 


{| ante και συνετελεσθη σαν. 9. |Mwons. 11. πασιν | avrov om 
| Avyurrov pro αὐτου." 12. Kpatavav: + και! Tov βραχιονα τον] υὑψη- 
λον" | Μωσης. 

Subscr δευτερονομιον man I, 


JOSUE 


Inscr σοὺς man 3 atrament rubr et in litura quoque . ἡσοὺυς (?) 

atrament fusc. an 
CapuTt I p. 119, 1, 1 

1. {om | μετα (€ man 3) | Mevon + Sovdov| κυ Man 3,+ καὶ Man I 
| In|oov pro Τησοι | ἰλειτουργω pro υπουργω. 

2. §. 3. αν sup in ras man 1(?). 4. τῇ pro τον. 6. [αποδιαστε- 
Aes pro διελεις. 

7. Ἵ 1 η pro ουδε. 

8. “ | avirw pro αὐτὴ | συνὴς pro εἰδης [εὐοδωΐ σεις pro ενοδωσει. 
9. ἐντελλομαι! pro εντεταλμαι. 

10. “ | ypappalrevor. 11. ετοιμαζεῖίσθαι | τρις | και" om | δια- 
βηϊσεσθαι pro διαβαινετε | κατασχῖ!. 

12. “. 13. ρηματ κυ. 14. ἰδιαβησεσθαι | υμων "- και | συμ- 
μαχησεται!. 15. 'υμων pro ἡμων " | κληρονομησουσιν᾽ pro κληρονο- 
pnowow | eav|rov pro αὐτου | εδωκεν! pro δεδωκεν | μιν προ υμιν | 
ev| Tw pro εἰς To | azo pro en’. 

16. “ | Incov pro Inco. 17. ακοίσομεθα. 18. αν pro εαν | os 
pro οστις | εν τειλη auto. 


84 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


Caput II 
Pr lial, 29 


1. | ειδείται pro were. 

{ante καὶ πορευθεντες | [ον δυο νεανισκοιΐ nov pro εἰισηλθοσαν 
οι δ. ν. | εἰσηλθον pro εἰσηλθοσαν | ἰοικειαν. 

2. Ἵιδου avdpes pro Aeyovres | ανδρες om. 3. τον] οἰκον pro 
τὴν οικιαν. 

4. § | δυο om. 5. εκλιίετο | ἰκαταλημψεσθαι,. 

Us q. 8. e&nOor!| | KaTaOLWKOVTES| pro διωκοντες | de* om | [και 
αὐτὴ pro αὑτὴ Se | προς avrous επιὶ To Sapa’. 9. εδωϊκεν pro δεδω- 
κεν | KS υμιν. 10. θαλασσαν τῆ) ερυθραν | ᾿εξεπορευεσθαι | [εξ pro 
εκ yns | βασιλευσι | τω Oy”. 11. ἡμων ἢ om | Ις pro os [τῆς om. 
12. [και add ante ποιησατε. 13. μου᾿ τ [και [ [και τας adeAdas μου] 
pro Kat παντα τον οικον μου. 

14. § | {| ante Os αν [παραδω pro παραδοι | ἰτὴν πολιν υμιν") | 
ποιήσατε pro ποιήσετε. 16. οριϊνην | ἀπελθατε pro απελθετε | aval- 
στρεψωσιν pro αν αποστρεψωσιν | απελευσε͵σθαι. 

17. § | εἰπον προς αὐτὴν οἱ ανδρες΄. 18. Onors| | ev αὐτὴ pro δι᾿ 
avrns, + και | δε om | πατα] in marg man 1? (π in ras, τὰ sub) | 
*/. παντα in extrem marg man 2. 

19. § | Avpav της om | οἰκιίαν pro orcas | ἡμις]. 20. ἡ om | 
add ante εστω. 





αθωοι ἐσομεθα]. 21. ovrws 
μ 
ante και εἕαπεστειλεν. 22. ηλθαν; | ορινην; | τρις | ευρον΄. 
23. J. 24. F εἰπον | εν χειρι n| pov πασαν τὴν γῆ | κατεπτηχεν). 


Capur III 
Ρ 124, 2 19 


1. § | απηρα] pro απηρεν | ηἡλίθον. 
2. € | εἐγενηθη pro eyevero. 3. post τω λαω λεγοντες amissa sunt 
duo folia ad litteras....aro xs, IV, το. 


Caput IV p. 125, 1, 1 


10. KS+Tw Inoov). 
4 ante και exrevoev | διεβη! pro διεβησαν. 
11. Ἵ. 12. Gf | ημι[σει pro ἡμίσεις. 13. [ἰεναντι pro εναντίον. 


14. § | παντος του] pro του παντος | ἰωσπερ + edoBour|ro. 


JOSUE 8 


“we 


15. § | Ιησου pro Ιησοι. 16. ιερευϊσι | atpovor. 16-18. τὴν κι- 
Borov της διαθηθης του paprupiov........ οἱ LEpELS οἱ αἰροντες OM. 





18. τῆς om ante διαθηκης | μεσου! add ante του Ιορδανου. 

{| ante καὶ εθηκαν | Enpas| pro yns,+ και | καθα + και. 

19. q. 20. |eXaBov pro ehaBev. 21. οι viot| υμων υμας. 22. avay- 
γείλειτε pro αναγγειλατε | τουτον OM. 23. ὑμων pro ἡμων᾿ | τοὶ εκ 


του pro εκ των. 24. τὸν RD Ov | υμων! pro ἡμῶν | xpove| pro epyw. 


Caput V Ὁ. 126, 2; 3 


1. § | διαίβηναι pro SiaBawew | ἰκατετακησαν pro ετακησαν | 
αι! διανοιαι αὐτων) | προ σωπου των νιων Ισλ! in ras man 1, 

2. § | ἴησου pro Ino | καθεισας | lod” + εκ Sevrepov'|. 

3 “4 | werpwas + ἰεαντω | περιετεμε. 

4. 4 περιϊεκαθαιρεν. 5. ‘/- τους pro rovrous (‘/. man 2) | περιε- 
τεῖὶμεν (v Sup man 2) | Μαδβαριτιδι!. 6. διοτι pro do  οἱ᾽ om | 
διωρισεν + KF avjrocs | edew | avrwv| pro ἡμῶν | |Sovvar+ yyw. 

7. 4 [περιέτεμεν Τησους | γεγείνησθαι. 

9. § | In|oou: pro Inoo | uw Navy om. 10. ad εἰσπερου ἐπι pro 
amo εἐσπερας aro | ev τω περαν Tov lopdavov om, 11. εφαγον. 

12. § | [εξελειπον pro εξελιπεν | ὑπηρχον! pro υπηρχεν | ἐκαρπω- 
σαντοὶ pro εκαρπισαντο | Xwpav pro κουραν. 

13. § | Ιοφθαλμοις + avrov| | ειδεν. 

{| ante καὶ tpooeh fa}. 14. 

{| ante Kau Ιησους. 

15. {| | ov pro νυν | exry|Kas + em αὐτου. 


Caput VI 
p. 128, 2, 21 


1. § | συγκεϊκλεισμενη | ov|Secs pro οὐθεις. 

2. § | υποϊχειριον σοι τὴν] Ἱερειχω pro τὴν Ἱερειχω υποχειριαν | 
οντας OM. 3. αὐτὴ Ἔπαϊτας | μαχητας pro μαχίμους. 4. avaxpal- 
γέτωσαν pro ανακραγετω | ana om. 5. ανακραγο των. 

6. {| ἰνιος pro ο tov. 7. [εναντι pro εναντιον. 9. 'παραπορευε- 
σθωϊ σαν ἐμπροσθεν! | κυ + πορευΐομενοι και. 

10. | | μηδεὶς pro μηθεις | την φωνὴν υὑμων | διϊαγγειλη avros 
man I (avros corr αὐτοῖς man 2) | ἰαναβοησεται".. 


86 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


11. § | θὺ -- τῆ! πολιν. 

12. Ἷ [τῆς διαθηκὴς om, 13. οἱ vepers| οἱ ἐπτα pro οἱ emTa ιερεις 
| aipovres| pro φεροντες | tas enta σαλπιγγας pro τας σαλπιγγας 
τας επτα. 

q ante καὶ μετὰ TavTa. 13-14. καὶ μεῖα TAaVTAa......... διαθηκης) 
ku’ tr post εἰς τὴν παρεμβολην: | οπισθεν [τῆς om ante dia nKns| | 
σαλπιγξιν" | περιεκυκλωσε THY πολιν eyyvbev καὶ om | ἰαπηλθον pro 
amm\Oev. 15. περιηλθο) | επτα κις΄ pro e€axis. 16. 

4 ante καὶ εἰπεν | Incovs| pro o Inoous. 17. τω KO των δυνα- 
peo| pro Ko σαβαωθ | περιποιησατε pro περιποιησασθε | πανΐτα 
add ante οσα΄. 18. φυλασσεῖσθε pro φυλαξασθε | σφοδρα om | 
avTou om. 

19. § | καὶ pro n*3 | καὶ πας] pro η΄. 

20. Ἵ | vepus| | την φωνῇ 
sup man 2) απαν om | [παρεμβολην᾽ pro πολιν. 21. ἰανεθεματι- 





add ante των σαλπιγγων | αμα om ('/- 


σαν pro ανεθεματισεν | Ἰησους om | πρεσβυτειρου" pro per Burov | 
po|axou: + και ews προ]βατου". 

22. 4 [δυο pro δυσιν | και e€ayayere αὐτὴν εκειθεν και οσα εστιν 
αὐτὴ om. 23. και εἰσηλθον ov δυο νεανίσκοι οἱ κατασκοπευσαντες 
τὴν πολιν εἰς τὴν OLKLaY τῆς γυναικὸς O:M | εξηγαγο) THY Ρααβ | παντα 
οσα nv| avTn’ και πασαν τῆ συγγενειαν αὐτῆς) pro τὴν συγγενιαν 
eee ἣν avTys. : 

24. {| | ἐνεπυϊρισθὴ εν πυρι pro ενεπρησθὴ εἐνπυρισμω | Ἰπασι. 

25. § | παντα om | κατωϊκησαν pro κατωκησεν | to om ante ἴσλ 
| 'κατασκοπησαι pro κατασκοπευσαι. 26. εναντιον κυριου λεγων om 
| |ost+avacrnoe και] | θεμελιωσι!. 

{| ante και ovrws | Θαζαν pro Olav | διασωθε τι ελαχιστω | απε᾿- 
στησεν pro επεστὴησεν. 


Caput VII 
Py ΤΊΣ Tao 


1. 4 | πλημμεϊλειαν" | μεγαλην om | χαν pro Αχαρ | Χαρ μι! 


2. { | Βηθαῦ] pro Βαιθηλ | κατασκεψα σθαι | ynv'| pro Γαι. 
3. | | Γαι" (av in ras man 2 aut 1) | avaBawerw| pro αναβητω | 


| aTavTa pro πάντα. 





4. 4 | ανεβησαν - εκει] | ws pro wre | tov om. 5. εἰς Om | lews 


pro και" | emu pro azo? κα τωφερους". 


JOSUE 87 


6. {| εἰαυτου" pro avrov | 'εναντι pro εναντιον | exeBadov τὶ χουν 
pro ereBadovro χουν | rnv κε ιφαλὴν pro tas Kehadas. 

7. “. 8. jamevavre (τ sup man 2). 

10, {| | συϊπεπτωκας pro ov πέπτωκας. 11. ἰδιαθηκὴν + pov | ᾿διε- 
θεμὴν (€? corr ex ὦ man 1) | καὶ add ante κλεψᾶα τες. 12. επιστρεὶ- 
ψουσιν ενωπιδὶ pro νποστρεψουσιν εναντι. 

13, | | “ ante rade λεγει | ἐστι! ev υμιν. 14. 

{| ante και εσται Ϊ evdeeEn pro δειξη" | προσαξεται ter | av pro eav 
bis | εν δειξη pro δειξη" | ovxovs| in ras man 1 pro oxov | ενδειξητεὶ 
pro daéy*. 15. eav| pro αν. 

16. §. 17. |o Ζαραι | και προσηχθη " om | κατ avdpas| pro κατα 
avdpa. 18, Ζαμβρι. 





19. 4. 20. “| | Incov pro ἴησοι | \evavtiov+rov | xv) man 2 in 
extrem lin. 21. |eSov | ποικιλῆ +Kadnv’ | διδραγμα | ἐγκείκρυπται 
+ev τὴ yn| | εγίκεκρυπται pro κεκρυπται. 

22. {| | κεκρυμμεῖνα pro evxexpuppeva | ev τὴ σκηνὴ pro εἰς τὴν 
σκηνὴν. 

23. “. {| ante και nveyxav | προς add ante τους πρεσβυτερους. 

24. § | |apywr: pro Aywp | ἴσὰ pro o Aaos. 

25, § | rw Αχαρ om | πας σὰ ev Au Bors* pro λιθοις Tas Ισραηλ. 


Caput VIII 
p. 136, 1,9 


1. {| σείαυτου pro σου" | ravras τους avdpas. 2. ἰτὴ lepayw 
pro τὴν lepeyo | τω βασιλει pro τὸν βασιλεα | evedpal pro 
ἐνεδρα. 

3. “ [καὶ ἐπελεξεν pro επελεξεν δὲ | ἰχιλιαδες. 4. [ενεδρευσεται 
pro ενεδρευσατε | μὴ μακραν γινεσθε απο τῆς πολεως OM. 5. Tas 
ο λαος ο pro παντες οἱ [πυλὴν " pro πολιν. 

{| ante kat εσται ὡς. 6. [αιρουσιν᾽ pro ερουσιν, -- και. 7. εξανα- 
στησεσθίαι) | πορευσεσθαι!. 8. ποιησατε- pro ποιήσετε. 

9. “| [ενεκαθεισαν. 

10. § | avros| pro aura | πρεσβυτεροι -Ἰσλ. 11. azo] ανατολων΄. 

14. § | εἰἰδὲν ο βασιλεὺς της, Γαι | o per’ om. 

15. J | evdev | mas add ante Ion. 17. ουδεις pro ουθεις | κατε- 
λειπο!. 


18. {| | ore εἰς την] χειρα pro εἰς yap τας χειρας. 


88 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


4 ante καὶ εἕετεινεν | τον γαισον] και τὴν χειρα αὐτου]. 19. εξηλ- 
θον | εἰσηλθον] εἰς pro ηλθοσαν επι. 

20. ὅ | «ac? om | |ewpav pro εθεωρουν | αναβαινοϊτα τον καπνον 
| εκ om. 

21. §. 22. [εζηλθον | ἐπαταξαν + av|rovs. 

24. q | αποκτειήνοντες | lex TS Γαι pro εν τῇ Γαι | επι OM | κατε]- 
διωξεν pro κατεδιωξαν | [Ιεὡς pro am’ au7ys. 

{ ante xa? | εἐπεστρεψενὶ pro απεστρεψεν. 27. ἰκτηνων και των] 
σκυλων pro σκυλων | παντα a om | eavrors om | Τησου pro Ἰησοι. 

28. |. 29. § | § ante καὶ επιδυνοντος | Ka\Pedrov | το σωμα! 


avtov | ερριψαν]. 


Caput IX 
pr 120; 2: 223 


1-8. vv 1, 2 tr post vs ut ordo Hebr. 

1. § | δε ἡκουσαν - ares | ορινὴ | oc Apoppator| και ov Tepye 
σαιοι] και or Xavavaror| και οἱ Φερεζαιοι και ov Εναιοι] και ov Ἰεβου- 
σαιοι]. 2. συνηλθον. 

8. Ff | ὠὡκοδομησεὶ | τω Kw Ow pro κυριω τω θεω. 4. τω KO, + και. 

5. | | Mavon+ ον] eypawev. 6. δικαϊσται Ἐ αὐτων᾽ | και om | ησαν᾿" 
οἱ ἡμι σεις PYO οἱ σαν ἡμισυ" | ov ἡμιίσους avTwy pro οἱησαν ἡμισυ | 
hao| + ev IoA” (ev in marg man 2). 

7. § | ovrws om | Ι͂ησους om. 8. Ιησου pro Ιησοι | υἱων om | 
γυναιξι. 

9. “|Ι͂ησους pro Κυριος. 10. Ιλαβοτες | lovey pro ὠμῶν | απο- 
δεδομείνους. 11. καταπεπελτω μενα | ex pro ἐπάνω | οἱ aptou pro ὁ 
aptos | του επιϊσιτισμου avrwr| | Enpou pro Enpos | ευρωτιων kar om | 
βεβρωμεῖνοι" pro BeBpwpevos. 12. nov | |tpos παντα add ante 
lod”? | ηλθαμεὶ pro ἡκαμεν | διαθεσθαι!. 

13. { | ειπον | ᾿ἰδιαθωμαι σοι. 14. εἰποὶ. 15. εἰπὸν + προς av|Tov. 
16. δυσι add ante βασιλευσι | EoeBwr| pro των Ἀμορραιων. 

17. q | akovoavTes ON) | εἰπὸν | λαβεται | υμων pro gov. 19. Tre|- 
παλαιωνται pro πεπαλαιωται. 

20. q | TOUS επισιτιίσμους pro του επισιτισμου Ι ἱκν + QUT@V | emre|- 
ρωτησαν. 

21. { | διείθετο pro διεθεντο. 

22. Ἷ | τρις] | evo αὐτων΄. 

23. "| | εξηλθον pro ηλθον | Χεφει[ρα" | Βηρωθ pro Βειρων | Ia- 


JOSUE 89 


pe”. 24. τῆς avvaywyns| add ante τὸν ΚΡ Ov pro κυριον τον Deor | 
διείγογγυσεν pro διεγογγυσαν. 

25. 4 | εἰπαν Ἐ παντες | ημις!. 

27. “| | και ειἰπαν avrois o| ἀρχοντες add ante ζησονίται | σῦ!- 
aywyn, + Ion. 

{| ante και ἐποιησαν πασαὶ ἡ συναγωγὴ add ante καθαΐπερ | εἰπὸν 
pro εἰπαν, 

28. {| | ἐσμεν αποὶ σου | ἐεγχωριοι. 29. exer | ουδὲ om. 

{| [Ἰησοῦ pro Inoo | απηγγελη! pro ανηγγελη | tw” om | 

εξολοθρευσαι!. 

31. {| [|ημις [||ποιησαι pro ποιησατε. 32. εἰξιλατο [Ἰησοὺυς αὐτοὺς 
| ᾿ανειλαν pro ἀνειλον. 

33. {| | δια rovro ἐγένοντο οἱ κατοικουντες Γαβαων ξυλοκοποι και 


υδροφοροι του θυσιαστηριου του θεου om | αἱ pro εαν. 


Caput X 
Ρ. 144, 2, 19 


1. § | np” (nota compend man 2) | exon noev pro ἐποιησαν bis | 
ἠυτομολη σᾶ. 2. εν εἰαυτοις pro am’ avtw | η δεισαν pro nde [ἡ zol- 
λις μεγαλη | ἰωσει + και. 

3.9) pro Peder | Ιεριμουθ᾽ | ladue pro ledfa | 
Δαβειρ pro AaBewv. 4. ἐκποίὶλεμησομεν pro εκπολεμησωμεν | nuto- 
μολησα!. 5. ΪἹεριμουθ) | Οδολαμ! | περιείκαθεισαν. 

6. {| | ορινην 1. 

7. “. 8. § | υποστησεται! pro υπολειφθησεται | ovdecs| pro οὐθεις | 





nov | pro υμων. 

9. “ | προς pro ex’ | exopev|On pro εἰσεπορευθη. 10. των wor 
om | ἰσυντριψιν μεγαΐλην pro συντριψει peyadn  Βηθωρων" pro 
Ὥρωνειν. 

11. “ | ev δε τω | rwv om ante wor | Βαιθωρων" pro Ὥρωνειν. 

“ ante καὶ eyevorto | αποθανοτες!. 

12. “ | 'Ιπαρεδωκεν τ xg | viwy om ante Ind | Iado! pro Αιλων. 
13. εἰχθρους avrwy’ + οὐχι Touro γεγραμίμενον eme ByBALov| του εθους᾿ 
| 'μεσου pro μεσον | | tpoeropevov|ro pro προεπορευετο. 14. KS ov in 
ras man 2. 15. IoA-+ καὶ ereotpe|er Inoous και mas| ο Aaos σὰ 
per αὐτου εἰς THY παρεμβολὴν es Tadyada). 

18. “ | Acous| + peyadous | καταστησα τε + ἐπ᾿ αὐτου. 


go WASHINGTON MANUSCRIPT I 


20. {| | παντες ov viol pro mas vos. 21. Aalostes τὴν παρεμ- 
Bo|h7| | υγιὴς" | ovders| pro overs | avtov’| pro αὐτου. 

22. J. 23. και e€nyayooay τους πεντε βασιλεις εκ Tov σπηλαιου 
om | Tept|povd™ 25: συμπορευομενους | προσ πορευεσθε pro προπο- 
ρενεσθε. 

4 ante και προσελθοτες!. 

25. Ἷ | διλιασητεί. 

26. §. 27. δυσμας, - και | [ἰκατεφυγον | ἐεπεκυλισαν pro εκυλισαν 
| λιθους + peyadous|. 

28. § | Μακηδα | ελα[βον | ξιφους pro μαχαιρας, + και τον βασιλεα 
avu|Tns* | εξωλεθρευσαν + αὐτους και | |eumveov + o nv | ovoe εἰς] εν 
αὐτὴ pro εν αὐτὴ ουδεις. 

4 ante και ἐποιησαν | Μακηδα. 

29. J]. 30. εν χειρι pro εἰς χειρας | ἐλαβεν pro ελαβον | ἐμπνεον | 
ev av|tn? + ovde εἰς | ἐποιησεν pro ἐποιησαν" | ἐποιησὲ! pro εποιησαν΄. 
31. [ὁ λαος o pro Ισραηλ] Λαχις. 32. ev? om | efovevorer| pro εφο- 
νευσαν | εξωϊλεθρευσεν pro εξωλεθρευσαν | εποιΐησεν pro εποιησαν | 
τη Λεβνα). 

33. § | Γαζερ pro Γαζης | αὐτωΐ pro αὐτων. 

34. q | εἐπολιορκει pro επολιορκησεν. 35. KS SUp Man 2 | εμπνεον. 

36. q | Trepiekabioar| pro περιεκαθισεν. 37. ἐπατα  ἕαν pro επα- 
ταξεν | παϊτα ἐμπνεοντα pro παν ενπνεον | ον τροπον εἐποιησαν τὴν 
Οδολλαμ, εξωλεθρευσαν αὐτὴν και οσα Nv εν αὐτὴ OM. 

88. ἴ | περιἰκαθεισαντες. 39. πασας add ante κωϊμας | ἐμπνεῖον | 
[κατελειπον | αὐτὴ " om | τὴ ΡΓῸ τὴν | και τω βασιλει αὐτης " om | Bal 
σιλει αὐτῆς ᾿"- καθα περ ἐποιησαν τὴ Λεβνα και τω βασι λει αυτης |. 

40. q | Ιορινης" | 


πον | Ιαυτὴ pro QUTWV | διασεσωσμεῖνον pro σεσωσμέενον | epTrve| ov | 


Ναγεβ pro NaBat | κατελιμπανεὶ pro κατελι- 





εξ aurns pro Cons | εξωϊλεθρευσαν pro εξωλεθρευσεν. 

41. { ante καὶ απεκτεινεν αὐτους Ιησους add ante απο] Καδης 
Βαρνη | 
των", - τους | κατα 





γὴν add ante Γοσομ΄ | yys| pro τῆς. 42. |avrov pro av- 
pro και [ελαβεν pro επαταξεν. 





CapruT ΧΙ 
p. 151, I, 28 


1. {| |IaBew pro laBes | ᾿Μαδων: pro Μαρρων | Σομερων") pro 
Συμοων | Axrd| pro Αζειῴ. 2. opwyv'| | PaBaba| pro PaBa | Xeve- 


JOSUE οἱ 


ρεθ! pro Κενερωθ | Ναφεθδωρ! pro Φεναεδδωρ. 3. τοὺς Χετταιους] 
και Tous Φερεζαιους) και leBovaraious| τους ev Tw oper’ |kat τοὺς Evacous| 
|Acp|pov pro epnpov | Μασσηφα" pro Μασευμαν. 

4. “ | appos| +7 em τὸ χειλος. 

5. § | οὐτοι᾽ pro avroe | καὶ παρενεβαλὸον om | Meppo| pro 
Μαρρων. 

6. “| \rnv ὡραν ταντην] | |avrous τετροπω μένους | 'νιων Tod: pro 
tov Ἰσραὴλ. 

7. § | Μαρίρωθ pro Μαρρων | ἰεπεπεσεν man 1, a sup ε΄ scr man 2 
| avrous| pro em’ avrous | ορινη΄. 8. Macpepul| parm: pro Μασερων | 
Μασσηφα" pro Μασσαχ | κατα | και᾿ om. 

9, | | καθοτι! pro ov προπον. 

10, “ | ἐπεστρεψεν pro απεστραφη | ἰοτι Ασωρ nv pro nv δε Ασωρ. 
11, ἐμπνεον | στόματι! Eupous* pro ξιφει. 12. βασιλειίων" pro βασι- 
λεων | [εξωλεθρευσεν pro εξωλεθρευσαν. 18. pov) + αὐτὴν | ᾿Ιησους 
pro Ισραηλ. 14. ἀαπωλεσαν pro απωλεσεν | κατελειποὸν | εξ om | 
ἐμίπνεον. 15. Ks pro κυριος. 

4 ante και Mwvons | Ιησου pro Ιησοι | ἰουθεν pro οὐδεν | συνε- 
ταξεν + KS| | τω Mwvon| pro αὐτω Μωυσης. 

16. {| | \opwyv: | πασα] mv?+ynv | Ναγεβ pro Αδεβ. 17. azo 
opous om | Aadax pro Axed | Σηειρα | 70 πείδιον pro ra πεδια | Tous 
βαϊσιλεις αυτων wav|ras | ανειΐλεν + avrous. 

18. J | ἡμέρας πλειους!. 19. και add ante οὐκ᾽ | τις ov pro ν 
οὐκ | παρείδωκεν pro ελαβεν, - rots υἱοῖς | παντας ἐλαβεὶ pro πάντα 
ἐλαβοσαν. 20. τὴν καρδιαν αὐἱτων | o7ws μὴ δοθη avrois ελεὸς αλλ᾽ 
wa εξολεθρευθωσιν om. 

Cs | | opws | AvoB) pro AvaBol | opous| pro γένους. 22. vio 
pro απο | Γαζὴη - και ev Γεθ) | Acdwf pro Ασελδω | κατεϊλειφθησαν - 
pro κατελειφθη. 

23. { | 4“ ante και εδωκεν. 


Caput XII 
p. 154, 2, 21 


1. § | ανειϊλεν pro ανειλον, + Mavons και! [απο pro ad’ | yn? om 
| avo pro az’. 2. τῶν om | ov pro os | Αροηρ pro Apvoy. 3. Χεν- 
vepel)| | κατα | καὶ ταισιμωθῦ pro κατα Ασειμωθ | vio pro απο“ | 
Ασηδωθ pro Μηδωθ. 


92 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


4. § | Baloay pro Baca. 5. Σερίχα: pro Σεκχαι | [Γεσουρι pro 
Γεργεσει | Ma|yaru’ pro Maye. 6. KAnpo| pro κληρονομια. 

7. § | Baad|ya8” | τω πεδιω] | του AvBavov pro Λιβανω | \opovs 
του pro tov opous | Adox”| pro Xedxa | |Xeepa* pro Lnap | [αὐτὴν 
pro avrov | κληρονομιαν pro KAnpovopew. 8. evayeB| pro Ναγεβ. 
9. και᾿ ΟΠ]. 11. TepysovO|. 12. EyAwr| pro AtAap. 13. Tadep| pro 
Age. 14. Ερμα] pro Eppaé | Adep| pro Atpaf | βασιλεα Apa om. 
16. Βαιθηλ! pro HAad. 17. Μακηδα] pro Atadovt,+ βασιλεα Θαφ- 
pov|. 18. Adex| pro Odex,+Baoitea Aerapo | τῆς Apwx om. 
19. Ασωρ] pro Agop. 20. Σαμρῶ) pro Συμοων | Mado] pro Map- 
pwf. 20-24. βασιλεα Mappo| βασιλεα Ayoad| βασιλεα Oavay| 
βασιλεα Mayeda| βασιλεα Kedes| βασιλεα ΪΙεκοναμὶ του Xepped| 
βασιλεα Awp| του Nadeddwp| βασιλεα Τωειμ! της Tedyed| βασιλεα 
Θερσα᾽]} pro β. Αζειφ, B. Καδης, β. Ζακαχ, β. Μαρεδωθ και β. Ἱεκομ 
του Xepped, β. Ἑλδωμ του Φεννεδδωρ, β. Γεει της Γαλειλαιας, β. 
Θαρσα. 24. ἵ ante παντες | exoor+ Kail. 


Caput XIII 
p. 156, 2, 15 


1. 9 | {ante καὶ εἰπεν [σὺ οἴ. 2. Φυλιίτιειμ | Tecovpe:| man 1, 
Γερσουρι" man 2 (p sup) pro Tevepe. 3. σατραπειαις | Αζωτω;] 
man 1, A¢wrww man 2 (ι sup) pro Alwrew | Ασκαλωνιτη) | Ακκαρω- 
vitn|. 4. |Tn yn | Γαζης om | Adexka’| pro Tadex. 5. Γαβλι pro 
Tada | AvBavo| man 1, “1. scr man 2, eras et corr AvBavov add 
απο (in marg) man 1 | Γαλγαλ pro Γαλγαα | εἰσοδου (εισ sup man I 
in ras). 6. |opwyv | Mac|oepepoOpaim”| pro Μασερεθμεμφωνμαιμ | 
ἰεξολοθρευσω | ἐνετειλαμῆ! vou’. 7. 

“ ante ἡ θαλασσα. 8. δυο add ante φυΐΪλαις | Μανασση, + τοις 
μετ αὐτου | Γαδ + nv | του lopdavov| pro τω lopdavy | [κατα | αὐτῆ] 
pro avrw. 9. ἱΜισωρ | MadaBa| pro Δαιδαβαν. το. [των Αμορ- 
paor| | των υἱων]. 11. [Γαλααδιτιν᾽ pro Γαλααδειτιδα | Γεσουρι" pro 
Teceper | Μαχαθι" pro Mayarer | Βασανιτὶ | Edya* pro Aya. 
12, Βασαν: pro Βασανειτιδι | ev Aota|pw και ev Edpalew*. 13. Te 
goupt'| pro Teveper' | Μαχαθι" pro Μαχατει bis | ΓΤεσσουρι pro 
Γεσειρει" | σημερον om | |\nuepas+tavrys‘|. 14. τὴ φυλὴ τὴ] pro τῆς 
φυλὴς | καϊτεμερισε. 

15. ἵ | τοις wos ΡΙῸ τη φυλη. 16. και" om | Μισωρ. 17. Μισωρ 


JOSUE 93 


| Βαμωθ pro Βαιμων | οἰκοὺυς pro οἰκου | Βαιελμῶ! pro Μεελβωθ. 
18. Ιασσα: pro Bacay | Καιϊδημωθ᾽ pro Βακεδμωθ | Maad) pro 
Μαιφααθ. 19. Lapaal| pro Σεραδα | Σιωρ΄ pro Lewy | ope) | Evan” 
pro EvaB. 20. Bapaywp| | Βηθσιμουθ" pro Βαιθθασεινωθ. 21. πο- 
λις! | Μισουρἢ pro Μεισωρ | Poko” pro Ροβοκ | Ovp| (v sup man 2?) 
| PoBo’ pro PoBe | apxo|ras pro ἀρχοντα | evapa om | Σιων" | Kav’ 
om | τὴν ynv| pro Lewv’. 

23. 4 | ἐγένοντο pro ἐγένετο | 0 lopSavns| | aurns pro aury | avrwv’ 
om, 25. ἐγενόϊτο pro ἐγένετο | avrwy τα οριαὶ | ro om ante nua) | 
Aponp” pro Αραβα |PaBBa: pro Αραδ. 26. Ῥαμωθὶ pro ἀαραβωθ] 
Μασφα"] pro Μασσηφα | Βοταμιν" pro Boraver  Βαίναιμ pro Βααν 
| [Δαβειρ᾽ pro Δαιβων. 21. EveBex| Βηθαραμ pro Εναδωμ και 
Οθαργαει | Βηθναβὶρα" pro Βαινθαναβρα | Σωχω" pro Σοκχωθα | 
Σαϊφων" pro Σαφαν | και om | Χενερωθὶ pro Χενερεθ | azo pro an’. 
28. αὐτων᾿ - και! κατα πολεις αὐτῷ | avyeva επιστρεψουσιν εναντιον 
των ἐεχθρων αυτων" οτι εἐγενηθὴ κατα δημους αὐτῶν a πόλεις αὐτῶν 
om. 

29. §. 30. Μααϊναιμῦ pro Maava | βασιλεια" om | Βασαν" pro 
Bacave | [Βασανιτιδι. 31. Ασθαρωθὶ pro Ασταρωθ εν" om | των 
pro Qy | τη Βασανιτιδι", + καὶ! εδοθησαν | wov| pro wos’ | Μαχειρ 
νιοις * OM. 

32. “ | KxarexAy|pounoe pro κατεκληρονομησεν | tov’ om | am 
pro en’, 


Caput XIV 
Pp. 160, 2, 7 


1. § | mom ante yn. 2. φυλης  Μαίνασση. 3. 

4 ante καὶ rows Aeverrats. 4. εν τὴ yn OM | αὑταῖς pro αὐτων". 
5. ἐμείρισαντο pro εἐμερισαν. 

6. § | προσηλθον | Γαλγαλοις pro Γαλγαλ | εἰπεν (vy Sup man 2) 
| XaBed” pro Χαλεβ | KauwelLeos: | ἐλαλησε!. 7. [avos pro o παις | 
ex Καδης Βαρνὴ om | απεκριθησα! pro απεκριθην. 8. δε' om | δια- 
νοιαν pro καρδιαν | προσ᾽ετεθην pro προσεθην | τω om. 10. εἰπε | 
ἐλαλησε | ἰτουτὸ ro ρημα. 11. εξελίθειν pro εἰσελθειν | εἰσελθεῖ! pro 
εξελθειν. 12. oe man 1 aut 3 in ras */- et 3 Ππ||,. ve in extrem 
marg man 2 | & add ante τὴ ἡμερα bis | exe! man 2 in marg | 
εξολοθρευΐσω. 

13. § | την Χεβρω | Χαβελ᾽ pro Χαλεβ | τω Kevar Caw pro ww 


94 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


Κενεζ. 14. ἡ om ante Χεβρων | XaBed| pro Χαλεβ | onpepd| ἡμερας 
pro ἡμέρας ταυτης | |rov θυ. 15. τῆς om ante Χεβρων | ApBo pro 
ApyoB | μητροπο λλεις. 


Caput XV 
jd WOR, 2 ite 


1. § om [᾿δουϊμαιας pro Ιουδαιας | Σιν | νοτον " pro λιβα. 
2. {| | ἐγενηθη (ηθη in ras man 1) | vorov| pro λιβος | της" om | 
vo|rov’ pro Ba. 3. |AkpaBBew | Σείνα: pro Evvak | |azo vorov 


pro emt λιβος | ἔσρω pro Ασωρων | Addapa* pro Σαραδα | ποϊρευ- 





θησεται pro εκπορευεται΄. 4. πορευεται pro εκπορευεται | ᾿Ασεμωνα 
pro Σελμωναν | drex| βαλλει | Kar? om | |ravra pro τουτο | τα ορια | 
votov’| pro λιβος. 

5. §. 6. Βαιϊθαγλα᾽ pro Βαιθαγλααμ | */-70 pro azo (evo man 1, 
pro 
Addapew | voro| pro λιβα | διίϊεκβαλλει | τῆς πηγης. 8. Kav ava- 





ε eras, ‘/- add sup man 2). 7. Γαλγαλ pro Taayad | Adoppe 


Baweu| (και ava bis scr) | |Evou” pro Ovop | vetov| pro vorov | rou 
om | απο λιβος om | διεκβαλ λει pro ekBadde | Ev|vou” pro Ovop | 
|Boppav’ pro Boppa. 9. |rov vdatos | Ναφθω! pro Μαῴφθω | opovs| 
pro εἰς To opos | εξαξει! pro afe | εἰς Baad”| pro IeBaad. 10. [εἰς 
opos Snap και παρελευσεται ενωΐτου pro και παρελεύσεται εἰς ορος 
Ασσαρ ext νωτου | Ἰαρειμ) | Χασαλων᾽" [|νοτον᾿ pro λιβα. 11. [Σαχ- 
Xapwva* pro Σοκχωθ | opos| γης Baad” pro ορια em λιβα | διεκ βαλ- 
λει | Ταβηλ΄] pro Acura. 

13. {| | |edwxe bis δια pro azo | |ras πολεις᾽ pro τὴν πολιν | Ap- 
Box om. 14. τρις] | Ava” pro Evak | Σου σι | τον @odpac’| pro 
Θοαλμει | Αχιμαν} pro Αχειμα. 15. [και to pro to δε | |ro προτε- 
pov nv. 


16. {| | αἱ pro cay | και ἐκκοψὴ om | καὶ] add ante δωσω | Αχσα! 





pro τὴν Ασχαν. 

17. {| | |adekhos XaBed” ο velwrepos* pro αδελῴφου Χαλεβ] Ax|oaB8 
pro Ασχαν | avrou| + αυτω εις. 

18. | | ἐγενηθὴ pro eyevero | [εἰσπορευεσθαι pro exzopeverOar | 
amo| pro εκ | XaBeX” pro Χαλεβ. 19. καὶ εἰπεν avtw om | Γωλαθ- 
μαιμ) pro τὴν Βοθθανεις | αὐτὴ] -- Χαβελῦ | Γωλαθ pro Γοναιθλαν bis. 

20. Ἵ. 21. αἱ] πολεις" | πο λις᾿] πρωτὴ pro προς τὴ | Pudns| pro φυλὴ 
| em pro ef’ | Καβσεηλ! pro Καιβαισελεηλ | Εδραι" pro Apa | 
Ιαγουρ pro Ασωρ. 22-28. και Kwa και Διμωναὶ και Adada και 


JOSUE 95 


Κεδες! και Ovalip” kar Τελεμί και Βαλωμ και modus}! Ασερων" αὐτῇ 
Ασωϊραμαμῦ και Σαμαα) και Μαλωδα και Avepyadda| και Βαιθφα- 
λεθ και Avapoovda| pro Kat ἰἱκαμ.... Χολασεωλα. 28. αἱ om ante 
ἐπαυλεις. 29-32. βααλα καὶ Δνειμὶ και Agen και λθωδαδ' και 
Χεσειλ και ἔρμα! και Σεικελεγί και Μεδεβηνα και Σανσανναὶ και 
AaBwl| και Σελεειμ! και Ῥεμμὼν pro Bada..... Ερωμωθ. 32. ἱεικοσι 
evvea pro κθ΄ | ac om ante κωμαι. 33. ᾿πεδεινη". 33-36. Eofaod| και 
Σαραα και Agpa| και Napev και Zavo| και Αδιαθαιμ και Hv και 
Ιεριμουθ" και Οδολλαμ και Νεμρα και Σωχω και Αζηκα" καὶ Σαρ!- 
γαρειμ pro Ασταωλ...... Σακαρειμ. 37-41. Adaca: και Μαγ᾽ δαλ- 
δαδ' και Aadaa@| και Maoda: και Ἰε᾽χθαηλ Kar Λαχειςὶ και Bal- 
Kal” Kat Αγλῶϊ και Χαββα και Λαμας και Χαθλως" και Γα δηρωθ᾽ 
και ηθδα γων" και Nwpal και Μακηδημα" pro Αδασαν..... Μακης- 
Sav, 42-44. |AaBva και labep| και Ιεφθα και Ασενναὶ και Νεσσειβ' 
και Κεειλα και Αχζειβὶ και Μαρησα και Αιλῶ pro Aeuva....... 
Αιλων. 44. evvea pro δεκα. 45. αὐτῆς pro αὐτων. 46. και add 
ante azo | ΠΙεμναι pro Γεμνα | |Acdwd* pro Ασηδωθ. 47. Ἀσειεδωθ 
και at κωμαι avTns om. 48. lopwy | Adep™ pro Σαμειρ | Σωχω 
pro Swya. 49. levva’ pro Pevva | kac* om | πόλεις, | avry| + ἐστιν. 
50-51. ᾿Ανωβ και ἔσθεμω! και Ave” και Tooopu| και Χιλουων καὶ 
Γηλων pro Avwr...... Xavva, 52-54, EpeB) και ἔσαν" και Ῥουμα! 
και lavoup”| και Βαιθθαπφουεὶ και Αφακα᾿ και Χαμματα᾽ pro Διρεμ 
ἜΘΟΣ ὄυμα. 54. modes! | Σιωρὶ pro LwpA | κωμαι pro ἐπαύλεις. 55-- 
57. 'Μαων και Χερμελὶ και Ζειφ και Ἱσταταὶ και Ἰεζραελ᾽ kat Ex- 
Sapa’ και Ζαϊνωαεκειμῖ και Γαίβαα" και Θαμνα" pro Μαωρ..... 
Θαμναθα. 58-59. ᾿Αουλ᾽ καὶ Βαιθσουρὶ και Γεδωρ και Mapwd) και 
Βαιθανωθὶ και ἔλθεκεν pro AXdova...... Θεκουμ. 594. Θεκωε pro 
Θεκω [|[Βηθλεεμί pro Βαιθλεεμ {Διταμὶ pro Αἰταν | Ταίταμι᾿ pro 
Taran | Swpys| pro EwBns | Καρειμῖ pro Καρεμ | Γαλ᾽λειμ᾽ pro 
Taken | Βαιθηρ' pro Θεθηρ | Movoxw: pro Mavoxyw. 60. 'πολεις pro 
ἢ πολις | |ApeBBa pro ξωθηβα | δυοὶ + και at κωμαι αὐτῷ. 61. Kar" 
om. 61-62. Βαιθαραβα: και Μαδων: και Σοίχοχα᾽ και Νεβσαν" 
και at πολεις ao! και Hyyadd pro Θαραβααμ....... Ακναδης. 68. 


“ ante και κατωκησαν. 


96 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


Caput XVI Ρ. 167, 2, 18 


1. § | απο] pro az’ | [ανατολων - τὴν εἰρημον" | opw7| | Λουζα om. 

2. § | |azo pro εἰς | Βαιθηλ + Λουζα! | Αρχιϊαταρωθ pro Xara- 
pola. 3. |rov lepadOt: pro Απταλειμ | της pro την΄. 

4. §. 5. [τὰ ορια | Αταρωθ" pro Ασταρωθ] A|dap™ pro Epox | 
lms pro τὴν. 6. διελευσεῖται pro ελευσεται | Μαχθωθ" pro Ika- 





cpov | @epua om | |kae add ante περιελευσεται] | [ἐπ pro εἰς" | 
|Onvafonrwo: pro Θηνασα καὶ Σελλησα | ew pro av’ | lav|yw pro 
Ιανωκα. 7. και" om | Atapw”| και Naapafa pro Maye και Αστα- 
pol | διελευσεται! pro ελευσεται. 8. [Θαφφουε pro Tadov | παρελευ- 
Ισεται pro πορεύσεται | χειίμαρρουν Kava’ pro Χελκανα | αὐτου pro 
αυτων΄. 

4 ante αὐτὴ ἡ | dudystuor|. 9. αφωρισθεισαι. 

10. ὅ | σηϊμερον nuepas:| pro ἡμέρας tavrns | τὴν πο͵λιν pro 
αὐτὴν *| εξεκεντησεὶ pro εξεκεντησαν. 


Caput XVII 
job WO) 1, τὸ 


1. § | Γαλααδιτιδι | Βασανιτιδι -]. 

2. § | tous vous? om | [Αχιεζερ pro Tefen | Xedex™| pro Κελεζ | 
Epind| pro Τεζειηλ | Ἐμιραε! pro ξυμαρειμ | Efep| pro Οφερ | o om. 

3. § | Saddaad” pro Σαλπααδ bis | θυγατεραις" | Avyda| pro 
Εγλα 

4. § | Ιησου-Ἐ wov| Navy: | KAn|pos δια προσταγμαῖτος KU. 








5. § | avrev azo om | Mavacoy| pro ἄνασσα | kav? om | yns 
Γαλααδ και! της Βασαν pro Γαλααδ. 7. απο Ασηρ] Μαχθωθ pro 
Δηλαναθ | ᾿Συχεμῦ pro ver Αναθ | ext om | εἰς Iaonf| pro [ασ- 
σειβ. 8. τω Mavacor εσται, και Θαφεθ om | τοις υιοις Εφραιμ. om. 
9. και καταβήσεται τα ορια om | Καναι᾿ pro Καρανα | τὴν dapay|ya 
| Ιαειρ 7” 7 τερεβινθος pro Ἰαριηλ, τερεμινθος | Bop|pa pro τον βορ- 
ραν. 10. Tw Ma|vacon: | Ασηρ) pro Ιασηβ. 11. και Βαιθσαν pro 
Καιθοαν | αὐτης" ἘἾκαι τοὺς κατοικοῦτας Tavax™ καὶ τας) κωμας 
auvtns*| | |Nadefa pro Madera. 

12. § | ηρξατο pro ἡρχετο. 

13. § | και om | [ολοθρευων pro εξολεθρευσαι. 


14. § | avreczov | eval (ε corr ex c man 1) | εἰμι om | με evdoyn|oer’. 


JOSUE 97 


15. {| ov add ante αναβηθι! | «κκαθαρισον! pro exxabapov | 
τοῦ om. 

16. { | εἰπὸν + o worl Ιωσηφ | αρκειΐ pto aperxe | ro 
Edpay om | εν αὐτω om | βαιθσαὶ pro Βαιθαισαν | Ielpaed”| 
pro lopana. 

17. “ | Ιωσηφ] + λεγων" | ov pro a’. 18, 


{] ante καὶ orav | εξολοθρευ σης | avtw ἐστιν! | \avrov:| pro avrov. 


Caput XVIII 


p. 171, 2, 28 

1. | εξεκλησιασθη!. 2. ov κατεκληροινομησαν pro οὐκ εκληρο- 
νομησαν. 3. εἰπεν - αὐτοις | τοις wows Ισραηλ om | εἶδωκεν + vp 
| θς Ἔτων πρων. 4. ἐμου pro pov| ηλίθον pro διηλθοσαν. 5. διει- 
λον avrovs| pro διελεν αὐτοις | Ιουδας om | αὐτοῖς ᾽ om. 7. Aen | 
οτι ἢ vepatia| pro ιερατεια yap | avrwy) pro αὐτου | φυλης + wer | 
ἰΙελαβον | αὐτου pro avrwy | avarodas pro avaroAns. 

8. “ | αν'δρασι | πορευθητεὶ pro πορευεσθε | wSe- και. 

9. 4 | εἰδοὶ pro ιδοσαν | πολις! τ αὐτῆς  Ιησουν τ εἰς Σηλω. 
11. KAnpos + dudys| | Βενειαμειν | των om, 12. eyevero| pro ἐγενηθὴ 
| em pro απο᾿ | |y Μαβδαριτις | Βαιίθαυν: pro Βαιθων. 13. αὐτῆς 
om | » Βαιθηλ [απο ArapwadSap™: pro Maarapwfopey | ορινὴην. 
14, περιείλευσεται pro παρελευσεται | we|pos pro opos | πρὸς pro παρα 
| Ka|piaf” Baar” | Kaprafiape”| | todas. 15. Kapital” Balad” | 
|ra ορια | Taw pro εἰς Γασειν. 16. pepovs + |rov opous | o pro Touro 
| wov Avvou| pro Lovvap | ere Γαιοννομὶ pro Tacevva | vwrov pro 
vorov | leBous| pro Ιεβουσαι | και add ante xara\Bnoera®. 17. Sape 
pro Βαιθσαμυς [ἰΓαλιλωθὶ pro Γαλιαωθ | |Edouews pro Αἰθαμειν | 
ΙΒααν wov pro Bawy νιων. 18, BaapalBaa. 19. em Ta ορια om 
| Badayda*| pro θαλασσαν | aro Boppal pro em βορραν  εστιν 
om. 20. 

{| ante αὐτὴ ἡ KAnpovopia | Sypous| + αὐτων".} 

21. | | ms ys! pro των. 21-24. Βηθαγλα και Apexxaces) Kat 
Βαιθαραβα! και Senpys! και Βαιθηλ! και Ave! και Adap) και Adpa| 
και Auxapev| και Χαφηραμμεῖ pro Βεθεγαιω........ Move. 24. 'δω- 
δεκα: pro Sexa δυο. 25-27. Βηρωθὶ και Maoda’| και Κεφιρα᾿ και 
Apooa| και Ῥεκεμὶ και Ἱερφαηλ᾽ και Θαραλα᾿ και OnAaded pro Βεη- 


98 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


28. Ϊλημ ἡ και Taal) | Ape pro Kau Γαβαωθιαρειμ. | δεκα τρεις] 
pro τρεις και δεκα. 
{| ante αὑτὴ 7. 


CaputT XIX 
pe 175, Ἐ725 


1. § | 0 κληΐρος o Sevtepos | τω) pro τῶν νιων | κληρου pro κληρων. 
2-6. SaBee| και Mwdada| και Avepoovad| και Βαθουλ) και Boda| και 
Ασομ!) και Ἐλθουλαδὶ και Ερμα] και Σεκελαὶ Kar Βαιθαμ! Μαρχαβωθ] 
και Ἀσερσουσιμ) και Βαιθλαβα! pro Σαμαα..... Βαθαρωθ. 7. Αιν] 
και Ῥεμμων] και Εθερ! pro ἔρεμμων.... Τεθερ. 8. ἰαι περι add ante 
κυκλω | τουτων] pro αὐτων᾽ | Βααλεθβηραμ μωθ pro Βαρεκ | |TapeO~ 
pro Bapef. 9. |rov Τουδα΄. 

4 ante καὶ exAnpovouyoa| | ἐμμέσω] man 2 aut 1 in marg. 10. καὶ] 
add ante eorat | ews Σαρδιθ΄} pro Ἐσεδεκγωλα [τα ορια. 11. Mapaha-| 
pro Μαραγελδα | Δαίβασθαι pro Βαιθαραβα | Ie\kvau™: pro lexpav. 
12. avactpe|ber pro ανεστρεψεν | LapE™ pro Σεδδουκ | azo pro az | 
Sape> pro Βαιθσαμυς | Χασαλωθ) θαβωρ pro Χασελωθαιθ | AaBpad| 
pro AaBepw | Ιαφγαι: pro Φαγγαι. 13. ἐπι pro ex | Γεθθα pro 
TeBepe | Kaooum” pro Κατασεμ | Pep|povappabapwa|vova: pro Ῥεμ- 
pova Apabap Aola. 14. επι τα] ορια Poppa pro ορια emu Boppav | Ἐν - 
ναθων pro Apo. 14-15. Γαι ἸΙεφθαηλ΄ και Κατταθ᾽ και Naadod| και 
Σεμρων] και ladyda| και Βαιθλεεμ! pro Γαιφαηλ.......... Βαιθμαν. 

16. 4 | [αἱ πολεις αὑται pro πολεις. 

17. §. 18-21. Ιζραελ] και Αχασελωθ) και Σουναμῦ και Αφεραιμ᾽ 
και Sevav| και Ῥεναθ] Kar Αρανεθὶ και PaBBol| και Κεσειων, και 
Δεμε! και Ῥαμαθ) και Ἡνγανιμὶ και Ηναδδα! και Βεθφασης pro Ταζηλ 
ΤΕΣ Βηρσαφης. 22. ἐπι add ante ταὶ ορια | Θαβωθ"} pro Γαιθβωρ | 
Σασιμα pro Σαλειμ | [Βαιθσαμε: pro Βαιθσαμυς | αὐτου om | ᾿οριων + 
avuTwy. 23, επαυλεις pro Kapa. 

24.  ᾿Ασηρ᾽ + Kata Sypovs| avrwy:. 25-26. ΙΧελκαθ και Ooder| 
Oode καὶ Batvel και Ayoad και Apad| και Maoad” pro εξ Ἐλεκεθ 
Bees: Maaca. 26. Yewo| pro Lewy. 

27. § | azo| pro am | και’ om | [Βηθδαγων" pro BaBeyeved: | εν 
pro εκ | και" om | leffand| pro Φθαιηλ. 

{| ante καὶ εἰσελευσεται] | Ta opta. 27-28. Σαφθαβη θαεμεκῦ και 
πορευϊεται To μεθοριον] Avimr” Kar διελευΐσεται εἰς Χαβωλ απο 


αριστερωνὶ) και Axpor!| και Powy kat Apo| kat Kava pro Σαφθαι- 


JOSUE 99 


BaOpe........ Κανθαν. 29. πολεως οχυρωματος pro πηγῆς Μασφασ- 

gat και ] ὥσα᾽ pro Ιασειῴφ. 29-30. του σχοινιίσματος Ade” και! 

Αμμα' και Αφεκ) και Paw” πολεις εἰκοσι δυο" pro Λεβ...... Ρααυ. 
81. {| | πολεις + αὐτων. 


55. ἥ aa: 





Meehed” και Μαηίνων και Βεσενα νειμῦ καὶ Appac’| 
και Ναβεκ και Ἰαβνηλὶ ews Λακου" pro Μοολαμ........ Δωδαμ {[αντων 
pro αὐτου [ὁ ὁπ]. 84. επιστρείψει pro εἐπιστρεφει | Αζανωθ! pro Eval 
| εἰς] lakwx”™ pro Ιακανα | τω Aonp. 35. accom. 35-37. Apaé! και 


Pexxal| και Xevepe| και Αδαμι! και Papal και Aowp| και Κεδες, Kar 


ESpai| pro Qpaba........: \ogoape 38. |kac Ἀριων και Μαγδαλιηλὶ 
Awpap| και Βαιθαναθὶ και Βασμους todas) δεκα ἐννεα ] pro Kat 
Ἰζεραε.: 5.060: Θεσσαμυς. 

40. “. 41-45. Σαραα, και ἔσθαολ και ποίλεις Σαμες" και Σαλα- 


βειη! και Λαλων! και Τεθλα! και Αιλων! και Θαμναὶ και Ακκαρων καὶ 
Ελθεκω! και Γαβαθων, και Βααλωθ) καὶ Τουθὶ και Βανηβαρακὶ pro 
Zapad......... Βαναιβακατ. 48. αὐτων om. 

48a. {| | karaBawew| pro καταβηναι  εὔλιβον pro εθλιψαν. 

47. 4 | Aav pro Ιουδα | |Aeoeu™ pro Aayes | Λεσενδαὶ pro Aa- 
σεννδακ. 47a, Αιλωμ] pro ἔλωμ | Σαλαμειμ! | yep! | ler add ante 
αυτοις. 49. 

“ ante καὶ ἐδωκαν | Inoov| pro Ιησοι. 50. KU" pro Tov θεου | Θα΄- 
μναθσαρα pro Θαμαρχαρῆης. 

51. “| | avrac+Se | κατεκληρονοίμησαν: pro κατεκληρονομησεν | 


του lod | 'εναντι KY pro ἐναντίον Tov κυριου. 


Caput XX 7 
Peloor wcrc 


1. { | |Inoov pro Inco. 3. απὸ pro ὑπο. 7. διεστειίλαν pro 
διέστειλεν | Κεδες pro Kadns | lop pro ope* | ApBo pro ApBox. 
8. lopdavov+ lepeyw azo ανατοίλων | εδωκαν pro εδωκεν | τὴν 
Βοσορ | Aanwl” pro Δρημωθ | Τωϊλαν pro Paver | Βασανιΐτιδι. 

9. § | a? om (/- add sup man 2) | ro| παιοντι | ex χειίρος pro εν 
χειρι. 

CaruT XXI 


1. “ | tpoondOov!| | Λευι! | zpos add ante In|cour | dudwy! + ror 


vlwV. 2. 


100 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


{ ante ενετειλατο | ᾿περισπορια- αὐτῶ. 3. κατακληρονομεῖ + 
QUTOUS. 
| | vepevor | της φυλης Βενιαμειν | κληρωται | δείκα τρεις pro ιγ΄. 
. § ἰκληρωται. 6. ᾿Τηρσων pro Γεδσων | τη Baloav, + κληρωται. 
. ὅ | εν om | τῆς φυλὴης ter | κληρωτι. 


oN oO ν᾿» 


. 4 | [περισπορεια | |KAnpert|. 
9. § | Iovda: in ras man 2 | ravras om. 10. 





Λευι" | rovrous| pro 
TOUTO. 

11. 4 | edwxav pro εδωκεν | Καριαθ΄ apBox| | μητροπολις pro py- 
τροπολιν | ra add ante kukho|. 12. τω XalAeB™ vw pro τοις vows 
Χαλεβ wov. 13. Aapwvr| του vepews | εδωκεν om | zpos in ras 3 litt 
man 2 pro σὺν (συν man 1) | καὶ τὴν Aeuva και Ta αφωρισμενα τα 
προς αὐτὴ om. 14. καὶ τὴν Διλωμ και Ta αφωρισμενα αυτη, και τὴν 
Τεμα και τα αφωρισμενα αὐτὴ OM. 15. και THY Τελλα και τα αφω- 
βισμενα αὐτὴ OM. 15-19. Ta προς αὐτὴ PrO αὑτῇ octies. 16. Aw 
pro Ασα Ϊ την] letra: pro Tavv | Batboa|pes: pro Βαιθσαμυς. 17. Be- 
viapt| | Γαϊβεκ pro Tate. 18. τῇ 





Ἄλμων pro αμαλα. 19. πολεις] 
add ante δεκα | τρεις -- και ταὶ περισπορια αὐτῶ]. 20. [νιων pro νἱοις 
| Aev|ttaus | καταλεϊλειμμενοις | OPl@vV pro lLEpewv. ais dovevovTos| 
pro φονευσαντος | ταὶ προς αὐτὴ pro avtn’ | τῇ Γαζερ και ta ada- 
plopeva ta προς) αὐτὴ" pro Valapa και Ta προς αὐτὴν και Ta 
αφωρισμενα αὐτὴ. 22-25. τὰ προς αὐτὴ PrO αὐτῇ septies. 22. τὴν 
add ante 





Καβ᾽σαιμ και τα αφωριίσμενα τα προς av\tn* και THY avo 
Βαιθωρων. 

23. | | Ελθεκω] pro Ἑλκωθαιμ | Γεθων! pro Γεθεδαν. 24. Ταλων 
pro Αιλων [τὴν Γείθρεμμων. 25. Oavalay™ pro Ταναχ | Βαιθσα 
pro [Ιεβαθα. 

26. “| | [αἱ πασαι | αὐτὴ om | υἱπολελειμμενοις :Ἰ. 

27. { | Γηρίσων pro Γεδσων | Aewrats| | φοϊνευσασιν | Tolar 
pro Γαυλων [Βασανιτιϊδι᾽ | BeeoOapa| pro Booopay. 27-32. Ta 
προς avTn pro αὐτὴ terdecies. 

28. {| | απο pro ex | Κισιῶ pro Κεισων | την AaBpal™ pro AeBBa. 
29. ΠΠεριμωθ΄ pro Ρεμμαθ. 

30. | | Macaad| pro Βασελλαν [τὴν ABdearv'| pro Δαββων. 
31. Χελκαθ pro Xedxat | τῇ Ροωβ pro Ῥααβ. 

82. {| | Κεδες pro Kadcs | Mafdwp| pro Νεμμαθ | [την Νοεμμων 
pro Θεμμων. 33. Γηρσων) pro Γεδσων. 


JOSUE 101 


34. | | 'ΪΜεραρι | Λευιταις | dudns+uer | Ιεκναμὶ pro Μααν | 
Kapoa| pro τὴν Καδης. 35. Δεμνα pro καὶ Σελλα | και την Naa- 
λωλ᾽ και τα περισποριαὶ avrns add ante moras | τεσ σαρες᾽ pro 
τρεις. 36. Ἱερειχω | τῆς OM | Μιίσωρ pro τὴν Meow. 37. Κεδεων] 
pro Aexpov | Μα σφα pro Mada, 

38. {| | και om [και τὴν Μααναιμὔ pro τὴν Καμειν. 39. Evel- 
βων pro σβων | 'πασαι αι pro αι πασαι. 

40. § αἱ πολεις' | Μεραρι | Λευι! | ae om ante modes’ | ξωδεκα 
pro deca δυο. 41. 'πασαι αι πολεις pro tava πολις | |Aeutow | ἐμ 
μέσω!. 42. πολεις pro πολις. 

42a, “| ἰ'τὴν in ras man 2 | aurns’ pro αὐτων. 420. Ιησου pro 
Ι͂ησοι | Papvacayap| pro Θαμνασαραχ, και. 424. Θαμνασαρ τ᾿ 
pro Oapvarayapal. 

43. "|. 44. KS avto.s| pro αὐτοὺς κυριος | τοις πα τρασιν (Tas πα 
in ras man 1, Κττο "τ᾽ primo scr) | αντεστὴ | ovders| pro ουθεις | 
ἱκς ᾿Ἑ αυτοις. 45. ἰδιέεπεσεν + ρημα; | παρεγενῦ τὸ PrO παρεγένετο. 


Caput XXII Ρ. 187, ἘΣ 

1. “] Ρου βηνιτας pro νιους Ρουβην. 2. ενετειλαμῆ pro ενετει- 
λατο΄. 3. εἐγκατα λελοιπατε | και add ante πλειους | εφυλαξατε pro 
εφυλαξασθε. 4. ὑυμων pro μων. 

{| ante νυν ovy | Ma|vons + Sovdos κυ". 5. φυϊλαξασθϑαι | σφοδρα! 
ποιειν | υμῖ! pro ημιν | ποιειν ᾿ om | [εν add ante πασαις | φυλασσεσ- 
θαι! pro φυλαξασθαι | [τας 
pro διανοιας. 





ante ἐντόλας in marg man 2 | καρδιίας 


6. © | εὐλογησεν. 

7. “| rows ἡμισεσι pro τω nuroer' | Βασαν: pro Βασανειτιδι | τοις 
ἡμίσεσιν pro τω noe’ | αὐτῶ pro avrov. 

“ ante καὶ ἡνικα. 8. ἰλεγων pro και᾿  απηλίθον | και σιδηρον 
om | 'πολυν + σφοδρα | και om | εχθρῶ + αὐτων. 

9. “ | wev' om | εκ pro ev'| [εκ γῆς pro εν yn | τῇ γὴν του 
Γαλααδ pro mv Γαλααδ. 

10. “ | Γαλιίλωθ pro Γαλγαλα | οἱ woe Ρουβην" και or vor Tad) | 
ἐπὶ om, 11. [οἱ wor Ῥουβὴν και οἱ vor Pad” | εὐ οἱριων pro em των 
οριων | Γαλιλωθ! pro Γαλααδ. 

12. §. 18. “| τὸ ἡμισυ] pro τους νιους ἡμισὺυ | wees. 14. /- add 
sup post αρίχοντων | των φυΐλων. 


102 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


15. § | 'προς τους wovs| Ρουβην και προς τοὺς υἱιους Γαδ | τὸ 
ἡμισυ pro τους ἡμίσεις | γὴν pro τὴν. 

16. § | πλημμέλεια, | υμιν om | κυ) pro του κυριου. 17. υμιν pro 
ype | ov κεκα θαρισμεθα pro ουκ εκαθαρισθημεν. 18. απο στραφη- 
σεσθε) pro απεστραφητε. 

{| ante και εσται | jopyn: pro ἢ opyn. 19. μη) pro εἰ | υμιν ἡ yy! 
pro ἢ yn vpov | ἱκατακληρονομη σατε pro κατακληρονομήσετε | απο 
Kv αποσταΐται pro αποσταται amo θεου | jaro nuwy add ante py 
amro|aTyTE’ | απο κυριου om. 20. TAnp|erera | ΤῊΝ συναγωγὴν | 
μονος Ἐν" μὴ) μονος | ovros pro autos | ev τὴ αὐτου) pro τὴ EavTov. 

21. §. 22. ο Os KS eotw'| pro θεὸς ἐστιν κυριος | o Os KS pro 
Jeos* | οιδεν᾽ in ras? man 1 | αποττασει pro αποστασια | πεπλημ- 
μεληκαϊμεν pro εἐπλημμελησαμεν | του om ante κυ΄ | τὴ ἡμερα add 
ante tavry|. 23. eavrous pro avrows | |n add ante ware? | Ks| + avros. 
24. avpiov εἰπωσι» μων λέγοντες. 25. υμῶ] pro ἡμων᾿ | nue 
pro υμων΄. 26. εἰπομεν]. 27. μαρτυριον τουΐϊτο | υμῶ) και ημων | 
TeKV@| pro γενεων | λαϊτρειαν | κυ pro κυριω | σωτη ριων + ἡμῶν". 


28. ἡ) add ante cat? | |ove add ante epovow | ava pecov? om | τεκνῶ) 





υμων: pro viev μων. 29. αποστηναι pro αποστραφηναι | 'τὴ 
σήμερον nepal pro Tats σημερον ἡμεραις | ἀποστηναι pro αποστη- 
σαι | των colrnpiov: pro του σωτηριου | κυ Ἔτου Ov ἡμῶν. 

30. {| | ακουσαντες pro ακουσας | Φινεες [Ἰσραὴλ om | οἱ μισεις 
pro To ἡμισυ. 31. ἰΦινεες | nuroers pro nuucrer. 

{| ante ξημερον | tAnppe|Accay + peyadrnr| | ερυσασθαι!. 

32. {| | [Φινεες | apyovres| + Ἐπατριων | γης Γαλααδ pro της Γαλααδ. 
88. εὐλοίγησαν τον Ov υἱῷ] ἴσλ' και ἐλαλησαὶ προς τους υἱους σὰ 
tr | erov:. 34. tw PovBy| pro των Ρουβὴν | τω Tad” pro των Γαδ | 
τω] ἡμίσει pro του ἡμίσους | Os+ Os. 


Caput XXIII 
p- 193, I, 4 


1. 4 | αὐτου pro ανυτων. 
2. q | και τους δικαστας αὐτων"] και TOUS ypappalrers αυτων.". 


add ante οσα | πασι᾿ | εθνεσι | υμων pro 





4 ante eyo. 
ἡμων 5 |avros pro o ante εκπολεμη σας  υμιν: pro nuw*. 4. επε- 
puba pro οπερ evra | ταὶ pro Kau’. 

5. | | εξολοθρευΐϊσει | vw pro nuwv? | κατακληρονο μησητε | eda|- 


JOSUE 103 


Anoe | [ἡμιν᾽ pro υμιν. 6. εκκλινη τε am avtov | δε ξια pro δεξιαν | 
εἰς add ante εὐωνυϊμα". 7. καταλελειμμείνα | ravra + μεθ nya) | ovte 
μὴ λαϊτρευσηται αντοις (αυτοις in ras man 1) joure μὴ προσκυνήσητε 
αυτοις " pro ov py προσκυνήσετε αὐτοῖς ovde py λατρεύσετε αὐτοις. 
8. ἰαλλ ἡ pro adda. 9. εξωλεθρευσεν pro εξολεθρευσει | κξ avrous | 
και -υμιν | ovdas pro ovfes | υμῶϊ pro μων. 10. jou pro οτι 
(v partim eras et */: super scr man 2) | vpwr| pro ἡμῶν, + ovtos | εξε- 
πολεμι! | καθαπερ ειπεν ἡμῖν om, 11. φυλαξεισθε pro φυλαξασθε. 
12. προστεθητε pro προσθησθε | τοις" om | ημων" pro ὑμῶν | συγ- 
καϊταμιγητε. 13. ἰγνωσει add ante γινωσκεῖτε | εξολείθρευσαι + ex | 





+ onpepov | γνωσεσθαι | ry) καρδια (ry 


καρ in ras man 1, fortasse Sa\ova prim scr) | ov διέπεσεν pro οὐκ 


ἧς pro nv. 14, αποτρέχω 


ἐπεσεν | dolyos εἰς | vpwr| pro ἡμῶν | προς Ἔυμας | |nKe vpw εν, 
ov| διαπεφωνηκεν, pro ta avnxovta nuw ov διεφωνησεν. 

15. § | eb” vas pro zpos nas | Ks"| +0 Os υμων | eb” vpas| pro 
προς ἡμας | o θεος om | ἰυμιν κε, + ὁ θς υμῶ!. 16. παραβαινεῖ pro 
παραβηναι | vpor| pro ἡμῶν | υμῖ! pro μιν | avros - ἰκαι οργισθη- 
σεται! θυμω κς εν ὑμιν" και απολεισθε τοὶ Taxos απὸ τῆς γῆς τῆς 
ἀγαθὴης" ἧς εδωϊκεν vp’). 

Caput XXIV 
Ρ: 195, 2, 14 

1. § | ras φυλας τῆς γὴς in ras et in marg man 3 pro φυλας Ἰσραὴλ 
(φυλας oA? primum scr man 1, deinde */- sup ¢ man 2) | od\exa- 
λεσεν + ravras| | |IoX” καὶ τοὺς apyov|ras add ante avtwy' | εἐστη- 
Ισαν pro εἐστησεν | avTovs om | εἐναντιον prO ἀπέναντι. 2. 'λαον + 
λεγωνΐ. 

4 ante rade λεγει | Tapwxynoa| pro κατωκησαν. 3. Χανααν pro 
τὴ ante yn:| scr man 1, tr post yy man 2| το σπερμα αὐτου. 4. και 
add ante ἐδωϊκα | κληρονοίμιαν pro κληρονομησαι. 5. exarafe pro 
exatalav,+ xs | jer + onpecocs | ἰἐποιησεν pro ἐποίησαν | ev add ante 
avrots|. 6. vas και εξηγαγεν" add ante τοὺς παίτερας | υμων pro 
nnov bis | εἰσηλίθετε pro econ Pare. 

7. § | eradd ante avrovs* | Sov pro adocay | nuov pro vpwr | 
κε Ἔο 0s. 8. ἱπαρεταξαντο vpt| και add ante παρεδωκεν pro παρα- 
δεδωκεν | υμων pro ἡμῶν | ἰκατεκληρονομη σατε (ε ult corr ex ¢ man 
2) | vpo| in ras? man I. 

9. § | exadece | ᾿Βαλααμ “νιον Bewp| | vac! pro ἡμιν. 10. vpas 


104 WASHINGTON MANUSCRIPT I 


pro μας bis | |rov χειρων | και παρεδωκεν αὐτοὺς om. 11. vpas 
pro ἡμὰς | ο Φερεζαιος) και ο Χαναναιος Kar o Χετταιος) και o Vep- 
yeratos| Kat ο Evatos| και o IeBovoaos|. 12. εξεβαλεν pro εξαπε- 
ateev? [ὑμων pro ἡμων΄. 13. αὐτὴν" pro αὐτῆς | οἰκο δομησατε pro 
ὠκοδομηκατε | ex pro ev | εφυτευσατε corr ex εφυτευσαο man 1. 

14. § | τὸν κν | και" in ras man 2 | περιελεισθε | vpo| pro nor | 
Narpevierar. 15. ehe|oe pro εκλεξασθε | avrous| pro eavrots | 0 οικος] 
pro 7 οικια. 

16. § | καταϊλειπειν. 17. xS+yap|o Os| (o sup man 2) | εκ yys| 
pro εξ | πασι. 

18. J | adda [καὶ in ras man 1 aut 2 0 add ante Os. 

19. { | avtos| pro ovTos | τα αμαρ τηματα υμων. 20. αν pro εαν | 
εγκαταϊλειπητε | τον Kr| | αλλοτριοις pro ετεροις | υμιν") pro vpas?. 


21. q | \rw K@. 22. |rov KV pro κυριω. 





24. ¥ | λαϊτρευσομεν +7 Bal μων". 

25. §j | αὐτὴ pro avrw. 26. [εἐγραψε. 

4“ ante και ελαβε. 

27. § | ev? om | ovros pro avros | avtw om | ova pro or” | vpas| 
pro nas | ov|ros εσται | αν] pro εαν | ὑμῶν τ pro pov. 

28. § | e€ameoreder| pro απεστειλεν | και ἐεπορευθησαν om | [εκα- 
στον pro ekaoTos. 31. [εἰδοσαν. 

29. § | ἑκατὸν και Sexa. 30. Θαμνασαχαρὶ pro Θαμναθασαχαρα] 
tw? om | Tov? om. 30a, Καὶ add ante exer’ | μνημειον pro To μνημα 


| εἰν ὦ pro as o | avrous om. 832. κατωρυξαν + av|ra | |exatov: + και 





εἐδωϊκεν αὐτὴν Ἰωσὴφ] ev μεριδι"!. 

33. § | jo wos | telpevs pro αρχίερευς | Γαβαα! pro TaBaap | 
Φινεες (€’ man 2 sup) | 

33a. § | AaBores | κιβωτον͵ -- της διαθηκὴς | κυ! pro του Geov | 
περιεφερον | Puveles | Γαβαα! yn avrov| pro Γαβααρ ty εαυτων. 

33b. ὅ | αὐτου pro avr. 

4 ante καὶ ἐσεβοντο | τὴν Ασταρωθ | παρ] εδἼωκεν | καϊτεκυριευ- 
σεν pro εκυριευσεν. 

Subscriptio, fortasse in lac, deest. 


PAR F <i 


THE WASHINGTON MANUSCRIPT 
OF THE PSALMS 





Plate IV 


BN ENT κν. 
ΩΝ be \ 
oe. de Ἢ hes) 
thr At 
ΧΙ 7 AVICAIV 
PPUR WANTS, Ae) 
Xr. Ths j 
AW a7 
3 VLAIT PTE, 


PELUNEOT APN ANT : 
wa ὝΣΤΑΤΑ £7 CR AS) ae 
lags APAAAST Ms Ὁ 
2 72 NE ICAO 





PSALMS MANUSCRIPT 


APPEARANCE WHEN FOUND 





I. THE MANUSCRIPT 


Tue Washington Manuscript of the Psalms (Greek ms II in 
the Freer Collection, Detroit, Michigan) will eventually be trans- 
ferred to the Smithsonian Institution in Washington, D. C., where 
it will be placed with his other collections in the gallery to be 
erected by Mr. Charles L. Freer. 

I have chosen the letter A to designate it, with the variation 
A* for the later quires added at the end of the ms. This symbol 
has been accepted by Professor McLean and will be used in the 
Cambridge edition of the Old Testament in Greek. I distinguish 
the two parts of the ms by these signs in the following pages. 
Manuscript A is one of the four Biblical Mss purchased by Mr. 
Freer in 1906 of the Arab dealer Ali in Gizeh near Cairo. The 
story of the purchase and attempts to reconstruct some portion of 
the earlier history of the find have been given on page 1 f. of this 
volume and in volume IX, p. 1 ff., of the University of Michigan 
Studies, Humanistic Series. I have nothing to add to the facts 
as there related except that I have visited the supposed place of 
discovery and find it not inconsistent with the story told. 

The ms was in a badly decayed condition at the time of dis- 
covery. Worms of some sort had worked on it and many had 
died there. Either from this or from some unknown cause the 
parchment began to decay on the back or binding edge of the 
leaves. This deterioration had progressed so far that over half of 
each leaf was affected, and at the beginning of the codex the 
decay covered some entire leaves. The damage was regularly 
more serious at the corners than in the middle of the binding 
edge of the volume. In decay the parchment became a hard, 
glue-like substance, which kept approximately the original shape 
of the ms, but with the exception of a few leaves at the back all 
had joined into a solid mass. The original appearance of the ms 
as seen from this better preserved side is shown in Plate IV. 

Inquiry directed to various scholars and libraries brought no 
information as to the best way of separating the leaves, so I was 


107 


108 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


forced to experiment. The first attempts were, however, made on 
a still worse decayed fragment containing portions of the Epistles 
of Paul. The recovery of any considerable portion of this frag- 
ment seemed so hopeless that no great damage could result, if the 
first experiments did not succeed. However, the method first 
attempted, the application of moisture, proved, with slight modi- 
fications, entirely successful. 

It was found best to apply the moisture through the medium 
of a thick but soft woolen cloth. This was dipped in water, 
pressed reasonably dry, and then spread closely over the decayed 
portion of the top leaf. Care had to be taken to prevent the 
moisture reaching those parts of the parchment which still pre- 
served something of the original strength and color. The cloth 
had to touch every portion of the decayed surface and yet not be 
pressed sufficiently to make an excess of moisture stand on any 
part of the parchment. After lying there until the moisture had 
penetrated to the thickness of a single leaf, that is, about a minute, 
the cloth was removed and the surface dried rapidly, usually by 
fanning. 

Then with the aid of a long, thin-bladed dinner knife the 
separation of the top leaf from the mass was begun. The start 
was made on the edge having firm parchment, and the better 
portion usually separated with ease. The presence of moisture 
had a tendency to make the leaves separate in the decayed part, 
while the drying of the surface restored sufficient strength to the 
top leaf so that with care it could be removed without tearing. 

The work was necessarily very slow, as it was not possible to 
push the knife blade between the leaves, owing to the soft and 
yielding nature of the decayed parchment when moist. Neither 
could the stronger part of the leaf be bent back as it was sepa- 
rated from the mass, for it was so stiff and hard that it would 
have torn loose at once from the tender decayed portion. It was, 
however, found that the separation progressed safely, if slowly, 
when the knife blade, placed under the top leaf and close against 
the point of union with the mass, was slightly lifted. By working 
back and forth across the page on this line of union the top leaf 
was peeled well back into or even through the decayed part. 

It was not usually possible to peel entirely around the larger 
holes eaten by the worms; this was due partly to the refuse left 


THE MANUSCRIPT 109 


from the worms and to the more damaged state of the parchment, 
and partly to the nearness of such holes to the binding edge of 
the leaf. If the moisture all dried out before the leaf was entirely 
separated, it was necessary again to moisten the leaf and dry as 
before. The parchment of the top leaf would begin to tear, rather 
than to separate, as soon as it became too dry. 

In order to insure as far as possible against damage during 
this process or after, a careful and repeated collation of the upper 
side of each leaf was made before starting to separate it. Then 
the under side was likewise collated as soon as removed, for fear 
that the thin decayed edge of the parchment might shrivel or 
crumble when dry. This proved to be a wise precaution, for 
more of the decayed edge has usually been lost both during and 
since separation. My collation therefore generally shows one or 
two more letters to the line than can now be read. All of these 
precautions made the work extremely slow, so that it was seldom 
possible to remove more than two leaves in a day. 

But little has been discovered which bears on the history of 
the ms. - Some time not earlier than the tenth century the Ms, 
having lost some leaves at the end, was completed by adding two 
quires or part quires from another old and probably fragmentary 
ms. The dirty condition of the outside of the last leaf of the 
original ms shows that it had lost its last leaves some time before 
the repair. This older part of the ms ends with Psalm 142, 8a, 
while the added part begins with 142, 5c. There is therefore a 
repetition of eight lines. The description of the added fragment, 
when given later, will furnish further evidence that it could not 
have been written to complete this ms, but is a survival of another 
MS, less old, to be sure, than this one, but already of respectable 
antiquity when its last quires were used for repairing the more 
valuable Ms. 


1, PALAEOGRAPHY 


1, ParcHMENT, LEAVES, QurrEs, INK, RULING, WRITING 


We take up first the major portion of the ms, which we have 
styled A, The parchment of this is a mixture of goatskin and 
sheepskin. The goatskin is both whiter and thinner, while the 
sheepskin is not only comparatively thick but decidedly yellow on 
the hair side. All the leaves are so dirty and discolored or 
decayed that the branching veins distinctive of goatskin cannot 
often be seen, yet with the aid of other criteria the assumption 
can be made that goatskin predominates. It is quite transparent 
where not too dirty or discolored. The sheepskin parchment 
seems on the whole less well prepared, and thus resembles the 
parchment of the first quire of John in ms W of the Gospels. 

In thickness the parchment varies from .13 mm. to .34 mm. 
The majority of the leaves are over .20 mm. thick. The thinnest 
leaves are of goatskin and the thickest of sheepskin, but this test 
cannot be used for leaves of medium thickness (.20 to .30 mm.). 

The size of the leaves varies a good deal, but only a part of 
this variation can have been original. At present the longest 
leaves measure 13} inches (34.2 cm.) and none of the leaves fall 
below 13 inches (33 cm.) on the undecayed edge. As all have 
wrinkled and shrunk somewhat with age and decay, the original 
length must have been about 14 inches (35.5 cm.). The original 
width is still harder to determine. In the present state the widest 
leaves measure οἵ inches (24.7 cm.), but as the binding edge has 
suffered almost complete decay, accompanied by wrinkling and 
shrinking, which extends over about half of the leaf, it seems that 
the original width must have been at least 11 inches (28 cm.). 

There are 107 leaves or fragments of leaves; of these the 
first is a tiny fragment, which preceded the first Psalm and may 
have belonged to an introductory statement, but more likely came 
from the binding, though the writing seems similar. 

No quire numbers were discovered, but threads were found 
between leaves 39 and 40, 52 and 53, 60 and 61, 69 and 70, 78 


Ilo 









ELIS νυ." 
σογέηνι 





Rel ke ised a" x 
ey “yt τυ. 


Sa Nee le 
al 


a he νὴ MIIVIIO WIV | 
Fy ἝΞ we " x a” ; 


τ a ve OW NE τνψτιτῃ 

















PALAEOGRAPHY 111 


and 79, 87 and 88, 95 and 96, 102 and 103,' thus determining 
the middle points of eight quires. No attempt could be made to 
divide into quires the first thirty-six leaves, though they must 
have constituted four or five quires. The numbers of leaves in 
the remaining quires varied as follows: 6, 6, 8, 8, 10, 8, 10, 6, 8. 
The eight-leaf quire early became the rule for both Greek and 
Latin mss, but six-, ten-, or even twelve-leaf quires occur in the 
earliest period. Yet I know of no ms that combines as irregularly 
asabove, Six- and even four-leaf quires are found at the ends of mss 
or at the ends of books within mss, and a smaller quire occasionally 
occurs at the beginning of old mss, but only rarely do we find 
variations in the body of the ms. The old ms of the Gospels in 
the Freer Collection has three six-leaf quires thus placed, and this 
occurrence has been considered a mark of age. Two other very 
ancient mss, Codex Vaticanus of the Bible and the Bembine 
Terence, are made up of ten-leaf quires. This variation in size of 
quires in A may therefore be considered a sure mark of age. 

The sheets for the quires were put together in the customary 
fashion, hair side facing hair side, and flesh side facing flesh side. 

The ink is of a dark brown color, and has faded but little in 
the undecayed portions. On the other hand, where the parch- 
ment has decayed so much as to be almost black, the ink has 
become white. The edge of the decayed parts, where the parch- 
ment has become brown and the ink has not changed, is often- 
very hard to read. The titles and numbers of the Psalms are in 
red, as also the word διαψαλμα and its abbreviations. In the de- 
cayed portions the red ink has become very faint and is at times 
quite illegible. 

The writing is in one column with 30 lines to the page. A 
few extra words are sometimes written on a thirty-first line with- 
out ruling. 

The ruling was done on the flesh side of the parchment, and 
two lines about 4 mm. apart were ruled for each line of writing. 
The writing stands on the base line, and the upper line deter- 
mines the height of the average letter. The space between the 
lines of writing, or better between the pairs of ruled lines, varies 


‘In two cases the exact location of the thread was not certain, but as the position 
was fixed within narrow limits, the necessity of having an even number of leaves to the 
quire gave the decision. 


112 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


between 44 and 5 mm., while the average space is 44 mm. The 
ruled lines usually extend beyond the perpendiculars an irregular 
amount, which may run as high as one inch but is generally 
somewhat less. Perpendicular rulings limit the length of the 
written line, while a parallel set of lines from 15 to 20 mm. inside 
mark the amount of inset of the part lines used in preserving 
the verse arrangement. Prickings made with a sharp blade or 
point in the outer perpendiculars determine the position of the 
lines on which the writing stands. There were none to locate 
the upper horizontal lines. These prickings were regularly made 
with a blade of some width; the marks which are of appreciable 
length come at right angles to the lines, which they are intended 
to locate, thus leaving a certain chance for variation in placing 
the lines. The result was the variation in the distance between 
the written lines above noted. 

The distance between the outer perpendiculars determining 
the length of the lines is 7} inches (18.5 cm.), but the writing 
sometimes overruns, more often falls short of the limiting line; the 
writing is not however allowed to overrun more than two or three 
letters and these are made smaller. Many part lines resulted 
from the verses or cola being longer than one ms line but less 
than two. There are from 25 to 30 letters in a full uncrowded 
line. If only a single word! or part of a word were left from the 
verse, it was written just above the end of the line or, in case it 
was the last line on a page, just below. Some extreme cases of 
crowding resulted from the unwillingness to waste the space of a 
whole line for a single word. Some crowding also resulted from 
the desire to divide the words into syllables correctly. The rule 
for division was regular: as many consonants as can be pro- 
nounced together went with the following vowel, except that o is 
never joined to a following consonant (ten cases). Naturally 
nasals and liquids are also never so joined. The general rule is 
violated twelve times in the case of prepositional compounds, 
which follow the rule but twice. Οὐκ is considered part of the 
following word and division made accordingly; cf. ουΐκεστιν (two 
cases) and ov/kyduvacOnv (39, 13). To the rules thus established 
I noted five exceptions: ex/Opav (67, 22); aty/parkworay (95, 1); 
ἐπήλατυνας (118, 32); εκεκραξί α (119, 1); evpp/avOnoera (64, 11). 


1 A noun and its preposition or a noun and pronoun passed as a single word. 


PALAEOGRAPHY 113 


The writing is a large square uncial. A broad-pointed pen 
and plenty of ink were used; p and v extend below the line and ¢ 
and w both above and below. There is a tendency to make all 
letters slightly larger than the space between the lines. The cir- 
cle of the ¢ is often enlarged, but less frequently in height than 
in width. The letters γδεκξἔπτυχ and wp sometimes have 
ornamental dots at the ends of some of the strokes. This is most 
noticeable in the case of τ, ὃ, απ π. All these forms are illus- 
trated in Plates V to VIII. 

The titles regularly have slightly smaller letters and the round 
ones are a little narrower at times, though generally upright.’ I 
noted infrequently single letters slightly sloped elsewhere in the 
Ms, but not often enough to constitute a tendency. Both the nar- 
rower letters and the slight tendency to slope are more noticeable at 
the ends of lines, where the letters are small and crowded.2 One 
feels that here the natural handwriting of the scribe appears and 
that the ms as a whole is written in imitation of some older or 
more formal hand. The few traces of the undisguised hand may 
be compared with the writing of ms W of the Gospels and other 
specimens of a slightly sloping hand particularly on papyrus, 
which are in general dated from the fourth to the sixth century. 
This characteristic therefore in A, together with the decidedly old, 
broad shapes of most of the letters, precludes a late date. The 
Ms certainly belongs to the fifth century, but there may well be 
difference of opinion as to the part of the century to which it is to 
be assigned. I am inclined to refer it to the first half. 

The usual church abbreviations occur: κε, 0s (in the singular 
only), avos, 5a8, πηρ, μὴρ (μητρας 57, 4), with like forms for the 
oblique cases. omp occurs only in the nominative singular; xu, Xo, 
xv, a few times; 7a, 7s, 7M, regularly, yet perhaps πν[ευματα] in 
103, 4; m) is generally used, but wpm in 67, 36, and three times 
not abbreviated ; np is found always except four times not ab- 
breviated in Psalms 134 and 136; for ovpavos the regular abbre- 
viation is opos, opov, etc., yet ovpou (67, 34), ovpw (134, 6), ουρον 
(133, 3; 138, 8); ουροὺυς (135, 5). vs occurs in 115, 7 and vy in 
85, 16; elsewhere wos is not abbreviated. διαψαλμα is sometimes 
shortened to Saad and even to Scayg; wad! occurs once for 


ψαλμος. 





1 Compare Plate VI. 3 Compare Plate VII, 1. τα. 


114 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


Because of the crowding at the ends of lines many ligatures are 
used. Most common are δ᾽ =ov; ΠῚ τε μου; »¥=avrov (¥ also 
in other combinations); ἴδ = καὶ (also in combinations as δικ(αι)ος); 
o=ov; M=pou; %=T0ov; MHG=prys; Ny =rnv; θέτ-εθαι; 

ΞΞ Ται. 

Such ligatures occur most frequently at the ends of lines, but 
also rarely within the lines. 


2. PUNCTUATION, VERSES, CAPITALS, PARAGRAPHS 


The ms is almost entirely without punctuation. I noted but 
35 sure cases of the single dot in high position, three cases of the 
double dot or colon, and one of the triple dot. These marks of 
punctuation come generally at the ends of lines, but there are eight 
exceptions. 

The text is written in verses corresponding to the Hebrew 
parallelisms, but as these are regularly too long for one line of 
text, the portion remaining is written on a second line, which is 
indented from 15 to 20 mm., as mentioned above. This must 
not be confused with the system of indentation used in the edi- 
tions to mark the stanzas. There is no stanza division in the ms, 
but the verses above described correspond very closely to the 
single lines (στιχοι) of Codex Vaticanus, as shown in the Swete 
edition. There are, in fact, only about 250 variations, if we leave 
out of the count changes due to differences in text. Many of 
these variations in line division are paralleled in other old mss. 
The most of the others can be accounted for on the basis of some 
scribe’s economy of parchment or desire for symmetry, as many of 
the changes involve only the division of exceptionally long lines 
or the union of very short lines into longer ones. To be sure, 
there is little economy shown in the ms, yet that is due to the 
verse system, which was rigidly followed. The scribe of A or 
some predecessor may have felt that the uniting of two very short 
lines, or vzce versa, was not a very serious violation. All together 
the variations are neither numerous nor important, and certainly 
do not represent even the rudiments of a different system; all will 
be shown in the printed text. 

Each Psalm is introduced by its number in large capital letters 
set out somewhat in the left-hand margin and having an ornament 














/ Wx σαν χάος 
awe ἊΣ πὸ πηέϑυν on 
τὰν OMY HID “9 
(atti NONLLOSS ape 
Os 91 A0L.1.0 Lge. 
ἐν τ Og sage > ae 






IA 97014 


ὃ AT~- 41 AIT WTVSd 









a wl 10Y 


mee eres 9 
4) 1.40..." J19 








ἜΣ 


LMI DAY a 
ϑ 


p OFAW δ 





“a 





PALAEOGRAPHY 115 


above and below resembling the paragraph mark to be described 
later. There is also the customary title in letters somewhat 
smaller, and in the case of long titles often crowded. In these 
the line division bears no relation to any found elsewhere, space 
being the sole consideration. 

A letter of varying degrees of enlargement is sometimes used 
to begin a Psalm. It does not asa rule project perceptibly into 
the left-hand margin; the few instances noted may be purely acci- 
dental, or due to awkwardness of the scribe using a larger letter. 
These enlarged letters are more frequent in the first half of the ms, 
but by no means regular even there. The beginnings of 82 of the 
Psalms are preserved in A, and the first letter is a capital in only 
39 cases. 

Διαψαλμα occurs 11 times only out of 25 possible cases. The 
fact that one edge of the parchment is everywhere lost through 
decay and that διαψαλμα, where it occurs, is written on the right- 
hand margin, accounts for the large number of cases where we 
have no evidence. It may be noted, however, that the paragraph 
mark i: Te occurs 15 times (once in the form—at 93, 16) in the 


left-hand margin, where διαψαλμα should appear on the right, were 
it preserved. It might seem, therefore, that this mark was a substi- 
tute, and that the 14 cases, where διαψαλμα was surely omitted, were 
to be supplied by this in the left-hand margin. Yet we must note 
that ἼΩΝ occurs 10 extra times: at the ends of Psalms 44, 62, 84, 


99, and 102, four times in Psalm 118, corresponding to the Hebrew 
letters of ms R, and at 21, 19. Also there are 21 cases where &a- 
ψαλμα should occur and the ξ΄ does not appear, though the left- 


hand margin is preserved. Of course these places may have been 
represented by διαψαλμα in the right margin, which is now lost. 
The paragraph mark cannot be considered as entirely parallel to 
διαψαλμα, though it is plainly similar and probably helps to repro- 
duce, perhaps inaccurately, some lost system of the Hebrew “ Selah,” 
which is the regular equivalent of διαψαλμα, but occurs also at 
the ends of two Psalms (3 and 23) in the Massoretic tradition. 


1 A few paragraph marks of this shape were found in ms W of the Gospels, as well as 
in the fifth- or sixth-century Coptic Psalter in the Freer Collection; there is also one ex- 
ample in Coptic Frag. 1 of the Freer Collection. This dates from the fourth century and 
contains part of Psalm 44; cf. University of Michigan Studies, Humanistic Series, vol. 1X, 
Ρ. 16. 


116 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


Ms A has lacunae at both of these places and no other Greek ms 
seems to have διαψαλμα at the end of a Psalm. The four cases 
of "ς΄ in Psalm 118 mark the paragraphs for a portion of the 
center of the Psalm. There are nine paragraphs unmarked and 
nine others fall in lacunae. Furthermore, the four marks which 
occur are in lighter ink and seem from a later hand. If, as seems 
likely, the first scribe of the ms used the sign as in some part 
equivalent to διαψαλμα or the Hebrew Selah, the later scribe 
either did not know it or chose not to imitate. 


4. DracriTicAL AND OTHER Marks 


Strokes or dots are frequently found over vowels. In shape 
these vary from a short grave accent (rarely acute) to a mere dot. 
Often there is a slight curve in the stroke, and in one case, ἡ (30, 
20), it might pass for a rough breathing. In certain cases two 
dots or strokes are used. Though similar strokes have been found 
in the Codex Alexandrinus and in a papyrus of 595 a.p. (Pad. Soc. 
II, 124), no other ms presents any such number or variety of use 
as this. In the legible portion I counted 1922 instances, of which 
1083 are single strokes and 839 double strokes. The rule of use 
seems at first to have been as follows: two strokes were placed 
over vandcand one over each other vowel, when initial or following 
another vowel with which it did not form a diphthong. Yet even 
from the beginning many initial vowels (most often a, ε, w) were 
unmarked, especially when the preceding word ended in a conso- 
nant. The vowel v frequently received a single stroke, especially 
in vios, and this tendency increased, so that for the whole ms there 
are 108 cases of the single dot to 114 of the double. The double 
dot, or diaeresis, was used consistently for +; I noted but two 
exceptions out of 180 cases. 

The distribution of strokes between the other vowels is very 
unequal, but at first the single stroke is regular. Yet the scribe 
was careless or faultily instructed, so that errors occur from the 
very beginning. Near Psalm 60 these increase in number rapidly, 
so that in some Psalms, as 61, 67, 68, 93, 94, 118, and 131 to 140 
inclusive, two dots are quite regularly used. Thus we find 103 
cases of ἢ to 423 of ἡ; 126 of 6 to 336 of ὃ; 74 of ὦ to 80 of a; 
133 οἵ € ἴο 95 οἵ ἐ; 110 Of ato 39 0f a: 


PALAEOGRAPHY 117 


The fact that there are more instances of double than single 
strokes over the vowels a and e is largely due to the circumstance 
that the scribe began to distribute the dots more freely at about 
the time that he began to confuse the use of the two. In the first 
fifty Psalms there are no cases of ἃ or é, only two each of ὦ and 6, 
and six of 7. In the second fifty there are 13 cases of a, 10 of €, 
33 of 6, 6 of ὦ, and 22 of 7. In the last fifty there are 97 cases of 
ἃ, 123 of €, οἵ of 6, 66 of ὦ, and 75 of ἡ. There is no such varia- 
tion in the use of the single dot. The increased use of the double 
dot did not extend to the article as fully as to other words; the 
definite article ἡ is marked with a single dot 128 times and with a 
double dot only 35 times; and 6 with a single dot occurs 134 
times to 33 cases of the double dot. This circumstance, together 
with the fact that ἡ, 0, v, and « were much more regularly marked 
in the earlier Psalms than a, ε, and ὦ, fully explains the discrepancy 
in numbers. The scribe not only left many vowels unmarked, 
which according to the system should have been marked, but he 
also marked a few quite unnecessarily. Several of these, as εἰσὴ- 
κουσεν (five times), can be explained as due to the separation of 
the compound into two words. A very few have not even this 
excuse, such as ηλ᾽λυωθὴ (108, 24); προσκυνησὼ (137, 2); γλωσ᾽ σὴ 
(138, 4); αὐτὸς (43, 5); εξελεξᾶτο (134, 4); emt (130, 3); ἐπηλπισὰ 
(118, 74); γενηθητὼ (118, 80); τοὺ (118, 65); δικαιώματα (118, 26); 
μὲ (138, 5); νυν (43, 10); avdSpw (77, 40; 105,14; 106, 35); δικαιὸς 
(10, 3); αλ᾽ λοτριὼν (18, 14); ἄγαθος (134, 3); ἡγγισεν (87, 4); οὐκ 
(118, 109). 

The apostrophe is used quite frequently and consistently 
throughout the ms, though the shape varies between an angular 
hook, an acute accent, a curved stroke, and a dot. I found over 
380 cases in all. We can classify the uses under three heads: 
(1) after final consonants (8 y 0 « A μιν τ d) mostly of foreign 
proper names; yet the use is by no means regular; Τακωβ᾽ with 
twelve cases fares best. Of regular Greek words only ex’ is note- 
worthy with 49 cases. The noun and preposition were probably 
felt as a compound expression; (2) between double consonants, 
AX yy KK pp μμ oo mm (once), vv (Once); (3) between unlike con- 
sonants, viz., after « y ἃ μρ and x when followed by any other 
consonant except ν or σ᾽ (the only common combinations are x’? 


33 times, y'x 14, y'€ 7, «C8, μ᾽π 10, p' 6, x'r 6)." 


118 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


Interesting but probably to be classed under the head of dou- 
ble consonants are the 20 cases, where a word ending in σ᾽ 15 sep- 
arated from the following word, which begins with o, as λογους σου 
(118, 74) etc. δεξιαίσου (138, 10) seems a mere error, as also 
θαλασσα και (94, 5), βασιλεατης (135, 20). There are three or four 
cases where an apostrophe-shaped mark after a vowel has been 
classed as punctuation. 


4. SPELLING ! 


Itacisms and similar errors are most frequent; yet even in 
this there is a certain amount of regularity. I counted 144 cases 
of a for ε but only 11 of € for αἱ; 65 cases of o: for v but only 8 
of v for ov; 480 cases of « for εἰ and 94 of εὐ for. The few cases 
of o for w and ὦ for o are about equal in number; there are two 
cases of ov for ὦ, εξειργασου (30, 20) and εμπιμπλουντα (102, 5); ἢ 
for εἰ once, πληρὴς (72, 10); perhaps ζωωσης (79, 19), also in T, 
and καταπραυνὴς (88, 10); ἡ for u twice, ἐσμηκρυνας (88, 46), and 
πελεκανὴ (IOI, 7); ov for e once, ἡμίσοι (101, 25). 

A few of the cases above classified represent real variant 
spellings, such as δικαιωσυνὴ three times, but the great majority 
are mere itacisms, which find only sporadic support elsewhere. 

Cases of e for c are particularly common in the third person 
plural primary active ending of the verb, as φυλαξουσειν; I noted 
over 20 cases. Even more frequent is the same error in the 
dative plural ending of the third declension, with over 30 cases. 

A few irregularities occur in assimilation ; in six cases ν is not 
assimilated before a following 7, φ, y, κ, aS ἐενπλησθειη (62, 6)"; 
yet the tendency is toward assimilation; thus before a following 
λ ex becomes ey in some eight cases, as ἐγλιπετωσαν (70, 13) *; 
this peculiarity appears infrequently in mss A, R, and S; ey occurs 
once also before δ, εγδικων (98, 8); other assimilations are πραμ- 
ματιας (70, 15); εἐγγελασεται (36, 13).4 

Incorrect doubling of consonants, as στυλλω (98, 7) and 


11 enumerate only those spellings which find practically no other Ms support for the 
passages in question. 

2 Cf. Thackeray, p. 133; Robertson, Gram. of the N.T., p. 217. 

8 Cf. Robertson, p. 215. 

4 Errors similar to these are common in older mss and papyri; they probably have 
their origin in writing from dictation. 


PALAEOGRAPHY 119 


νησσοιΐ (71, 10), occurs some fourteen times, while the opposite 
mistake is rare; I noted only the following: ἀπαγγελοντες (77, 4); 
εις τηλογραφιαν (57, 1); Moyous ov (118, 101); δυναμεως ov (109, 3); 
δεξιας ov (79, 18) (ov for σου); αρωστιᾳ (40, 4). 

When we consider the number of cases where the Psalter 
tradition varies from the older Mss on this point, these few mis- 
spellings of A seem less remarkable. 

Of individual noteworthy misspellings the most consistent is 
exOpos; this is found 56 times, while ἐχθρὸς occurs but 7 times 
(118, 98; 118, 139; 131, 18; 137, 7; 138, 21-22; 142, 3). Other 
cases of loss of aspiration are very rare, but occur; cf. οὐκ᾽ υπο- 
σκελισθ **** (36, 31). False aspiration is also rarely found; we 
may compare εφιστωθησαν (77, 37); ebidev=A T (g1, 12); οὐχ 
οψεται (93, 7; 118, 13); εφηλπισας --Α T (118, 49); ουθεν (38, 6) 
has the support of most other mss.* 

Other peculiar spellings are εἐσταζουσαι for σταζουσαι (71, 
6); εξεκυθη for εξεχυθη (72, 2); ἡσυντεθηκα for novvbernxa (72, 
15); Karevopnoaro (79, 14)"; ιλιξις for ελιξεις (101, 27); Yor 
ρογολιοις (103, 18); σαρ for σαρξ (108, 24); καθηλωλοσον (118, 
120); πραότητος for πρᾳυτητος (= ΤΊ (131, 1); eden for Εδωμ 
(136, 7). 

To these we may add a few errors, probably scribal, involving 
the omission of a single letter: e€ome (77,71); ματτιξ (or ματιξ) 
man. I (90, 10); οἰκτιρων (111, 5); ται for ταις (136, 2); προφασι 
(58, 11); χρυσοι (44, 14). 

In the case of the temporal augment there is a slight tendency 
to omit. I have noted 11 cases of such omission in A against all 
good mss, and only 6 where it was added, for most of which there 
is some other Ms authority. 

Four cases of εἰπὸν for ea all find support in other Psalters, 
but not so εφαγαν for εφαγον in 105, 28. Other unusual verb 
forms are αισχυνθητωσαν (34, 26); παρωξυναν (105, 32); Karat 
σχυνθωσεν (33, 6); καταφλεχθησεται (17, 9). The strange form 
κατεθοντο (40, 9) might be passed by as a mere scribal error, were 
it not supported by eweovro in 58, 4. 

Peculiar case forms are rare: χειραν (120, 5), vuxray (91, 3), 
though they find no other Ms support in these passages, represent 


1 Cf. B* in Ezech. 26, 18. ®Cf. ms T. 
2 Cf. Robertson, p. 233; Thackeray, p. 125. ‘Cf. ms R. 


120 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


a known Egyptian peculiarity; cf. Thackeray, p. 146; povoyerny 
(34, 17) is supported by mss NA R 185. 

The few cases of indicative for subjunctive, and v7ce versa, may 
be only errors in spelling; cf. καταπαυσομεν (73, 8); φιλαξουσιν 
(104, 45); λογισεται (31, 2); παροικησωσιν (55, 7); ενδυσωνται 
(131, 9); γένωνται (134, 18); ασωμεν and ψαλωμεν (20, 14). 

Two cases of infinitive for indicative give a more interesting 
syntactical change; cf. κρινιν for κρινει (71, 4) and κριναι for κρινει 
(97, 9). Also optative for indicative once: εξουδενωσαις (58, 9); 
chal 188: ur 

There are a few instances of special variation in the use of 
cases: dative for accusative ; tw ισ(ραη)λ (13, 7); γνωμὴ (82, 4); τω 
λογω (118, 49); πολω (122, 3); accusative for dative; ro δοξασθη- 
ναι (36, 20); εμπεπυρισμενην, averkapperny (79, 17); avtous***** 
Tov σισαρα (82, 10); pe (118, 104); δυναμιν πολλὴν (=Mss 167 (?), 
185) (67, 12); genitive for dative ; του κ(υριο)ὴν  """" αντου (129, 7); 
accusative for genitive ; τὸν θ(εο)ν for των θεων (135, 2); τον κ(υριοὴν 
for των κυριων (135, 3); μωυσὴν (76, 21); dative for genitive: [ro] 
ποταμω (136, I). 

The addition of prepositions to help define the use of cases is 
characteristic of Hellenistic Greek, cf. Robertson, p. 452; yet I 
noted but two instances in A where no other mss support : εν 
αὐυτοις (118, 165); προς oe (118, 146). The influence of the 
Hebrew may have had some effect in these cases, as well as in 
the following examples of repetition: epywv epywr (76, 12); nas 
μας (97, 1); ι(σρα)ηλ ι(σρα)ηλ (104, 23); Seapovs δεσμους (106, 
14); φυλαι φυλαι (121, 4); ι(ερουσα)λημ ι(ερουσα)λὴμ (124, 1). 
These may also be explained as pure scribal errors; cf. θαυθαυμα- 
ova (135, 4); ov ove (118, 109). 

Many of the above enumerated grammatical peculiarities and 
errors are known in Hellenistic Greek and especially in Egyptian 
papyri; scattered Ms support is also found for the same or similar 
forms in the Psalms, and this too points in most cases toward 
Egypt, which seems to be the natural home of the Psalter tradi- 
tion. As A is a Psalter written in Egypt, the number of these 
peculiarities is certainly not remarkable, a condition which speaks 
well for the accuracy of the text tradition and the intelligence of 
the scribe. 





a 







NF 
4 
" 





ἘΝ wry. ιἢ ον viv 
ΟΣ LL ΘΥ ΘΝ \ 
- Pi “Aion r179i0 ΙΝ Δ}. ᾿ 
KONI ee. 
| OW DIMAS: ἔ 

ΤΌ, ἈΝ ΗΖ ἈΝ ἢ AO OV! 













NY DOV >I: 
dA. Avé 





* soll DA. NON ΙΝ ΣΙΣΙΞΤΟΙ 
ae νὦἢᾳ coger 
NM SP breve 


svt 






IIA 97014 


60 61 ἽΠΛΧΟ WTVSd 





ΤΥ 





PALAEOGRAPHY 121 


5. THe FRAGMENT Λα 


There remain the seven fragmentary leaves at the end of the 
MS, covering incompletely from Psalm 142, 56 to 146, ga and 
from 149, 2 b to Ode 1, 6a, including Psalm 151. The gap from 
146, 9 to 149, 2 would cover four pages of the ms. Therefore two 
leaves have been lost at this point. As these last few leaves were 
loose when the Ms was bought, it is not impossible that the two 
leaves were lost or stolen since its discovery. Leaf seven had 
become separated from the ms and was found by me in some 
papyrus fragments and bits of binding bought with the mss by 
Mr. Freer and said to be a part of the original find. 

It is noteworthy that the ms has the subscription ψαλμος pv 
after Psalm 150, but goes on with Psalm 151 and the first Ode. 
It may once have contained the whole fourteen Odes, but in this 
size of Ms that would have required some three quires more. As 
this side of the ms has decayed much less than the other, it is 
hardly likely that so many leaves have been lost through that 
cause. The part of Ode 1 preserved was kept because it is the 
other side of the leaf containing Psalm 151. Doubtless these 
leaves came from a ms old and fragmentary at the time when they 
were taken to complete the older Psalter. The condition of leaf 
2, from the bottom of which a strip has been cut out nearly two 
inches wide and reaching half across the leaf, shows that the ms 
was being robbed and mutilated for other uses even before these 
seven leaves were taken from it. That the end of the Psalms was 
still preserved in spite of the fragmentary condition was due to 
the presence of the Odes at the end. 

The first and last quires of a Ms usually suffer worst. The 
rest of the Odes may, to be sure, have been omitted in the com- 
bined ms, because the repairer did not wish to preserve them, but 
it is more likely that they had already disappeared in part and 
that he did not care to add a mere fragment. We cannot be sure 
that the seven leaves preserved formed a single quire, for at the 
end of leaf 3 there is a peculiar, indistinct mark, which may have 
been a quire number. Yet it seems necessary to read it x, which 
would not agree with any possible number of quires. On the 
other hand, the Copts sometimes numbered every page, and as 
this mark is found opposite Psalm 144, 14, text to the amount of 


122 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


194 printed pages of the Swete edition had preceded. Though the 
MS pages are a half smaller, this would give less than 400 pages, 
where 600 are called for. I can suggest but one possible explana- 
tion. If one counts the Greek letters in alphabetical order, x is the 
twenty-second letter, and at sixteen pages to the quire, this would 
give 352 pages, which is approximately the number required. 

The parchment seems to be sheepskin, rather yellow, but with 
a well-prepared surface. The hair side, as usual, is the yellower 
and the leaves are matched, so that hair side is opposite to hair 
side and flesh side opposite flesh side. 

The leaves vary in thickness from .13 mm. to .27 mm., though 
all except two incline to the thinner limit. The size of the leaf is 
somewhat smaller than in the older part of the ms. The largest 
one at present measures 107 inches (27: cm.) in length and 8} 
inches (213 cm.) in width. There is little wrinkling in this por- 
tion, so the original length of the leaf cannot have exceeded eleven 
inches. In width there has been considerable loss on the binding 
edge; yet the leaf certainly did not exceed ten inches and was 
probably about nine and one half inches wide. 

The ink is of a medium brown color, but has faded somewhat. 
Psalm numbers and titles are in red. The writing is in one col- 
umn with twenty-four lines to the page. The ruling is once for 
each line and extends clear across the leaf. The writing stands 
on the ruled line. The position of the ruled lines, 6 mm. apart, 
is determined by pin or compass pricks in the very edge of the 
parchment, some of which can still be seen. Perpendiculars 
15 cm. apart determine the width of the space devoted to writing. 
Parallel perpendiculars 8 or 9 mm. inside the others serve to mark 
the amount of inset for part lines. Ruling was done on the flesh 
side of the parchment. 

The number of letters varies greatly even in the full lines, 
owing to the great difference in width of the letters, but most 
lines have between 18 and 22. There are many part lines so as 
to conform to the Hebrew verse system. The syllable division at 
the ends of the lines seems to conform to the general practice. 
In so short a passage there is little evidence available, but we may 
note that o is not joined to a following consonant; cf. διδασκων 
(143, 1) and ρυσήτης (143, 2). 

The writing is in a large, sloping hand, known as the Slavonic 


PALAEOGRAPHY 123 


uncial, The average letter is about 4 mm. in height; ¢ and w 
extend both above and below the line and p below the line, so 
much that they encroach on the neighboring lines; € and v 
extend below the line slightly. The letters are rather heavily 
shaded but not otherwise over-adorned. The letters € 0 o @ are 
much narrower than the others, being decidedly oval in shape. 
The general character, shape, and size can be seen in Plate IX. 

The closest parallel I have found in style of writing is Θ᾽ (fac- 
simile in Tischendorff’s Monumenta Sacra Inedita, Pl. I), a four- 
leaf New Testament fragment brought from Sinai. On the basis 
of this resemblance, as well as the general characteristics of the 
hand, I date this portion of the ms tentatively in the eighth cen- 
tury and assume that it was written near Mount Sinai, but later 
taken to Egypt, where it was finally used in repairing the older Μ5.} 

The regular church abbreviations occur: KS Os 805 avos πνὰ 
dures ἰλὴμ ισλ πρε(πατηρ does not occur in the brief section 
preserved) ; similar abbreviations are found or may be assumed 
for oblique cases of the above; wos is not abbreviated and μητὴρ 
does not occur. 

Ligatures are infrequent; I noted only nie (μους), Th (ται), 
y7ry, and του; ν may be indicated by a stroke over a preceding 
vowel at end of lines only. 

Punctuation is infrequent; I found only nine cases of single 
dot, one of double dot or colon, and one of triple dot, thus :° 

The verse system, which is approximately that of Codex Vati- 
canus, as shown in Swete’s edition, is carefully followed, though it 
involves a great waste of space. I noted but three variations. As 
the ms lines are generally too short to take a whole verse, the 
remainder follows on a second or even a third line, indented to 
show that it belongs to the preceding. 

There are no paragraph marks or capitals. A slight stroke, 
not a breathing, occurs over the article ἡ in 144, 13 and over the 
initial letter of ἐξολοθρευσει, 144, 20; compare a similar use in A 
and in the Codex Alexandrinus. Initial } may have two dots 
over it as also ¢ (in two cases it seems rather a single long 
stroke), when preceded by another vowel with which it does not 
form a diphthong. 


1 Cf. Biblical World, vol. XXXIII (1909), p. 343. 


124 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


The apostrophe is used three times after a final consonant: 
yoNlad {1.5.1 [ΠῚ dees (1.2. ἡ" 

In spelling the following itacisms were found: αὐ for ε three 
times; e for a, eight; εἰ for ὦ, three; «for εἰ, seven; o for o, four; 
u for ἡ, twice. ν movable is always inserted after the primary end- 
ing of the third person singular and plural of verbs and after the 
dative plural of the third declension of substantives. 

But one unique spelling occurs: τοῦ for τοὺς before θλιβοντας 
(142, 12). A few other peculiar forms find support in but one 
other Psalter: eweherouy = MS 276 (142, 5); KaTepaypevous = T 
(144, 14; 145, 8); genitive for accusative: tov ποιήσαντος = καὶ 
(145, 6); dative for genitive: akadaypw = T (150, 5). 


6. CoRRECTIONS BY LATER Hanps 


In ms A there seem to be only six cases of correction by a 
second hand. These are written in slightly smaller letters and 
paler ink. I see no reason for referring them to an appreciably 
later date. The cases are: διαψαλίμα) (65, 15; 67, 8); εν ἐερημω 
(77. 52); κ(υριοὴς o θ(εο)ὴς (111, 4); επιστρεψατωσαν (a? in an era- 
sure) (118, 79); ἐπιλάθωμαι corr. from ἐπιλαθομαι (136, 5); and per- 
haps δικαιωσυνὴν (wav corr. from οσυ) (118, 138). To these we may 
add four cases of added aS° in Psalm 118. In addition, there are 
21 instances where the scribe has discovered his mistake and cor- 
rected it himself. In one case (85, 14) this caused the erasure 
of two lines, and in another (125, 2), of a single line. In 138, 12 
there is a very interesting erasure, as it covers the first line of a 
noteworthy omission of B* (supported in part by mss A 173) and one 
preceding line. Enough of the first writing can be read to make 
it certain that the scribe started to make this insertion one line 
too soon. It seems likely that in the parent ms the addition stood 
in the margin, and this fact at first confused the scribe as to its 
proper place. The other corrections by first hand seem unimpor- 
tant. The only later mark in the ms is a square cross made with 
lead at the top of page 124 (= Psalm 81, 7). 

In ms A* there are but three corrections; all are in a smaller 
hand and paler ink and seem to be from the διορθωτης. In each 
case omitted letters are added above. No other mss show similar 
omissions and the errors of the original scribe would be plain to 
every reader. 














) NAO WOH Ἢ N ἊΝ 


, > ae 


SO0A con NOpodLyo ile 


= 
vb 


LOUD Ε 4 IvotAOOWVdd — — 
NVIVENSINH LOMA 

















«. 








AX aMExvAd iv>l 
ἫΝ Ἀν es (᾽ N 





IIIA 9104 


Cr-f6 “IIAXO WIVSd 









ΟΣ LQ)tY 
NA. fats 2 


ἐγ Nal OV 
WYWFODLO 1d >t 
af ἣν (08 πρό μὰ ΟΝΥ 
Ἐξυνϑιιθίοον 9 











ΤΠ THE TEXT PROBLEM 


1. THe Text Prosiem In A 


In considering the character of the text the two parts of the 
Ms are taken separately, though both were Psalters and so had 
considerable similarity in text. 

In spite of its greater age A shows a most remarkable general 
agreement with the great mass of later Psalters,' ze. with the com- 
mon Greek text styled G's by Rahlfs. Out of 1896 readings 
considered, it is supported by all or nearly all of the Psalters in 
1289 cases or 68%; compared with the two oldest Psalters we 
find 969 agreements with R out of 1896 readings or 50%, and 
966 agreements with T out of 1520 cases* or 63%. 

The agreements in text with the uncial Mss of complete Bibles 
is less close. With S there are 725 agreements in 1896 readings 
or 38%; with B, 613 agreements in 1396 readings or 44%; with 
A, 816 agreements in 1625 readings or 50%. The same general 
relationship prevails toward the old fragments U and L. With 
U there are 92 agreements in 232 cases, 39%; with L, 166 agree- 
ments in 327 cases, 50%. A somewhat closer relationship to the 
early correctors of some mss seems probable; with B*> there are 
81 agreements in 138 cases, 58% ; with N* 496 agreements in 656 
cases, 75%. 

The general tendency of A to agree with the Psalter text 
against the Complete Bible text, especially as shown in ms B, is 
also clearly seen from a comparison with Rahlfs’ 129 characteristic 
readings. Of these fifteen fall in decayed parts of A, which are 
not capable of even approximate restoration, Of the remaining 
only twenty-five certainly agree with the B text and nine more 
agreements can be inferred from space, though they fall in lacunae. 
Against this there are eighty cases which agree, or are assumed 
to agree, with the Psalter text. Thus it agrees with the B text in 

1 These include nearly all of the minuscule Mss given in the Holmes and Parsons 


edition. 
2 Lacunae in T cover 376 cases. 


126 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


only 30% of the instances, and so is farther removed from it than 
is Ms A, though it presents somewhat the same mixed character 
of text. The characteristic agreements with B text are found in 
small groups, while the most of the Psalms are quite free from 
them; six of them occur in Psalms 13 to 21, four in Psalms 49 to 
56, four in Psalms 66 to 71, three in Psalms 103 to r1og, three in 
Psalm 118, three in Psalms 137 to 139, and only eight in all the 
rest. 

While it must be admitted that A on the whole gives the 
Psalter text, of which it thus becomes the oldest representative, it 
is nevertheless interesting both on account of its isolated agree- 
ments with accepted B readings and still more because of its 
many unique readings as well as those which have little support 
elsewhere. 

Of the readings unique in Greek mss there are 83 which may 
be considered as important variants, not having been previously 
discussed under the head of changes in spelling or language. Of 
these only the following two find support in the Massoretic text: 
—avrov (58, 1); —povw (135, 7). Four others can claim support of 
Old Latin: Spupov for καλαμου (67, 31); ad**** (perhaps αλεσεως 
or adecewv) for αρσεων (80, 7);! (καρδιας) + pov (118, 7); (cov?) + 
κυριε (118, 41); once Origen alone supports: συνθλασι for συνε- 
θλασεν (109, 5); once Chrysostom, Aoyos for νομὸς (118, 105); 
once Cyril of Alexandria, ywess δὲ for καὶ ἡμεις (94, 7); once Cyril 
and Theodoret, (θεος) -- των δυναμεων (79, 4); once Eusebius, add 
λεγων before μη (104, 15). 

The others are: αποκρυφοις for αποκρυφῳίο, 30); add και before 
θαυμαστωσον (16, 7); add τῆς puas σαββατου after Saved (22, 1); 
Ke ean τον for tas apaptias pov (24, 18); add [ὑπομεινον τον 
κυριον] before vropuvor (26, 14); add κυριε after καταφυγὴ (31, 7) 5” 
eavrov for αὐτου (36, 31); won Tw δανειδ εἰς αναμνησιν περι 
σαββατου for εἰς το τελος τῳ Ιδιθουν wdyn τῳ Aaverd (38, 1);* -- τῆς 
(38, 11); πολλων for πολλὴς (39, 11); add σοι after εξομολογησομεθα 
(43, 9); των καρδιων for tys καρδιας (43, 22); repeat αντιλημπτωρ 
μων o θεος ιακωβ (45, 8); transpose tw βασιλει ψαλαται (46, 7); 
omit καὶ or οὐκ (54, 12); —o θεος (58, 6); add pov after θεω 
(61, 8); add κυριε after προσελαβου (64, 5); αναψυξιν for 
αναψυχὴν (65, 12); “°° vw σου for devre ακουσατε (65, 16); 

1 Cf. OL ab operibus eorum. 2 Cf. MS 184. 3 Cf. MSS 140, 173. 


THE TEXT PROBLEM 127 


add o before κυριος (65, 18); —am ἐμου (65, 20); add εν υμνοις 
after τέλος (67, 1); add ac δε νεφελαι after ουρανοι (67,9); ἐλαβεν 
for edaBes (67, 19); —eyw Se mrwxos και means ὁ θεος βοηθησον 
μοι (69, 6); add pov before μὴ (69, 6); αὐτου for σου (73, 7); 
opewv εἐρημων for εἐρημων (74, 7); avupoe for wpo (74, 8); add a 
(ova?) ἐποιησεν after αὐτου (77, 11); add μη after οὐδε (80, 10); 
add εἰρηνης after odov (84, 14)'; add pe after φοβεισθαι (85, τι); 
tov θεὸν for σε (85, 14); ιεζραηλιτὴ for Ἰσραηλειτῃ (88, 1); — και εν 
τῇ δικαιοσυνῃ cov υψωθησονται (88, 17); abernow for αδικησω 
(88, 34); add οἱ before ἐχόμενοι (93, 15); aonre for ακουσητε (94, 
8); κατωκισθὴ ἢ yn for ἢ yn avrov καθισταται (96, 1); ἡμας ἡμας 
for avrw (97, 1); θεω ἡμων for κυριῳ (97, 5)*; ws for wre (101, 12); 
φωνας for φωνὴν (103, 12); λιβανοι (103, 16); add καὶ before efero 
(104, 32); καρπον for χορτον (104, 35); —es (104, 39); add Kat 
after καρδια αὐτου (111, 8); —ev τῳ ovpavw και (112, 6); Tov evape 
στησαι pe for evapertnow (114, 9)*; --οἱ (116, 1); add εἰπατω [δὴ 
olixos Aever* ort ayabos | ort εἰς τον at]wva To ἐλεος αὐτου after edeos 
αὐτου (117, 3)"; add wa before εἰσελθων (117, 19); transpose ὁ 
λογος σου κυριε (118, 8g); transpose eyw εἰμι (118, 125); add κυριε 
after wou (118, 129); add καὶ before εἰς (118, 147); σου for μον 
(121, 8); pou for σον (127, 5); add των before θησαυρων (134, 7) ; 
τους awvas for tov αἰωνα guinguies (135, 6-10); amayovres for 
atmayayovres (136, 3); mavta for παν (137, 2); εἰσακουσον for era- 
κουσον (137, 3); — em (138,5); — σὺ (138, 8); θηρευσεις for θηρευσει 
(139, 12); add κυριε after σου (139, 14); —pov! (141, 4); ἐμελετη- 
σαν for ἐμελετησα (142, 5). 

Even more interesting is the still larger set of variants, which 
find little other Ms support. Of these I give only a small selection 
here: 


17, 3 —pov after σωτηριας = B. 
18, 13 amo for e«=184 210 273 Or. Theod. 
19, 4 (μνησθειὴ) + Kvpios=55 184 210 286 Theod. Arm. 
21, 16 κατήγαγεν for κατηγαγες = 194 293. 
26, 10 αντείλαβετο μου] for προσελαβετο pe = 283. 
27, 3 αδικιαν for ἀανομιαν = Β N. 
9 (σωσον)ὴ + κυριεξε R* 21 171 272 274 Const. Apost. 
30, 17 τ και before σωσον = 188. 
1 Cf. Luke 1, 79. 3 Cf. θεω MS 55. * Cf. ms §5. “Cf. 134, 20. 


128 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


30, 19 γενηθητωσαν for γενηθητω-- B Massoretic. 
31,5 (εγνωρισα) + σοι-- 184 Massoretic. 
33, 15 καταδιωξον for διωξον = 188. 
34, 24 —Kkar=55 66 188 263. 
και ATEPUJAV [LE TOV AYATYNTOV| WOEL 
ΩΣ eee Pee a ie i 
23 (κυριε) +o eos = 156 OL. 
48, 8 (λυτρουται) + ov= L. 
15 (ευθεις) -- τη Kapdia = 184. 
55, 3 μερῶν for ἡμερας = 55. 
58, 13 Aoyous for λογον -- 180 188 213. 
67,9 —Tov?=21 2832". 
9 owa for Xwa=140 156 Massoretic. 
68, 21 umnpyxev for ὑπηρξζξεν = N@ 55. 
69, 6 transpose σὺ ae=R. 
70,2 -- και εξελου pe=N* 27. 
7 (ov) +Kupie = 27 204. 


71, 17 (avrov”)+Kat προ τῆς σεληνὴς yeveas yevewy/o θρονος 
avrov= Didym. 55 (exc. 0 Opovos αὐτου) 188 (exc. 


yeveas γενεων) ; cf. OL. 
72,1 —wWadrpos τῳ Acapb=154 167. 
73, 5. εἰσοδον for e€odov (odov) = B R*. 

7 του θεου for cov'!= 269 273. 

23 transpose προς [ce δια παντος] = 269. 
78,1 ovverews for ψαλμοςτε 165 187 213 264. 
82, 13 θυσιαστηριον for αγιαστηριον = B Κα. 

88, 49 0 (ανθρωπος) = B. 
50 €oTLV for εἰσιν = Β N*. 
53 —yevorro= 141. 
89,1 [amo yeveas] εἰς yeveay for ev yevea kau γενεᾳ-- R*. 
94,4 +7avra before ta mepata=N* 287. 
97,5 θεω for κυριῳ-Ξ 55. 
98, ὃ avrov for avrwy? = 143 280. 
IOI, 12 σκιαι for cc.a=N@ Τὶ 
104, 28 παρεπικρανεν for παρεπικραναν = N* 277. 
35 τῆς γῆς for ev τῇ γῃ -Ξ- ἰὰ 55. 
ΙΟ5,4 και before emoxabar= R 193 278. 
39 (εμιανθη) τ OV) ΞΞ R55 Euseb. 
106, 24 Tov (κυριου) = R*. 


THE TEXT PROBLEM 129 


107, 1 adAndoua for Sn Warpov τῳ Aaved = 174. 
108, 21 (σου 5) + Kupte = 260. 
23 ws for ave = 269. 
113, 11 +0 Kuptos before εἐποιησεν = 203 277 286. 
19 em avrov for ἐπι Kuptov=N 269. 
114, 2 επεκαλεσαμεν for επικαλεσομαι = δὰ" 276. 
7 η(ψυχη) = N8* R Sinvers, 
8 --καιΞ 223. 
[15,,3Ι —Tavtwy = N*. 
117, 21 (oor) +Kupre= R* 213. 
28 (σοι) + κυριε-- R*. 
118, 52 (wov)+Twv= 211. 
105 (σου) + κυριε = 156. 
111 εἰ ov for εἰσιν τε 55 277. 
142 λογος for vowos=N* 211 Cyril Alex. 
143 (pov) + ἐστιν = 67 142. 
120, 3 και ov for μηδε = 106 Greg. Nys. (Did.) 
128, 6 e€avOnoa for ἐεκσπασθηναι-- 111 190 271 (294). 
129, 7 Tov κυριου for τῳ Κυριῳ = 106 190**. 
134, 16 λαλουσιν for λαλησουσιν = N. 
136, 9 transpose τὰ νηπια σου και εδαφιει = 269. 
139, 11 (και) + ev πυρι τ-, 269 Massoretic. 


These examples must suffice to show the character of the 
unusual readings in A. An idea as to the relationship may be 
obtained by noting the number of agreements with individual Mss. 
Thus A agrees with B, without other support, fourteen times; 
with T, eighteen times; with N, ten times; with R, twelve times; 
with A, five times; with Ms 55, seven times; with Ms 269, seven 
times; with H, 184 and 185, three times each; with D and 142, 
twice each. 

The above enumeration is hardly fair to the relationship with 
the Psalters, very many of whose rare readings appear also in A; 
yet because of the number of the Psalters and the decided ten- 
dency of a few towards the same rare readings, one usually finds 
two or three Psalters agreeing even in those readings which seem 
most exceptional. If we count the agreements of A with the vary- 
ing members of this small group, including no readings supported 


130 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


by more than three or four mss, we find that it agrees with Ms 55 
thirty-five times, with ms 210, twenty-four times; with ms 269, 
sixteen times; with E, eighteen times; with D, seventeen times; 
with H, fifteen times; with ms 184, eight times; with ms 142, seven 
times. 

The tendency of A is decidedly towards the older Psalters, 
though it does not present as erratic a text as R or even T. So 
far as preserved it gives a very good picture of the early Christian 
Psalter, even its rare readings finding some support in the early 
Christian Fathers, as shown above. More careful study and bet- 
ter texts of the Fathers will undoubtedly add to these agreements. 


2. Tue Text ΡΕΟΒΙΕΜΊΙΝ A? 


The fragment A? also has a Psalter text in its few pages, 
though less interesting than the major portion of the ms. In the 
following comparisons 89 readings have been considered, all of 
some importance and supported by more than one ms. In this 
list A agrees with δὰ but twenty-four times; with B, thirty times; 
with A, thirty-seven times; with R, fifty times; with T, sixty-four 
times; with the majority of the later Psalters, fifty-two times. 
The closest relationship is thus with T, if we except Nc’, which 
agrees twenty-six out of twenty-nine times; plain errors of δ 
not found elsewhere, are omitted from the calculation. 

There are but two unsupported readings of any importance: 
πλαταις for επαυλεσιν᾽ (143, 14), ἐμακαρισεν for εἐμακαρισαν (143, 15). 

A? agrees with T alone four times: ματαιότητας for pataornta 
(143, 8); the others have been given above, p. 23; with N* alone 
once: gov for ov (145, 5); with B alone, once: -- τῳ before Aapuy- 
yee (149, 6); with Ms 206 once: εἐγνωσθὴ for ἐγνωσθὴης (143, 3); 
with Mss 269 and 273, once: ἀποστρέψει for εἐπιστρεψει (145, 4): 

Of Rahlfs’ characteristic readings but five occur in the portion 
covered by A’, 142, 5-151, 6. In all of these A* opposes the B 
text. 

1 πλατιαις in Nea RT. 








υη νι BY LNSIIY MALIN IIMS 
BIA IVS AG AMV I ACLs 
oe ass OY IN GEI NIN 4. OOM τ . 
sii Dd i a Asry PDS SES OL SL1 ΓΚ VAS ae, a 
Mle ON Sete dry VVOVL hye | 
Mee EY IIS AGI AGN ELSI a 
PNY NEON A, ΟΣ ἦν͵. : 
WO aha J Vala I WILE I, TLIN AN ἃ) re 
AIWVI AOE OX υνίσ,. a“ 
VEINGI ESTING OASSIIN ME 
Ss VASIVIVIEN 
me 









XI 92014 


b IIITXO - Il IITXO AITVSd ΟΥ̓ SW 





AMM SY . IN J 
IAF SAY IND IHV HIN 
PV “4, fs VINAN YY J YLIT 
LAIN Nel ob 'ATLINI GOA 
COs AV 11g 
“4.7. ΡΝ λέ “τς PIE df 
ΡΝ 
Taki VIGIL σύ γε“ AY 
a (ὦ re RCP S57 PO 











IV. THE REPRINT OF TEXT 


In the following pages the text is reprinted in accordance with 
the line division of the ms, including the indentation of the 
shorter lines used to complete the verses according to the original 
Hebrew system of division. For the sake of clearness ligatures, 
small letters, and superscribed letters at the ends of lines are not 
distinguished from the body of the text. The sole object of these 
devices was to save space and the system has been fully described 
in the introduction, pp. 112-114. 

In the case of abbreviations the words are printed in full but 
the omitted or curtailed letters are inclosed in parentheses, thus : 
κ(υριοὴς. 

The single stroke over vowels, though it differs much in 
shape, is regularly reproduced by a grave accent; the mark of 
dieresis reproduces the double stroke. The apostrophe is also 
given, wherever it occurs, but without regard to its varying forms. 

A dot below a letter indicates that it was not fully preserved 
in the ms, but could be read with practical certainty. 

All illegible letters and the parts of lines entirely lost by 
decay have been inclosed in square brackets. In these lacunae I 
have printed the Swete text, except where space demanded a 
variant. In case there was space which no known variant or 
plausible addition would fill, I have indicated, so far as possible, 
the number of letters demanded by the space. In the lacunae 
thus supplied I have omitted capitals, accents, and breathings, as 
in the ms, but have retained iota subscript for the sake of 
intelligibility. 

As a substitute for a collation I have given at the bottom of 
the pages all the variations of the Swete text from the Ms as 
printed. In this collation capitals and iota subscript are given, 
but accents and breathings are omitted. Statements in regard to 
erasures and corrections of A are given in the footnotes, but brack- 
eted to distinguish them from the Swete collation. The cus- 
tomary Latin abbreviations are used both in notes and collation. 


131 


132 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


Yet the reader is requested to note that 4 means “transpose so as 
to read.” διαψαλμα is to be added at the end of the verse, when 
the collation gives merely “add dcapadpa.” 

I have assumed that the small parchment fragment, which pre- 
cedes page 1 (Psalm 1) of the ms once formed a portion of the 
binding, since there seems to be an even number of leaves so 
as to make complete quires without it. Of the writing only the 
following letters could be read with any degree of certainty: 


I pu€opevo 

2... atovo.. 
3...«-μένου.. 
ia hae σον ταν 

πους: θεῖς κα: 
6... wot: 8 
TRO Eee 

8 . uKaN 
ON Bat ess 
KO eat ob D6 5-0-0.0 


p. 1 


[B] 5 


[Γ] : 


PSALMI 


[αλλ ἡ ws 0 Xvous ov εκριπτει ὁ αὐἸεμος 
[απο προσωπου τὴς γῖης. 
[δια τουτο οὐκ αναστησονται οι αἸἰσείβεις ev κρισει) 
[ουδε apaprwro. εν βουλῃ Sixatjov 
[ore ywwoKer Kupios odov δικαιων) 


[και οδος aveBwv απολειται) 


[wa τι εφρυαξαν εθνὴ καὶ] aor εμ[ελεὶ 
ἰτησαν κεναὶ) " 

[παρεστησαν οἱ βασιλεις] της γίης] 

[και οἱ ἀρχοντες συνηχθησαν εἶπι τὸ αὐτο] 


[κατα του κυριου και κατα τον χίριστο)υ alurou 


[κ]αὶ ἀγαλίλιασθε αὐτῳ εν τρομῳ] 

ἰδραξασθε παιδειας μὴ ποτε οργισθῃ κυριος] 
[και ἀαπολεισθε εξ οδου δικαιας] 

lorav εκκαυθῃ εν ταχει ο θυμος avrov] 


[μακαριοι παντες οἱ πεποιβθοτες ex auto] 


[ψαλμος] τω da(ver)d οἴποτε απεδιδρασκεν απο] 


[προσ]ωπου αβεσσαλωμ του viov auto} 


ἰκυριε τι] ἐπληϊθυνθησαν οἱ θλιβοντες pe | 


[πολλ]οι ἐπαίνιστανται ἐπ᾿ ene] 


[πολλ]οι λεγίουσιν TH ψυχῃ μου] 
133 


II 


διαψαλμα) 


ΠῚ 


134 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


2 3) 
5 [οργιζεσθε και μη αμαρταυν]εται IV 
[a λεγετε ev ταις καρδιαις v]pwr 
[emu ταις κοιταις ὑυμων καταν]οιγητ|ε] 
Ρ. 4 


[απ]ολείις παντας τους λαλουντας το ψευδος] V 
[αν]δρα aiplatrwv και δολιον βδελυσσεται κυριος] 
8. [eylo de εν [τῳ πληθει του ελεου σου εισ] 
εἐλευίσομαι εις τον οικον σου] 


[πρ]οσκ[υνησω προς ναον αγιον σου εν φοβῳ cov] 


12 [kau καυχήσονται επι σοι] παντ|ες] 
[ov ἀγαπωντες To ονομ͵]α σου 
13 [ore ov evdoyers δικαι]ον 


[κυριε ws οπλῳ evdokias εσ]τεφανωσας μας 


[5 x [εἰς το τέλος εν ὑμνοις ὑπερ] τῆς ογδοης ψαλμίος) τω Sa(ver)[d] VI 


2 [κυριε μὴ τῳ θυμῳ σου ελεγξῃς ple 
[μηδὲ TH οργῃ σου παιδευ]σίῃς με] 

3. [ἐλεησον pe κυριε οτι ασθεν]ης [uur] 
[aan pe οτι εταραχθηὴ τ]α οστα [pov] 

4 [και ἡ ψυχὴ pov erapayxOn] σφοδίρα) 
[και συ κυριε εως ποτε] 

5 [επιστρεψον κυριε ρυσαι την ψυχὴν [μου] 
[ἰσωσον με ενεκεν του ἔλεους σίου) 


6 [ore οὐκ ἐστιν ev τῷ θανα͵τω o μνίημονευων σου) 


11 αἰσχυνθείνιησαν σφοδρα δια ταχους] 
Zt ψαλμος τω δαί(υει)δ ov noev τῷ κυρίῳ ὑπερ των] VII 
= Aoywv χουσίει viov ιεμενει] 

2 κ(υρὴε o θ(εο)ὴς μου em [aor ἡλπισα σωσον με] 


ΙΝ 5 apapravere | ev καρδιᾳ pro εν ταῖς καρδιαις vpwv | κατανυγητε 


PSALMUS VII 135 


ek πάντων [των διωκοντων pel 
και ρυσΐαι μεὶ 
[un ποτὶ]ε αἱρπασῃ ws λεων τὴν ψυχὴν μου) 
[μ]ηὴ ovros [Avtpoupevov μηδὲ σωζοντος) 
[κυριε] 0 θ(εο)ς μου [εἰ ἐποιησα τουτοὶ) 
[ec] ἐστιν αδιίκια ev χερσιν μου] 
[εἰ αἸνταπεδωΐκα τοις ανταποδιδουσιν μοι κακαὶ 
[απ]οπεσυμι [apa απὸ των εχθρων μου) 
Kevos 


[κατ]αδιωξίαι apa ο εχθρος τὴν ψυχὴν) 


[rov σωζοντος τους] ευὐθις τὴ καρδια 
[ο θεος κριτὴς δικαιος και tloxupos και 
[μακροθυμος] vi 
[μη opynv ἐπαγων καθ εκ]αστην ἡμεραν 
leav μὴ επιστραφητε τὴν ρομφαιαὶν 
[avrov στιλβωσεῖι 
[το τοξον αὐτου ενετεινεν κα]ι ἡτοιμίασεν αὐτο] 
[και εν avTw ἡτοιμασεν σκευὴ Bavalrov] 
[ra Bern αὐτου τοις καιομευ]οις εξειί[ργασατο) 
[Sov ὠδινησεν ανομι]αν ji 
[ovvekaBev πονον και ejrexev αδικ[ιαν] 
[λακκον wpvéev και ανεΐσκαψεν αυϊτον 
και ἐνπεσειται εἰς βοθρον] ον εἰργίασατο) 


[ἐπιστρεψει 0 πονὸος αὐτου es κείφαλην αυτου] 


ἰσ]εληνίην καὶ ἀστερας a ov εθεμελιωσας] VIII 
τι ἐστιν [avOpwros οτι μιμνησκῃ avrov| 

Ἢ wos av[Apwrov ort επισκεπτῃ αὐτου] 

Ἠλαττωσαϊς avrov βραχυ τι παρ αγγελους) 

δοξη Kale τιμῃ ἐστεφανωσας αντον] 


και [κατεστησας avrov em τα εργα χειρων cov] 


VIL 6 ἀποπεσοιμι | 11 εὐθεις 


136 


10 


Io 


II 


LO 
18 


20 


21 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


mavta υἱπεταζας ὑποκατω τῶν ποδων αὐτου] 

προβατα [kar Boas πασας] 

[εἰτι δε Kale τα κτηνὴ του πεδιου] 

[τ]ὰ meTO. [του ovpavov και τους ιχθυας] 
τῆς θα[λασσης] 

[τ]ὰ διαπορείνομενα τριβους θαλασσωνῚ 

ἰκυριε] ο K(upto)s npoly ὡς θαυμαστοῦ) 


To οὐομα σου εν πασῃ Tn yy] 


[και ο κυριος evs τον] αιωνα μίενει] 
[ἡητοιμασεν εν κρισει τον θρονον αἸυτου 
[και αὐτος κρινει THY οικουμενὴν εν δ]ικαιοσυνὴ 
[ἰκρινει λαους εν εὐυθυτητι] 
[και ἐγένετο κυριος καταφυγὴ τῳ πενήτι] 
[Bonfos εν evkarprars εν] θλιψει 
[και ελπισατωσαν επι σε οι γιϊνωσκον 

[τες TO ονομα σου] 
[ore οὐκ ενκατελιπες τοὺς εκ]ζητουντας σε κίυρι)ε 
[ψαλατε τῳ κυριῳ τῳ κατοικουντι] εν σειων 
[αναγγειλατε εν τοις εθνεσιν] τα επι 


[τηδευματα avrov| 


mavta τα εθἤνη τα επιλανθανομενα του θεου] 
ott οὐκ εἰς τίελος επιλησθησεται) 

ο πτωχΐος] 
ἡ ὑπομον[η των πενήτων οὐκ απο] 

λιται εἰἰς τον αιωνα] 
αναστηθ]ι κυριε μὴ κραταιουσθω ανθρωπος]) 
κριθητωΐσαν evn ενωπιον σου] 


καταστηϊσον κυριε νομοθετὴν ex avrous| 


γνωτωσΐαν εθνὴ οτι οἱ ἀανθρωποι εισιν διαψαλμα]) 


VIII 9 πετεινὰ 
IX 12 σιων | 19 αποπολειται 


ΙΧ 


22 


23 


29 


31 


32 


33 


p. 12 


PSALMUS IX 


wa τι K(upije αἰφεστηκας μακροθεν) 
νπερορίᾳς εν" εὐκαιριαις εν θλιψει] 
ev τω υπεϊρηφανευεσθαι τὸν ασεβη) 
ἐνπυρ[ιζεται ὁ πτωχος] 
συνλαμίβανονται εν διαβουλιοις] 
as δ[ιαλογιζονται) 


[ο]τι ἐπαιζνειται ο ἀμαρτωλος εν ταις] 


[ἐπιθυμίαις της ψυχὴς avrov] 


[ενκαθηται ενεδρᾳ] μετα πλουϊσιων) 
[εν ἀποκρυφοις απ]οκτιναι ab wor] 
[oc οφθαλμοι avrov| es τον πενηΐτα] 
[αποβλεπουσιν] 
levedpever ev αποκρ͵]υφοις ws λεων ε(ν) 
[tn μανδρᾳ αντου] 
[ἐνεδρευει tov αρπασαι] πτωχον 
Ιαρπασαι πτωχὸν εν τῳ] ελκυσαι αυτο(ν) 
lev ty παγιδι αὐτου ταπε͵ινωσι αυτο(ν) 
[κυψει και πεσειται εν τῳ] αυτον κατα 
ἰκυριευσαι των πενήτων . 
[εἰπεν yap εν τῇ καρδιᾳ avroly επιλελησται o θ(εο)ς 
[απεστρεψεν τὸ προσωπῖον αὐτου του 
[μη βλεπειν εἰς τελος] 
[αναστηθι κυριε ο θεος υψϊωθητω ὴ χιρ σου 
[un erably των πενηΐτων σου εἰς τελος 
ἰενεκεν τινος παρωξυνεὶν ὃ ασεβὴς τοῖν θεονὶ) 
leurey yap ev καρδιᾳ αὐτου olux ex’ ζητίησει] 


[βλέπεις οτι ov πον]ον Kat [θυμον κατανοησεις) 


[εἰσηϊκουσεν κ[υριος] 


[τὴν] ετοιμασιίαν τὴς καρδιας αὐτων] 


137 


29 axoxrewat | 80 aroxpydw | 31 ταπεινωσει | 38 χεὶρ | om σου εἰς τέλος | 84 ov 
ζητησει pro οὐκ εἐκζητησει 


Ρ. 


138 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


προσεσχεῖν TO ους σου) 


39 κριναι ορφανΐῳ και ταπεινῳ] 


12 


wa μὴ προσ[ίθῃ ετι μεγαλαυχειν] 
αν(θρωπ)ος επι της γης] 


εἰς To τελοῖς τῳ Saved ψαλμος] Χ 


Em τω κ(υρι)ω πίεποιθα πως ερειτε Ty ψυχῃ μου] 
μετανασίτευου em. Ta ορὴ ὡς στρουθιον) 
οτι ιδου ou [αμαρτωλοι ενετειναν τοζξον] 
ἡτοιμασαῖν Bern εἰς φαρετραν] 
του κατατίοξευσαι ἐν σκοτομηνῃ] 
τους εὐἴθεις τῇ καρδιᾳ] 
οτι ἃ σοι κατίηρτισω καθειλον] 
ο δε δικαιὸϊς τι ἐποιησεν] 
κ(υριοὴς ev vaw [αγιῳ αυτου] 
κ(υριοὴς ἐν ο(υ)ρ(αν)ω [o θρονος avrov] 


ole οφθαϊλμοι αὐτου εἰς τον πενητα αποβλεπουσιν 
ae) . fe μ) 


[Tous εὐποντας τὴν γλωσσ͵]αν μων μεγαλυΪνουμεν)] ΧΙ 
[ra χειλη μων παρ ἡμῶν εσΊτιν τις nae) 
[kupios εστιν] 
[απο της ταλαιπωριας των πτ͵ωχων 
[και ἀπὸ του στεναγμου των π]ενητων 
νυν αναστησομαι λεγει] κ(υριοὴς 
[θησομαι ev σωτήριᾳ παρησιϊασομαι εν avTw 
[τα λογια κυριου λογια αγνα] 
[αργυριον πεπυρωμενον δοΪκιμον τὴ yn 
[κεκαθαρισμενον επταπ͵]λασιως 
[ov κυριε φυλαξεις nuas και δια]τηρησις μας 
[απο της γενεας ταυτὴς Klar εἰς τον αἰωνα 
[κυκλῳ ov ἀσεβεις περιπ]ατουσειν 
κατα τὸ ὑψος σου επολυϊωρησας 


Χ 3 om σοι 
ΧΙ 7 δοκιμιον | 8 διατηρήσεις 9 περιπατουσιν 


PSALMUS XII 139 


[ποτ]ε vrvalaw es θανατον] XII 
[un mlore ern [o εχθρος pov ἰισχυσα προς avrov 
οἱ θλιβοντες [με αγαλλιασονται] 
eav σαλευθω) 
eyw Se em τω [ελεει σου ἠλπισα) 
αγαλλιασεταίι ἡ καρδια μου ev τῷ σωτηριῳ σου] 
ἀσω Tw κί(υρι)ω τίῳ ευεργετησαντι μεὶ 


και ψαλω τω οἰνοματι κυριου του υψιστου] 


εἰς τὸ τέλος ψαλμος τῳ Saved] XIII 


Eurev αφρων εἶν Kapdia αὐτου οὐκ ἐστιν θεος] 
διεφθαρηίσαν και εβδελυχθησαν εν] 
επιτη[δευμασιν) 
οὐκ ἐστιν ἱποιων χρηστοτητα οὐκ εσὶ 
τιν εωἰς ενος] 
κ(υριοὴς εκ Tov olvpavov διεκυψεν em τους νἱους των ανθρωπων) 
του wow εἰ εἶστιν συνιων ἢ εκζητων τον θεον] 
παντες εξίεκλιναν apa ηχρεωθησαν) 
οὐκ ἐστιν [ποιων χρηστοτητα ov| 
κ ἐστιν [ews ενος] 
ταφος ανΐεῳγμενος ο λαρυγξ αυτων] 
[τα]ις γλωίσσαις avtwv εδολιουσαν) 


[συντριμμα και ταλαιπωρια εν ταις οδο͵ις αὐτω(ν) 
[και οδον εἰρηνὴς οὐκ εἐγνωσαὶν 
[ουκ ἐστιν φοβος θεου απεναντι των οφθαϊλμω(ν) αυτω(ν) 
[ουχι γνωσονται παντες οἱ ἐργαζομενοι j 
[την αδικιαν) 
ἴοι κατεσθοντες τοῖν Aaoly μου Blpwar [αρ͵]του 
[τον κυριον οὐκ ἐπεκαἸλεσαντίο] 


[exer ἐδειλίασαν φοϊβω ov οὐκ nv φοβος 


XIII 1 διεφθειραν pro διεφθαρησαν | 2 dav 4 βρωσει 


140 


[14] 


Ρ. 16 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[ore 0 eos ev yevea διϊκαιων 

[BovAnv πτωχου KalrnoxuvaTaL 

[ore Kupios ελπις αὐτου] εστιν 

[τις δωσει εκ σιων τ]ο σωτήριον τω ι(σρα)ὴλ 

[ev τῷ επιστρεψαι κυρια]ν THY αιχμαλω 
ἰσιαν του λαου αυτου] 


[αγαλλιασεται ιακωβ και] ευὐφρανθησεται ι(σρα)ὴλ 


[ψαλμος τῳ δαυειδ] 


[κυριε τις παροικησει εν τῳ σ͵κηνωματι σου 
[kau τις κατασκηνωσεῖι εν τω ορι TH ἀγιω σου 
ἱπορευομενος apwpols και εργαζομε 
[νος δικαιοσυνην] 
[Aakwv αληθειαν εν καρδ]ια αὐτου 
[os οὐκ εδολωσεν εν γλ]ωσση αὐτου 
[ovde ἐποιησεν τῳ π͵]λησιον αὐτου Kako(v) 
[και ονειδισμον οὐκ ελα]βεν em Tous 
[ἐεγγιστα αυτου] 
[εἐξουδενωται ενωπιον] αὐτου πας 


[ἰπονηρευομενος] 


[era] τω [κυριῳ κυριος μου eu συ] 

[ore] τωΐν αγ]αθων [μου ov χριαν εχει-ς] 

τοις αγιοις τοις εἶν TH yn αυτου] 
εθαυμαστωϊσεν) 

ott πανταὰ Ta θεϊληματα αὐτου ev avro.s| 

ἐπληθυνθησαν [αι ασθενειαι avtwr] 

μετα Tavta etlayuvar] 

ov μὴ owalyayo Tas συναγωγας] 


αὐτῶν [εξ αιματων] 


XIV 


XV 


5 δικαίᾳ pro δικαίων | 6 κατῃσχυνατε | 7 του Ἰσραηλ | ἀγαλλιασθω pro ἀγαλλιασεται 
εὐφρανθητω pro ευφρανθησεται 


XIV 1 opa| 4 om zas 
DWE 2 OEN Gal ROY 6 ob Ooo exets | 3 om ort 


Ρ' 17 


LIS] 


PSALMUS XV 141 


ουδὲ μη μν[ησθω των ονοματων) 

αὐυτων [δια χειλεων μου] 
κ(υριοὴς μερις τίης κληρονομίας μου και] 

του ποτίηριου μου) 
σοι εἰ ὁ ᾿αποκ[αθιστων τὴν κληρονομιαν μου εμοι] 
σχοινια επεΐπεσαν μοι εν τοις κρατιστοις] 
και yap ἢ 'κληρίονομια μου κρατιστὴ μοι εστινὶ] 
εὐλογήσω τίον κυριον τον συνετισαντα μεὶ 
ert δὲ και εἶως νυκτὸς επαιδευσαν] 

με ov νε[φροι pov} 
προορωμη[ν τον κυριον ενωπιον μου δια παντος) 
οτι εκ δεξιίων μου ἐστιν wa μὴ σαλευθὼω) 


[δια tlovro ηυϊφρανθη ἡ καρδια μου) 


[και ηγαλλιασατο ἢ γλωσσα μου] 

[ere Se και ἡ σαρξ μου κατασκηνωσεῖι 

[ἐπ ελπιδι ἡ σαρξ μου κατασκηΐνωσι 

ore οὐκ ενκαταλειψεις τὴ]ν : 
[ψυχὴν μου εἰς αδὴην ovde δω͵ΐσεις 
[τον οσιον σου Sew διαφθορα)]ν 

[ἐεγνωρισας μοι odous Cans] ᾿ 

[πληρώσεις με ευὐφροσυνὴς] μετα του 
[προσώπου cov} ae dena 


[τερπνοτητες ev Ty] δεξια σου εἰς TEAOS 


[προσευχὴ του] δα(υει)δ XVI 


[εἰσακουσοὸν κυριε της δικαιοσυνὴς μου 
Ιπροσχες Tn δεησει! μου 
[ἐενωτισαι τὴν προσευχὴν μου οὐκ 

[ev χείλεσιν δολ]ᾶιοις 
[εκ προσωπου σου] το κριμα μου εξελθοι 
[or οφθαλμοι μου ιδείτωσαν εὐθυτητας 


δ add » ante pepts | συ pro co | 9 om ἡ σαρξ μου κατασκηνωσιϑξ 
XVI 1 τῆς προσευχὴς 


142 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[eSoxysacas τὴν Kalpo.ay μου emer 
[κεψω νυκτος] 
[ἐπυρωσας με και ovly εὑρεθὴη εν εμοι αδικια 
[οσπως αν μὴ λαλησῃ T]o στομα μου 
[τα epya των ανθρωπων] 
[δια τους λογους των χεΪιλαιων σου 
[eyo εφυλαξα οδο]υς σκληρας 
[καταρτισαι Ta διαβηϊματα μου εν ταις 
[Ιτριβοις σου] ᾿ 
[wa pn σαλευθῃ tla διαβηματα μου 
[eyo εκεκραξα ort επηκ)ουσας μου ο θίεο)ς 
ἰκλινον To ovs σου Emote και εισακου 


[cov των ρηματων μου 


και [θαυμαστωσον τα een σου ο σωζων] 
᾿τίους ελπιζοντας emu σε] 
εκ [των ανθεστηκοτων ty δεξιᾳ σου] 
φ[υλαξον pe ὡς κοραν οφθαλμου)] 
[εν σκεπῃ των πτερυγων σου σκεπασεις με] 
[απο προσώπου ασεβων των] 
[ταλαιπωρησαντων μεὶ 
οἱ εκθίροι μου τὴν ψυχὴν μου περιεσχον] 
To στεὰρ αὐτίων συνεκλεισαν)] 
το στομα αὐτῶν [ελαλησεν υπερηφανιαν) 
exBaddovtes με ἰνυνι περιεκὺυ] 
κλωσαν με 
τους οφθαλμους [αὐτων εθεντο εκκλιναι εν τῇ yy] 
ὕπελαβον pe ωὠἰσει λεων ετοιμος] 
εἰς θηραν 
και woe σκυμνίος οἰκων εν αποκρυφοις] 
αναστηθι κ(υρι)ε πίροφθασον αντους και] 
υποσκελισίον αντους] 


ρυσαι τὴν ψυχίην μου amo ασεβους]) 


4 χειλεων | 7 om καὶ | 9 εχθροι 


14 


PSALMUS XVI 143 


ρομφαιαν σου απίο εχθρων τῆς χειρὸς σου) 
κίυρι)ε απὸ ολιγων [απο γης) 
διαμερισον [αὐτοὺς εν Ty ζωῃ αυτωνὶ) 
και των κεκίρυμμενων σου επλησὶ) 

θη ἡ yaorn|p avrwr| 
εχορτασθησαῖν νειων Kat αφηκαν ταὶ 

καταλοιπία τοις νηπιοις avTwr| 
eyw δε εν δι[καιοσυνῃ οφθησομαι) 

τω προσίωπῳ cov] 
χορτασθησίομαι ev τῳ οφθηναι) 

τὴν δοξίαν σου) 

XVII 

[εις τὸ τέλος Tw παιδὶ κυριου Tw Saved a ἐλαλησεν τῳ κυριῳὶ 


[Tous Aoyous της wdns ταυτὴς EV ἡμέρᾳ ἢ ερυσατο avTOV κύριος εκὶ 


[χειρος παντων των exOpwv αὐτου και εκ χείρος σαουλ και εἰπενὶ 


[αγαπησω σε κυριε ἰισχὺυς μου] 
[kuptos στερεωμα μου και καταφυγὴ μου και] ρυσίτηϊς μου 
[o θεος μου βοηθος] και ελπιω εἶπ αυτον] 
[υπερασπιστὴς μου και κερ͵ας σωτηριας 
[αντιλημπτίωρ μου vids 
[awwv επικαλεσοὶμαι Tov κ(υριοὴν και εκ᾽ 
[των εχθρων] μου σωθησομαι 
[περιεσχον με ωἸδιναις θανατου 
[και χειμαρροι avoluras εξεταραξαν pe 
[wdwes ᾳδου περ]ιεκυκλωσαν με 
[προεφθασαν με π]αγιδὲς θανατου 
[και ev τῳ θλιβεσθ]αι με ἐπεκαλεσαμὴν το(ν) κ(υριοὴν 
[και mpos τον θεὸν plov εκεκραξα 
[ηκουσεν ex] vaov ἀγιου αὐτου φωνὴς pov 
[και ἢ κραυγὴ μου ενωπιον αὐτου εἰσ 
[εἐλευσεται εἰς tla @Ta αὐτου 
[και ἐεσαλευθὴ και εἼντρομος ἐγενηθὴη ὴ yn 


14 ἀπολνυὼν pro απὸ ολιγὼν 


XVII 4 om τὸν | 5 ὠδινες 


144 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[και τα θεμελια τω]ν οραιων εταραχθησα(ν) 
[και ἐεσαλευθησαν) οτι ὠργισθὴ avrois ο θί(εο)ς 
[aveBn καπνος εν ορ]γὴ αὐτου" 

[και πυρ εναντιον] αὐτου καταφλεχθησετί(αι) 
[ανθρακες ανηφθησαν)] απ αὐτου 

[και εκλινεν ουρανον και] κατεβὴ 

[καὶ yvohos ὑπο τοὺς π͵οδας αὐτου 

[και ἐπεβὴ επι χερουβεὶιν και εἐπετασθη 
[ἐπετασθη emi πτερυγω]ν ανεμων 


[και εθετο σκοτος αποκρυϊφην avrolv] 


[κυκλῳ αὐτου ἡ σκηνη αυτου] 

ἰσκοτινον vdwp εν νεφελαις ἀαερων] 

[απο της τηλαυγησεως ενωπιον αυτου] 
[av νεφελαι διηλθον) 

[χαλα]ζα και [ανθρακες πυρος] 

[και] εβροντίησεν εξ ουρανου κυριος] 

και 0 ὕψι[στος εδωκεν φωνὴν avrov} 

εξαπεστιλεν [βελη και εσκορπισεν αυτους] 

και αστραπας ἐπλη[θυνεν και συνετα] 
ραξεν αυτους ᾿ 

και ὠφθησαν at πἴηγαι των υδατων] 

και ανεκαλυφθὴη [τα θεμελια της οικουμενης] 

απο επιτιμησεως σου Κυριεὶ 

απο ἐνπνευσεωΐς πνευματος οργὴς σου] 

εξαπεστιλεν ef [upous και ehaBev pe] 

προσελαβετο pe [εξ υδατων πολλων] 

ρύσεται με €& εκίθρων μου δυνατων) 

και εκ᾿ των μισουΐϊντων με οτι εστεΪ 
ρεῶθησαν ὑπίερ εμεὶ] 

προεφθασαν με [ev ἡμερᾳ κακώσεως μου] 


και eyevero κ(υριοὴς [αντιστηριγμα μου] 


8 opewy | 9 κατεφλογισεν pro καταφλεχθησεται | 16 add και ante εξαπεστειλεν | 
17 εξαπεστειλεν | προσελαβε pro προσελαβετο pe | 18 εχθρων 


2: 


22 


24 


25 


27 


28 


29 


30 


PSALMUS XVII 145 


και e&nyayev [με εἰς πλατυσμον ρυσεται με οτι ἡθελησεν μεὶ 
ρύσεται με εξ [εχθρων pov δυνατων και εκ τῶν μισουντων μεὶ 
και ανταποδωΐσει μοι κυριος κατα την δικαι) 

ὃσυνὴν μίου] 
και κατα τὴν [καθαριοτητα των χειρων] 

μου αντα[ποδωσει μοι) 
οτι εφυλαξία τας οδους κυριου) 
και οὐκ ἡσείβησα ἀπὸ του θεου μου) 


[ο]τι παντα [τα κριματα αὐτου ενωπιον μου] 


[και τα δικαιωματα αὐτου οὐκ απεστησαν απ εμου] 
[και ἐσομαι apwpos μετ αυτου] 
[και φυλαξομαι ἀπὸ τὴς ανομιας pov} 
[και ανταποδωσει μοι κυριος κατα] 
[την δικαιοσυνὴν μου] 
[και κατα τὴν καθαριοτητα] των χειρίων μο]υ" 
[ενωπιον των οἰφθαλμων avrov 
[μετὰ οσιον οσιωθησ]η 
[και μετα ανδρος αθῳ]ου αθωος eon 
[και μετα εκλεκτου] ἐκλεκτὸς eon 
[και μετα στρεβλου] διαστρεψεις" 
lor. ov λαον ταπεινΐον Tames 
[και οφθαλμοὺυς υὑπεϊρηφανων ταπινωσεις" 
lore ov φωτιεις Auy]vov μου κίυρι)ε 
[o θεος μου φωτιεις το) σκοτος μου 
lore εν σοι ρυσθησοὶμαι απὸ πιρατηριου 
[και ev τῳ] θ(ε)ω μου υπερβησομαι τιχος" 
[ο θεος μου αμωμ]ος 7 οδος αὐτου 
[τα λογια κυριου πεϊπυρωμενα 
[υπερασπιστὴης elorw παντων των 
[ελπιζοντων ἐπ᾿ αἴυτον 
[ore τις θεος πλὴν του κ](υριο)υ 


[και τις θεος πλὴν του θεου] ἡμων 


20-21 fortasse pleraque verba om | 28 rarevoxras | 30 πειρατηρίου | τεῖχος 


146 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


33 [o θεος o περιζωννυων ple δυναμιν 
[και εθετο apwpov τὴ]ν odov μου 
34 [ο καταρτιζομενος τουὶς ποδας μου woe ελαφου 
[και emu Ta vida ιστω]ν με 
35 [διδασκων χειρας μου εἰς] πολεμον 
[και εθου τοξον χαλκουν το]υς βραχιονας μου 
36 [και εδωκας μοι ὑπερασπισὶμον σωτηριας μου 
Ῥ- 22 
και [ἡ δεξια σου avtehaBero pov] 
και [ἡ παιδια σου ανωρθωσεν με εἰς τελος] 
και [n παιδια σου αὐτὴ pe διδαξει] 
37 εἴπλατυνας τα διαβηματα μου vToKaTw μου] 
[και οἱυκ ηἰσθενησαν τα ιχνὴ μου] 
38 [κα]ταδιωξω τους εχθρους μου και] 
καταλημψίομαι αυτους] 
και οὐκ αποστρ[αφησομαι ews αν εκλιπωσιν) 
39 €K θλιψω αὐτουΐς και ov py δυνωνται στηναι) 
πεέσουνται ὑπο τους ποδας μου] 
4o και περιεζωσας με [δυναμιν εἰς πολεμον] 
συνεποδισας παϊΐντας τους επανισ]) 
Tapevous em εἶμε ὑποκατω μου] 
41 και τους eK Opolus μου εδωκας μοι νωτον] 
καὶ τοὺς μισουνΐτας με εξωλεθρευσας] 
42 εκεκραξαν και ουκ nly ο calor] 
προς κ(υριοὴν και οὐκ eon|kovoey autor] 
43 Kat λεπτυνω αὑὐτουΐς ws χνουν καὶ 


τα προσωπον ανΪεμου] 
ws πῆλον πλατιων Ϊλεανω αυτους] 


44 ρυσαι με εξ αντιλογιζων λαου] 
καταστησις με εἰς κ[εφαλην εθνων] 
λαος ον οὐκ εγνων [εδουλευσεν μοι] 

45. εἰς ἀκοὴν ὠτιου [υπηκουσεν μοι) 


ὕϊοι αλ᾽λοτριοι εψίευσαντο μοι] 


34 ws pro woe | 40 επανιστανομενους | 41 εχθρους | 43 πλατειων | 44 καταστήσεις 


46 


47 


49 


5° 


5! 


[un] 


PSALMUS XVII 147 


ὑΐοι αλ᾽λοτριζοι ἐεπαλαιωθησανὶ) 

και εχωλαναϊν απὸ των τριβων αυτων] 

ζη κί(υριοὴς και εἰυλογητος o θεὸς μου] 

και ὑψωθηίτω ο θεος της σωτηριας pov} 
ο θ(εοὴς ὃ διδοίυς εἐκδικησεις ἐμοι] 


[και υποταξας λαους υπ εμεὶ 

[o ρυστης μου εξ εχθρων opyAwr] 

[απο των ἐπανιστανομένων ἐπ ene υψίωσις με 

[απο ανδρος αδικου ρυσῃ μεὶ 

[δια rovro εξομολογησοὶμαι σοι εν εθνεσι(ν) κίυρι)ε 
[και Tw ονοματι σου] ψαλω 

[μεγαλυνων τας σ]ωτηριας του βασιλεως αντου 

[ka ποιων ελεῖος τω χίριστ)ω αὐτου 


[τῳ Saved και τῳ] σπερματι αὐτου ews αιωνος 


[εἰς τὸ τέλος τῳ δ]α(υει)ὴδ ψαλμος XVIII 


[or ουρανοι διηγουνΐται δοξαν θ(εοὴν 
[ποιησιν Se χειρων αὐτου avay γελλι To στερεωμα 
ἴημερα TH NHEpa] ερευγεται ρημα 
[και νυξ νυκτι αἰναγγελ᾽λι γνωσιν 
ἰουκ εἰσιν λαλι]αι ovde λογοι wy οὐχι 
[ακονονται] αι dwvat αὐτων 
[εἰς πασαν τὴ]ν γὴν εξηλθεν ὁ φθογγος αυτω(ν) 
[και εἰς τα πεῖρατα τὴς οικουμενὴς 
[τα ρηματαὶ) 'αυτων 
[ev τῳ nw] εθετο τὸ σκηνωμα αὐτου 
[και avro]s ὡς νυμφιος εκπορευὸμε 
[vos εκ 'παστΊου αυτου 
[αγαλλιασεται) ὡς γιγας δραμιν ὃδον αὐτου 
[απ ακρου του ουραν]ου ἢ εξοδος αὐτου 
[και TO καταντημαὶ] αὐτου εως ακρου Tov ο(υ)ρίαν)ον 


49 woces 
XVIII 1 tr Ψαλμὸς τῳ Aaved | 2 ἀναγγελλει | 3 ἀναγγελλει | 6 δραμειν 


148 


Pp. 24 
Io 
Il 
12 
13 
14 
15 
1Θ 1 
2 
3 
4 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[kat οὐκ ἐστιν os αποΪκρυβησεται τὴν 

[θερμὴν avrov| 
[ο νομος του κυριου apwpos επιϊστρεφων ψυχας 
[n μαρτυρια κυριου πιστὴ σοφ]ιζουσα νηπια 


[τα δικαιωματα κυριου ευθεια] ευφραινοντα καρδιαν] 


Ἢ εἰντολὴ κυριου τηλαυγὴς φωτιζουσα οφθαλμους] 
ο φίοβος κυριου ayvos διαμενων εἰς αἰωνα atwvos] 
τα [kpysata κυριου αληθινα δεδικαιω) 
[pea ἐπι TO avTo| 
ἐπιθυμητα [ὑπερ χρυσιον και λιθον τιμιον πολυν] 
και γλυκυτείρα ὑπερ μελι και κηριου) 
και γαρ ὸ δουλοῖς σου φυλασσει αυτα] 
εν τω dvNacow av[ta ανταποδοσις πολλή] 
παραπτωματα τις [ounce] 
απὸ των κρυφιων plov καθαρισον pe] 
Kal απὸ ad’ λοτριὼν [φεισαι του δουλου σου) 
εαν μὴ μου κατακἸ]υριευσουσιν ToTe| 
αμωμος ἐσομαι] 
και καθαρισθησίομαι απο ἀμαρτιας μεγαλὴης] 
και ἐσονται εἰς εὐδοκιαν τα λογια) 
Tov στοματος μου] 
και 7 μελετη τῆς κίαρδιας μου ever] 
ov σου δια πανος] 


K(upt)e βοὴθε μου και [λυτρωτα pov] 


εἰς τὸ τέλος ψαλίμος τῳ δαυειδ) 


ἕπακουσαι σου κ(υριοὴς [εν ἡμερᾳ θλιψεως] 
ὑπερασπισαι σου τίο ovopa tov θεου taxw/3} 
omen σοι β[οηθειαν εξ αγιου) 

και ex σειων evrNegorre σου] 

μνησθιη κ(υριοὴς πίασης θυσιας σου) 

και TO ὁλοίκαντωμα σου πιανατω διαψαλμα] 


12 φυλασσειν | 13 εκ pro απὸ 
XIX 3 εξαποστειλαι | Σιων | 4 μνησθειὴ | om Κυριος 


XIX 


[K] 


PSALMUS XIX 149 


δωὴ σοι κίατα τὴν καρδιαν σου] 
και πασαν την βουλην σου πληρωσαι] 
aya λιασίωμεθα ev τῳ σωτηριῳ σου] 


κ(αι) εν ονΐοματι θεου ἡμων μεγαλυνθησομεθα) 


[πληρωσαι κυριος παντα τα αιτηματαὶ cov" 

[νυν ἐγνων οτι ἐσωσεν κυριος Tov χ]ίριστο)ν αὐτου 

[ἐπακουσεται αὐτου εξ ovpavov αἸγιου αὐτου 

lev δυναστειαις ἡ σωτήρια τηΪὶς δεξιας αὐτου 

[ουτοι εν appacw και ουτΊοι εν ἱπποις 

[ἡμεις δὲ εν ονοματι κυριου) θ(εο)υ ἡμων 
[μεγαλυνθησομεβα]) 

[avro. συνεποδισίθησαν και ἐπεσαν 

[ἡμεῖς δε ἀανεστη]μεν και ανορθωθημείν) 

ἰκυριε σωσον tov β]ασιλεα και επακουσοίν) 


[ημων εν ἢ αἷν ἡμερα επικαλεσομεῆα σε 


[εἰς To τέλος War]uos τω da(ver)d ΧΧ 


[kupte εν Ty δυνάμει] σου ευφρανθησεται 
[ο βασιλευς]) ᾿ 

και ἐπι τῷ σωτ]ηριω σον αγαλ᾽λιασεται σφοδρα 

[mv επιθυμιαν της καρδιας αὐτου 
[eSwxas avt|w 

[και τὴν θελησὴν των χιλαιων αὐτου 
[ovk ἐστερίησας avrov 

[ore προεφθασας) avrov ev evroye 
[ats χρηστοτηΐτος 

[εἐθηκας ἐπι τὴν klehadnv αὐτου 

[ἰστεφανον εκ λιθἼου τιμιου 

[ζωὴν ῃτήησατο σε κἾαι εδωκας αὐτω 

[μακροτητα ἡμερωνὶ) εἰς αἰῶνα aiwvos 


[μεγαλὴ ἢ δοξα αὐτου εν τω σωτήριω σου 


9 ανωρθωθημεν | 10 add σου post βασιλεα | επικαλεσωμεθα 
XX 8 ψυχὴς pro καρδίας | δεησιν pro θελησιν | χειλεων | add διάψαλμα 


150 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[δοξαν και μεγαλοπρεπε͵ιαν επιθη 
[σεις ex αυτον] 
7 [ote δωσεις αὐτῳ ευλογιαν] εἰς αἰῶνα aiwvos 


l[euppavers αυτον εν χαρᾳ μ]ετα του προσώπου σου 


8 ott [o βασιλεὺς ελπιζει επι κυριον] 
και εἶν τῳ ελεει του ὑψιστου ov py σαλευθῃ] 
9 εὑυρεθ]ειη ἡ χειρ σου πασιν τοις εχθροις σου] 
ἢ δεξια σου [ευροι παντας τους] 
μισουνΐτας σεὶ 
10 θησις αὐτοὺς οἷς κλιβανον πυρος] 
εἰς καιρον του πίροσωπου σου] 
κ(υρι)ε εν opyn σου συϊνταραξεις αυτους] 
και καταφαγεται αὐυΪτους πυρὶ] 
11 τὸν καρπὸν αὐτῶν [ato yns απολεις] 
και TO σπερμα αὐτίων απο νἱιων ανθρωπων] 
12 οτι εἐκλιναν εἰς σε [kaka] 
διελογισαντο βουΐλην ἣν ov py δυνων) 
ται στηναι" 
13. οτι θησις avtous ἰνωτον] 
εν τοις περιλοιποιΐς σου ετοιμα] 
σις τὸ προσωπον ἰαυτων] 
14 ὑψωθητι κί(υρι)ε εν τη δίυναμει σου] 


ασωμεν καὶ ψαλωμεν τας δυναστειας σου] 


KA 1 εἰς TO τελὸς ὑπεὶρ της αντιλημψεως] ΧΧΙ 
της αἰωθινης ψαΐλμος τῳ δαυειδὶ) 


2 Ὁ θίεο)ὴς ο θ(εο)ὴς μου προσχες [mor wa τι ey] 
κατελιπες με Le 
μακραν απο τῆς ἰσωτηριας μου οἱ] 
λογοι των [παραπτωματων μου] 
3. 0 Oeo)s μου κεἰκραξομαι ἡμερας προς] 
σε και [ovk εισακουσῃ)] 


10 θησεις | 12 στησαι pro στηναι 18 θησεις | ετοιμασεις | 14 ασομεν | ψαλουμεν 
XXI 1 εωθινης 


PSALMUS XXI [51 


και νυκτίος και οὐκ εἰς ανοιαν ἐμοι] 
4 σοι δε εν αἰγιοις κατοικεις o erat] 


vos Uapa)nd 


5 [ἐπὶ σοι ηλπισαν οἱ πάτερες ἡμίων 
[ηλπισαν και ερυσω αυτους] ᾿ 
6 [προς σε εκεκραξαν και ἐσωθησαν]) 
[ἐπι σοι ηλπισαν και ov] κατησχυνθησαί ν) 
 [ἐγω Se εἰμι σκωληξ και ο]υκ αν(θρωπὴος 
[overdos ανθρωπου Kat εξου]δενωμα λαου 
8 [παντες οἱ θεωρουΪντες pe εξεμν 
ἰκτηρισαν ple 
[ἐλάλησαν εν χειλεσιν εκινησαν κεφαληίν) 
9 [ηλπισεν em κυριον] ρυσασθω avrov 
[ἰσωσατω αυτον] ott θελι avrov 
10 [ore ov εἰ ο ἐκσπα͵]σας pe ex’ γαστρος 
[η «Ams μου απο] μαστων τὴς p(nT)plo)s μου 
ur [ἐπὶ oe εἐπεριφὴν εἰἶκ᾽ μητρας 
[ex κοιλιας μητρος] pov θί(εοὴς μου εἰ σοι 
[μη αποστῃς απὶ ἐμου ore θλιψις ey'yus 
12 [ore οὐκ ἐστιν οἱ Bor Dov μοι 
13 [περιεκυκλωσ]αν με μοσχοι πολ᾽λοι 
[ταυροι πιονεὶς περιεσχον με 
14 [ηνοιξαν επὶ eue TO OTOMa αντων 
[ws λεων ὁ aptrallwy Kat ὡρυὸμενος 
15 [woe vdwp εἐξεχυ]θην και διεσκορ 
[πισθη παντα τα] οστα μου 
[εγενηθὴ ἡ καρδια μ]ου wore κηρος 
[τηκομενος ev μεΪσω τῆς κοιλιας μον 
16 [εξηρανθὴ ὡς οστρακ͵]ον ἡ ἴσχυς μου 
[και ἡ γλωσσα μου κεκολ͵ληται Tw 


ἰλαρυγγι μου] 


4 συ pro σοι | 7 εξουδενημα | 9 θελει | 11 συ pro σοι | 12 om μοι | 16 woe 
pro ws 


ae 


20 


21 


22 


23 


25 


26 


bp 


4 


2 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[kat εἰς your θανατου κατη]γαγεν με 


[ore εκυκλωσαν με κυνες] πολλοι 


συϊναγωγὴη πονηρευομενων περιεσχον με] 
ὡρ[υξαν χειρας μου και ποδας] 
εξη[ριθμησαν TavTa τα οστα μου] 
αὐτίοι δε κατενοησαν και επειδον pe] 
διεμερισίαντο τα ιματια μου εαυτοις] 
και emt τον [ἱματισμον μου εβαλον κληρον] 
σοι δὲ κ(υρι)ε μη μακρίυνῃς τὴν βοηθειαν) 
σου απ εμου ' 
εἰς τὴν αντιλημψίιν μου προσχες] 
ρυσαι απὸ pop φαιας [την ψυχὴν μου] 
και εκ χειρος κυνος [THY μονογενὴ μου] 
σωσον με εκ στο[ματος λεοντος] 
και απο κερατων [μονοκερωτων] 
τὴν Tamiya παν μου] 
διὴγησομαι To οἶνομα cov τοὺς αδελφοις pov] 
ev μεσω εκκλησίιας υμνησω σε] 
οι φοβουμενοι τον [κυριον αινεσατε avTov] 
απαν TO σπερμα ιακίωβ δοξασατε αυτον] 
φοβηθητω δὴ απ [avrov απαν το] 
σπερμα ι(σρα)ηλ 
ott οὐκ εἕξουδενωΐσεν ovde προσω] 
χθισεν τη δίεησει του πτωχου] 
ovde απεστρεῖψεν το προσωπον] 
αὐτου am εἰμου)] 
και εν Tw κεκίραγεναι με προς αυτον] 
εισὴκουϊσεν μου] 
παρα σου ὃ επῖαινος μου] 
ev ek κλησιᾳ peyady] 
Tas evxals μου αποδωσω eval 


πιοῖν των φοβουμενων avtor] 


16 κατηγαγες pro κατήγαγεν | 20 ov pro σοι | pov pro σοὺ ἀπ᾿ ἐμοῦ | 22 ταπεινωσιν 
om τὸν | φοβηθητωσαν avrov pro φοβηθήτω δὴ απ αὐτου 


Ρ. 29 


[KB] 


27 


28 


29 


30 


3! 


32 


PSALMUS XxXI 


[φαγονται πενητες και ἐεμπλησθησουῖται 

[kat αινεσουσιν κυριον οἱ εκζητουντες αἰυτο(ν) 
[ζησονται αι καρδιαι αὐτων εἰς αἰωνα at|wvos 
[μνησθησονται και επιστραφησοντὶαι 

[προς κυριον παντα Ta πέρατα τῆς γῆς] 

[και προσκυνησουσιν ενωπιον αἴυτου πα 


[σαι αι πατριαι των εἰθνων 


153 


[ore του κυριου ἡ βασιλεια κ͵]αι αὐτὸς δεσποζι των εθνω(ν) 


lepayov και προσεΪκυνησαν πάντες οἱ πι 
loves τὴς y|ns 

[ἐνωπιον αὐτου] προπεέσουντε παντες 

[οι καταβαινον]τες εἰς γὴν 

[και ἡ ψυχὴ pov αὐ͵τω Cy 

[και το σπερμα μου] δουλευσι αὐτω 

[αναγγελησεται] Tw κ(υρι)ω yevea ἣ ερχομενὴ 

[και αναγγελουσΊιν τὴν δικαιὸσυνην αὐτου 


[Aaw τῳ τεχθησοϊμενω ον εποιὴσεν o κ(υριοὴς 


[ψαλμος τῳ Saved τηὶῖς μίας σαββατου 


[κυριος ποιμαινει pe Klar οὐδὲν με ὕστερησει 

[εἰς τόπον χλοηΪς exer με κατεσκηνωσε(ν) 

[ἐπι vdatos αν]απαυσεως εξεθρεψεν με 

[την ψυχὴν μου ἐπεϊστρεψεν 

[wSnynoe pe επι τρ]ιβους δικαιὸσυνης 

[evexev Tov ονοματίος αὐτου 

[eav yap και πορευθω) εν μέσω σκιας θανατου 

[ov φοβηθησομαι κακ͵]α ὃτι σοι μετ ἐμοῦ εἰ 

[η paBSos σου και ἢ βακτ]ηρια σου avTat με 
[παρεκαλεσαὶν 

[ητοιμασας ενωπιον μου] τραπεζαν 


[εξ ἐναντιας των θλιβοϊντων pe 


29 δεσπόζει | 30 προσπέσουνται | add τὴν ante γὴν | 31 δουλευσει 


XXII 1 om τῆς μιὰς σαββατου | 4 ov pro σοι 


XXII 


ΚΙ 


154 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


edura[vas ev ἐλαιῳ THY κεφαλὴν pov] 
Kajt τὸ ποτήριον σου μεθυσκον ws] 
κραϊτιστον] 
6 και To ελεοΐς σου καταδιωξεται με Tacas] 
τας ἡμερίας της ζωης μου) 
και TO κατοικίειν με εν οικῳ κυριου εἰς μα) 


κροτητα ἡμ[ερων) 


ψαλμος τω δα(υει)δ [της μιας σαββατων) 


1 Του κ(υριοὴυ ἡ yn Kat To πίληρωμα αυτὴης] 
7 οικουμενὴ και πίαντες ov κατοι)] 
κουντες εν αὐτὴ 
2. αὐτὸς em θαλασσων ἰ[εθεμελιωσεν αυτην] 
και ἐπι ποταμων ηἸτοιμασεν αὑτὴν] 
3 τις αναβησεται εἰς TO [opos του κυριου] 
και τις στήσεται εν τοΐπῳ αγιῳ αυτου] 
4 αθωος χερσειν και καθΐαρος tn καρδιᾳ] 
os οὐκ ελαβεν επί. ματαιῳ τὴν ψυχὴν αυτου] 
και οὐκ ὠμοσεν επι [δολῳ τῳ mr] 
σιον αὐτου 
5 οὐτος λημψεται εὐυλίογιαν παρα κυριου͵] 
και ελεὴμοσυνην πίαρα θεου σωτηρος αυτου] 
6 αὐτὴ ἡ yevea ζητουΐντων αυτον] 
ζητουντων τὸ προΐσωπον του θεου ιακωβ 
7 αραται πυλας ov ἰαρχοντες vpwr] 
και ἐπαρθητε [πυλαι αιωνιοι]) 
και εισελευσείται ο βασιλεὺς της δοξης] 
8 τις ἐστιν οὐτος ο βασιλεὺς της δοξης] 
κ(υριοὴς κραταιος [και δυνατος] 
κ(υριοὴς δυνατοῖς ev πολεμῳ] 


9 αἀραται πυλίας οἱ ἀρχοντες υμων] 


XXIII 4 χερσιν | 7 apare | 9 apare 


Siaparpa] 


XXIII 


-ν 


PSALMUS XXIII 155 


p. 31 
[και ἐπαρθητε πυλαι αιωνι]οι 
[και ειἰσελευσεται ὁ βασιλεὺς της δοξης 
10 [τις ἐστιν ovros ο βασιλευς] τῆς δοξης 
[κυριος των δυναμεων avtjos ἐστιν o Ba 


[σιλευς της δοξης]) 


[ΚΔ] [yarpos τῳ δαυειδ) XXIV 


1 [mpos σε κυριε npa τηὶν ψυχὴν μου 
2 [ο θεος μου em σοι π͵]εποιθα pn καταισχὺυν 
[Oey εἰς τον] αιωνα᾿ 
[μηδὲ καταγελ]ασατωσαν pov οἱ εκθροι μου 
3. [και yap παντες] οἱ ὑπομένοντες σε ov 
[μη καταισχ)]υνθωσειν 
[αιἰσχυνθητωσαὶν οἱ ἀνομουντες δια κενὴς 
4 [τας οδους σου] κ(υρι)ε γνωρισον μοι 
[και τας τριβο]υς σου διδαξον με 
5 [οδηγησον pe] ἐπι τὴν αληθιαν σου 
[και διδαξο]ν με ort σοι εἰ ο θ(εο)ὴς ο σί(ωτὴηρ μον 
[και σε υπε͵μινα odnv τὴν ἡμεραν 
6 [μνησθητὶι τῶν οικτιρμων σου κί(υριὴ)ε 
[και τα eden] ‘Gov OTL απὸ TOU αἰῶνος εισι(ν) 
7 [apaprias vjeorntos μου και ayvor 
[as μὴ] μνησθης 
[κατα τὸ ελεοςὶ σου μνησθητι μου σοι 
[ἐνεκα τὴς Χρ]ηστοτητος σου κ(υρι)ε 
8 [xpnoros και ευθη]ς ο κ(υριοὴς 
[δια tovro νομοθετησι ἀμαρτανοντας εν ὄδω 
9 [οδηγησει πρᾳεις ἐν κρι]σι 
[ἰδιδαξει πρᾳεις odovs αἸυτου 
10 [πασαι ac odor κυριου ἔλεος κ]αι αληθια 


[τοις εκζητουσιν τὴν διαϊ]θηκὴην αὐτου 


10 add ovros post ἐστιν 
XXIV 2 om εἰς τὸν atwva | εχθροι | 3 καταισχυνθωσιν | δ αληθειαν | ov pro co | υπε- 
μεινα | 6 oxreppov | om κυριε | 7 om σοι | 8 νομοθετησει | 9 κρισει | 10 αληθεια 


KE 


21 


22 


‘WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[και Ta μαρτυρια αυτου) 
evek[a του ονοματος σου κυριε] 
ae υλίασῃ τῇ apaptia μου πολλὴ yap εστιν] 
τις ἐστιν [ανθρωπος ο φοβουμενος τον κυριον] 
νομοθετίησει avTw εν οδῳ ῃ ῃρετισατο) 
ἢ ψυχη αὐτου εν [αγαθοις αυλισθησεται] 
και TO σπερμα αὐτου κληρονομήσει γην] 
κραταιωμα κ(υριοὴς τωῖν φοβουμενων αυτον] 
καὶ ἡ διαθηκὴ αὐτου [του δηλωσαι αυτοις] 
or ὀφθαλμοι μου δια [παντος προς τον κυριον) 
οτι αὐτος εκσπασίει εκ παγιδος τους] 

ποδας μου 
ἐπιβλεψον ἐπ ele και ελεησον με] 
οτι μονογενὴς [και πτωχος εἰμι eyo] 
αι θλιψεις της καίρδιας μου εἐπληθυνθησαυ) 
ek των αναγίκων μίου εξαγαγε με] 
ἴδε τὴν ταπινωΐσιν μου και τον κοπον μου] 
και αφες πασας κί eee eee ee ο | 
ide τοὺς ek Opouls μου ote ἐεπληθυνθησαν]) 
και μισος αδικον εἰμισησαν pe] 
φυλαξζον τὴν ψυχίην μου και ρυσαι με] 
μη καταισχυνίθειην ott ἡλπισα em σεὶ 
ακακοι Kat εὐυθείις ἐκολλωντο μοι οτι] 


ὕπεμινα σε [κυριεὶ 
λυτρωσαι ὃ θ(εο)ς [rov ισραὴλ εκ παάσων των] 


θλιψαιων [avrov| 


τω da(ver)d ΧΧν 


Κρινον με κίυρι)ε [ote eyw εν ακακιᾳ μου επορευθην] 
και ἐπι τω K(upt)[@ ελπιζων ov μὴ σαλευθὼω] 


δοκιμασοῖν με κυριε και πειρασον μεὶ 


14 add καὶ τὸ ovopa κυριου των φοβουμένων αὐτὸν post αὐτὸν | 18 ταπεινωσιν | τὰς 


apaptias pov pro κ΄ "19 εχθρους | 21 ὑπεμεινα | 22 θλιψεων 


XXV 1 τοῦ pro τω ante Δαυειδ 


PSALMUS XXV 157 


Ρ. 33 
[πυρωσον τους vedpovs μου] και την καρδιίαν pov] 
3 [ote τὸ ἐλεος σου κατέναντι των οφθαλ 
[μων μου ext] ᾿ 
[και εὐηρεστησα ev ty αλ]ηθια σου 
4 [οὐκ εκαθισα pera συνε]δριου ματαιότητος 
[και μετα παρανοϊμουντων ov μὴ εἰισελθω 
ς [ἐμισησα ἐκκλη]σιαν πονηρευὸμενω( ν) 
[και μετα ασεβωὶν ov μὴ καθισω, 
6 [νιψομαι εν αἰθωοις τας χειρας μου 
[και κυκλωσω τὸ θυσιαστηριον σου κίυρι)ε 
7 [του ακουσαι φ͵ωνην αινεσεως σου 
[και διηγησασθ)αι παντα τα θαυμασια σον 
8 [κυριε ηγαπησα ευπρεπιαν οἰκου σου 
[και τόπον ox|nvapatos δοξης σου 
o [μὴ συναπολε]σης μετα ἀσεβων THY ψυχη(ν) μου 
[και μετα ανδρ]ων αιματων τὴν ζωὴν μου 
10 [wy εν χερσιΪν αι ανομιαι 
[η δεξια avrav] ἐπλησθη δωρων 
τι f[eyw δε εν ακακι]α μου επορευθην 
ἰλυτρωσαι pe] κ(υρι)ε και ἐλεῆσον με 
12 [ὁ yap πους μου ἐστ]η εν εὐθυτητι 


[ev ἐκκλησίαις εὐλ]ογησω σε κί(υρι)ε 


[Ko] [rov δαυειδ προ τ]ου χρισθη XXVI 


1 [κυριος φωτισμος μου] και o(wr)np pov twa φοβηθησομαι 
ἰκυριος ὑπερασπιστὴς της ζωης μου απὸ 
[τινος δειλιασω) 
2 [εν τῳ εγγιζειν ἐπ᾿ exe κϊακουντας Tov 
[payew τας σαρκας) μου 
[οι θλιβοντες με και οι εἸκ᾽θροι μου αυὅτοι 


[ησθενησαν και επεσ͵]αν 


3 αληθειᾳ | 6 om κυριε | 7 om σου | 10 om a | 11 om κυριε 
XXVI 1 χρισθῆναι pro ypurFn | 2 εχθροι 


158 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


3 €av παραΪϊταζηται ἐπ eve παρεμβολὴ] 
ov φοβ[ηθησεται ἡ καρδια pov] 
εαν ἐπανϊαστῃ em ἐμε πολεμος εν Tar} 
Τὴ eyo [ελπιζω] 
4 μιαν αιτησαμίην παρα κυριου ταυτὴν εκζητησωὶ) 
του κατοικιν ple εν οἰκῳ κυριου Tacas] 
τας ἡμερας τίης ζωης μου] 
του θεωριν με τὴν [τερπνοτητα Tov κυριου) 
και επισκεπτεσθαι τον ναον avrov] 
5 οτι ἐκρυψεν με εν σ[κηνῃ εν] 
ἡμέρα κακων μἰου) 
ἐσκεπασεν με εν απίοκρυφῳ της] 
σκηνὴς avTov | 
ev πετρα ὕψωσεν ple 
6 καὶ vy ἴδου ὕψωσεν τηῖν κεφαλὴν pov ἐπ εχθρους μου] 
εκυκλωσα και εθυσία ἐν τῇ σκηνγ) 
αὐτου θυσιαν αινεσείζως και adadaypov] 
ασω και ψαλω τω κ(υρι)ω 
7 εἰσάκουσον κ(υρι)ε τῆς φωΪνης μου ns εκεκραξα) 
8 ελεὴσον με και εἰσακοίυσον μου] 
σοι εἰπεν 7) καρδια μου 
εξεζητησεν TO προσίωπον σου] 
το προσωπον cov κ(υρι)ε [ζητησω) 
9 μὴ αποστρεψὴς το πίροσωπον σου am εμου] 
και μὴ ex κλινηἰς εν opyn amo του δουλου σου) 
βοὴθος pov γενίου μη εγκαταλιπῃς μεὶ 
και μὴ ενκαταϊλιπης pe ο θεος ο σωτὴρ μου] 
10 οτι ὁ πί(ατ)ηρ μου [καὶ ἡ μητὴρ pov εγκατελιπον με] 
ο δὲ κ(υριοὴς αντείλαβετο μου] 


11 νομοθετίησον με κυριε TH οδῳ σου] 


4 ῃτησαμὴν | κατοικειν | θεωρειν | 6 om awerews Kar  ασομαι proacw | 8 εξεζητησα 
pro εξεζητησεν | 9 om καιΐ | υπεριδῃς pro ἐνκαταλιπης" 10 προσελαβετο με pro αντελα- 
Bero μου 


P35 


[KZ] 


PSALMUS XXVI 


[και οδηγησον pe εν τριβῳ ευθειᾳ] 
[ενεκα των ἐχθρων μου μη] παραδως 
[με εἰς ψυχας θλιβοντων)] με 
[ore ἐπανεστῆσαν μοι μα͵ρτυρες αδικοι 
[και ἐψευσατο ἡ αδικια εαἸυτὴ 
[πιστευσω του ιδειν τα] αγαθα κ(υριοὴν ev yn ζωντω(νῚ) 
[υπομεινον Tov κυριον υπομινον Tov κ(υριοὴν 
[ανδριζου και κρ]αταιουσθω 7) καρδια 


σου και νπο͵μινον tov κ(υριοὴν 


159 


[του] da(vec)d XXVII 


προς σε κυριε κεϊκραξομαι 
[o θεος μου pn πα]ρασιὼπησης απ ἐμου 
[μη ποτε παραϊ]σιωπησὴς amr ἐμου 
[και ομοιωθησΊομαι τοις καταβαι 
[vovow «i]s λακ᾽κον 
[εὐσακουσοὸν της φωνὴης τῆς δεὴῆσεως μου 
[εν τῳ δεεσΊθαι με προς σε 
[ev τῳ αιρειν] με χειρας μου προς ναον αγιοί(ν) σου 
[μη συνελκ]υσης με μετα αμαρτωλω(ν) 
[και μετα ερ͵]γαζομενων αδικιαν μὴ 
[ἰσυναποϊλεσης pe 
[των λαλουν]των ειρηνὴην μετα των πλησιο(ν) αντω(ν) 
[kaka Se εν ταις καρδιαις αὐτων 
[δος avros] κατα τα epya αὐτων 
[και κατα τὴν πο]νηριαν των επιτηδευ 
[ματων αὐτω]ν ᾿ 
[kara τα epya των] χειρων avtwy δος avrots 
[αποδος το ανταποδομ]α αὐτων avrots 
[οτι ov συνῆκαν εἰς τα ep|ya κ(υριοὴν 


[kat εἰς Ta εργα των χειρων] αὐτου 


14 om ὑπόμεινον τὸν Kupiov' | ὑπόμεινον bis 


XXVII 1 exexpaga pro κεκραξομαι | ex euo pro απ ἐμου bis | 2 tr με arpa | 


προς" | 3 om pe! | add τὴν ψυχὴν μου post ἁμαρτωλων 


εἰς pro 


KH 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


καθείλεις αὐτοὺς και ov μὴ οἰκοδομήσεις αυτους] 
evioy|nTros κυριος οτι εισηκουσεν της] 
φωϊνης tys δεησεως pov] 
κ(υριοὴς βοηθοῖς μου και ὑπερασπιστὴς μου] 
ἐπ αὐτω ηἴλπισεν Ἢ καρδια μου και) 
εβοὴθηϊθην και ἀνεθαλεν ἡ cap§ μου) 
και εκ᾽ θεληματῖος μου εξομολο] 
γησομαι avr 
κ(υριοὴς κραταιὼμα του λαίου avrov| 
και υπερασπιστὴης τίων σωτηριων] 
του χ(ριστο)ὴυ αὐτου εσίτιν] 
σωσον κί(υρι)ε Tov λαίον σου] 
και εὐλογησον τίην κληρονομιαν σου] 
και ποιμανον αὐΐτους και επαρον] 


avtous ews τοίυ αιωνος] 


warpos τω δα(υει)ὴδ εἰξοδιου σκηνης] 


Βνεγίκαται τω κ(υρι)ῳ wor θεου] 

ἐνεγκαται τω κ(υρι)ω [viovs κριων] 

ἐνεγκαται τω κ(υρι)ω δοίξαν Kar τιμὴν] 

evey KaTar τω κ(υρι)ω [δοξαν ονοματι αυτου] 
προσκυνήσατε τω κ(υρι)ω [ev avryn ayia αὐτου) 
φωνὴ κ(υριο)υ ἐπι τῶν [υδατων 

ο θ(εοὴς της δοξης [εβροντησεν] 

κ(υριοὴς ἐπι ὕδατων πίολλων)} 

φωνὴ κί(υριο)ὴυ εν ἴσχυ 

φωνὴ κ(υριοὴυ εν με[γαλοπρεπιᾳ] 

φωνὴ κ(υριοὴυ συνίτριβοντος κεδρους] 

και συντριψίει κυριος τας κεδρους του λιβανου) 
και λεπτυΐνει avtas ws τον μοσχον] 


τον λ[ιβανον) 


9 om κυριε 
XXVIII 1-2 ἐνέγκατε quater | 5 om καὶ 


XXVIII 


PSALMUS XXVIII 161 


[και 0 ηγαπήημενος ws wos μονοκερ]ωτω(νῚ) 

[φωνὴ κυριου διακοπτοντὸς φλογα πυΐρος 

[φωνὴ κυριου συνσειοντὸς ερημον] 

ἰσυνσεισει κυριος τὴν ἐρημον κα͵δης 

[φωνὴ κυριου καταρτιζομενο)ν ἐλαφους 

[και ἀποκαλύψει δρυμουὶς 

[και εν τῳ vaw αυτΊου mas τις eye δοξαν 

ἰκυριος Tov κατακλυσμ]ον κατοικιει 

[και καθιειται κυριος] βασιλεὺς εἰς Tov awa 

[kuptos ἰσχὺν τῳ λα͵ω αὐτου δωσει 

ἰκυριος ευλογησει του] λαον αντου εν εἰιρηνὴ 
ΧΧΙΧ 


[εις τὸ τέλος δὴ] του ενκαινισμου Tov οἰκου Ψαλίμο)ς τω δα(υει)ὴδ 


[υσψωσω σε κυριε οτι] ὑπελαβες με 

[και οὐκ nudpavals tous εκθρους μου ἐπ ene 

[kupte ο θεος μου exexplata προς σε Kat ἵἴασω με 

ἰκυριε ανηγαγες εξ ᾳδ]ου τὴν ψυχὴν μου 

ἰεσωσας με απο τωὶν καταβαινον 
[των εἰς λακκοὶν 

[ψαλατε τῳ κυριῳ. οι οἷσιοι αὐτου 

ἰκαι εξομολογεισθεὶ τὴ μνημὴ τὴς 
[αγιωσυνὴς avrjov 

[ore opyn ev τῳ θυμῳ] avrov 

[και Can ev τῳ θελημ]ατι αὐτου 

[ro ἐσπερας αυλισθησ͵)εται κλαυθμος 

[και εἰς TO πρωι αγαλλ]ιασις 

[eyo Se εἰπα εν τῇ ευἰθηνια μου 

[ov pn σαλευθω εἰς τοῖν αἰωνα 

ἰκυριε ev τῷ θεληματι σου] παρασχου τω 
[καλλει μου δυναμιν) 

[απεστρεψας δὲ to προσωΪπον σου 


9 λέγει 
XXIX 1 ψαλμὸς wdys pro wdy | om Ψαλμος | Tov pro τω | 2 ἐχθρους 


162 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και elyernOnv τεταραγμενος] 
9 προς σίε κυριε κεκραξομαι προς τον] 
θ(εοὴν [μου δεηθησομαι) 
10 τις ὠφείλια εν τῳ αιματι μου] 
εν τω κατίαβηναι με εἰς διαφθοραν) 
μη εξομολογηΐσεται σοι χους] 
ἡ avay'yedt την αἰληθειαν cov] 
11 ἤκουσεν κ(υριοὴς και ηἰλεησεν με] 
κ(υριοὴς εἐγενηθη Bor ols pov] 
12 ἐστρεψας Tov κοπίετον μου εἰς χαραν enor] 
διερ᾽ρηξας τον σακκίον μου και περι] 
εζωσας με εὐφ[ροσυνην]) 
13 οπως αν Warn σοι [n δοξα μου και ου] 
μὴ κατανοιγω 


κί(υρι)ε ὃ θ(εο)ς μου εἰς τοῖν αιἰωνα εξομολογησομαι σοι] 


IX 3 ψαλμος τω da(ve)d [εκστασεως] XXX 


2 Em σοι κί(υρι)ε nmuoa [μη καταισχυνθει) 
nv εἰς τον αἰωνα 
εν τὴ δι αι τυ ἢ σίου ρυσαι με και εξελου με] 
3. κλινον προς με το [ovs σου ταχυνον] 
του εξελεσθαι [με] 
yevov μοι εἰς θ(εο)ν υπείρασπιστην] 
και εἰς OLKOV καταφ[υγης του σωσαι pe] 
4 OTL κραταιωσις [μου και καταφυγὴ μου εἰ συ] 
και ενεκεν Tov ονίοματος σου οδηγη) 
σις με και διαίθρεψεις pe] 
εξαξις pe ex [παγιδος ταυτὴς 7s] 
εκρυψαῖν μοι] 
οτι σοι ει ο [υπερασπιστὴς μου] 


υι 


6 εἰς χειραϊς σου παραθησομαι To πνευμα μου) 


9 add καὶ post κεκραξομαι | 10 ἀναγγελεῖ | 18 κατανυγω 
XXX 1 add εἰς τὸ τελὸος ante ψαλμος | 4 κραταίωμα pro κραταιωσις | οδηγησεις | 
5 εξαξεις | ov pro σοι 


PSALMUS XXX 163 


P- 39 
[eAurpwow με κυριε o θεος της αληβῆὔειας 
7 [ἐμισησας τοὺς φυλασσο͵ΐντας μα ᾿ 
[ταιοτητας δια κε͵νης 
[ἐγω δὲ em τῳ κυριῳ ἤλπι]σα 
8 [αγαλλιασομαι και ευφρ]ανθησομαι em τω ἐλέει σου 
lore ἐπειδες THY ταϊπινωσιν μου 
[ἐσωσας εκ των] αναγκων την ψυχὴν μου 
9 [και ov συνεκλεισας με εἰς χειρας ex θρω(ν) 
[εστησας εν εἸυρυχωρω τους ποδας wou 
10 [ἐλεησὸον με] κίυρι)ε ore θλιβομαι 
[ἐταραχθὴ εν] θυμω 6 δῴθαλμος μου 
In ψυχὴ μου κ]αι ἣ γαστὴρ μου 
11 [ore εξελιπεν] ev odvvn 7) ζωὴ μου 
[και Ta ετὴ μου) εν στεναγμοις 
[ησθενησεν εν] πτωχια ὴ ἴσχυς μου 
[και τα οστα pov] ἐταραχθησαν 
12 [παρα παντας τίους ex'Opous μου eye 
[νηθην ovedjos 
[kat τοιὶς γείτοσιν) μου σφοδρα 
[και φοβοὶς τοις γνωστοις μου 
[οι θεωρουντεὶς με εξω εφυγον απ ἐμου 
13 [εἐπελησθην] ὡσει νεκρὸς απὸ καρδιας 
[ἐγενηθὴν woe σἤκευος απολωλος 
14 [οτι ἤκουσα ψογον π]ολίλων παροικουν 
[των κυκλοθεν] 
[ev τῳ συναχθην)αι avrovs apa em εμε 
[του λαβειν τὴν ψυχην μίου εβουλευσαντο 
1s [ἐγω Se ἐπι σε ηἡλπισα) κίυρι)ε 
[εἶπα ov εἰ ο θεος μου] ᾿ 


16 [εν ταις χερσιν σου οἱ κλ͵ηροι μου 


ρυσαι [με εκ χειρος εχθρων μου] 


8 ταπεινωσιν | 9 ἐχθρου pro ἐκθρων | 12 ἐχθροὺς 


164 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και εκ [των καταδιωκοντων μεὶ 
17 επιφαΪϊνον το προσωπον σου emt] 
τον δοίυλον σου] 
και σωσον [με εν τῳ ελεει σου] 
18 κίυρι)ε μη καταισχυν[θειην οτι επεκα] 
λεσαμὴν σε ᾿ 
αισχυνθιῆσαν ασείβεις και κατα] 
χθιησαν εἰς αδο[υ] 

19 ἀλαλα γενηθητωσίαν τα χειλὴ τα Soda] 
τα λαλουντα κατα τίου δικαιου ανομιαν] 
ev ὑπερηφανια και εἰξουδενωσει) 

20 ὡς Too. To πληθοΐς της χρηστοὶ) 

τητος σου Κί(υρι)ε 
ns expupas τοις φίοβουμενοις oe] 
εξειργασου τοις εἰλπιζουσιν επι cel 
ἐναντιον των υἱιων των ανθρωπων] 

21 κατακρυψις αὐτίους εν ἀαποκρυφῳ] 

του προσωπῖίου σου] 
απο tapayns αν(θρωπ)ων σ]κ[επασεις αυτους] 
εν σκηνὴ απο αυΪτιλογ͵]ιας [γλωσσων) 

22 evdoyntos K(upto)s οἶτι εθαυμαστωσειν) 


το €heos αὐτου εν πολει περιοχης] 


[Ὁ] 


ω 


eyw δε εἰπον εἶν TH εκστασει μου] 
απεριμμε απίο προσωπου των o| 
φθαλμωϊν σου) 
δια τουτο ειἰ[σηκουσας κυριε τῆς φωνης] 
τῆς δεὴσίεως pov] 
ev τω κεκίραγεναι με προς σε] 
24 ἀγαπησαΐτε τον κυριον παντες οι οσιοι αὐτου] 
Ρ- 41 
lore αληθειας εκζητει κ](υριοὴς 


17 om καὶ | 18 αἰσχυνθείησαν | add οἱ ante ἀσεβεις | καταχθειησαν | 20 πολὺ pro 
πολοι | εξειργασω pro εξειργασου | 21 κατακρυψεις | 23 evra pro εἰπὸν | ἀπερριμμαι | add 
apa ante aro | 24 [ανταποδιδωσιν videtur longius quam spatium in A; fortasse ανταποδωσι 
legatur] 


PSALMUS XXX 165 


[kat ανταποδιδωσιν τοις περιΐσσως 
[ποιουσιν υπερηφ]ανιαν 
25 [ανδριζεσθε και κραταιο]ϊυσθω ἡ καρδια υμω(ν) 


[παντες οἱ ελπιζοντες] ἐπι κ(υριοὴν 


[ΛΑ] [τῳ δαυειδ συνεσ͵εως ΧΧΧΙ 


ι [μακαριοι wv αφ]εθησαν ac ανομιαι 
[και ὧν επεκαλυϊφθησαν at ἀμαρτιαι 
2 [μακαριὸος ανὴρ] w ov μὴ λογισεται κίυριο)ς αμαρτια(ν) 
[ουδὲ ἐστιν εν] τω στόματι αὐτου δολος 
3 [ore ἐσιγησα επ]αλαιὼώθη τὰ οστα μου 
[απο του Kpale|y με ὅλην τὴν ἡμεραν 
4 [ore ἡμέρας και] νυκτος εβαρυνθὴ ex ε 
Me ἢ χειρ σου] 
[ἐστραφὴν εἰς ταΪλαιπωριαν εν τω εν 
[παγηναι αἰκανθαν διαψαλμα 
ς [τὴν apaptiay poly ἐγνωρισα σοι 
[kau τὴν ανομιαὶν 'μου οὐκ εκαλυψα 
lara εξαγορευσω] Kat ἐμου τὴν avo 
ἰμιαν μου] τω κ(υρι)ω 
[και ov αφηκας την ἀσεβιαν της καρδιας μου 
6 [ὑπερ ταυτὴς προ]σευξεται πρὸς σε 
[ras οσιος εν Kalipw εὐυθετω 
[πλην εν κατακλυσΐμω ὑδατων πολ 
[λων πρὸς avrov] οὐκ ey’ γιουσειν 
7 [ov μου εἰ καταφυγὴ] κίυρι)ε απὸ θλιψεως 
[ms περιεχουσης] με 
[ro ἀγαλλιαμα μου λυτ]ρῶσαι pe απὸ 
[των κυκλωσαντωὶν με διαψαλμα 
8 [συνετίω σε Kat συνβιβα) σε εν οδω ταυτὴ 
[ῃ πορευσῃ] 
Pp. 42 
emamplia ἐπὶ σε Tovs οφθαλμους μου] 


XXXI 1 tr Yuverews τῳ Δανειδ | 2 ov prow | λογίσηται | 5 ὁπὶ σοι | ἁμαρτίαν pro 
ἀνομίαν | aveBeav | add διάψαλμα | 6 tr ras ows πρὸς σε | εγγιουσιν | 7 om κυριε 


166 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


9 μὴ γεινεῖσθε ws ἱππος και ἡμίονος] 
οις οὐκ ἰεστιν συνεσις] 
εν χαλινω [και κήμῳ τας σιαγονας] 
αυτων αγξαι) 
των μὴ ἐγγιζονίτων προς σε 
mo har at μαστιγίες του apaptwdov] 
10 Tov δὲ ελπιζοντα επίι κυριον ελεος κυκλωσει) 
11 εὐῴφρανθηται em κ(υριοὴν [και αγαλλιασ] 
θαι δικαιοι 


και καυχασθαι παντες [ov ευθεις τῃ Kapdia] 


ψαλμος τω da(ver)d XXXII 


1 Αγαλλιασθαι δικαιίοι ev τῳ κυριῳ) 
τοις ευθεσιν πρεΐπει αινεσις] 

2 εξομολογισθαι τίῳ κυριῳ εν κιθαρᾳ] 
ev ψαλτηριω δεκαχορίδῳ ψαλατε αὐτῳ] 


ασαται αὐτω ασμα ΪἸκαινον) 


ῳ 


καλως ψαλαται αὐτου [ev ἀαλαλαγμῳ] 
4 οτι εὐυθης ὃ λογος του [ἰκυριου] 
και παντα τα epya avro[v εν πιστει] 
5 ἄἀγαπα ελεὴμοσυνην [και κρισιν) 
του ελεοὺυς κ(υριοὴυ mAnpyls ἡ yn] 
6 Tw λογω κί(υριοὴν οι ο(υ)ρ(αν)οι εστ[ερεωθησαν] 
και τω πν(ευματὴ. του στοίΐματος αὐτου πα] 
σαι at δυναμίεις avtwr] 
 συναγων ὡς ἰασκον vdata θαλασσης) 
τιθις εν θησίαυροις aBvo-cous] 
3 φοβηθήτω [τον κυριον πασα ἢ yn] 
απ αὐτου δε σαλευθητωσαν παντες] 


οἱ κατοΐικουντες τὴν οικουμενὴν] 
[οτι avros ειπεν και εἐγενηθησ]αν 
9 γινεσθε | 11 εὐφρανθητε  ἀγαλλιασθε | καυχασθε 


XXXII 1 om Yadpos | ἀγαλλιασθε | εὐυθεσι | 2 εξομολογεισθε | 8 ᾳσατε | ψαλατε | 
om αὐτου | 6 add rov ante κυρίου | πάσα ἡ duvayus pro raga at δυναμεις | 7 τιθεις 


PSALMUS XXXII 167 


[avros ενετειλατο και εκτισθησ)]αν 
10 [κυριος διασκεδαζει βουλας εθνων) 
[αθετει δε λογισμους λαωὶν 
[και αθετει βουλας ἀαρχον͵των 
11 [n δὲ βουλὴ του κυριου lis TOV αιωνα μενι 
[λογισμοι τῆς Kalpdias αὐτου απο γε 
[νεων εἰς γευ]εαν 
12 [μακαριον τὸ εθνος ov ἐστιν κ(υριοὴς ὃ θ(εο)ὶς αὐτου 
[Aaos ον εξελεϊξατο εἰς κληρονομιαν εαὐυτω 
13 [εξ ουρανου επεβλ͵]εψεν ὃ κ(υριοὴς 
[εἰδὲν παντας] τοὺς diovs των αν(θρωπὴων 
14 [εξ ἐτοιμον καϊτοικητηριου αὐτου 
[ἐπεβλεψεν em] παντας TOUS κατοι 
[κουντας την] γὴν 
15 [o πλασας κατα polvas τας καρδιας αυτω(ν) 
[ο ovvijes παντα Ta εργα αὐτων 
16 [ov σωζεται) βασιλευς δια πολ᾽λην δυναμι(ν) 
[και γιγας ov σ]ωθησεται ev πληθι ἴσχυος αὐτου 
17 {ψευδὴς ἱππος] εἰς σωτηριαν 
[ev δὲ πληθεῖι δυναμεως αὐτου ov σωθησεται 
18 [δου οἱ οφθαλμοι] κ(υριοὴν ἐπι tous φοβουμε 
[vous αὐτοὶν 
[τους ελπιζοντ]ας ἐπι τὸ ἐλεὸος αὐτου 
19 [ρυσασθαι εκ θανατοὴυ τας ψυχας αυτω(ν) 
[και διαθρεψαι αὐτοὺς ev λιμω 
20 [η ψυχὴ Quer υποΐμενι τω κ(υρι)ω 
[ore βοηθος και ὑπερα]σπιστης ἡμων εστι(ν) 
21 [ore εν αὐτῳ εὐφρανθη]σεται 7) καρδια ἡμωίν) 
ἰκαι εν τῷ ονόοματι τῳ αγιω αὐτου ελπισαμεν 
Ρ. 44 
22 γενζοιτο τὸ ἐλεὸος σοὺ κυριε εφ ἡμας] 


[καθαπερ ἡλπισαμεν em σεὶ 


11 μένει | yeveas pro γενεαν | 16 πληθει | 20 ὑπομένει | 21 ηἠλπισαμεν 


168 


10 


II 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


τω [Saved ποτε ἠλλοίωσεν TO πρόσωπον avTOU] OXON DIT 


ενΐαντιον αβειμελεχ Kal αἀπελυσεν aVTOY Kal and Ger} 


Ἑυλογησίω τον κυριον ev παντι καιρῳ) 
δια παντὸς [ἡ αινεσις αὐτου εν τῳ] 
στοματι μου 
ev τω K(upt)@ επαινεσίθησεται ἡ ψυχὴ μου] 
ακουσατωσαν πραΐεις και ευὐφρανθητωσαυ) 
μεγαλυναται τον κ(υριοὴν [avy εμοι] 
και ὑψωσομεν τὸ οἶνομα αὐτου em τὸ αὐτο] 
εξεζητησα τον κ(υριοὴν [και ἐεπηκουσεν μου] 
και εκ πασων των [παροικιων μου ερυσατο μεὶ 
προσελθαται προς [αυτον και φωτισθητεὶ 
και Ta προσωπα υμωΐν ov μὴ καταισὶ) 
χυνθωσεν 
ουτος ὃ πτωχος [εκεκραξεν και ο Kuptos] 
εισὴκουσεν [αυτου] 
και εκ πασων τωΐν θλιψεων αυτου] 
ἐσωσεν αυτοΪν] 
παρεμβαλι o ἀγγελος ἰκυριου κυκλῳ των] 
φοβουμενων αἰυτον και ρυσεται αντους] 
γευσασθαι Kar ιδετίε οτι χρηστος o κυριος] 
μακαριος ανὴρ [os ελπιζει ἐπ autor] 
φοβηθηται τον [κυριον παντες ov ἀγιοι αὐτου] 
ott οὐκ εστιν [ἰυστερημα τοις φοβου] 
μένοις αυΪτον] 
πλουσιοι εἰπτωχευσαν και επεινασαν] 
ov δὲ εκ᾽ ζητίουντες τον κυριον οὐκ ελατ] 


τωθησίονται παντος αγαθου διαψαλμα] 


[δευτε τεκνα akovaate μου φοβου) κ(υριοὴυ διδαξω υμας 
[τις ἐστιν avOpwros ο θελων ζωην] 


[ayarwy ιδειν ἡμερας αγαθας] 


XXXIII 4 μεγαλυνατε | ὑψωσωμεν | 6 προσελθατε | καταισχυνθὴ pro καταισχυνθω- 


σεν | 8 παρεμβαλει | omo | 9 γευσασθε | 10 φοβηθητε 


22 


23 


PSALMUS XXXIII 169 


[παυσον την γλωσσαν σου alo κακου 
[και χειλη του py λαλησ͵]αι δολον 
[εκκλινον απὸ κακουΐ και ποιῆσον αγαθο(ν) 
[ζητησον ειρηνὴη]ν και ᾿καταδιῶώξον αυτη(ν) 
[ore οφθαλμοι κυριου] ἐπι δικαιους 
[και wra avrov| εις δεὴσιν αὐτων 
[πρόσωπον δεὶ κ(υριοὴυ ἐπι ποιουντας κακα 
του εξολεθρ]ευσαι εκ ys τὸ μνὴ 
ἰμοσυνον] αὐτων 
[εκεκραξαν οἱ δ]ικαιοι και ὃ κ(υριοὴς εισὴκουσε(ν) αντω(ν) 
[και ex πασων των θλιψαιων αὐτων 
[ερυσατο αυτ]ους 
leyyus] x(upto)s τοίις συ]ντετριμίμενοις τὴ καρδια 
[και το]υς τα[πεινο]υς τω πν(ευματ)ι σώσει 
[πολλαι] αι θλίιψε]ις των δικαιων 
[και] εκ πίασων αὐτων ρυσεται αὐτοὺς κ(υριοὴς 
[kuptos φυλασΊσει παντα τα οστα αυὐτων 
[ἐν εξ αυτ]ων ου συντριβήσεται 
[θανατος αἱμαρτωλων πονὴρος 
[και ov μισουν]τες τον δικαιον πλὴμ 
[μελη]σουσιν 
[λυτρώσεται 'κυριος] ψυχας δουλων αὐτου 
[και ov μὴ πλημμεἸλησουσιν παντες 


[οἱ ελπιζοντες] ex avrov 


[τῳ δανειδὶ) ΧΧΧΙΝ 


[δικασον κυριε τοὺς αδικίουντας με 


[πολεμησον τοὺς πολεμ͵ουντας με 


επι[λαβου οπλου και θυρεου) 
και αἰναστηθι εἰς βοηθειαν μοι] 
ex yeo[y ρομφαιαν και συνκλεισον εξ] 


ἐναντίιας των καταδιωκοντων με] 


15 διωξον pro καταδιωξον | 18 θλιψεων | 19 τὴν καρδίαν pro τὴ καρδιὰ | 20 om κυριος 


170 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


εἰπὸν τῇ ψυχίῃ μου σωτηρια gov eyw εἰμι] 
4 αισχυνθητωσίαν και ἐντραπητωσαν) 
ot ζητουντες ἰτην ψυχὴν pov] 
αποστραφητωσαν [es τα οπισω Kat] 
καταισχυνθητωῖσαν ov λογιζομεὶ 
νοι μοι κακα 
5 γενηθητωσαν woe xvolus κατα προ] 
σωπον αἀνεμου ὶ 
και ay yehos K(vpio)v εκθλιβίων αυτους] 
6 γενηθητω ὴ ὃδος αὐτίων σκοτος] 
και ὀλισθημα ᾿ 
και αγ᾽γελος κ(υριοὴ)υ κατα[διωκων αυτους] 
7 οτι δωραιαν εκρυψαῖν μοι διαφθοραν) 
παγιδος avTwy ᾿ 
ματὴν andicay Tv ψυχὴν pov] 

8 ελθατω avro.s παγις ηἶν ov γινωσκουσιν) 
και 7 θηρα nv ἐκρυψαν σϊυλλαβετω αυτους] 
και εν TH παγιδι πεσουΐνται εν αὐτῃ] 

9 ἢ δε ψυχὴ μου αγαλλιαίσεται ἐπι τῳ κυριῳ) 
τερφθησεται em τίῳ σωτηριῳ avrov| 

ιο TavTa Ta οστα plov Epovow κυριε) 

τις ὅμοιος σοι 

ρυὸμενος πτωχίον εκ χειρος στερεω] 
τερων avrov 

και πτωχον kau πένητα ato των διαρ) 


παζοντίων αυτον] 


τι [ανασταντες μαρτυρες αδικΊοι 
[a οὐκ εἐγινωσκον ἐπηρωτων] με 
12 [ανταπεδιδοσαν μοι πονηρα aly καλω(ν) 
[kau ατεκνιαν TH ψυχῃ polv 
13 [eyw de ev Tw avrovs| παρενοχλιν 
[μοι ενεδυοϊμην σακκον 


XXXIV 4 αισχυνθειησαν | ἐντραπειησαν | αποστραφειησαν | καταισχυνθείησαν | 7 δω- 
peav | ὠνειδισαν | 8 ελθετω | 13 παρενοχλειν 


16 


22 


23 


PSALMUS XXXIV 171 


[και eramewouly ev νηστια τὴν ψυχὴν μου 
[και ἡ προσευϊχη μου εἰς κολπον μον 
[αποστραϊφησεται 
[ως πλησιοὶν ὡς αδελῴφον ἡμέτερον 
[ουτως] εὐὴρεστουν 
[ως πενθω]ν και σκυθρωπαζων 
[ουτως ετ]απινουμην 
[και κατ εἐμου] εὐφρανθησαν και συνηχθησαί(ν) 
[ἰσυνηχθησαν εἶπ ἐμε μαστιγες και οὐκ εγνω(ν) 
[ἰδιεσχισθησαν κ͵]αι ov κατενυγησαν 
[ἐπειρασαν με] εξεμυκτηρισαν με 
[μυκτηρισμ]ον 
[εβρυξαν ἐπ᾿ ἐμε] τους ὄδοντας αυτω(ν) 
[κυριε ποτε erro) 
[αποκαταστησοὶν τὴν ψυχὴν μου απὸ 
[της κακουργιαὶς αυτων 
[απο λεοντωὶν τὴν μονογενὴν μου 
[εἐξομολογησομαι σ]οι κίυρι)ε ev εκ᾽κλησια πολ᾽ λη 
[εν λαῳ βαρει αινεσω] σε 
[μη επιχαρειησαν μοι οι] εκθραινοντες μοι αδικως 
[or μισουντες με δωρεαὶν και διὰνευον 
[τες οφθαλμοις] 
[ore ἐμοι μεν ειρηνικα ελ]αλουν 


[και ex οργῃ Sodous διελο͵γιζοντο 


και εἰπλατυμαν ἐπ ἐμὲ TO στομα αυτων] 

εἰπαν [evye evye εἰδαν οἱ οφθαλμοι ἡμων) 

ides κίυρι)ε [un παρασιωπησῃς) 

κίυρι)ε μὴ αποΐστῃς am ἐμου] 

εξεγερθητι κίυρι)ε και προσχες τῃ κρισει pov] 

ο θ(εοὴς μου και ὃ κ(υριοὴς poly εἰς τὴν δικὴν μου) 
κρινον με κ(υρι)ε κατα τίην δικαιοσυνην cou} 
κίυρι)ε o θ(εοὴς μου μὴ emyaplenoar μοι] 


14 ἐταπεινουμὴν | 15 ηυφρανθησαν | 17 μονογενὴ | 19 εχθραινοντες | ματαίως pro 


adixws | 22 εἰδὲς | 24 add καὶ ante μὴ 


172 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


Ὡς μὴ εἰποισαν εν καρδιίαις αὐτων evye| 
evye τη ψυχὴ ἡμων 
pnde εἰποιεν κατεπιομΐεν avror] 
26 αισχυνθητωσαν και εἰντραπητωσαν) 
αμα οι επιχαιροντεῖς τοις κακοις μου] 
ενδυσασθωσαν αισχίυνην και εντρο] 
mv ov μεγαλορηΐμονουντες ἐπ᾿ Emel 
27 αγαλ᾽λιασθωσαν και [ευφρανθητωσαυ) 
ot θελοντες τὴν [δικαιοσύνην μου] 
καὶ ematacay Sia πίαντος μεγαλυν] 
θητω ο κ(υριοὴς 
ot θελοντες τὴν εἰρ[ηνην του δουλου αυτου] 
28 καὶ ἣ γλωσσα μου μείλετησει THY δικαιο) 


συνὴην σου ολὴν [τὴν ἡμεραν τον επαινον σου] 


"hE 1 εἰς TO τέλος τω δουλω [κυρίου τῷ δαυειδ) XXXV 


2 φησιν ὃ παρανομῖίος του apaptavew εν eavTo| 
οὐκ ἐστιν φοβος O(co)v [απεναντι των] 
ὀφθαλμων αἰυτου] 
3. οτι ἐδολωσεν εἰνωπιον avTov] 
του evpw τηῖν ἀνομιαν αὐτου και μισησαι] 
4 Ta ρήματα tov ἰστοματος αὐτου avo] 
μια Kat So[dos] 
Ρ- 49 
[οὐκ εβουληθη συνιεναι του αγ]αθυναι 
5 [ανομιαν ελογισατο επι τῆς] κοιτὴς αὐτου 
[παρεστὴ πασῃ οδῳ οὐκ αγαθη 
[mn δὲ κακιᾳ ov προσωχθι]σεν 
6 ἰκυριε εν τῷ ουρανῳ το ελ]εος σου 
[και ἡ αληθεια σου] ews των νεφελων 
7 [καὶ ἡ δικαιοσυνὴ σου ὡς ὃρη θί(εο)υ 
25 εἰπαισαν bis | 26 αισχωθειησαν pro αἰσχυνθητωσαν | εντραπειήσαν pro ἐντραπητω- 
σαν | 27 ἀγαλλιασαιντὸ pro ἀγαλλιασθωσαν εὐφρανθείησαν pro εὐφρανθητωσαν | μεγα- 


λυνθειη pro μεγαλυνθητω 
XXXV 3 εὑρειν | 7 om σουΐ | woe pro ὡς 


[AS] 


Pp. 50 


PSALMUS XXXV 


[τα kpysata σου] αβυσσος πολλὴ 
[ανϑρωπους και κ͵τηνὴ σώσεις κίυρι)ε 
[ως ἐπληθυϊνας to eXeos σου o θ(εο)ς 
[οι δὲ υἱοι των αν(θρωπ)ων ev σκεπὴ τῶν 
ἱπτερυγων σου ελπιουσιν 
[μεθυσθησον]ται απο τῆς πιότητος του οἰκου σου 
[και Tov χειμαρρίουν τῆς τρυφὴης σου 
[ποτιεις av|rous 
lore παρα σοι πηγ͵η Cons 
[ev τῳ φωτι σου] οψομεῆα φως 
[παρατεινον τὸ εἶλεος σου τοις γινωσκουσιν σε 
[και την δικαιοσ]υνην σου τοις εὐυθε 
[σι Ty καρδι]α. 
[un ελθετω μοι πους υπερηφανιας 
[και χειρ apaprwAjov μὴ σαλευσὴ με 
[exer ἐπεσὸν παντ]ες οἱ epyalopevor 


[την ανομιαν] 
[εἐξωσθησαν και ov pln δυνωνται στηνί(αι) 


του δ]α(υει)ὃ 


[un παραζήλου εν πονη]ρευὸμενοις 
[μηδὲ ζηλου τοὺς ποιουϊντας THY ανομια(ν) 


[ore woe χορτος ταχυ αποἸξηρανθησοντίαι) 


[και woe λαχανα χλοὴς ταχὶυ αποπεσουντίαι) 


ελπισοῖν ἐπι κυριον και ποιει χρηστοτητα) 
και κα[τασκηνου τὴν γὴν Kat roar) 
θησίῃ exe τῳ πλουτῳ αυτης] 
κατατρυφίησον του κυριου και δωσει σοι Ta] 
αἰτήματα τίης καρδιας σου] 
ἀποκάλυψον πίρος κυριον τὴν οδον σου] 


και ελπισον ἐπ᾿ αὐτοῖν και autos ποιησει) 


Ἴ add woa post gov? | 9 om rs! | 12 ἁμαρτωλων pro ἁμαρτωλου 


σαλευση 


173 


XXXVI 


| σάλευσαι pro 


174 


6 


ται 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και e€vor ws φως τηῖν δικαιοσυνὴν σου] 
και TO κριμα σου τ pleonpBprar] 
ὑποταγηθι τω κ(υρι)ω καὶ uk[eTevoov αὐτου] 
μὴ παραζηλου εν τω κατ[ευοϑουμεῖ 
νω εν τὴ dw αὐτου 
εν αν(θρωπ)ὴω ποι ουτὶ παρανοϊμιας] 
παυσαι απὸ οργὴς και ἐνκ[αταλιπε θυμον] 
pn παραζήλου wore π[ονηρενεσθαι] 
OTL OL rovnpevoper[or εξολοθρευθησονται] 
ou Se ὑπομένοντες [Tov κυριον avToL Kh] 
ρονὸμησουσειν [Tv γην] 
και ετι ολιγον και [ov μη ὑυπαρξῃ αμαρτωλος] 
και ζητήσεις Tov τοπῖον αὐτου και] 
ov μὴ εὑρης 
ov Se πραεις κληροϊνομησουσιν γην] 
και κατατρυφησουσίιν επι πληθει εἰιρηνὴης] 
παρατηρήσεται [ο apaprwdos Tov δικαιον] 
και βρυξι ew αὐτοῖν τους οδοντας avTou| 
o δε κ(υριοὴς εγ᾿γελασίεται αυτον] 
ort προβλεπι οτἶι ηξει ἡ ἡμέρα αυτου] 
ρομφαιαν εἐσπαΐσαντο ov αμαρτωλοι]) 
ενετιναν το[ξον αὐτων] 


του καταβαλεῖιν πτωχον KaL πενητα] 


[του σφαξαι τοὺς ευθεις Ty καρδι]α 
[ἡ ρομφαια avtwy εἰισελθοι εἰς τὴν κα]ρδιαν avtw(v) 
[και τα τοξα αὐτων συντριβειησαν) 
[κρεισσον ολιγον τῳ δικαιῳ] ὑπερ mov 
[τον αμαρτωλων πολυν] ᾿ 
[οτι βραχιονες αμαρ͵τωλων συντριβησονται 
[υποστηριζει δε τους δικαίους ο κ(υριοὴς 
[γινωσκει κυριος τας ddous των αμωμω(ν) 
[και ἢ κληρονοίμια αὐτῶν εἰς αιὡνα εσται 


XXXVI 6 εἕοισει | 7 ζωῃ pro οδω | 9 κληρονομησουσιν | 12 βρυξει | 13 exyedace- 
| προβλεπει | 14 everewav | 17 om o | 18 add τὸν ante awva 


PSALMUS XXXVI 175 


19 [ov καταισχυν]θησονται ev καιρω πονήρω 
[και ev nuepalis λιμου χορτασθησονται 
20 [ote οἱ αμαρτωλοι] απολουνται 
[οἱ δὲ εχθροι το]υ κίυριο)υ αμα to δοξασθηναι 
[avrovs και] υὑψωθηναι 
[exAurrovres woe καπνος εξελιπον 
a1 [δανιζεται o apap|rwhos και οὐκ αποτισι 
[ο δὲ δικαιος οἰκτε]ιρι και διδωσειν 
22 [ore οἱ εὐλογουνΊτες avtov κληρονο 
ἰμησουσι γ]ην 
[οι δὲ καταρωμει͵οι avrov εξολεθρευθησοίν)ται 
23 [παρα κυριου τα διαβημ]ατα αν(θρωπ)ου κατευθυνετίαι) 
[και τὴν οδον avrolv θελησι σφοδρα 
24 ἰοταν πεσῃ οἷυ καταρ᾽ραχθησεται 
[ore κυριος αντιστηριζει χ]ειρα αὐτου 
25. [vewrepos εἐγενομὴ]ν και yap eynpaca 
[και οὐκ ιδον δικαιον εἰνκαταλελιμμενο(ν) 
[ουδὲ to σπερμα αὐτου ζἼητουν aprous 
26 [ολὴν τὴν ἡμέραν edea] και δανιζι.ὃ δικίαι)ος 
[kav TO σπερμα avTov εἰς εἰυλογιαν εσται 
2) [εἐκκλινον απὸ κακοῦν και π]οιησον ayallo(v) 
Ρ. 52 
και κ[ατασκηνου εἰς αἰωνα αἰιωνος] 
28 οτι κ(υριοὴς [αγαπᾳ κρισιν) 
και ουΪκ ἐνκαταλειψει τους οσιοὺυς αυτου] 
εἰς Tov αἰιωνα φυλαχθησονται) 
ανομοι δε [εκδικηθησονται) 
και σπερμα ασίεβων εξολοθρευθησεται) 
29 δικαιοι Se κληρον[ομησουσι γὴν] 
και κατασκηνωσουΐσιν εἰς awa} 
αιωνος ἐπ᾿ αὑτῆς 
30 στόμα δικαιου μελετηΐσει σοφιαν) 
20 τῳ pro τὸ | 21 αποτισει | οἰκτείρει | dda pro διδωσειν | 22 εξολοθρευθησονται | 


23 θελησει | om σῴφοδρα | 24 καταραχθησεται | 26 δανιζει | om o δίκαιος | 28 ἀμωμοι pro 
ἀνόμοι | om de 


176 


32 


35 


40 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και ἡ yAwooa avrov [AaAnoe κρισιν) 
ο vopos του O(eo)v εα[υτου εν καρδιᾳ avrov| 
και ουκ᾽ ὑποσκελισθἤησεται τα διαβη)] 
ματα avrTou 
κατανοει ὃ αμαρτωλοΐῖς τον δικαιον] 
και ἵητι του θαναταΐσαι αυτον] 
ὁ δὲ κ(υριοὴς ov pn ενκαταλιίπῃ αυτον es] 
τας χειρας αὐτου ᾿ 
ovde μη καταδικασίῃ αὐτον οταν] 
κρινηται αὐτω 
ὕπομινον Tov κ(υριοὴν kale φυλαξον τὴν οδον αυτου] 
και ὑψωσι σε του κατ[ακληρονομησαι τὴν ynv] 
ev τω εξολεθρευΐεσθαι apaptwdovs op] 
ειδον τον ασεβἴη υπερυψουμενον]) 
και επαιρομενοῖν ws τας κεδρους] 
του NuGavou 
και παρηλθον [kat Lov οὐκ nv] 
και elnrnoa [avrov και οὐχ εὑυρεθὴη] 
0 TOTOS [avrov] 


φυλαστε [ακακιαν Kat We ευθυτητα] 


lore ἐστιν ενκαταλιμμα ανθρωπῳ ειρ]ηνικω 
[οἱ δε παρανομοι εξολεθρευθησοῖνται ἐπι το αὐτὸ 
[Ta ενκαταλιμματα των ασεβ͵]ων efo\e 
[θρευθησονται] 
ἰσωτηρια δὲ των διϊκαιων παρα κ(υριὴ)υ 
[και υπερασπισ͵της Urey. ear) ev 
[καιρῳ θλήψεως 
[και βοηθησει αἸυτοις K(vpto)s και ρυσεται avTous 
[kav εξελε]υται ars εξ apaptodwr 


[και σωσει] avrovs ὃτι ἡλπισαν ET αὐτον 


31 αὐτοῦ pro eavtov | οὐχ | 32 κατανοήσει pro κατανοεῖ | ζητει | 84 υπομεινον | 


υψωσει | 35 om τὸν | 39 Κυριῳ pro κυρίου 


PSALMUS XXXVII 177 


[AZ] I [ψαλμος τῳ] da(ver)d εἰς avauvnow περι σαββατνυ XXXVI 


2 [κυριε μὴ τῳ Olupw σου ελεγ᾽ξις με 
[μηδὲ ty ορ]γη σου παιδευσις pe 
3. [ore τα BelAn σου εἐνεπαγησαν μοι 
[και ἐπεστ]ηρισας ἐπ ἐμε τὴν χειρα σον 
4 [οὐκ ἐστιν ιἰἰασις ev TH σαρκι μου 
[απὸ προσωπΊου τῆς opyns σου 
[ove ἐστιν ειρηνὴ τοις ὀστέοις μου 
[απὸ προσωπῖου των ἀμαρτιων μου 
5 [ore at ανομιαι μον υπερῆραν την κεφαλὴν μον 
[ωσει φορτιον βα]ρυ εβαρυνθησαν ἐπ ene’ 
6 [προσωζεσαν κἾαι ᾿ἐσαπησαν οἱ μωλωπες μον 
[απὸ προσωπου) τῆς αφροσυνὴς μου 
7 [εταλαιπωρησα και κατεκαμ᾽ φθην ews τελοὺυς 
[oAnv τὴν ἥμεραν σκ]υθρωπαζων ἐπορευομηί(»ν) 
8 [ore ἡ ψυχὴ μου επλησίθησαν ενπαιγματωί(ν) 
[και οὐκ ἐστιν ιασις εἰν τὴ σαρκι μου 
9 [εκακωθὴν και εταπε]ινωθην ews σφοδρα 
[ωρυομὴν απο στεναγμου] THs καρδιας μου 


10 [kat ἐναντιον cov πασα ἢ εἰπιθυμια μου 


Kat ο σίτεναγμος μου οὐκ expuBn απο σου) 
11 ἣ καρδίια μου ἐταραχθὴ ενκατελιπεν] 
με ἢ ιἰσχυς pov} 
και το ols tov οφθαλμων pov Kat} 
αὐτὸ οὐκ εστίιν per ἐμου] ᾿ 
12 ov φιλοι μου και οι πίλησιον μου εξ εἾ 
ναντιας μου ἡγγίισαν και εἐστησαν] 
και οἱ ἐνγιστα μου αποίμακροθεν εστησαν] 
13 και εξεβιασαντο οἱ ζητουνῖτες την ψυχὴν μου] 
και Ov ζητουντες τα κακα plot] 


ἐλαλησαν ματαιοτητίας] 


XXXVII 2 ἐλεγξῃς | παιδευσῃς | 4 add καὶ ante οὐκὶ | 8 ἐπλησθὴ ἐνπαιγμὼν pro 
ἐπλησθησαν ἐνπαιγματων | 11 om καὶ αὐτὸ | 12 eyywrra | μακροθεν pro ἀπομακροθεν 


178 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και δολιότητας ony τηῖν ἡμεραν εμελετησαν) 
14 eyo de woe κωφος ovk ἨΪκουον]) 
Kat woe. adados οὐκ ανοιγων TO στομα αυτου] 
15 και eyevounv woe αν(θρωπ)ὴος [οὐκ ακουων] 
και οὐκ EXwV εν τω στοίματι avrov ελεγμους] 
16 OTL ἐπι σοι κ(υρι)ε HATTA 
σοι εισακουσὴ κίυρι)ε ὃ θ(εοὺὴς [pov] 
17 OTL Elma μὴ ποτε επιχίαρωσιν “pot ov εχθροι pov} 
και ev τω σαλευθηναῖι Todas pov] 
ἐπ ἐμε ἐμεγαλορημ[ονησαυ) 
18 OTL Eyw ELS μαστιγας εἰτοιμος] 
και 7) αλγηδων μου ενωΪπιον pov ec] 
τιν δια παντος] ᾿ 
19 OTL τὴν ἀνομιαν plov αναγγελω] 
και μεριμνησω [ὑπερ τῆς ἀμαρτιας μου] 
20 οἱ δε εκ᾽θροι μου [ζωσιν και κεκραται) 
ὠνται ὕπερ [ἐμε] 
και ἐπληθυνίθησαν Ol μισουντες με αδικως] 
21 οι α»ταποδιίδουτες Kaka ἀντι αγαθων] 
Ρ- 55 
[evdueBaddov pe emer κατεδιωκ]ον δικαιοσυνη(ν) 
[kav amrepupay pe τον ayamyntlov woe 
[vexpov εβδελυγμενον) a 
22 [μὴ ενκαταλιπῃς pe κ](υρι)ε o θ(εο)ς μου 
[un αποστῃς απ «you 
23 ἴπροσχες εἰς τὴν] βοηθιαν μου κ(υρι)ὴε 6 θ(εο)ς 
[της σωτη]ριας μου 


[AH]: [wd τῳ dal( υει)δ εἰς αναμνησιν περι caBBatou XXXVIII 


[ama φυλα͵]ξω τας ὄδους μου του μὴ 


is) 


[apaptavjev ev γλωσσὴ pov 
εθεμὴην] τω στοματι μου φυλακὴν 
μην] τ ματι μ 


15 om τω | 16 σε pro cou! | tr ἡλπισα κυριε | συ pro ca? | 18 om εστιν | 20 εχθροι | 
21 om καὶ ἀπεριψαν pe Tov... εβδελυγμενον | 23 βοηθειαν | om o θεὸς 
XXXVIII 1 add εἰς τὸ τελος τῳ IdGovr ante wdy | om εἰς ἀαναμνησιν περι σαββατου 


PSALMUS XXXVIII 179 


[ev τῳ συσίτηναι Tov apaptwAov εναντιον μου 
3. [εκωφωθην] καὶ εταπινωθην και €or 
lynoa εξ αἀγα]θων 
[και To ἀλγημα] μου ανεκαινισθη 
4 [εθερμανθὴη ἡ καϊρδια μου evtos μου 
[και ev τῇ μελείτη pov ex καυθησεται πυρ 
5 [eAadnoa εν γλωΪσση pov 
[γνωρισον μοι κ]ίυρι)ε TO πέρας μου 
[και tov αριθμοὶν των ἡμέρων μου τις εστι(ν) 
[wa γνω τι υστερ]ω eyw 
6 [ov παλαιας €|ov τας ἡμερας pov 
[και ἡ υποστασις μίου wre ουθεν ενωπιον σον 
[ἰπλην τα συμπανταὶ ματαιότης mas av(Opwr)os ζω(ν) 
7 ἰμεντοι ye ev exo δ]ιαπορευεται av(Apwr)os 
[πλην parny rapaccov}rat 
[θησαυριζει και ov γινωσΐκι τινι συναξι αὐτὰ 
8 [καὶ νὺν τις ἡ πυπομονὴ μου οὐχι ὃ κ(υριοὴς 
[και ἡ ὑποστασις μου παρα] σον εστιν 


9 [απο πασὼν τῶν ανομιων] μου ρυσαι με 


ονιδοῖς αφρονι εδωκας pe] 
10 εκωφ[ωθην καὶ οὐκ ἡνοιξα τὸ στο] 
μα plov οτι ov εἰ ο ποιησας pel 
11 αποστησίον απ ἐμοῦ τας μαστιγας σου] 
απὸ yap ἴσχυϊος τῆς χειρος σου eyw εξελιπον] 
12 ἐν ἐλεγμοις ὑπερ [ανομιας επαι] 
δευσας αν(θρωπῚον 
και εξετηξας ws αραχίνην τὴν ψυχὴν αὐτου] 
πλὴν ματὴν ταρασσεῖται tas ανθρωπος διαψαλμα) 
2% 13. εἰσάκουσον τῆς προσείυχης μου] 
και τῆς δεησεως μου εἰνωτισαι) 
των δακροιων μου μὴ 'πἰαρασιωπησῃς] 
οτι πάροικος eyw εἰμι [ev τῇ γῃὶ 


8 eraravwOny | 6 οὐδὲν | add διάψαλμα | 1 γινωσκει | συναξει | 9 ονειδος | 11 τῆς 
pro yap | 13 δικρυὼν 


180 


A® 1 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και παρεπιδημος καίθως παντες ov πατερες pov] 
aves μοι ἵνα αναψυίξω προ του με απελ] 


θιν και οὐκετι ov [μη υὑπαρξω] 


εἰς τὸ τελος τω δα(υειὴ)δ [ψαλμος] ΧΧΧΙΧ 


ὕπομενων vrepleva τον κυριον και προσεσχεν μοι] 
και εισἤκουσεν της δεησεως pov] 

και ἀνηγαγεν με εἰκ λακκου ταλαιπωριας] 

και απὸ mov υλείως] 

και eoTnoev emu [πετραν τους Todas μου] 


και κατηυθυνεῖν ta διαβηματα pov] 


-- 


και ενεβαλεν εἰἰς TO στομα μου ᾳσμα καινον) 
ὕμνον τω θ(ε)ω [ημων] 
οψονται πολλίοι και φοβηθησονται] 
και ελπιζουσιν επι κυριον] 
μακαριος alynp ov ἐστιν To ονομα κυριου ελπις αὐτου] 
και οὐκ επίεβλεψεν εἰς ματαιοτητας] 


και plavias ψευδεις] 


[πολλα ἐποίησας ov κυριε ο θεος μου τα] θαυμασια σου 
[και τοις διαλογισμοις σου οὐκ] εστιν 

[τις ομοιωθησΊεται ᾿ 
[απηγγειλα και ἐλαλησα ἐπλη]θυνθησαν ὕπερ αριθμο(ν) 
[θυσιαν και προσφοραν ουΪκ ηθελησας 
[copa δε κατηρ]τισω μοι 
[ολοκαυτω]μα τὰ περι αμαρτιας οὐκ εἵητησας 
[τοτε εἰπὸν δου κω 
[ev κεφαλιδι] βιβλιου γεγραπται περι εἐμου 
[του ποιησ]αι το θελημα σου ὃ θ(εο)ὴς μου ἡβουληθη(ν) 
[kat tov voluov σου εν μεσω τὴς κοιλιας μου 
[ευηγγελισαμην δικαιὸσυνην εν eK 


14 ἀπελθεῖν | om ov 
XXXIX 3 ἰλύος pro vAews | δ ενεβλεψεν | 7 ητησας pro εζητησας | 9 εβουληθὴν | 


καρδιας pro κοιλίας 


PSALMUS XXXIX 181 


ἰκλησιᾳ pleyahn 
wov τα xed ov ov κωλυσω 
χειλη μου ov μὴ 
[κυριε ov εγνως] την δικαιόσυνην μου 
[τὴν δικαιοσυνὴ]ν σου οὐκ εκρυψα εν 
[rn καρδι]α μου 
ν αληθειαν σου] και τὸ σ Lov wou ειποίν 
τὴν adn wrnp 
[ουκ expuja to ελ͵]εος σου και τὴν adn 
[θειαν σον aro] συναγωγὴς πολλων 
[συ δὲ κυριε μὴ pax|puvns τοὺς οικτιρ 
μους σου am εἶμουν 
[το ἐλεος σου και ἡ αἰληθια σου δια παντος 
[αντελαβοντὸ μου 
οτι περιεσχον pe Kalka wy οὐκ εστιν αριθμος 
ριεσχον μ ριθμ 
[κατελαβον με αι ανο͵Ϊμιαι μου και ov 
[x ηδυνασθὴην του βλεπει]ν 
[ἐπληθυνθησαν vrep ταῖς τριχας τῆς κεφαλὴης μου 
[και ἡ καρδια μου ενκατελιΐπεν pe 


[evdoxnoov κυριε του ρυσασθ]αι με 


κίυρι)ε εἰς [το βοηθησαι μοι προσχες] 
αισχυν[θειησαν και εντραπειησαν apa οἱ] 
ζητουΐντες τὴν ψυχὴν μου του] 
εξαρα[ι αντὴν] 
αποστραφιησαν [εις τα οπισω και καὶ 
ταισχυνθιὴσαν οἱ [θελοντες μοι Kaka] 
κομισασθωσαν παραχρίημα αισχυνὴν] 
αὐτῶν οἱ λέγοντες μοι [evye evye] 
αγαλλιασθωσαν και ευφρανἰθειησαν) 
ἐπι σοι παντες οι ζητουνΐτες σε κυριεὶ 
και εἰπάτωσαν δια παντὸς μί[εγαλυν) 
θητω ο K(upto)s 


οἱ ἀγαπωντες TO σωτηρίιον gov δια παντος) 


11 om τὴν δικαιοσυνὴν cov | axa pro εἰπὸν | πολλὴης pro πολλων | 12 αληθεα | 


15 καταισχυνθείησαν pro αἰσχυνθείησαν | ἀποστραφείησαν | ἐντραπείησαν pro καταισχυν- 
θιησαν | 17 ἀγαλλιασαιντὸ pro ἀγαλλιασθωσαν 


182 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


18 eyw δὲ πτωχος εἰμι [και πενὴς κυριος] 
φροντιει μου 
βοηθος μου και ὕπερα[ίσπιστης pov συ) 


ει σοι ὃ θ(εο)ὴς μου μὴ [χρονισῃς] 


Μι εἰς τὸ Tehos ψαλμος [τῳ δαυειδ) ΟΣ 


2 Μακαριος ὃ συνιὼν εἶπι πτωχον και πενητα)] 
εν ἥμερα Tovnpa ρυσεῖται avTov ο κυριος] 
3. κ(υριοὴς διαφυλαξαι αυτο[ν] 
και μακαρισαι avtov [εν Ty γῃ)] 
και μὴ παραδωὴ avtiov εἰς χειρας εἐχθρου αυτου] 
4 κ(υριοὴς βοηθησι avtw [emu κλινης οδυνὴς avrou} 
olnv τὴν κοιτὴηῖν ἀντου εστρεψας] 
εν τὴ αρωσΐτιᾳ αυτου] 
ς €yw eva κί(υρι)ε εἰλεησον με] 
ἴασαι την ψυχίην μου οτι ἡμαρτον σοι] 
6 οι εκ᾽θροι poly εἰπαν Kaka μοι] 


mote αποθανΐειται και ἀαπολειται TO ονομα avTov] 


7 [καὶ εἰ εἰσεπορεύετο του ew μ]ατην ελαλει 
[ἡ καρδια αὐτου συνηγαγεν αἸνομιαν εαὐτω 
8 [εξεπορευετο εἕω και ελαλ]ει 
[ἐπι τὸ αὐτο κατ εἸμου εψιθυριζον παν 
[τες ov εχθροι μ]ου. ie. 
[kat ἐμου ελογιζ]οντο Kaka μοι 
9 [Aoyov π͵αρανομον κατεθοντο κατ εμου 
[μὴ ο κ]οιμωμενος ουχι προσθησι του 
[ανα]στηναι 
1o [και ylap ο αν(θρωπ)ὴος της ειἰρηνης μου εφ ον ἡλπισα 
[o εσ]θιων ἀρτοὺυς μου εμεγαλυνεν 


[εἶπ ewe πτερνισμον 


18 tr καὶ πενὴῆς εἰμι | Om σοι 
XL 3 φυλαξαι pro διαφυλαξαι | παραδοι pro παραδωη | 4 βοηθησαι | ἀρρωστιᾳ 
6 εχθροι | 9 κατεθεντο | προσθησει 


2 


3 


PSALMUS XL 183 


[ov de] κίυρι)ε ἐλεῆσον pe και αναστησον 
[με καὶ] ανταποδωσω avro.s 

[ev τουτῳ] eyvw ore τεβεληκας με 

[ore ov μὴ] επιχαρὴ ὃ εκθρος μου em ene 

[ἐμου δὲ δια] την ακακιαν ἀαντελαβον 

[και εβεβαιωσαὶς με ενωπιον σου 


[εἰς τον αιωΪνα 


[εὐλογητὸς κυριος ο] θ(εο)ς ι(σρα)ὴλ amo του aiwvos 


[και εἰς Tov αἰιωνα γένοιτο γενοιτο" 


[εις τὸ τέλος εἰς συν]εσιν τοῖς ὕϊοις κορε oO 


[ov τροπὸν επιποθεῖι ἡ ἐλαῴφος em τας 
[πηγας των υδ]ατων 
[ovrws ἐπιποθεῖ ἢ] ψυχὴ μου προς σε ο θί(εο)ς 
[eSulmoev ἡ ψυχὴ μου προς τον Weo)v ro(v) 
[ἰσχυρὸν tov ζωνΊτα 
[ποτε n&w και οφθηϊσομαι τω προσωπω tov θ(εο)ν 
[ἐγενηθὴ τα δακρυα plov ἐμοι ἀρτος 
[ημερας και νυκτος] | 


ev tw [λεγεσθαι μοι καθ εκαστὴν η] 
pelpav που εστιν ο θεὸς σου) 

ταυτα εμ[νησθὴν και εξεχεα ew εμεὶ 
τὴν ψυχὴν polv] 

ott διελευσομα[ι ev τόπῳ σκηνὴς] 
θαυμαστὴης εωΐς του οἰκου Tov θεου) 

εν φωνὴ αγαλ᾽λιασεως Klar εξομολο)] 
γησεως ἤχους εορταζοϊντων] 

ἵνα τι περιλοιπὸος εἰ ἡ ψυχὴ μίου και ¢ 
να τι συνταρασσις με . 

ελπισον em tov θίεοὴ)ν ore εξομολογησομαι avo] 


12 ἐγνὼν pro eyva | ἐχθρος | 13 om τὸν 
XLI 3 om τὸν ἰσχυρὸν | 4 om evo | δ χοῦ pro nyous | 6 repiAuros | om pov! | 


συνταρασσεις 


184 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


σωτήριον Tov προσωπου [pov o θεος μου] 

7 προς ἐμαυτον 7» ψυχὴ μου [εταραχθὴ] 
δια τουτο μνησθησομαι ἰσου εκ γης] 

ἵορδανου Kat ερμωνιειΐμ απο opous μικρου) 

8 αβυσσος αβυσσον ἐπικαλίειται εις φω] 

νὴν των καταρακτωΐν cov] 
παντες οι μετεωρισίμοι σου και τα] 
κυματα σου ex eple dun Bor] 

9 ἥμερας εντελιται κ(υριοὴς [To ελεος αυτου] 
Kal νυκτὸς won αὐτω παρ εμοι] 
προσευχὴ τω O(e)w τίης ζωης μου] 

10 epw τω θ(ε)ω αντιληϊμπτωρ pov a δια τι] 

μου ezehabolv] 
και ἵνα τι σκυθρωϊπαζων πορεύομαι) 
εν τω εκθλιίβειν τον εχθρον μου] 

ιι ἐν Tw καταθλ[ασαι τα οστα μου ὠνει] 

διζον με [οι θλιβοντες με] 
ev τω λεγιν αἰυτους μοι καθ εκαστην] 
ἡμεραν [που εστιν ο θεος σου] 
p- 61 
12 [wa τι περιλυπος ev ἡ ψυΪχη και wa 
[τι συνταρασσεις μ]ε 
[ελπισὸν em τον θεον οτι εξομολογησομί(αι) αὐτω 


In σωτήρια του προσωπου)] μου και ὃ θ(εο)ς μου 


[ΜΒ] [τῳ δαυειδ ψαλ]μος MET 


1 [kpuvov pe o θεος κ])αι δικασον τὴν δικη(ν) 
[pov εξ εθνο]υς ovy ὃσιου 


[απὸ ανθρωπου αδιϊκου και δολιου ρυσαι με 


[Ὁ] 


lor. συ εἰ ο θεος] κραταιωμα μου ἵνα τι ἀπωσω με 


[kav wa τι σκ]υθρωπαζων πορευομαι 


9 ἐντελειται | δηλώσει pro ὠδῃ αὐτω | 10 om καὶ | 11 ὠνειδισαν pro ονειδιζον | λε- 
yew | 12 om xa? 
XLII 1 tr ψαλμος τῳ Aaved 


PSALMUS XLII 185 


lev τῳ εἰκθλιβιν tov εκθρον μου 
3. [εξαποστειϊλον το φως σου και THY αληθια(ν) σου 
[avra pe ωὠδ]ηγησαν και ἡγαγον με εἰς 
[opos αγιον] σου και εἰς τα σκηνώματα σου 
4 [και εισελευσομαι πρὸς to θυσιαστηρι 
[ον του] θ(εο)υ 
[προς tov θεον] τον εὐφραινοντα τὴν νεῦτητα μου 
[εξομολογήησομ]αι σοι ev κιθαρα ὃ θ(εο)ς ο θ(εο)ὴς μον 
5 [wa τι περιλυπ͵ῖος εἰ ἡ ψυχὴ μου και ἵνα 
[τι συνταρασσεῖις με 
[ελπισὸν em τον] θίεο)ν οτι εξομολογησομίαι) avTw 


[σωτήριον του mploawmov pov και ὃ θίεο)ς μου 


MI}: [εἰς TO τέλος τοῖς υἱοις κορε εἰς συνεσιν XLIII 
I 


2 [o Beos ev τοις wow] ἡμων kovoaper 
[οι πατερες ἡμων ανηγγειλαν ἡμειν 
lepyov ο εἰργασω εν ταῖις ἡμέραις αὐτων 
[ev ἡμέραις apxacats] 
3 [ἡ χεὶρ σου εθνη εξωλοθρ)]ευσεν και κατε 
[φυτευσας αυτους] 
[exaxwoas λαοὺς και εξεϊβαλας avrous 
p. 62 
4 ov yap εἶν Tn ρομφαιᾳ avtwy εκλη] 
ρονοίμησαν γην] 
και o βρα[ζχιων αὐτων οὐκ ἐσωσεν αυτους] 
αλλ ἡ δεξίια σου και ο Bpaywy σου) 
και ὃ φωτισμος του [προσωπου σου] 
οτι εὐδοκησας ev αἰυτοις] 
5 σοι εἰ αὐτὸς ο βασιλείυς μου και o θεος μου) 
ὃ ἐντελλόμενος τας [σωτηριας ιακωβ[] 
6 εν σοι τοὺς ek Opous [ημων κερατιουμενὶ) 
2 εκθλιβειν | εχθρον | 8 αληθειαν | 4 κυριε o Geos pov ev κιθαρᾳ pro εν κιθαρα o 


θ(εοὺὴς 0 O(e0)s μου | 6 omy | om pov! | om Kar? 
XLIII 1 add Wadpos post συνεσιν | 2 ἡμιν | 8 εξεβαλες | δ συ pro σοι | 6 ἐχθρους 


186 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και εν τω ὄνοματι σου εἰξουθενωσο) 
μεν τους ἐπανισταμείνους nw] 
7 ov yap em Tw τοξω pov ελίπιω) 
Kal 7) ρομφαια μου ov σαΐσει με] 
8 εσωσας yap ὴμας εκ τίων θλιβοντων nas] 
και τους μισουντας yas κατησχυνας) 
9 εν τω θ(ε)ω επαινεσθηϊσομεθα ολην] 
τὴν ἡμεραν 
και εν τω ὄνοματι [σου εξομολογησο]) 
μεθα σοι εἰς τον [αιωνα διαψαλμα) 
10 νυνὶ δὲ ἀπωσω Kali κατῃσχυνας μας) 
και οὐκ εξελευση [ev ταις δυνα] 
μεσιν ἡμων 
ιι αἀπεστρεψας nuals εἰς τα οπισω πα] 
ρα τους exOplous μων} 
και οἱ μισουντες [ημας διηρπαζον εαυτοις] 
εδωκας ἡμας als προβατα βρωσεως) 
και εν τοις εθνίεσιν διεσπειρας ἡμας] 
13 απεδου τον Naov σου avev τιμης] 
και οὐκ ἣν πλίηθος εν τοις αλαλα] 


γμασειν [avrwr] 


14 [εθου μας ovedos τοις γειτοσιν] ἡμων 
[ἰμυκτηρισμον και καταγελωτα τΊοις κυκλω ἡμω(ν) 
15 [εἐθου μας εἰς παραβολην] εν τοις εθνεσει(ν) 
[κινησιν κεφαλης] εν τοις λαοις 
16 [o\nv τὴν npeplav ἢ ἐντροπὴ μου κατε 
[ἰναντιον poly εστιν 
[και ἢ αισχυνὴ τίου προσωπου μου εκαλυψεν με 
17 [απὸ φων]ης ονιδιζοντος και καταλαλουντος 
[απο πρ]οσωπου exOpov Kat €k διώκοντος 
18 [ταὐτὰ nlavra mrbev eh ἡμας 


[kat οὐκ] επελαθομεθα σου 


6 εἐπανιστανομενους | 8 om ἐσωσας.. . . κατησχυνας | 9 om σοι | 11 εχθρους | 18 αλα- 
μ OX χϑρ 
λαγμασιν | 15 εθνεσιν | 17 ονειδιζοντος | παραλαλουντος pro καταλαλουντὸς | εχθρου 


19 


21: 


22 


23 


25 


Pp. 64 


26 


27 


PSALMUS XLIII 187 


[και οὐκ] ηδικησαμεν ev τὴ διαθηκὴ σου 
[και οὐκ αἰπεστὴ εἰς τα ὃπισω ἡ καρδια ἡμω(ν) 
[και εξεϊκλινας τας τριβους ἡμων 
[απο τῆς οδου cov 
lore εταπεινωσίας ἡμας εν τόπω κακωσεως 
[και επεκαλυψ)]εν ἡμας σκια θανατου 
[εἰ ἐπελαθομεθ)α του ονοματὸος του θ(εο)ν ἡμω(ν) 
[και εἰ διεπετασΐαμεν χίιρας ἡμων 
[προς θεον αλλ]οτριον 
[οὐχὶ o θεος ἐκζη]τησις ταυτα 
[αυτος yap γινωϊσκις τα Kpudia των 
[ἰκαρδιων] 
lore evexa σου Oalvaroupea odnv τη(ν) ἡμερα(ν) 
[ελογισθημεν ws πΙροβατα odhayns 
[eLeyepOnre wa τι υπΊνοις κίυρι)ε 
[αναστηθι και μὴ απ͵]ωσὴ εἰς τελος 
[wa τι To προσωπον] σου αποστρεφις 
[εἐπιλανθανῃ τὴς πτωϊχιας ἡμων 
[και της θλιψεως ἡμωὶ)ν 


ott εἰταπεινωθὴ εἰς χουν ἡ ψυχὴ ἡμων] 
εἐκολ[ληθη εἰς γὴν ἢ γαστὴρ μων] 
αναστα κί(υρι)ε [βοηθησον nuw και λυτρωὶ) 


σαι ὴἡμας ενίεκεν Tov ονοματος σου) 


εἰς TO τέλος UTEP τωΐν αλλοιωθησομενὼν τοις] XLIV 


ὑΐοις Kope εἰς συναισίιν @dn ὑπερ του ayaTrnToU] 


Εξηρευξατο 7 Kapdi{a μου λογον αγαθονὶ) 

λεγω eyw τα ἔργα μου τω [βασιλει]} 

ἣ γλωσσα μου καλαμος [γραμματεως) 
ofvypadou 


18 om τὴ | 19 τοὺς pro ras | 22 ἐκζητησει | ywwone | Tas καρδιας pro τῶν Kapdiwy | 


25 ἀποστρεφεις 


XLIV 1 συνεσιν 


188 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


3 ὡραιος Kad’. παρα Tous υἱουΐς των ανθρωπων] 
εξεχυθη χαρις εν χιλεσειν [σου] 
δια τουτο evioynoev σε ο ἴθεος as Tov αιωνα] 
4 περιζωσαι τὴν ρομφαιαῖν σου επι τον] 
pnpov σου δυνατε 
τὴ ὡραιοτητι σου και [Tw καλλει σου] 
ς και εντινον Kat KaTev[odov και βασιλευε) 
ἐνεκεν αληθιας και [πραυτητος και) 
δικαιὸσυνης 
και ὁδηγησι σε θαυμαΐστως ἡ δεξια σου) 
6 ta Ben σου ἡκονημεῖνα δυνατεὶ 
λαοι ὕποκατω σου πείσουνται] 
ev καρδια των εκθρίων του βασιλεως] 
7 0 Opovos σου ὃ θ(εοὴς [εἰς αἰωνα αιωνος] 
paBdos ευθυτητίος ἡ ραβδος της βασιλειας σου] 
8 ἢγαπησας δικ[αιοσυνην Kar euro] 
σας ανομι[αν] 
δια τουτο εχίρισεν σε ο θεος ο θεος σου ελαιον] 
αγαλ᾽λιασεωΐς παρα Tous μετοχοὺς σου] 
9 σμυρναν και ἱστακτὴ και κασια απὸ τῶν ιματιων σου] 
p- 65 
[απο Bapewy ελεφαντινων εἴ] wv nuppavay σε 
10 [θυγατερες βασιλεων εν Ty τιμὴ σου 
[παρεστὴ ἡ βασιλισσα ex δ]εξιων σου 
[ev ιματισμῳ Siaxprlow περιβεβλημε 
[νη πεποικιλ]μενὴ 
11 [ακουσον θυγατεὶρ και ude και κλινον TO OVS σου 
[και επιλαθου του λαου σου και TOV oLKOU 
[του πατρος)] σου 
12 [ore επιθυμησι ὃ βασιλεὺς του καλίλους σου 
[ore avros| εστιν ὃ κ(υριοὴς σου 
13 [και προσ͵κυνησις αὐτω 


[θυγατερες] τυρου εν δωροις 


3 καλλει | add ἡ ante χαρις | χειλεσιν | 5 εντεινον | αληθειας | οδηγησει | 6 ἐχθρων | 
9 σμυρνα | 12 επεθυμησεν pro επιθυμησι | 13 προσκυνησουσιν pro προσκυνησις 


PSALMUS XLIV 189 


[ro προσωπ͵ῖον σου λιτανευσουσιν οἱ 
[πλουσιοι του λαον 
144 ἰπασὰ ἡ δοξα avt|ns θυγατρὸς του βασιλεως εσωθε(ν) 
[εν κροσωτοιὶς χρυσοι περιβεβλημενὴη 
[πεποικιλμ]ενη 
15 [απενεχθησουΐται τω βασιλει παρθένοι 
[οπισω avrns| 
[αι πλησιον αὐυτὴης] απενεχθησονται σοι 
16 [απενεχθησονταῖι ev εὐφροσυνὴ Kat 
[αγαλλιασει] 
[αχθησονται εἰς να]ον βασιλεως" 
17 [ἀντι των πατερων σου) ἐγενηθησαν ὕϊοι σου 
[καταστησεις αὐτοὺς αἸρχοντας ἐπι 
[πασαν τὴν γην] 
18 [μνησθησονται του ονοΐματος σου εν 
[πασῃ γενεᾳ και γεν]εα 
[δια rovro λαοι εξομολοϊγησονται σοι 


[εις τον αιωνα Kal εἰς TOV αιωνα του alwVvos ς 


Me ! εἰς [το τέλος ὑπὲρ των υἱων κορε ὑπερ των) XLV 


κρ[υφιων ψαλμος) 


2 O O(co)s ηἰμων καταφυγὴ και δυναμις] 
βοὴθος εν θλιίψεσιν ταις ευρουσαις] 
ἣμας σφοδρα 
3 δια τοῦτο ov φοβηθίησομεθα ev τῳ] 
ταρασσεσθαι τὴν [γην 
και μετατιθεσθαι ὃρη εν καρίδιαις θαλασσων) 
+ ἤχησαν και ἐταραχθησαν τα [υδατα αὐυτων] 
ἐταραχθὴ τα ὃρη εν τὴ κραταιοίτητι avrov διαψαλμα) 
5 TOV ποταμου τα ορμήηματα εὐἰφραινου] 


σειν τὴν πολιν του θ(εο)υ 


13 add της γης post λαου | 14 om του | Ἐσεβων pro ἐσωθεν | χρυσοῖς pro χρυσοι | 
17 ἐγεννηθησαν | σοι vir pro woe cov 
XLV 4 erapayOnoay pro ἐταραχθὴ | 5 εὐφραινουσιν 


190 


Ιακωβ semel | 9 om και | Were | 10 avravaipwv | θυρεους | 11 σχολασατε 
XLVI 2 κροτησατε | 4 ημιν | 5 ημιν | avrov pro eavtw | add διαψαλμα 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


ἤγιασεν το σκηνωμα avt[ov ο ὑψιστος] 
o θ(εοὴς ev μεσω avtns και [ov σαλευθησεται) 
βοηθησι αὐτὴ 6 O(€0)s τω [προσωπῳ] 
εταραχθησαν εθνη ἐκλιίναν βασιλειαι) 
εδωκεν φωνὴν αὐτου ὁ. [υὑψιστος] 

εσαλευθὴ ἢ yn 
κ(υριοὴς των δυναμαιων [μεθ ἡμων] 
αντιλημίπτωρ ἥμων ο ἴθεος ιακωβ] 
αντιλημπτωρ μων [ο θεος Τακωβ διαψαλμα]) 
δευτε και ἴδεται τα ep[ya κυριου) 
a ἔθετο τερατα επι της γης] 
αντανερων πολεμίους μεχρι των] 

περατων ts yrs] 
τοξον συντριψίει. και συνκλασει οπλον] 
και θυραιους καϊτακαυσει εν πυρὶ] 
σχολασαται Kat [γνωτε οτι eyw εἰμι ο θεος] 
ὑψωθησομαῖι ey τοις εθνεσιν] 


ὑψωθησομίαι εν Tn yy] 
κ(υριοὴς των δυνίαμεων μεθ μων] 


[αντιλημπτωρ ἡμων o θεος ιακ]ωβ᾽ 


[εἰς τὸ τέλος ὑπερ των Viwy κορε ΨψΊ]αλμος 


Ιπαντα τα εθνη κροτησαΐται χειρας 
[αλαλαξατε τῳ θεῳ εν φωϊνη αγαλ᾽λιασεως 
[οτι κυριος ὑψιστος φο]βερος 
[βασιλευς μεγας] ἐπι πασαν τὴν γὴν 
[υπεταξεν λα]ους ἡμειν και εθνὴη ὺ 

[πο Tous ποῖδας ἡμων 
[εξελεξατο ἡμειν τὴν κληρονομιαν eavTw 
[την καλλονην ἴακωβ ἣν ἡγαπησεν 


XLVI 


6 om καὶ | βοηθησει | 7 om o ὑψιστος | 8 δυναμεων | om αντιλημπτὼωρ ἡμων o Geos 


[ΜΖ] ! 


Ρ. 68 


PSALMUS XLVI 


[aveBn 0 θεος εἰν αλαλαγμω" 
[κυριος εν φων]η σαλπιγγος 
[ψαλατε τῳ] θί(ε)ω ἡμων ψαλαται 
[τῳ βασιλει ψαλατ]αι ἡμων ψαλαται 
[οτι βασιλευς π͵ασης THs γῆς ὁ O(co)s 
[ψαλατε συνετίως 
[εβασιλευσεν οἱ θ(εοὴς ἐπι παντα τα εθνη 
[o θεος καθηται em| θρονου ἀγιον αὐτου 
[αρχοντες λαων] συνηχθησαν pera 
[του θεου αβραα]μ 
[ore του θεου οἱ κρα͵ταιοι τῆς γῆς σφοδρα 


[ἐπηρθησαν) 


{ψαλμὸς wdns τοῖς υἱοιὶς κορε δευτερα σαββατου 


[meyas κυριος και awetlos σφοδρα 

[ev moder tov θεου ἡμίων ev opt ἀγιω αντου 
[evpiw ζαγαλλιαματι) πασης τῆς yns 

[ορη σιων τα πλευρα του βορρα 

[η modus του βασιλεως)] του μεγαλου 

[o θεος ev ταις βαρεσιν αὐἸτης γινωσκετίαι) 


[οταν αντιλαμβανηται] avTns 


ort wWov οἱ βασίιλεις συνηχθησαν) 

διηλθοσαν επίι τὸ αυτοὶ 

αντοι ιδοντες ουτως εθαυμασαν) 

εἐταραχθησαν [εσαλευθησαν) 

τρομος εἐπελαβεἶτο αὐτων] 

EKEL WOLWALS ὡς [ruxrovorys] 

ev πν(ευματὴι βιαιω συντίριψεις πλοια θαρσεις]) 
καθαπερ ἠκουσαμεῖν ουτως edoper] 

ev πολι κ(υριοὴυ των δυναμίεων εν ποὶ 


λι του θίεο)υ μων 


Ἵ ψαλατεῖ,"."} tr Ψαλατε τῳ βασιλεῖ | 9 om παντι 


19! 


XLVII 


XLVII 2 om ev? | opa | δ ἡλθοσαν pro διηλθοσαν | 7 wdwes | 9 roda bis 


192 


II 


15 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


ὃ θ(εοὴς εθεμελιωσεν αὐτίην εἰς Tov atwva διαψαλμα] 
ὑπελαβομεν ὃ θ(εο)ὴς To ελείος σου εν μεὶ 
σω του λαου σου 
κατα TO ὄνομα σου o [eos ουτως και ἢ αἱ] 
νεσις σου em τα πίερατα τῆς γὴς] 
δικαιόσυνης πληρὴς [ἡ δεξια σου] 
εὐφρανθήτω το οροΐς σιων] 
και αγαλλιασθωσαν [ar θυγατερες τὴς ιουδαιας] 
ενεκα των κριμαίτων σου κυριεὶ 
κυκλωσαται σειωΐν και περιβαλετε αὐτὴν] 
διὴγησασθαι εν τοις πυργοις αυτης] 
θεσθαι τας καρδιίας υμων εἰς τὴν Sv] 
ναμιν αυτηΪ]-ς] 
και καταδιελείσθε τας βαρεις αυτης] 
οπως αν Sinyylonobe as γενεαν ετεραν] 
ott ovtos εσΐτιν ο θεος μων εἰς τον αἱ] 
wva Kat [εις τον αἰωνα Tov αἰωνος] 


αὐτος ποιμίανει Nas εἰς τους αιωνας] 


εἰς τὸ TEA[OS τοῖς υἱοις κορε Ψψαλμος] XLVIII 


ακουσαται τίαυτα παντα τα εθνὴ] 


[ενωτισασθε παντες ov κατοιϊκουν 

[τες τὴν οικουμενὴν] 
[ov τε ynyevers και ov WoL των ανί(θρωπ)ων 
[emu το αὐτο πλουσιος κ͵Ἶαι πενὴς 
[ro στομα μου λαλησ͵ίει σοφιαν 
[και 1 μελετὴ] τῆς καρδιας μου συνεσιν 
ἰκλινω εἰς παρα]βολην TO OVS μου 
[ανοιξω ev ψαλ]τηριω το προβλημα μου 
[wa τι φοβουἹμαι εν ἥμερα Tovnpa 


12 om καὶ | 13 κυκλωσατε | Σιων | διηγησασθε | 14 θεσθε | 15 om avros ποιμανεῖ 


NAS ELS TOUS ALWVAS 


XLVIII 2 axovoate 


PSALMUS XLVIII 193 


[η ανομια της mrepyns μου κυκλωσι με 

7 [οἱ πεποιθο͵τες ἐπι τὴ δυναμι αὐτων 

[και ἐπι τῳ] πληθι Tov πλουτου αὐτων 
[καυχωμεῖνοι 

8 [αδελῴος ov λ]υτρουται ov λυτρωσεται αν(θρωπ)ος 
lov δωσει τῳ Dela εξιλασμα εαυτου 

9 [και τὴν τιμην] τῆς λυτρωσεως τῆς 

[ψυχῆς ἀντοὶν 
1o [και εκοπιασεν] εἰς τον atwva και ζήσεται εἰς τελος 
11 [ore οὐκ οψεται κατ᾽αφθοραν ὃταν ἴδη oo 
[φους αποθνηϊσκοντας 
[emt το αὐτὸ αφρωΪΐν και avovs απολουντ(αι) 
[και καταλειψουσιν] αλλοτριοις τον tov 
τον αὐτων] 

12 [Kat οἱ ταῴφοι avtwy οἰΪκιαι avTwy εἰς τον αἰωνα 
[oknvopata αυτων] εἰς γενεαν και γενεαί(ν) 
[ἐπεκαλέσαντο ta ονοματα αὐτων 

[emt των γαιων αὐ͵των 

13 [και avOpwros ev τιμῃ wv οἷν συνηκεν 

[παρασυνεβληθὴ τοις] κτηνεσειν τοις 
[avonrors και ὡμοι]ωθη αντοις 
Pp. 79 

14 αὐτὴ [ἡ οδος αὐτων σκανδαλον avrois] 
και μετία ταυτα εν τῳ στοματι αυτων] 

εὐλογ[ησουσιν διαψαλμα) 

15 ὡς προβατα [εν ᾳδῃ εθεντο) 
θανατος ποιμανΐει αυτους] 
και κατακυριευσουσίιν αὐτων ov ev| 

θεις τὴ καρδια το [πρωιϊ] 
και ἡ βοῆθια αὐτων παλ[αιωθησεται) 
εν τω αδὴ 
ex’ τῆς δοξης αὐτων εξωσίθησαυ)] 
16 πλὴν ὃ θ(εο)ὴς λυτρωσεται τηῖν ψυχὴν μου) 


6 κυκλώσει | 7 δυναμει | πληθει | 8 om ov? | αὐτοῦ pro eavrov | 11 tr avous καὶ αῴρων | 
13 κτηνεσιν | 16 ποιμαῖνει | om ty καρδιὰ | βοηθεια | om cwoFnoay 


194 


21 





WASHINGTON MANUSCRIPT II 


ex’ χειρος adov ὅταν λίαμβανῃ pe διαψαλμα]) 
μὴ φοβου ὃταν πλουτησῃ ανθρωπος] 
και οταν πληθυνθὴη ἡ [δοξα] 
του οἰκου αὐτου 
ote οὐκ εν τω αποθνη[σκειν avtov hyp] 
ψεται τα TAaVvTa 
ovde συνκαταβησίεται avtw ἡ δοξα) 
του οἰκου αὐτου 
οτι ἡ ψυχὴ avrov εν [τῇ ζωῃ αυτου ev| 
λογηθησεται ' 
εξομολογησεται ἴσοι οταν ayabuyys αὐτῳ] 
εισελευσεται ews [γενεας πατερων αυτου] 
εως at@vos οὐκ [οψεται φως] 
και av(Opwm)os εν τιμ[ῃ wv ov συνηκευ) 
παρεσυνεβληθη τοις κτηνεσιν τοις] 


ανοὴτοις Kale ὠμοιωθὴ αυτοις] 


ψαλμος τω [ασαφ)] XLIX 


Θ(εο)ς θεων K(vpio)s ελίαλησεν και εἐκαλεσεν τὴν γὴν] 


απο ανατολωΐν ἡλιοῦ και μεχρι δυσμων] 


[ex σιων ἡ εὐπρεπια τῆς ὠὡραιοτΊητος αὐτου 
[o θεος εμφανως n&eu ο] θ(εο)ς 
[ημων και ov παρασιωπη]σεται 
[πυρ εἐναντιον αὐτου καυθη͵σεται 
[και κυκλῳ αὐτου καταιγι]ς σφοδρα 
προσκαλεσεταιΪ] τον o(v)p(av)ov ava 
ρ ρ 
και THY y\nv διακριναι τον λαον αὐτου 
ἣν γ]ην διακρ 
συναγαγετεῖ avTw τοὺς ὃσιους αὐτου 
YAY 
τους διατιϊ]θεμενους την διαθηκην 
μ 7 nen 
[αὐτοῦ] em θυσιαις 


[και ἀαναγγεϊλουσιν οἱ ο(υ)ρ(αν)οι την δικαιὸσυνη(ν) αὐτου 


18 om Tov οἰκου | 21 om και | παρασυνεβληθη 


PSALMUS XLIX 


[ore θεὸς κριΐτης ἐστιν διαψαλμα 
[ακουσον λαοὶς μου και λαλησω σοι 
[ἰσραηλ και διαμα͵ρτυρουμαι σοι 
[ο θεος ο θεος σου εἰμι eyw 
[οὐκ ἐπι ταις θ]υσιαις σου ελεγ᾽ξω σε 
[τα δε ολοκαυϊτωματα σου ενωπιο(ν) 
[μου ἐστιν δι]α παντὸς 
[ov δεξομαι εκ τίου οἰκου σου μοσχους 
[ουδὲ εκ τῶν πο]ιμνιων cov χιμαρ᾽ ρους 
[ore ἐμα ἐστιν πα͵ντα ta θηρια τὸν δρυμου 
[krnvn ev τοις ορεῖσιν και βοες 
[ἐγνωκα παντα ta π͵ετινα του ο(υ)ρίαν)ου 
[kat ὡραιοτὴς αγρου] μετ ἐμου εστιν 
[εαν πεινασω ov μὴ colt euTw 
[ἐμὴ yap εστιν ἢ οικουϊμενη και To πλὴ 
[papa avrns| 
[un φαγομαι Kpea ταυρωὶν 7 αιμα τραγω(ν) mopar 
[θυσον τῳ Dew θυσιαν αινεϊσεως 


[και amodos τῳ ὑψιστῳ ταὶς εὐχας σου 


και επ[ικαλεσαι pe ev ἡμερᾳ θλιψεως] 
και ε[ξελουμαι σε και δοξασεις με διαψαλμα) 
τω δὲ [αμαρτωλῳ εἰπεν ο θεος] 


ἵνα τι ov [διηγῃ τα δικαιωματα μου] 

και ἀναλαμίβανεις την διαθηκὴην μου] 
δια στοματος [σου] 

σοι Se ἐμισησας παιδίιαν και εξεβαλλες) 
τους λογοὺυς μου [εἰς Ta om] 

εἰ εθεωρις κλεπτὴν σίυνετρεχες avTo| 

και μετα μοιχων τὴν [μεριδα σου ετιθεις] 

To στομα gov επλεονασεῖν κακιανὶ] 

Kat 7) γλωσσα σου περιεπλεκίεν δολιοτητα) 

καθημενος κατα του [αδελφου σου) 
κατελαλεις 


XLIX 7 διαμαρτυρομαι | 9 χιμάρους | 11 πετεινὰ | 17 ov pro σοι 


| 18 εθεωρεις 


195 


196 


21 


23 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και κατα Tov wou τῆς [μητρος σου eras cKavdador] 


ταυτα εποιησας και εἰσιγησα) 
ὕπελαβες ανομιαν [οτι ἐσομαι σοι ομοιος] 
εἐλεγίξω σε και παραϊστησω κατα προ] 

σωπον σου τας [apaptias σου] 
συνεται δὴ ταυτα οἷι επιλανθανομενοι Tov θεου] 
μὴ ποτε αρπασὴ [και μὴ ἢ O ρνομενος] 
θυσια αινεσεως δίοξασει μεὶ 


και εκει ὃδος ἡ δίειξω avTw TO σωτὴηριον του θεου) 


εἰς TO τέλος Ψαλίμος τῳ δαυειδ εν τω ελθειν προς] 
αὑτὸν ναθαν τοῖν προφητην ηνικα εἰσηλθεν] 


προς βηρσαβϊεεὶ 


Ελεῆσον με [ο θεος κατα το peya ελεος σου] 
και κατα το πίληθος των οικτιρμων] 
σου εξαλίειψον το ανομημα μου] 


ἐπι πλιον πλίυνον με απο τῆς ανομιας μου] 


[και απο τῆς αμαρτιας μου καθαρ͵]ισον με 

[ore τὴν ανομιαν μου eyw γινωσίκω. 

[και ἡ αμαρτια μου ενωπιον μου]. ἐστιν δια παίν)τος 

[σοι μονῳ ἡμαρτον και τοὶ) πονηρον evo 
[πιον σου εποιη]σα ' 

[οσπως αν δικαιωθ]ης εν τοις λογοις σου 

[και νικησῃς εν τῳ] κρινεσθαι σε 

[ἰδου yap εν αν]ομιαις συνελημφθην 

[και εν ἀμαρτ]ιαις εκισσησεν με ἣ μί(ητ)ηρ μου 

[δου yap αληθ]ειαν ἡγαπησας 

[τα αδηλα kale τα κρυφια της σοφιας σου 
[εδηλω]σας μαι 

[ραντιεις pe] υσσωπω και καθαρισθησομίαι) 


ἰπλυνεις με Kat] ὑπερ χιόνα λευκανθησομίαι) 


21 om Tas apaptius σου | 22 συνετε 
L 4 πλειον 


(LI) 


PSALMUS L 197 


10 [ακουτιεις pe αἸγαλλιασιν και ευφροσυνη(ν) 
[αγαλλιασονται] οστεα τεταπινωμενα 
ιι [αποστρεψον τοὶ προσωπον σου απὸ 
των ἀμαρτιϊων μου 
[και πασας τας αἸνομιας μου εξαλιψον 
12 [καρδιαν καθαραν] κτισον ev ἐμοι ὃ O(€0)s5 
[και πνευμα εὐυθες ἐνκαινισον εν τοις ἐγκατοις μον 
13 [μὴ απορριψῃς pe alo του προσωπον σου 
[και τὸ πνευμα τὸ αγιον σίου μὴ avtaved\yns am ἐμου 
14 [αποδὸς μοι τὴν αγαλ͵]λιασιν Tov σωτηριου σου 
[και πνευματι ἡγεμονικῳ] στηριξον pe 
15 [διδαξω ἀνομοὺς tlas οδους σου 
[και aoeBers em σε ἐπιϊστρεψουσειν 
16 ἰρυσαι με εξ αιματων ο θεοὶς ὁ θ(εο)ς της σωτηριας μου 
[αγαλλιασεται ἡ γλωσσα) μου τὴν δικαι 


[οσυνὴην σοὶν 


17. κ(υρι)ε τα [χειλη μου ανοιξεις και TO στομαὶ 
μου [αναγγελει τὴν aweow σου) 
18 οτι εἰ ἠθελησας θυσιαν εδωκα av] 
ολοκαυτωματία οὐκ ευδοκησεις] 
19 θυσια τω O(6)a πνευμα συνϊτετριμμενον) 
καρδιαν συντετριμμείνην 'και τέτα] 
πινωμενὴν ὃ θ(εο)ς οὐκ [εξουθενωσ εἰ] 
20 ἀγαθυνον κίυρι)ε εν τὴ εὐδίοκιᾳ σου τὴν σιων] 
και οικοδομηθητω τα τ[ειχὴ ιερουσαλημ]) 
21 Tore εὐδοκησις θυσιαν δικ[αιοσυνης] 
αναφοραν και ὁλοκαυτωματί[α) 
TOTE ανυσουσειν επι τίο θυσιαστηρι) 


ον gov μοσχους 


10 ogra pro οστεα | τεταπεινωμενα 11 εξαλειψον | 14 στηρισον | 19 τεταπεινω- 
μένην | 21 evdoxnoas | ανοισουσιν 


198 


P- 75 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


εἰς τὸ τελος συναισείως τῳ Saved εν τῳ ελθειν) 
δωηκ τον idovpaoly Kat αναγγείλαι τῷ σαουλ] 


κ(αι) εἰπιν αὐτω ηλθεν δα(υει) δ εἰς τον οἰκον αβιμελεχ)] 


τι evkavya εν κακια [o δυνατος) 
ανομιαν ὅλην τὴν nulepar] 
αδικιαν ἐλογίσατο 7 [γλωσσα σου) 
woe Evpov ἡκονημίενον erounoas δολον)] 
ἤγαπησας κακιαν υἷπερ αγαθωσυνην) 
αδικιαν ὑπερ το [λαλησαι δικαιοσυνὴν διαψαλμα]) 
nyamoas παντα [Ta ρηματα καταπον) 
τισμου γλωσίσαν δολιαν») 
δια Touro ὃ θ(εοὺὴς κ[αθελει σε evs τελος] 
εκτιλαι σε και μ[εταναστευσαι σεὶ 
απο σκην[ωματος] 
και TO ριζωμ[α σου εκ yns ζωντων διαψαλμα] 
οψονται δικίαιοι και φοβηθησονται] 


και ἐπ avtov [γελασονται και ερουσιν] 


[ἰδου ανθρωπος os οὐκ εθετο τον θεον] βοὴθον αὐτου 
[αλλα εἐπηλπισεν emt το πληθος το]υ πλουτου αὐτου 


[και εδυναμωθὴη emt TH ματαιοτΊητι αὐτου 
[eyw Se woe εἐλαια κατακαρπ͵ος εν Tw οἱ 


[kw του θεου) 
[ἡλπισα em το ελεος] του θί(εο)υ εἰς τον 
[αιωνα και εις τοὶν αιἰωνα του aLwvos: 
εξομολογησο]μαι σοι εἰς τον αιὼνα 
Pore SOE 
fore ἐποιϊησας 
[και ὑπομείνω το ὄνομα σου ὃτι xpyaTo(v) 


[ἐεναντι]ον των ὅσιων σου 


LI 


LI 1 ovvecews | 2 εἰπειν | 4 εξηκονημενον pro ἠκονημενον | 8 add και ante ofovrat 


[NB] : 


PSALMUS LII 199 


[εἰς To TeA]os ὑπερ μαελεθ᾽ συναισεως τω δαί(υει)δ LII 


[erev αφρωὶν ev καρδια αὐτου οὐκ extw O(€0)s 
[διεφθειραν] και εβδελυχθησαν ev ανομιαις 
[οὐκ ἐστιν ο ποιϊων ἀγαθον 
[o θεος εκ του ουρανου] διεκυψεν ἐπι τους ὑΐους Tw(v) αν(θρωπὶων 
[του wWew εἰ εἶστιν συνίων ἡ ex’ ζητων tov θ(εοὴν 
[παντες εξεϊκλιναν apa ἠχρεώθησαν 
[ουκ ἐστιν ποιω]ν αγαθον οὐκ εστιν 

[ews ενος] . 
[ουχι yrwoovra] martes οἱ epyalopevor τη(ν) ανομια(ν) 
[οι ἐσθοντες τον λίαον μου ev βρωσι 

[aprov τον θεον olux ἐπεκαλέσαντο 
[exer φοβηθησονταῖι φοβον ὃν οὐκ ἣν φοβος 
lore 0 θεος διεσκορπισ]εν οστα ανθρωπαρεσκω(ν) 
[κατῃσχυνθησαν οτι] ὃ θ(εοὴς εξουδενω 

[σεν avrovs] 
[τις δωσει εκ σιων τὸ σ]ωτηριον τω ι(σραγὴλ 
[εν τῷ αἀποστρεψαι κυριον] THY αἰχμα 


ἰλωσιαν του λαου αὐΪτου 


αγαλλίιασεται ιακωβ και εὐφρανθησεται ισραηλ) 


εἰς [το τέλος εν ὕμνοις συνεσεως τῳ δαυειδ εν τῳ] LIII 
ελθίειν tous ζειφαιους καὶ εἰπεν τῳ σαουλ οὐκ ιδου) 


Sa(ver)d ἱκεκρυπται παρ ημιν) 


O θ(εοὴς εν τω [ovopatt σου σωσον pe] 
και εν τὴ δυνάμει ἰσου κρινον pe| 

ο θ(εοὺὴς εἰσάκουσον τῆς ἱπροσευχὴς μου] 
ενωτισαι Ta ρηματα του στοματος pov] 
ore αλ᾽λοτριοι ἐπανεστησίαν ex ene] 


Kat κραταιοι εζητησαν τὴν [ψυχὴν μου] 
ov προέθεντο tov θ(εοὴ)ν ενωπίιον αὐτων διαψαλμα] 


111 1 συνέσεως | 5 om εν | βρωσει | 7 του pro τω 


200 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


ἴδου yap ὃ θ(εο)ς Bonf μοι 

και ὃ κ(υριοὴς αντιλημπτωρ τίἴης Wuxns μου] 
ἀποστρεψι τα Kaka Touls εχθροις μου] 

ev Tn αληθια σου εξολ[οθρευσον αυτους] 
εἐκουσιως θυσω σοι 

ἐξομολογήσομαι τω [ονοματι σου οτι αγαθον] 
ott ex’ πασὴης θλιψεως [ερυσω με] 

και εν τοις εκ᾽θροις [μου επειδεν) 


ὃ ὀφθαλμος μου 


εἰς TO τέλος εν ὑμνοίις συνεσεως τῳ δαυειδὶ 


Ενωτισαι ὃ θ(εο)ς την ἱπροσευχὴν μου] 

και μὴ ὑπερίδης τίην δεησιν μου] 

προσχες μοι και [εισακουσον μου] 

ἐλυπηθην ev τὴ [αδολεσχιᾳ μου και εταραχθην] 

απο φωνὴς εκθρίου και απο θλιψεως] 
αμαρτωλου 

οτι εξεκλιναν [ew ἐμε ανομιαν] 

και εν opyn εἰνεκοτουν μοι] 


ἢ καρδια polv εταραχθὴ εν εμοι] 


[και δειλια θανατου ἐπέπεσεν em εμε] 

[φοβος και τρομος ηλθεν em εμεὶ 
[και exaduvipey με σκοτος] 

[και ema τις δωσει μοι πτερυγας woe πε 
[ριστερας και πετασθησο͵]μαι και καταπαυσω 

[ἰδου ἐμακρυνα] φυγαδευων 

[και ηυλισθη])ν @ τῇ ἐρημω 

[προσεδεχομην tov θίεο)ν τον σωζοντα pe 
[απο ολιγοϊψυχιας και απὸ καταιγιδος 

[καταπο]ντισον κ(υρι)ε και καταδιελαι τας 


[γλω]ϊσσας αὐτων 


LIII 6 βοηθει | 7 ἀποστρέψει | αληθεια | 9 εχθροις 


LIV 4 εχθρου | 8 add διαψαλμα | 9 om Tov θεὸν | om aro? | 10 καταδιελε 


LIV 


12 


13 


14 


15 


16 


20 


21 


22 


PSALMUS LIV 


[ore ειδον] ανομιαν Kat αντιλογιαν ev TH πόλει 
[nuepas κ]αι νυκτὸς κυκλωσι αὐτὴν € 
[me τα τειχη avTns 
[ανομια κ])αι πονος εν μεσω αὑτῆς και αδικια 
[και οὐκ εξελιπεν] εκ των πλατιων αὐτῆς 
[κοποὸς και ὅ]ολος 
[ore εἰ εχθρος] ὠνιδισεν με ὑπηνεγ᾽κα α(ν) 
[kav εἰ ο μισων] em ewe ἐμεγαλορημονὴ 
[σεν εκρυβην] αν απ αὐτου 
[ov de ανθρωπε ιἰἰσοψυχε ἡγεμων pov 
[kat γνωστεὶ μου 
[os ἐπι To αὐτο eyhu|kavas μοι εδεσματα 
[ev τῷ οιἰκῳ του θεου εἰπορευθημεν εν ὁμονοια 
[ελθετω θανατος em] αὐτους και καταβὴ 
[τωσαν εἰς ᾳδου] ζωντες 
[ore πονήηριαι εν ταις παϊ]ροικιαις αὐτων 
[εν μεσῳ αυτων] 
[ἐγω προς tov θεον] exekpaga και o K(upto)s 


[εὐσηκουσεν μου] 


εἐσπερίας και πρωι και μεσημβριας διηγὴ] 
colar απαγγελωΪ] 


και εισακ]ουσείται THs φωνὴς μου] 
λυτρώσεται εν Τειρηνῃ τὴν ψυχὴν pov} 

πο τῶν ey γιζοντωΐν μοι] 
οτι ev πολλοις ἜΣ ΩΣ olen εμοι] 
εἰσακουσεται ὃ θ(εοὴς και τα[πεινωσει αυτους] 
ο ὑπαρχων προ των ΠΣ διαψαλμα) 
ov yap εστιν autos ανταλλαϊγμα) 
ott οὐκ εφοβηθησαν τον θ(εοὴν 
εξετινεν τὴν χειρα αὐτου εν [τῳ αποδιδοναι)} 
εβεβηλωσαν την διαθηκην ἤπυτου) 
διεμερισθησαν απο opyn|s Tov προσω] 


που αὐτου 


11 κυκλωσει | 12 [fortasse καὶ aut οὐκ om] | πλατειων | 13 wredicer | 


20 καὶ pro ort | 21 eerewvev 


201 


15 om por | 


202 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και Ἴγγισεν ἡ καρδια av[rov| 
ἤπαλυνθησαν ot λοΐγοι αὐτου ὑπερ εἐλαιον] 
και avrou ecw βολιδῖες] 
23. emp pupov em κ(υριοὴν τὴν ἱμεριμναν σου] 
και αὐτος σε διαθρεψίει] 
ov δωσι εἰς τον aueva: [σαλον τῳ δικαιῳ] 
24 σοι δε ὃ θ(εο)ς καταξις αὐτους εἰς φρεαρ) 
διαφθορας 
avdpes αιματων Kale δολιοτητος ov] 
μη ἡμισευσίωσιν τας ἡμερας αὐτων] 


eyw Se ελπιω em ole κυριεὶ 


NE 1 εἰς TO τέλος ὑπερ [TOV λαου του απὸ τῶν a] LV 
yiov μεμακ[ρυμμενου τῳ Saved εἰς στη) 


λογραφιαν οποῖτε ἐκρατησαν avTov Οἱ αλλοφυλοι ev γεθ] 


2 Ἐλεὴσον με ὃ [θεος οτι κατεπατὴ) 
σεν με αν(θρωπῚὴος 
Ρ. 79 
[ολην τὴν ἡμεραν πολεμων εθ]λιψεν με 
3 [κατεπατήῆσαν με ov εχθροι μου] ολην 
[την ἡμεραν απο υψου]ς ἡμερω(ν) 
4 [ote πολλοι οἱ πολεμουντεὶς με απο ὕψους 
[ημερας ov φοβηθη]σομαι οτι eyw ελπιω ἐπι σε 
5 [ἐν τῳ θεῳ επαινείσω τοὺς λογους μου 
[εν τῳ θεῳ ἡλ]πισα ov φοβηθησομαι τι 
[ποιησει pole σαρξ 
6 [ολην τὴν ἡμεραν τους Aoyous μου εβδελυσσοντο 
[kar ἐμου] παντες οι διαλογισμοι αὐτων 
[εἰς κ͵ακον 
7 [παροικη]σωσιν και κατακρυψουσιν 
[αυτοι την] πτερναν μου φυλαξζουσει(ν) 


23 επιριψον | δωσει | 24 ov pro σοι | καταξεις 

LV 2 κυριε pro o Geos | ὃ ἡμερὰς pro ἡμέρων | 4 om azo vious ἡμερας ov | φοβηθη- 
σονται pro φοβηθησομαι | eyw δε επι σοι ἐελπιὼω pro ort eyw ελπίω ἐπὶ σε | 5 add odnv τὴν 
ἡμέραν post μου |  παροικησουσιν | φυλαξουσιν 


PSALMUS LV 


[καθαπερ υπεμιναν τὴν ψυχὴν μου 

[υπερ του μηθ]ενος σωσις αὐτοὺς 

[εν opyn λαους κ]αταξις ο θ(εο)ς 

[την ζωην plov εξηγγιλα σοι 

[εθου τα δακρυ]α μου ενωπιον gov ws και 

[εν tn επαγ͵γελια σου 

[επιστρεψουσ)ιν οἱ ek’ Ppor μου εἰς τα οπισω 

[εν ῃ αν ἡμέρᾳ εἰπικαλεσομαι σε 

[ἰδου ἐγνων ott] θ(εο)ὴς μου εἰ σοι 

[ἐπι τῳ θεῳ aweolw ρημα 

[ere τῳ θεῳ αινεσω] λογον 

[ere τῳ θεῳ ηλπισα οἷυ φοβηθησομαι τι 
[ποιησει μοι ἀανθρωπος] 

[ev ἐμοι o θεος a evyat ας] αποδωσω αινεσέως σου 

[ore ερυσω τὴν ψυχ]ην μου ex’ θανατου 

[τους οφθαλμους μου) απο δακροιων 

[και τους ποδας μου εξ ολ]ισθηματος 


του εὐ[αρεστησαι ενωπιον του θεου ev} 


holt. ζωντων) 


εἰς τίο τέλος μὴ διαφθειρῃς τῳ δαυειδ εἰς στηλογραφιαν) 
ev τω avtov [αποδιδρασκειν απὸ προσωπου σαουλὰ] 


εἰς TO σπηλαίον 


ἘΕλεὴσον με ὃ θ(εο)ς ελεησον [με] 

οτι ἐπι σοι πεποιθεν ἢ ψυχὴ [μου] 

και εν TH OKLA των πτερυΐγων σου ελπιω] 
ews ov παρελθὴη ὴ ανομια 

κεκραξομαι προς τον θ(εοὴν τον [υὑψιστον)] 
tov θ(εοὴν τον ευεργετησανΐτα με διαψαλμα] 


εξαπεστιλεν εξ o(v)p(av)ov και εσίωσεν pel 


203 


EVA 


7 υπεμεινα pro ὑπεμιναν | ty Ψυχῃ pro τὴν ψυχὴν | 8 cwoes  καταξεις | 9 εξηγ- 
γειλα | 10 εχθροι | επικαλεσωμαι | συ pro σοι | 13 om cov | 14 om τοὺς οφθαλμους pov 
aro δακροιων 


LVI 4 εξαπεστειλεν bis 


204 


p. 81 


II 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


εδωκεν εἰς OVLOOS TOUS κ[αταπατουντας pe] 
εξαπεστιλεν ο θ(εο)ς 70 edelos αὐτου] 
και THY αληθιαν avr[ov} 
και ἐερυσατο τὴν ψυχηΐν μου εκ μεσου σκυμνων) 
εκοιμηθην τεταραγμεῖνος] 
Vio. αν(θρωπ)ων aL dSorre[s auvtwv οπλον και Bern] 
και ἡ γλωσσα avtwy [μαχαιρα οξεια] 
ὑψωθητι emt Tous ουρανους ο θεος] 
και em. πασαν τὴν γὴν [ἡ δοξα σου] 
παγιδα ἡτοιμασαν τοις ποσιν μου] 
και κατεκαμψαν τηῖν ψυχὴν pov] 
wpvéav πρὸ προσωΐπου μου βοθρου) 
και ενεπεσον εἶις avtov διαψαλμα) 
ἐτοιμὴ ὴ καρδιία μου ο θεος] 
ετοιμὴ ὴ καρίδια μου ᾳσομαι και Waro| 
εξεγερθητι ἡ [δοξα μου] 
εξεγερθητι [ψαλτηριον και κιθαρα) 
εξεγερθησομίαι ορθρου)] 


[εἐξομολογησομαι σοι εν λαοις] κίυρι)ε 

[ψαλω σοι εν εθνεσιν] 

[ore εμεγαλυνθὴη ews των ου]ίραν)ων To ἐλεος σου 
[και ews των νεφελων ἡ αληθια σου 

[υψωθητι επι τους ο(υ)ρ(αν)ους ὁ θ(εο)ς 


[και ἐπι πασαν τὴν γὴν ἡ δοξα σου 


[εἰς τὸ τ]ελος μὴ διαφθιρης τω Sa(ver)d εἰ στηλογραφια(ν) LVII 


[εἰ αληθως apa δικαιόσυνην λαλιται 

[ευθεια] κρινεται υἷοι των αν(θρωπ)ὴων 

[και γαρ εν] καρδια ανομιαν εργαζεσθαι εν τὴ yn 
[αδικιαν αἱ] χειρες ὑμων συνπλεκουσιν 


4 ovedos  αληθειαν | 7 παγιδας | εἐνεπεσαν pro ἐνεπεσὸν | 11 αληθεια 
LVII 1 διαφθειρῃς | εἰς pro εἰ | 2 λαλειτε | κρινετε | add οἱ ante wou | 3 ἀνομίας 


pro ἀνομίαν | εργαζεσθε 


10 


12 


PSALMUS LVII 205 


[απηλλοτ]ριωθησαν ov ἀμαρτωλοι απὸ pytpas 
[ἐπλανηθ]ησαν απὸ γαστρος ελαλησαν ψευδη 
[θυμος αὐτ]οις κατα THY ὁμοιὼσιν Tov οφεως 
[ωσει ασπιδος] κωφὴης και βυουσὴς Ta 

[wra avry|s 
[ητις οὐκ evraklovoerar φωνὴν εἐπαδοντων 
[φαρμακου te] φαρμακευὸμενη παρα σοφου 
[o θεος συνετριψεν] τους ὄδοντας αὐτων 
[εν τῳ στομ͵]ατι αὐτων 
[τας μυλας τωὶν λεοντων συνεθλασεν κ(υριοὴς 
[εξουδενωθη]σονται ὡς ὕδωρ δια 

[πορευομε͵νον 
[evrever τὸ τοξο]ν αὐτου ews ov ασθενησουσι(ν) 
[ωσει κηρος o τακειὶς ανταναιρεθησοντίαι) 
[ἐπέπεσε πὺυρ επὶ avrovs και οὐκ ἴδον 

[τον ηλιον] ia 
[προ του συνειναι τας] axavOas avtwy τη(ν) ραμνοί(ν) 
[ωσει ζωντας woe εν olpyn καταπιεται GUTOUS 


[euppavOnoerar δικαιοὶς οταν idy ex’du 


κησίιν ασεβων)]) 
τας χειρίας αὐτου νιψεται εν τῳ aati] 
του αμ[αρτωλου) 
και ἐρει αν(θρωπ)ος ει [apa ἐστιν καρπὸς τῳ δικαιῳ] 


apa εστιν ὃ θ(εο)ς κρινων αὐΪτους εν TH yy] 


εἰς τὸ τέλος pn διαφθιρης [τῳ δαυειδ εἰς στηλογραφιαν) [VIII 
ποτε απεστίλεν σαουλ Kat ἰεφυλαξεν Tor] 


οἰκον του θανατωσαι αὐυϊτου] 


Εξελου pe εκ των εκθρων μίου ο θεος] 
και εκ των επανισταμενων επ [ELE] 
λυτρωσαι με 


6 φαρμακευομενου | 9 om ex αὐτοὺς | εἰδον | 10 ὑμων pro αὐτῶν | υμας pro αὐτοὺς 
LVIII 1 διαφθειρης | απεστειλεν | add αὐτου post ouxov | 2 εἐχθρων | ἐπανιστανομένων 


206 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


3 puoa pe ex’ των εργαζομενωΐν τὴν avop.ay] 
και εξ ανδρων ayatov σωΐσον pe| 
4 οτι ἴδου εθηρευσαν την [ψυχὴν μου) 
ἐπεθοντο ἐπ ewe κρατα[ιοι) 
OUTE 7) ανομια μου ουτε [ἡ αμαρτια μου κυριεὶ 
ς ἀνεὺ ανομιας εδραμον [και κατευθυνα] 
εξεγερθητι εἰς συναντίησιν μου και ιδε)] 
6 Kat σοι κίυρι)δε των δυναμίεων o θεος ἱσραηλ] 
προσχες του επισκεψίασθαι παν] 
τα τα €Ovy ; 
μὴ οικτιρησης παντίας Tous εργαζομεὶ 
νους τὴν ανομ[ιαν διαψαλμα) 
7 επιστρεψουσιν εἶις ἐσπεραν και ipo] 
ξουσειν ws κυωΐν και κυκλωσουσιν πολιν) 
8 ἴδου αυὅτοι αποφθ]εγξονται εν τῳ στο] 
ματι αὐτων τὰ 
και ρομ᾽φαια ev [rows χειλεσιν αὐυτων] 
9 οτι τις ἠκουσΐεν και ov κυριε εκγελασῃ αυτους] 


εξουδενωσαις [παντα τα εθνὴη] 


10 [το κρατος μου προς σε φυλαξἼω 
[ore θεος αντιλημπτωρ μου εἰ 
11 [ὁ θεος μου το εἐλεος αὐτου πρ͵]οφασι με 
[ο θεος μου δειξει μοι εν τοις εἸκθροις μου 
12 [μη αποκτεινῃς alutous μὴ ποτε ETL 
[λαθωνται] του ονοματος σου 
[διασκορπισ]ον αὐτοὺς ev τὴ δυναμι σου 


[και καταγα]γε avrovs ὃ ὑπερασπιστὴς μου κίυρι)ε 
13 [αμαρτιαν] στοματος αὐτων oyous 
[χειλεϊων αὐτων 


[και συϊνλημφθητωσαν εν τὴ ὑπερὴ 
[φα]νια αὐτων 


4 επεθεντο | 6 σὺ pro σοι | add ο Geos post κυριε | οἰκτειρησῃς | 7 λιμωξουσιν | 8 om 
avro. | 9 εξουδενωσεις pro εξουδενωσαις | 11 προφθασει pro προφασι | ἐεχθροις | 12 νομου 
pro ονοματος | duvaper | 13 Aoyov pro Aoyous 


14 


17 


18 


we 


PSALMUS LVIII 


[kar εξ apas| και ψευδους diay γελησοντίαι) 
[εν συντεΪλια 
[εν οργῃ συν͵τελιας και ov μὴ ὑπαρξουσι(ν) 
[kat γνωσοντ]αι ott ὃ θ(εο)ς δεσποῖζι του 
[laxwB] των περατων τὴς yns διαψαλίμα) 
[επιστρ]εψουσιν εἰς ἐσπεραν και 
ἰλιμωξ͵ουσιν ws κυων και κυ 
ἰκλωσο]υσιν πολιν 
[αυτοι διασκο]ρπισθησονται του φαγι(ν) 
[εαν δὲ μη χορ]τασθωσιν και yoy γυσωσι(ν) 
leyw δὲ ᾳσομαι] τὴν δυναμιν σου 
[kav ἀαγαλλιασομαι] το πρωϊ τὸ ελεὸος σου 
[ore ἐγενηθὴης αν]τιλημίπτωρ μου 
[και καταφυγὴ] εν ἡμερα θλιψεως 
[βοηθος μου σοι law 
[ore ο θεος αντιλημπτω]ρ μου εἰ 


[ο θεος μου το ελεος pov} 


[εἰς TO τέλος τοις αλλοιωθη]σομενοῖς εἰς στη 


[λογραφιαν τῳ δαυειδ εἰς διδ]αχην ὅποτε 


ενείπυρισεν τὴν μεσοποταμίαν συριας καὶ την] 
συριίαν σωβαλ Kat εἐπεστρεψεν twaB Kat επατα] 


Eev ἰτην φαραγγα των arwv δωδεκα χιλιαδας] 


O θ(εο)ς απίωσω μας και καθειλες μας] 
ὠὡργισθἼης και οικτειρησας nuas| 

συνεσισας [THY γὴν και συνεταραξας αυτην] 
ἴασαι τα συντριμίματα αὐτῆς οτι εσαλευθησαν)] 
εδιξας τω haw cov [σκληρα] 

ἐποτισας ἡμᾶς οινον [κατανυξεως] 


εδωκας τοις φοβουμεν[οις σε σημειωσιν) 


207 


LIX 


14 ovyteAcu pro ev συντελια | συντελείας | tr του Ιακωβ δεσποζει | 16 φαγειν | om 
μὴ | γογγυσουσιν pro yoyyvowow | 17 ry δυναμει pro τὴν δυναμιν | 18 add ο θ(εο)ς μου 
post ψαλω | om o Geos! 


LIX 1 add ere ante as? | 4 συνεσεισας | 5 εδειξας 


208 


14 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


του φυγιν απο προσωπου [rofov διαψαλμα) 

οπως αν ρυσθωσειν οι αγα[πητοι σου] 

σωσον τὴ δεξια σου Kat ἐπαίκουσον μου] 

ο θ(εο)ὴς ἐλαλησεν εν Tw rye αὐΪτου] 

αγαλ᾽λιασομαι Kav διαμερίιω ouxysal 

και THY κοιλαδα των [σκηνων διαμετρησω) 

ἐμὸς ἐστιν γαλααδ κ[αι esos εστιν] 
pavacons 

και εφραιμ᾽ κραταιωσίις τὴς κεφαλης μου] 

ἴουδας βασιλεὺς polv| 

μωαβ᾽ λεβης THs ελπίιδος μου] 

eme τὴν ἰδουμαιαν [ἐκτένω το υποδημα μου] 

enor αλ᾽λοφυλοι ὑπείταγησ ar] 

τις απαξι με εἰς πίολιν περιοχὴς] 

Ἢ τις odnynoe pe εως τῆς ιδουμαιας] 

ουχι σοι ὃ θ(εο)ὴς ο ἀπωσαμενος ἡμας] 

και οὐκ εξελευσὴ [o θεος εν ταις Suva] 
μεέεσειν μων | 

δος ἡμιν βοηθείιαν εκ θλιψεως] 

και ματαια σωτηίρια ανθρωπου) 

ev τω θ(ε)ω ποι[ησομεν δυναμιν) 


κ(αι) avtos εξου[ἰδενωσει τους θλιβοντας μας] 


[εἰς τὸ τέλος EV ὑμνοῖς τ]ω Sa(ver)d Πὰς 


[εἰσακουσον τῆς δεησεως μου 

[προσχες THS προσευχῆς μου] 

[απο των περατων τῆς γῆς προὶς σε εκεκραξα 

[ev τῳ ακηδιασαι τὴν καρδιαν] μου 

[εν πετρᾳ vipwoas] με 

[ωδηγησας pe οἾτι ἐγενηθης ελπις μου 

[πυργος ισχυος] απο προσωπου εκ᾽θρου 

6 φυγειν | 7 ρυσθωσιν | 9 Μανασση | 11 απαξει | om ἡ | 12 ov pro σοι | οὐχι pro 


| δυναμεσιν | 14 add de post ev 
LX 4 εχθρου 


[BA]: 


Ρ- 86 


PSALMUS LX 209 


ἱπαροικησίω ev τω σκήνωματι σου 
[εἰς τους αιων]ας 
ἰσκεπασθησομαι εν τὴ σκεπὴ τῶν 
[πτερυγων] σου 
[οτι συ ο θεος] εἰσηκουσας των εὐχων μου 
[edwxas κλη]ρονομιαν τοις φοβουμε 
[vous To ονΐομα σου 
[ημερας εφ ηἱμερας του βασιλεως προσθησις 
[ern αὐτου elws ἡμερας γενεας και γενεᾶς 
[διαμενεῖ εἰς τίον αιωνα ενωπιον του θ(εο)υ 
[ελεος και αληθειαν αὐτου τις ek ζητησει" 
[ourws ψαλω] τω ονοματι σοὺ εἰς το(ν) 
[αιωνα Tov αἰιωνος 


[του αποδουναι] με τας evxas μου 


[ημεραν εξ ἡμερ]ας 


[εἰς To τελος ὑπερ ἐδιίθουν ψαλμος Tw δαί(υει)δ LXI 


[ουχι τῳ Dew υποτ]αγησεται ἡ ψυχὴ μου 
[παρ αὐτου yap To σ]ωτηριον μου 
και yap autos o θεος] μου και σί(ωτ)ηρ μου 
Ae μ Poe 
[αντιλημπτωρ plov ov μὴ oadev 
[Ow emu πλειον] 
[ews ποτε επιτιθεῖσθε ex av(Opwm)ov 


[φονευετε πα͵ντες 


ws Toye κεκλιμενῳ και φραγμῳϊ 
ὡσίμενῳὶ 

πλὴν τὴν [τιμὴν pov εβουλευσαντο) 
ἃπωσασίθαι] 

ἐδραμον εν Super 

τω στοματι αὐτων [ευλογουσαν] 


και τὴ καρδια avtwy κα[τηρωντο διαψαλμα]) 


5 add διαψαλμα post αἰωνας | om τη | 6 προσευχωὼν pro εὐχὼν | 7 om Tov | προσθη- 


σεις | 8 add αὐτῶν post εκζητησει 


210 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


‘Si 6 πλὴν τω θ(ε)ω υποταγηθι [yuxn μου] 
ὅτι παρ αὐτου ἢ ὑπονομίη μου] 
ὅτι avtos θ(εο)ς noun σωτὴρ [μου] 
αντιλημπτωρ μου ov μὴ μίετανασ] 
τευσω" 
8 ἐπι τω θ(ε)ω μου το σωτίηριον μου Kar ἡ δοξα pov] 
ὃ θ(εοὴς της βοήθειας poly και ἡ ελπις] 
μου ἔπι τω θ(ε)ω" 
9 ελπισατε᾽ ἐπ avtov ἰπασα συναγω) 
yn λαων 
ἐκ᾽χεάται ἔνωπιον [αὐτου τας καρ] 
διας ὕμων 
ὅτι 6 θ(εοὴς βοῆθος ἡμ[ων διαψαλμα) 
ιο πλὴν ματαῖιοι οι ὑϊϊοι των ανθρωπων] 
ψευδεις ov dior των [ανθρωπων εν ζυγοις] 
του αδικησαι 
αὐυτοι ek ματαιοτηΐτος emu To avTo] 
τι μὴ ελπιζεται emu [aSuccar] 
Kal ETL αρπαγματία μη επιποθειτε) 
πλουτος εαν pein μη προστιθεσθε] 
καρδιαν ᾿ 
12 απαξ᾽ ελαλησεῖν ο θεος δυο ταυτα ἠκουσα] 


13 οτι τὸ κρατος [Tov θεου και wou κυριε TO ελεος] 


[οτι συ αποδωσεις εκαστῳ κατα τα εργα αὐτου 


[ΞΒ] : [ψαλμος τῳ Saved ev τῷ εἰναι αὐτ]ον ev TH JEU! 
[ερημῳ της LOovpacas] 


2 [o θεος ο θεος μου προς σε ορθριϊζω 
[ἐδίψησεν σοι ἡ ψυχὴ] μου 
[ποσαπλως σοι] ἢ capt μου εν yn ἐρημω 
[και αβατῳ] και ανυδρω 


LXI 6 ὑπομονὴ pro υὑπονομη | 8 om pov! | 9 Aaov pro λαων | EexxeeTe Pro ἐκχεαται | 
9 om ore | 11 ελπιζετε 


PSALMUS LXII 


[ουτως ev τω αγιὼ ὡφθην σοι 
[του ιδειν τὴ]ν δυναμιν σου και THY δοξαν σου 
[ore κρεισσοὶν To ἐλεος σου ὑπερ ζωας 
[τα χειλη plov επαινεσουσιν σε 
[ουτως εἰυλογησω σε εν τὴ ζωὴ μου 
[ev τῳ ονομίατι σου apw τας χειρας μου 
[woe στεατοὶς και πιοτητος ἐνπλησ 

[Bern ἡ ψυχὴ] μου 
[και χειλη αγαλλιϊασεως αἰνεσι το ὄνομα σου 
[εἰ ἐεμνημονευ)ον σου επι τῆς στρωμνῆς μου 
[εν τῳ ορθρῳ μου] ἐμελετων εἰς σε 
[ore ἐγενηθης] βοηθος μου 
[και ev TH σκεπῃ] των πτερυγων σου αγαλλιασομίαι) 
[εκολληθὴη ἢ ψυχη μου ὃπισω σου 
[εμου avrehaflero ἡ δεξια σου 
[αυτοι de εἰς ματίην εζητησαν τὴν ψυχηίν) μου 
[εἰσελευσονται εἰς] τα κατωτατα τῆς γὴς 
[παραδοθησονται)] εις χειρας ρομ' φαιας 
[wepides αλωπεκ͵ων ἐσονται 
[ο δε βασιλεὺς εὐφρα]νθησεται ἐπι τω θ(ε)ω 
[ἐπαινεσθησεται παὶς ὃ ὄμνυων εν avTa 


[ore eveppayn στομ͵]α λαλουντων 


[αδικα) ἜΝ 


εἰς τίο τέλος ψαλμος τῳ δαυειδ] 


Εισακουΐσον o θεος τὴς προσευχὴς] 
μου ev [τῳ δεεσθαι με προς σεὶ 
απο φοβου εἴχθρου εἕελου τὴν ψυχην μου] 
σκεπασον με απο |avatpodys| 
πονηρευομεν[ων] 


amo πληθους εργαζομείνων αδικιαν] 


LXII 6 ἐμπλησθειη | aver 
LXIII 3 om σκέπασον . . . ἀδικίαν 


211 


LXIII 


212 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


4 olTWes ἡκονησαν ws [poudatar] 
τας γλωσσας avTwv 
εἐνετιναν τοξον αὐτῶν πίραγμα πικρου] 
ς του κατατοξευσαι εν αποκρυΐφοις αμωμον] 
εξαπινα κατατοξευσουσι[ν avror] 
και ου φοβηθησοῖνται] 
6 εκραταιῶσαν εαυτοι[ς λογον πονηρον] 
διηγησαντο Tov κρίυψαι παγιδας] 
εὐπαν τις ὄψεται αἰυτους] 
7 εξηρευνησαν ανομια») 
εξελιπον εξερευνίωντες εξερευνὴσει]) 
προσελευσεται αν(θρωπ)ὴος Kale καρδια βαθεια) 
8 και ὑψωθησεταῖι ο θεος] a 
Bedos νηπιων [ἐγενηθησαν αι πληγαι αὐτων] 
9 και εξησθενησίαν avrov a yhoo] 
σαι αὐτων 
εταραχθησαν πίαντες οἱ θεωρουντες αυτους] 
10 και εφοβηθη πος ανθρωπος και ανηγγειλαν] 
τα εργα τοῖν θεου] 
και τα ποιημίατα αὐτου συνηκαν)] 
11 εὐφρανθησετίαι δικαιος ἐπι τῳ κυριῳ] 
και ελπιίει ἐπ᾿ αὐτου] 


κ(αι) επαινεσθίησονται παντες οι ευθεις TH καρδιᾳ] 


[BA]: [εἰς To τέλος ψαλμος τῳ δαυει]δ LXIV 


2 ἴσοι πρέπει υμνος o θεος ev σιϊων 
[και σοι αποδοθησεται εὐχὴ εν] ᾿(ερουσα)λημ 
3 [εἰσακουσον προσευχῆς plov προς σε πα 
[σα σαρξ ηξει) ] 
4 [Aoyou ανομων] ὑυπερηδυναμωσαν ἡμας 
[Kau ταις ἀσεβείαις μων ov ιλαση 


4 ενετειναν | om avtwy? | 7 εξηραυνησαν | εξεραυνωντες | εξεραυνησει | 9 εξουθενη- 
σαν pro εξησθενησαν 

LXIV 1 add ῳδη post Δαυειδ | 2 om εν ἱερουσαλημ | 4 τας ἀασεβειας pro ταῖς ace- 
βειαις 


Io 


Ρ. 90 


12 


PSALMUS LXIV 213 


[μακαριος ον] εξελεξω και προσελαβου κίυρι)ε 
ἰκατασκηνωσΊει ev ταις αὐλαις σου 
[ἰπλησθησ͵ομεθα εν τοις ἀγαθοις του οἰκου σου 
[αγιος ο να]ος σου θαυμαστος εν δικαιοσυνὴ 
[επακουΐϊσον ἡμων ὃ θ(εο)ς 6 σ(ωτ)ὴηρ ἡμων 
[η ελπις παν]των των περατων THS γῆς 

[και ev θ]αλασσὴ μακραν: 
[ετοιμαζων olpn εν τὴ ἰσχυΐ αὐτου 
[περιεζωσμεῖνος εν δυναστια 
[ο συνταρασσ͵ων to Kutos τῆς θαλασσης 
[nxous Kuparelp avTns τις υποστησετ(αι) 
[ταραχθησονται] τα evn και φοβηθη 

σονται ov κ]ατοικουντες Ta περα 

[τα απο των] παν σου 
[εἐξοδους πρωιας Kale εσπερας τερψις 
[ἐπεσκεψω τὴν γ͵ην eas εμεθυσας αυτη(ν) 
[ἐπληθυνας του π͵λουτισαι αὐτὴν 
[ο ποταμος του θεου] ἐπληρωθὴη ὑδατων 
[ἡτοίμασας τὴν τροϊΐφην αὐτων οτι ov 

[τως ἡ ετοιμασια) ‘gov 
[τους avAakas auTns μ]εθυσον πληθυ 

νον ta γενημα͵τα αὐτῆς 


[εν ταις σταγοσιν αὐτὴ]ς εὐφρ 


ανθησεται ανατελλουσα]) 
εὐλογήσεις τον στεφανον Tov ενιαυτου] 
τῆς χἰρηστοτητος cov] 
καὶ τα παιδια σου [ἰπλησθησονται πιοτητος] 
πιανθησονται τα ορ[ίη THS ερημου] 
και αγαλ᾽λιασιν οι ‘Bowler περιζωσονται) 


εἐνεδυσαντο ov κριοι των [προβατων] 


5 om κυριε | 6 om καὶ ev θαλασσὴη μακραν | 7 σου pro αὐτου | 8 vdwp pro κυτος | 


om τις ὑποστησεται | 9 σημειων | τερψεις | 12 πεδια | 13 πιανθησεται pro πιανθητονται 
[corr πιανθησονται man 17 


214 


BE 1 


P; 91 


5 add rexva post Sevre | were | om ws | 7 Om αὐτου] | add διαψαλμα 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και αι KvAades πληθυνουσίι σιτον) 


κεκραξονται και yap ὑμνησίουσιν) 


εἰς τὸ τελος ὠὡδηὴ ψαλμου avaloTacews] 


αλαλαξαται τω θ(ε)ω πασα ἢ yn 
ψαλαται dy τω ονοματι αὐτου] 
δοτε δοξαν αινεσι αὐυτίου] ᾿ 
εὐπαται τω θ(ε)ω ὡς hoBlepa τα εργα cov] 
ev τω πληθι THs δυναίμεως σου wer} 
σονται σε οι εκθρίοι σου] 
πασα ἢ yn προσκυνησαίτωσαν σοι] 
και ψαλατωσαν olor] 
ψαλατωσαν on τω ονίοματι σου διαψαλμα] 
δευτε και ἴδεται τα lepya του θεου] 
ws φοβερος εν βουΪλαις ὑπερ τους] 
υἵους των αν(θρωπλ)ωϊν] 
ο μεταστρεφων τηΪϊν θάλασσαν εἰς ξηραν) 
ev ποταμω διελευσίονται ποδι)] 
εκει εὐφρανθησομίεθα ἐπ᾿ avTo| 
τω δεσποζοντι εν τίη δυναστιᾳ) 
αὐτου TOU gulaves avuTou| 
ov ὀφθαλμοι avt[ov em ta εθνη em] 
βλεπουσιν) ᾿ 


οἱ παραπικρίαινοντες μὴ υψουσ] 


[θωσαν εν εαυτΊοις 


evhoyete εθνὴη τον θεον ἡμωὶν 
γ η μ 


[και ακουτισασθε την φωνὴν] της αινεσεως αὐτου 


[του θεμενου τὴν ψυχην] μου εἰς Conv 
[και μη δοντος εἰς σα͵ἷλον τους ποδας μου 


[οτι εδοκιμασα]ς ἡμας ὃ θ(εο)ς 


14 κοιλαδες 


LXV 


LXV 1 adadagate | 2 ψαλατε | αἰνεσει | 3 εἰπατε | πληθει | εχθροι | 4 om Sy | 


16 


18 


20 


PSALMUS 


LXV 215 


[και ἐπυρωσας ἡμΐας ws πυρουται τὸ αργυριοί(ν) 


[εἰσηγαγες] ἡμᾶς εἰς τὴν παγιδα 


[εἐθου θλιψεις] ἐπι Tov νωτον ἡμῶν 


[ἐπεβιβασ]ας αν(θρωπ)ους em τας κεφαλας aati) 


[διηλθομ]εν δια πυρος και ὕδατος 


[και εξηγαγ]ες ἡμας εἰς αναψυξιν 
[εὐσελευσομ]αι εἰς τον οἰκον σου εν odo 


[καυτωμα]σιν 


[αποδωσω σοι] τας evxas μου ας διεστιλεί(ν) Ta χιλὴ μου 


[και ἐλαλησεν] το στομα μου εν τη θλιψι μου 


[ολοκαυτωματ]α μεμναλωμενα ανυσω σοι 


[μετα θυμιαϊματος και κριων 


[ποιησω σοι Boals pera χιμαρ᾽ρων διαψαλίμα) 


-΄’-----.- Ινω σου και διήγησομαι ὑμει(ν) 


[παντες ov φοβουΐμενοι τον θ(εοὴν 


[οσα εἐποιησεν τῇ] ψυχὴ μου 
[προς avrov τῳ] στοματι μου εκεκραξα 


[και ὑψωσα ὑπο την γλωσσαν μου 


[αδικιαν εἰ εθεω]ρουν ev καρδια μου 


[μη εἰσακουσατω] μου ὃ K(upto)s 


[δια τουτο εισηκο]υσεν μου ὃ θ(εο)ς 


[προσεσχεν τῇ φωνῃ] της δεήσεως μου 


[εὐλογητὸς ο θεος os ουἱκ απεστησεν 


[την προσευχὴν μου] 


κ(αι) το ελεος αὐτου 


εἰς τίο τελος εν ὑμνοις ψαλμος τῳ δαυειδὶ ΕΣ 


ο θ(εοὴς οικίτειρησαι ἡμας και εὐλογῆσαι ἡμας] 


ἐπιφαίναι To προσωπον αὐτου ep ἡ] 


μας 


του γνωναι εν Τὴ γίη τὴν οδον σου] 


11 evwmov pro ἐπὶ τὸν vwrov | 12 αναψυχὴν pro αναψυξιν | 14 διεστειλεν | xed | 
θλιψει | 16 ἀνοισω | χιμαρων | [διαψαλμα man 2 
SOOT OODOL Jvw | om σου | om vpew | κυριον pro θεὸν | 18 om μου | om μου o | 19 προσευχὴς 
pro δεησεως | 20 add az ἐμου post αὐτου 


LXVI 2 add διαψαλμα 


in A] | 16 devre axovoare pro [- - 


EZ 


216 


I 


> QS 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


εν πασειν εθνεσιν [το σωτηριον σου] 
ἐξομολογησασθωσαν [Aaou o θεος] 
εξομολογησασθωσαν σίοι λαοι παντες] 
εὐφρανθητωσαν Kar αγαλἰλιασθωσαν εθνη) 
οτι κρινι λαους εν ευθυτητι και €Ovn| 
εν τὴ yn οδηγησις [διαψαλμα] 
εξομολογησασθωσαν σοι λαοι o Geos] 
εξομολογησασθωσαν [σοι λαοι παντες] 
yn εδωκεν τον καρπίον avrns] 
εὐλογησαι ἡμας ο θ(εοὴς [o θεος ἡμῶν ev] 
λογησαι ὴμας ο 8(«o)[s] 
και φοβηθητωσαν ἰαυτον παντα]) 


τα περατα τὴς γη]5] 


εἰς τὸ τελος εν υἱμνοις τῳ Saved ψαλμος ῳδης] 


Αναστήτω ὃ θ(εοὴς Kale διασκορπισθη)] 
τωσαν ov εκθροῖι αὐτου] 
και φυγετωσαν οἱ μίισουντες αὑτον] 
απο προσωπου ἰαυτου] 
ὡς eK hime καπνοΪς εκλιπετωσαν] 
ὡς τήκεται Knplos απο προσώπου πυρος] 
ουτως απολοιντίο οἱ ἀμαρτωλοι] 
απο mpoown|ov tov θεου] 
και οι δικαιοι εὐφίρανθητωσαν διαψαλμα]) 
αγαλ᾿λιασθωσίαν ενωπιον του θεου) 


τερφθητωσίαν εν εὐφροσυνῃ) 


[ᾳσατε τῳ θεῳ ψαλατε τῳ ονοματι αὐτου 
[οδοποιησατε τῳ επιβεβηκΊ]οτι επι 
[δυσμων κυριος ονομα αὐ͵τω 


[και ἀγαλλιασθε ἐνωπ͵ιον αὐτου 


6 [ταραχθησονται απο] προσωπου avTov 


LXVII 


3 add καὶ ante ev? | πασιν | 4 om σοι | 5 κρινεις pro κρινι | οδηγησεις 


LXVII 1 om ev vpvos | 2 εχθροι | 3 εκλειπει 


10 


Il 


12 


13 


14 


ESOS. 
15 


16 


PSALMUS LXVII 27, 


[rov πατρος των] ορῴφανων και Kpitov των χηρωί(ν) 

[ο θεος εν τἰοπω αγιω αὐτου 

[ο θεος κατοικἼιζει μονοτροπους εν οἰκω 

[εἐξαγω]ν πεπαιδημενοὺυς εν ανδρια 

[ομοιωε] τους παραπικραινοντας τοὺς 
[κατο]ικουντας εν ταφοις 

[ο θεος εν τῳ εἰκπορευεσθαι σε ενωπιον 
Ιτου λαου] σου 

[εν τῳ SiaBlaww σε εν τὴ ερημω διαψαλίμα) 

lyn εἐσεισθη καὶ yap o ο(υ)ρί(αν)οι αι de νεφελαι εσταξα(ν) 
[απο προσωπ͵Ίου του θ(εοὴ)ν σιναὶΐ 

[απο προσωπ͵ίου του θ(εο)υ ι(σρα)ὴηλ 

[βροχὴν εκουϊσιον αφοριεις ὃ O(€o)s τὴ κληρονομια σου 

[και ἡησθενησεὶν σοι δὲ κατηρτισω αυτη(ν) 

[ra ζωα σου κατ]οικουσειν εν αὐτὴ 

[ητοιμασας εν] TH χρηστοτητι σου 
[τῳ πτωχῳ] ο O(€0)s 

[κυριος δωσει ρημα] τοις ευαγγελιζομενοις 
[δυναμιν πολ͵]λην ᾿ 

[ο βασιλεὺς των δ]υναμαιων του αγαπητου 

[και ὡραιοτητι] του οἰκου διελεσθαι σκυλα 

[εαν κοιμηθητε αἰνα μεσον των κληρω(ν) 

[πτερυγες πεΪριστερας περιηργυ 
[poperac 

[kar ta petadpeva av|rns ev χλωροτητι χρυσιου 


ev Tw διαστίελλειν τον επουρανιον Bal 
ovals em αυτης] 

χειῶνωθησουΐται ev σελμων] 

ὄρος του θί(εο)υ opos πιον 


ὄρος τετυρωμενον opos [πιον] 


Ἵ πεπεδημένους | 8 διαβαινειν | τὴν ἐρῆμον pro ev Ty Epnuw | [διαψαλμα man 2 in 


A] | 9 omar δὲ νεφελαι | του Σινα pro σιναι | 10 ov pro σοι | 11 κατοικουσιν | 12 δυνα- 
pet πολλῃ pro δυναμιὶν πολλὴν | 13 δυναμεων | add του ἀγαπητου post ἀγαπητου | 14 add 
διαψαλμα | [περιηργυρωμεναι, ἢ corr ex € man 1] | 15 χιονωθησονται 


218 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


17 ἵνα τι ὑπολαμβανεται ορὴ τετυϊρωμενα] 

TO ὄρος ὃ εὐυδοκησεν ο θ(εοὺὴς [κατοικει»] 
εν αὐτω a 
Kal yap ὃ κί(υριοὴς κατασκηνώσει εἰς τίελος] 

18 τὸ appa του θ(εο)υ μυριόπλασιον <a 
χειλιάδες ευθηνουντων ] 

ὃ κ(υριοὴς εν autos εν σεινα εν τω αἰγιῳ] 

19 avaBas es ὕψος αιχμαλωτίευσας αἱ] | 

χμαλωσιαν ᾧ 
ἐλαβεν δοματα εν αν(θρωπ)ῳ] 
και yap ἄπιθουντες [του Kara] 

20 σκηνωσαι:" κ(υριοὴς 6 [θεὸς ευλογητος] 
εὐλογητος κ(υριοὴς μερίαν καθ ἡμεραν) 
κατευόδωσει ἤμειϊν ο θεος των σωτὴ] 

ριων ἥμων [διαψαλμα] 

“ζ΄ 21 ὁ θ(εο)ὴς ἥμων ὃ θ(εο)ς του σ[ωζειν] 
και του κ(υριοὴν au διεξοδίοι του θανατου) 

22 πλὴν ὃ θ(εο)ὴς συνθλαίσει κεφαλας εχ] 

θρων avrov 
κορυφὴν τριχος [διαπορευομενων) 
εν πλημμελιαίις avrou| 

23 εἰπεν κ(υριοὴ)ς eK Bacay επιστρεψω] 
ἐπιστρεψω ev βίυθοις θαλασσης] 

24 ὅπως αν βαφὴ ο πίους σου εν αιματι] 


ἢ γλωσ᾽σα των [κυνων σου e€ εχθρων παρ αὐτου] 


25 [εθεωρηθησαν αι ποριαι σου] 6 θ(εο)ὴς 
[αι ποριαι του θεου μου του βα]σιλεως 
[του εν τῳ αἸγιω 
26 [προεφθασαν αἰρχοντες ἐχομενοι 
[ψαλλοντ]ων 
[ev μεσῳ νε]ανιδων τυμπανιστριω(ν) 


27 [εν εκκλη]σιαις ευὐλογειτε Tov θ(εο)ν 


11 υπολαμβανετε | 18 χιλιαδὲς | Σινα 19 ἠηχμαλωτευσας | cAaBes pro ελαβεν | 
αἀπειθουντες | 20 add και post ἡμεραν 3 ἡμιν 


28 


29 


30 


31 


32 


39 


34 
p- 96 


35 


36 


PSALMUS LXVII 219 


[τον κυριον ex] πηγων ἱσραηλ᾽ 

[εκει βεϊνιάμειν᾽ νεώτερος εν εκστασει 

[αρχοντ]ες ἴουδα ἤγεμονες αὐτων 

[αρ΄χοντες ζαβουλων: ἀρχοντες ve 
[φθ]αλειμ- 

[ἐντει]λαι ὃ θ(εο)ὴς τη δυναμει σου 

[δυναμωϊσον 6 θ(εο)ς τουτο ὃ Karnp’ya 
[ow ἡμιν] 

[απο του ναου] σου ἐπι ι(ερουσα)λημ 

[cor οισουσιν)] βασιλεις δωρα 

[ἐπιτιμησον τοις θηριοις του δρυμου 

[η συναγωγὴ τωὶν ταυρων εν ταις δα 
[μαλεσιν των λαων 

[του μη αποκλεισθ]ηναι τουο δεδοκι 
[ἰμασμενοὺυς] τω ἀαργυριω 

ἰδιασκορπισον εἰθνη τα τοὺς πὸ 
[λεμους θελ]οντα 

[ηξουσιν πρεσβει)ς εξ αἰιγυπτου 

[αιθιοπια προφθασει] χειρα αὐτῆς τω θ(ε)ω 

[ac βασιλειαι της yns ᾳα]ἰσαται τω θ(ε)ω 
[ψαλατε τῳ κυριῳ) 


[τῳ επιβεβηκοτι επι το]ν o(v)p(av)ov του 


ουρί(αν) ου κατα avatodas] 

ἴδου δωίσει εν τῇ φωνῃ αὐτου φωνὴν] 
du[vapjews* δοίτε δοξαν τῳ θεῳ] 

ἐπι TOV ἴσραηλ ἢ μεγαλίοπρεπια αυτου͵] 

και ἢ δυναμις αὐτου ev τίαις νεφελαις] 

θαυμαστος ο θ(εο)ς εν τοις οσίιοις αυτου] 

ὃ θ(εο)ς ισρ(α)ηλ αὐτος δώσει δυναίμιν και] 
κραταιωσιν τω haw αυτου 


και εὐλογητος ο O(€0)s 


28 Νεφθαλει | 29 om οἱ | κατηρτισω pro κατηργασω | 31 καλαμου pro δρυμου | 


[ριοις του δρυμου in ras man 1 A] | τοὺς pro rovo error scrib | 33 agare | add διαψαλμα] 
34 add ψαλατε τῳ θεῳ ante τῳ. 


220 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


EH 1 εἰς TO τέλος ὕπερ των αλλο[ιωθησομενων Tw Saved] TL XVIII 


2 Σωσον pe ὃ θ(εο)ς οτι εἰσηλθοσαν υδατία] 
ἕως Wuyns μου ᾿ 
3 ενεπαγὴν εἰς ὕλην βυθου και [οὐκ εστιν] 
ὑποστασις- 
mrOov εἰς τα Baby τὴς θαλ[ίασσης Kar] 
καταιγις κατεπονΐτισεν ue] 
4 εκοπιάσα κραζων ἑβρ[ίαγχιασεν o λαρυγξ μου] 
ἐξελιπον οἱ ὀφθαλίμοι μου απο του] 
ελπιζειν με ἐπι τον θεον μου] 
5 ἐπληθυνθησαν υπῖερ τας τριχας της] 
κεφαλῆς pov οι [μισουντες με δωρεαν) 
ex ραταιώθησαν ἴοι εχθροι μου οι εκ] 
διώκοντες ple αδικως] 
ἃ οὐχ ἡρπασα τοτε [απετιννυον] 
6 ὃ θ(εο)ὴς συ ἔγνως την [αφροσυνὴν μου] 
και αι πλημμελιαι plov απο σου ουκ al] 
πεκρυβησαν ᾿ 
7 μὴ αισχυνθειηῖσαν ex εμοι ov υπομε] 
νοντες σε κ(υρι)ε [των δυναμεων) 
μὴ εντραπειῆϊσαν em ἐμοι or ζητουντες σε ο θεος του ισραὴλ]) 
Ρ- 97 
8 [ore ἐνεκα σου υὑπηνεγκα οἸνιδισμον 
[exaduper ἐντροπὴ τὸ π]ροσωπον μου 
9 [απηλλοτριωΐμενος ἐγενήθην τοις α 
[δελφοι]ς πα 
[και ἕξεν]ος τοὺς ὕϊοις τῆς μ(ητ)ρ(οὴς μου 
1o [ote οἱ ζηλος του οἰκου σου κατεφαγεν με 
[καὶ] οἱ ὀνιδισμοι των ὀνιδιζοντων 
σε εἐπεπεσαν ἐπ εμε 
11 καὶ συνεκαμψα ev’ νηστειὰ THY ψυχη(ν) μου 
LXVIII 3 wv pro vAny | [everayny in ras man 1] | 4 εγγιζειν pro ελπιζειν pe | 


6 ἐκρυβησαν pro ἀαπεκρυβησαν | 8 ονειδισμον | 10 καταφαγεται pro κατεφαγεν | ονειδισ- 
μοι | ονειδιζοντων | 11 νηστια 


PSALMUS LXVIII 221 


και εγενηθη εἰς ὃνιδισμον ἔμοι 
12 [kale εθεμὴν το ἐνδυμα pov σακκον 
[kau εγεϊνομὴν avros εἰς παραβολὴν 
13 [kat enolu ἡδολεσχουν οἱ καθημενοι 
[εν πυ͵λη 
[και εἰς ewe] εψαλ᾽λον οἱ πινοντες οινο(ν) 
14. [eyo δὲ ty πρ]οσευχὴ pov mpos’ σε κ(υρι)ε 
[καιρος ευδοϊκιας 6 O(€0)s 
[ev τῳ πληθε]ι του ἐλεους᾽ σου επακου 
σον εἰν αληθειὰ rns’ σωτηριας σου 
15 ἰἴσωσον pe απ]ο πηλου ἵνα μὴ εἐνπαγω 
[ρυσθειην εκ των μεισουντων με 
[και εκ του Bablovs των ὕδατων 
16 [μὴ με καταπο]ντισατω καταιγις ὕδατος 
[μηδὲ καταπιετΊω με βυθος 
[μηδὲ συνσχετΊω ex ewe φρεαρ το 
ἰστομα avrov| 
17 [εὐσακουσον μου] κίυρι)ε ὅτι χρηστον To ελεος σου 
[κατα το πληθος των οἰκτειρμων σου 
[ἐπίβλεψον ἐπ εμ]ε 
Ρ. 98 
μὴ ἀποσίτρεψης το προσωπον σου] 
απο τίου παιδος σου] 
18 OTL θλιβομίαι ταχυ επακουσον μου] 
19 πρόσχες τη ψυχὴ μου [και λυτρωσαι αυτην] 
eveka των €K θρων μου ρυσῖίαι pe| 
20 σοι yap γεινωσκις τον ovSipop [μου] 
και τὴν αισχυνὴν μου και τὴν ἐν 
τροπὴν μου ᾿ 
εναντιον σου παντες ov θλιβοντες ple] 
21 ονιδισμον προσεδοκησεν ἢ ψυχή μου 
και ταλαιπωριαν i: 
11 ονειδισμον | 13 add τὸν ante owov | 15 μισουντων | 16 om τὸ | 17 om μὴ απο- 


στρεψης ..... παιδὸς σου | 19 εχθρων | 20 ov pro σοι | γινώσκεις | ονειδισμον | 21 ονει- 
δισμον 


222 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και ὕπεμινα συνλυπουμενον Kat [ovy] ὑπηρχεν 
και παρακαλουντας και ovy [evpor] - 
22 και εδωκαν εἰς TO βρωμα plov χολὴν] 
και εἰς τὴν διψαν μου εποίτισαν με οξος] 
23 γενηθητω ἡ τραπεζα αὐΐτων ενωπιου] 
αὐτων εἰς παγιδα ὲ 
και εἰς ανταποδοσιν κ[αι εἰς okavdador] 
24 σκοτισθητωσαν ov οφίθαλμοι avTwr] 
του py βλεπιν 
και Tov νωτον avtwv [δια] παντίος] συνκαμἝψον)] 
25 εκ᾽χεον ἐπ αὑτοὺς τηῖν οργην σοΪυ] 74 
και o θυμος της opyn{s σου] καταλαβοι avtous 
26 γενηθητω ἡ επαυΐλις αὐτων ἡρημωμίενη] oo Vi 
και εν τοις σκηνωϊμασἾῖιν αὐτῶν [μὴ] 
εἐστω ο κατοι[ζκων) as 
27 οτι Ov σοι επαταξίας αὐτοι] κατ[εδιωξαν] 
και επι TO adyos τίων τραυματων μου) 
προσεθηκα[ν)] 
28 προσθες ανομίιαν ἐπι τὴν ανομιαν αὐτων] 
Ρ. 99 
[και μη εισ᾽ελθετωσαν εν [δικαιο]συνη σου 
29 [εξαλειφ]θητωσαν εκ βιβλίου ζω]ντων 
[και μετα δικαιων μὴ γρα[φητ]ωσαν 
3.0 {πτωχος και αλγων εἰμι eylo 
[και ἢ σ]ωτηρια του προσωπου σου o θ(εο)ὴς αντε 
[λαβ]ετο μου 
31 [awelow το ονομα του θ(εο)υ pet wdns 
[μεγαλυνω QUTOV εν αινεσι 
32 και apect τω θ(ε)ω ὕπερ μοσχον veov 
Kepara. ἐκφεροντα και οπλας 
33 ἰδετωσαν πτωχοι και ευὐφρανθητωσα(ν) 


εκζητησαται τον θ(εο)ὴν και ζησεται 7 ψυχὴ ὑμω(ν) 


21 ὑπεμεινα | ὑπηρξεν pro ὑπηρχεν | παρακαλουντα | 24 βλεπειν | 27 ov pro σοι | 30 om 
ο Geos | 31 aweoe | 32 apeoer | 33 εκζητησατε | ζησεσθε pro ζησεται ἡ ψυχὴ vw 


PSALMUS LXVIII 223 


34. OTL ELONKOVTEV των πενήτων ὃ K(UpLO)s 
και τους πεπεδημένους αὐτου οὐκ εξουδενωσι 
35 αινεσατωσαν avTov οι ο(υ)ρίαν)οι και yn 
θαλασσα και TavTa τα ερποντα εν avro.s 
36 οτι o θ(εο)ὴς σωσι τὴν σειων 
και οικοδομηθησονται at πολεις τῆς ἴουδαιας 
[κ]αι κατοικησουσιν εκει και κληρονομὴ 
ἰσουσ]ιν αὐτὴν 
37. καὶ TO σπερμα των δουλων σου kale 
[ξουσιν αὐτὴν 
και OL ἀγαπωντες TO ονομα σου κατα 


ἰσκηνωσο]υσιν ev αὐτὴ 


[ΞΘ] I [εἰς τὸ τέλος τῳ δαυει]δ εἰς αναμνησιν εἰς TO LXIX 


[c@oau pe κυριον)]) 


[o θεος εἰς την βοηθειαν plov προσχες 
2 [ἰκυριε εἰς το βοηθησαι)] μοι σπευσον 
3. [αισχυνθειησαν και ευ]τραπιῆσαν οι ζη 
[τουντες την] ψυχὴν μου 
Ρ- 100 
απο[στραφειησαν εἰς τα οπισω Kat] κα 
ταιἰσχυνθειησαν ov βουλομενοι pou kaka 
4 αποσίτραφειησαν παραυτικα αἰισχυνο] 
μενίοι οἱ λ]εγονίτες μοι evye εἰυγε 
5 αἀγαλλιασθωσαν [αι εὐφρανθη]τω[σαν 
ἐπι σοι παντες οι ζίητουντες σεὶ 
και λεγετωσαν Sia παντος [με]γαλί[υν) 
θητω ὃ K(upto)s οι ἄγαπωντες [το σωϊτηΐριον σου) 
βοὴθος μου και ρυστὴης μου [εἰ συ ἰκυριεὶ 
μου μὴ χρονισης' 
34 εξουδενωσεν pro εξουδενωσι | 36 Σιων | σωσει | 37 αὐτου pro σου bis 


LXIX 2 om κυριε. .. -- σπευσον | 3 evtparrernoay | tr μου τὴν ψυχὴν | 5 Geos 
pro κυριος | add eyw de πτωχος Kat revs ὁ Geos βοηθησον μου ante βοηθὸς | om pov ® 


Ρ- 101 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


τω da(ver)d viv αμιναδαβ καὶ Tov πρωτ|ων) LEO 


αιχμαλωτισθεντων 


ἔπι σοι κίυρι)ε nAmioa μὴ καταισχυνθείιην] 
εἰς τον αιωνα , 

ev TH δικαιόσυνη σου ρυσίαι] με 

κλινον προς με TO ους σου kJou Ισωσον με] 

γενου μοι εἰς θ(εο)ν ὑπί[ερασπισήτην 

και εἰς τοπον ὄχυροΪν του σωσαι ule 

οτι στερεωμα μου [και καταφυγη. μου ει σὺ] 

o θ(εοὴς μου ρυσαι με εκ [ἰχειρος apaptwdor| 

ex’ χειρος παρανομίουντος και αἸδικουντοΐς] 

οτι σοι ει ὴ ὕπομονη μου κυριε] ὶ 

κ(υρι)ε ἡ ελπις μου εκ ν͵εοτητος μου 

em σε επεστηριχίθην απο γαστρος) 

ex’ κοιλιας μ(ητ)ρ(οὴς poly συ μου ει σκεπαστὴς] 

εν σοι ὴ ὑὕμνησις plov δια παντος] 

woe τερας εγεν[ηθην τοις πολλοις] 

και σοι k(upu)e βοηθ]ος κραταιος] 

πληρωθητω [ro στομα μου αινεσεως] 


ores ὕμνησίω τὴν δοξαν σου] 


[ο]ληΐν τὴν ἡμ]ερίαν τὴν μεγαλοπΊ]ρεπιαν σου 

μὴ απίοριψῃς με εἰς καιρον γη]ρους 

εν τω [ἐκλιπεῖν THY ισχίυν μου] μὴ εν 
κ[αταλιπῃς] με 

om [evrav ov €xO]|pou μου εμοι 

[καὶ οι φυλασσΊοντες τὴν ψυχὴν μου 

εβ]ουλευσίαντο ἐπι TO αὐτο 

[λέγοντες] o θ(εοὴς ενκατελιπεν avTov 

κα[ταδιϊωξαται και καταλαβεται avtov 


[ore οἱυκ ἐστιν ο ρυόμενος 


LXX 1 wyvadaf pro αμιναδαβ | 0 θεος ext σοι pro ἐπι σοι κυριε | 2 add και εξελου pe 


post pe! | 3 om cau! | 4 om pov | 6 ov pro σοι | Kuptos pro kupie? | 7 σὺ pro σοι κυριε | 
11 καταδιωξατε | καταλαβετε 


PSALMUS LXxX 225 


12. [o θεος μου py μακρυνὴς am ἐμοῦ 
ο θ(εο)ς [pov εἰς τὴν βοὴθιαν μου προσχες 
13. [αισχυϊνθητωσαν Ka εγλιπετωσαν οἱ 
[εν]διαβαλλοντες την ψυχὴν μου 
[περι ἱβαλεσθωσαν αιἰσχυνὴν καὶ evtpo 
any ou ἕητουντες Ta Kaka μοι 
14 eyo Se She παντὸς ελπιὼ ETL σε᾿ 
Kaw προσθησω em. πασαν τὴν αινεσιν σου 
15 [ro στομα μου] εξαγ᾽γελι THY δικαιόσυνην σου 
[oAnv τὴν ἡμεῖραν τὴν σωτηριαν σου 
[ore οὐκ εγνΐων πραμματιας .". 
16 [εισελευϊσομαι εν δυναστια κ(υριο)υ 
ἰκυριε μνησθησο͵ὶμαι τῆς δικαιόσυνης σου povov 
17. [edudagas] με ex’ νεότητος μου 
[και μεχρι νυν amayyehw τα θαυμασια σου 
18 [καὶ εὡς γηρους] και πρεσβιου 6 θ(εο)ς μου 
[μη ενκατ]αλιπὴης pe 
[εως αν ἀπαγγείλω τον βραχιονα σου 
[τῃ γενεᾳ πασ͵η τὴ ερχομενὴ" 
19 [τὴν δυναστιαν) σου και τὴν δικαιοσυνη(ν) 


σου ο θεο]ς ews υψισίτων)] 
a erolinoals μεγαλει[ία οΪ] O(€0)s 
τις οἰμοιος σοι ᾿ ᾿ 
20 οσας εδ[ειξαὶς μοι Od[upers πολλας κ]αι Kaka 
και ἐπιστρεψας εζ[ωοποιησας μεὶ 
και ek των αβυσσων τὴς yns παλιν] 
avnyayes με 
21 επλεῦνασας ἐπ εμε τὴν δ[ικαιοσυνὴην σου] 
και εἐπιστρεψας παρεκαλείσας με] 


και ek των αβυσσων τῆς γη[ς παλω] 
avynyayes με 


12 om pov! | om οθεος..... προσχες | 18 εκλιπέτωσαν | 14 om ex ce | 15 εξαγγε- 
λει | πραγματιας | 17 add o Geos post pe | avayyeAw | 18 πρεσβειου | om pov | tr racy 
Ty yevea | 20 ort pro οσας | 21 πλεονάσας pro exAcovacas ex ene | OM τῆς γῆς 


226 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


22 


23 


24 


OA 


p- 103 


και yap eyw εξομολογησομαι [σοι] 
εν σκευέσειν ψαλμου τὴν αἰληθει) 
αν σου ο θ(εο)ς 
ψαλω σοι ev κιθαρα ὃ αγιος του [ισραηλᾺ] 
αγαλ᾽λιασεται Ta χιλη [pov οταν ψαλω σοι] 
και ἢ ψυχὴ pov nv ελί[υτρωσω) 
ετι δε και ἡ γλωσσα [pov ολὴν τὴν ἢ] 
μεραν μελετησεῖι THY δικαιοσυνὴν cov] 
οταν αισχυνθωσιν [και εντραπωσιν)] 


οἱ ζητουντες tla Kaka μοι] 


εἰς σαλωμωνα 


Ο θ(εοὴς το κριμα σου τίῳ βασιλει Sos] 
και την δικαιὸσυνίην σου τῳ υιῳ] 

του βασιλεωϊς] 
κρινιν τον λαον ἴσου εν δικαιοσυνῃ] 
και τοὺς πτωχους [vou εν κρισει] 
αναλαβετω τα opn [εὐρηνὴν τῳ aw σου) 
και οἱ βουνοι δικαιζοσυνἩ] 


κρινιν τους πτωΪχους του λαου] 


kale woes τουὶς υἱους των [πε]νητων 

και [ταπεινωσει] συκοφαντ[ην] ; 

Kau σ[υνπαραμενει τω nfo] 

και [πρ]ο τῆς σεληνὴς γείνεϊας γενεω(ν) 

ταὶ [καταβησεται] ὡς VETOS ETL ποκον 

και [ωσει otlayoves extalovoa emu τὴν yn(v) 
ava[rede] ev Tats ἡμεραις αὐτου δικ(αι)οσυνὴ 
και πληθος εἰιρηνὴης εὡς ov avTavar 


[ρ]εθη ἡ σεληνὴ 
και κατακυριευσι απο θαλασσὴς ews θαλασσης" 


LXXI 


22 om eyw | σκεύει pro σκευεσειν | Om o Geos | add o Geos post cor? | 23 ἀγαλλιασον- 
7; 


ται | xetAn | [ν, ἢ Corr ex v, man 1] 
LXXI 1 Σαλομων | 2 xpwew | 3 add εν ante δικαιοσυνῃ | 4 κρινεῖ pro κρινιν | 6 στα- 


Covoa | 8 κατακυριευσει 


II 


12 


13 


14 


15 


p. 104 


17 


προ τὴς σεληνὴς .- ..-- θρονος αὐτου  ευλογηθησονται pro ενευλογηθησονται 


PSALMUS LXXI 


Kal απὸ ποταμωὼν εως περατων τῆς 
οικουμενὴς 
ενωπιον αὐτου προπεσουνται αιθιοπες 
[k]av ov εκ᾽θροι αὐτου χουν λιξουσιν 
β[ασΊιλεις θαρσεις και νησσοι δωρα προσὺσουσι(ν) 
βαϊσώήλεις apaBov και σαβα δωρα προσὰξουσι(ν) 
και πρ[οσκυϊνησουσιν αὐτω παντες 
[οι βασιλειὶς τῆς γὴς 
παντα [ta εθ]νὴ δουλευσουσιν αὐτω 
οτι [ερυσα]το πτωχον ex’ χειρος δυναστου 
και [πενητα | οὐχ ὕπηρχεν βοὴθος 
[φείσεται πτωϊχου Kau πενῆτος 


[και ψυχας πενητων σωσει 


[ex τοκου και εξ] αδικιας λυτρωσεται τας ψυχας αυτω(ν) 


[και ἐντιμον τὸ οἶνομα αὐτου ενωπιον αὐτω(ν) 
[και ζησεται και] δοθησεται αυτω 

[εκ του xpulovov τὴς αραβιας 
[και προσευξοντῖαι περι αὐτου δια παντος 
[oAnv τὴν ἡμεραν] ευλογησουσιν avro(v) 
[εσται στηριγμα εν τῇ] yn ἐπ ἀκρων τω(ν) 


[ορεων] 


υπερα[ρθη]σεται ὑπερ [rov λιβανον] 
ο καϊρποὶς alurlou 
και εξα[νθη]σουσιν εκ [πολεως wloe 
xoptlols τῆς yns 
εσται TO ὄνομα avrov [evloynpevor] 
εἰς TOUS aLwyas 
προ Tov ἣλιου διαμενι TO ονομα av[rov] 
και πρὸ τὴς σεληνὴς yeveas [γενεων] 
ο θρονος αὐτου 


και ενευλογηθησονται εν αὐτω παΐσαι 
γηση 


227 


8 ποταμοῦ pro ποταμων | 9 εχθροι | 10 αἱ νῆσοι pro νησσοι | προσοισουσιν | 11 om 
τῆς γης | 14 avtwy pro αὐτου | αὐτου pro avtwy? | 17 εἐστω pro εσται | duapever | om καὶ 


228 


OB 


Ww 


p. 105 


« 


ao 


Ke} 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


αι φυλαι THS ys" 
παντα Ta εθνη μακαριουσιν avTov 
εὐλογητος κ(υριοὴς ὃ θ(εο)ὴς ι(σρα)ηλ ο ποιων θαυμα 
σια μονος , 
Kat evioyntov To ὄνομα τῆς δοξης [αυτου] 
εἰς τον αἰῶνα και εἰς τον αιωνα τίου αιωνος] 
και πληρωθησεται THs δοξης αὐτου 


TATA ὴ γὴ YEvolTo YEVOLTO 


εξελίπον οἱ ὕμνοι da(ver)d [του vwov ιεσσαι] 


ὡς ἀαγαθος ὃ θ(εο)ὴς τω ισραὴλ τοις [εὐθ]εσί ] 
τὴ καρδια ᾿ 

ἐμου δε παρα μικρον εσαλευθησαν ov ποδες] 

παρ ολιγον εξεκυθὴ τα δια βηματα μου) 

ott εἵηλωσα επι τους avopors] 

ειρηνην apaptoraly θεωρων] 

οτι οὐκ ἐστιν ανανευΐσις ev τῳ θανατῳ αυτων] 

και στερεὼμα εν τή μίαστιγι αυτων] 

εν κοποις av(Oparr) ov olvk evow} 

και peta αν(θρωπ)ων ov [μαστιγωθησονται) 

δια τουτο εκρίατησεν αὐτοὺς ἡ υπερὴη)] 


φανια εἰς τίελος] 


[περιεβαλοντο] αδικιαν καὶ ασἰεβε͵ιαν avtw(v) 
[εἐξελευσεται] ὡς εκ oteato|s] ἡ αδικια αυτω(ν) 
[διηλθον εἰς δ]ιαθεσιν καρδιας 

[διενοηθησαν let edady|oaly ev tovynpia 
[αδικι]αν εἰς [ro] wos ἐλαλησαν 

[εθεντο εἰς ο(υ)ρ(αν)ον το στομα αυτων 

[και ἢ γίλωσσα avtov διηλθεν em τῆς yys 
[δια] τοῦτο ἐπιστρεψι ὃ λαος μου ενταυθα 


και ἡμεραι πληρὴς ευρεθησονται εν avTo.s 


LXXII 


LXXII 1 add tit. ψαλμὸς τῳ Ασαφ | tr tw Ἰσραὴλ o Geos | 2 [παρα μικρον in ras 
man 1] | εξεχυθη | 6 om εἰς τελος | 10 επιστρεψει | πλήρεις pro πληρὴς | OM ev 


12 


19 


20 


21 


22 


ny 


w 


24 


PSALMUS LXXII 


και εἰπαν πὼς ἐγνω ὃ θ(εο)ς και ει εστιν 
γνωσις εν τω ὑὕψιστω 

ov ουτοι ἀμαρτώλοι και ευθηνουνται 

εἰς τον αἰωνα κατεσχον πλουτου 

και εἰπα apa ματαιως εδικαιῶσα THY καρδια(ν) μου 

[klar ἐνιψαμὴν εν αθωοις tas χειρας μου 

[καὶ] ἐγενομὴν μεμαστιγωμενος ὅλην 
τὴν ἡμεραν 

[και] ο ἐλεγχος μου εἰς τας πρωΐας 

[ev ελ]εγον διηγήσομαι ουτως 

[Solu τη yevela] των vier σου ἡσυντεθηκα 

[kau υπελαβον του γνωναι 

[τουτο] κοπος ἐστιν ενωπιον μου 

[ews εἰἰσελθω εἰς το αγιαστήριον Tov θ(εο)υ 

[και συνω] εἰς τα ἐσχατα αὐτων 

[πλην δια tlas δολιοτητας avtwv εθου 
[αὐ]τοις Kaka 

[κατεβαλες] αὐτοὺς ev τω εἐπαρθηναι 

[πως eyevov|ro εἰς epnuwow εξαπινα 

[εἐξελιπον απωλοντῖο δια THY ανομιαν αὐυτω(ν) 


[ωσει ενυπνιον εξεγ]ειρομενου 


κίυρι)ε εν [ty] πολι σου ἰτὴν εἰκονα αὐτων] 
ἐξουδεν σεις] ᾿ 

οτι εξεκ[αυθη [n καρδια μου και οι ve| 
φροι plov] ηλλ[οιωθησαν]) 

και eyo εξουδενωμίενος και οὐκ εγνων] 

κτηνωδὴς ever On| παρα σοι] 

και eyo δια παντὸς μεῖτα σου] 

ἐκρατῆησας τὴς χειρος τίης δεξιας μου] 

ev τὴ βουλὴ σου ddnynoas [με] 

και μετα δοξης προσελαβου [με] 


[Ὁ] 


12 om ovra | 15 ησυνθετηκα | 16 om ἐστιν | εναντίον pro ενωπίον | 17 om αὐτων | 
18 om αὐτων | om κακα | om κατεβαλες.. .. - - - ἐπάρθηναι 20 πολει | 21 ηυφρανθη 
pro εξεκαυθη | 22 ἐγενομὴν pro ἐγενηθην | 24 ὠδηγησας 


230 


25 


26 


27 


28 


or 


. 107 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


τι yap μοι vrapxe ev Tw ο(υ)ρ(αν)ω 
και Tapa σου τι ἤθελησα em τὴς yys 
εξελιπεν ἡ καρδια μου και ἡ σαρξ μου 
ο θ(εοὴς τῆς καρδιας μου και ἡ μερις μου 
ὁ θ(εο)ὴς εἰς τον αιἰωνα 
οτι ἴδου οἱ μακρυνοντες €avTOUS 
απο σου απολουνται 
εξολεθρευσας παντα Tov πορνευον 
τα απὸ σου 
ἐμοι δε το προσκολλασίθαι τῳ κυριῳ αγαθον εστιν] 
τιθεσθαι ev τω κ(υρι)ω τὴν ελίπιδα μου] 
του εξαγγιλαι πασας τας [aweoes cov] 


ev ταις πυλαις τῆς θυγαίτρος σιων] 


συνεσεως τω ασαφ 


ἵνα τι 0 θ(εο)ὴς αἀπωσω [elis τίελος] 
ὡὠργισθὴ ο θυμος ἴσου ent προβατα νομῆς σου] 
μνησθητι τὴς συϊναγωγης σου ns εἰ 
KTnow at αρ[χης] 
ελυτρωσω ραβίδον κληρονομιας σου] 


ορος σειωὼν TO|VTO O Κατεσκήηνωσας EV αὐτῷ 
« 


ἐπαρίον τας χειρας] σου em [ras υἱπερηφα 

[pias αὐτῶν εἰς τελ]ος 
οσα ἰεπονηρευσατο o εἸκθροῖς εἶν τοις αγιοις σου 
και. [ἐνεκαυχήσαντο ov μισουντες σε 

[εν μεσῳ τὴς] εορτὴς σΐο]υ 
[εθεντο τα σημεια ΠΥ σημια και οὐκ εγνωσαί(ν) 
[ως εἰς τὴν εἰἰσοδον ὑπερανω 
[ws εν δρυμω vay αξιναις εξεκοψα(ν) 

[τας θ]υρας αὐτῆς 


25 ὑπαρχει | 27 εξωλεθρευσας | 28 εξαγγειλαι 


LXXIII 


LXXIII 1 tr ἀπώσω o Geos | 2 Σιων | 3 exOpos | 4 om εθεντο τα σημεια. .. -. 


eyvwoav 


PSALMUS LXXIII 231 


[emu To] αὐτο ev πελεκι και λαξευτηριω 
κατερραξαν αὐτὴν 
7 ενεπυρισαν εν πυρι TO αγιαστηριον του θί(εο)υ 
εἰς τὴν γὴν εβεβηλωσαν το σκηνωμα 
του ονοματος αὐτου 
8 εἰπὸν εν TH καρδια αὐτων 7) συνγενια 
αὐυτων ἐπι TO αὐτο 
δευτε κ[αι] καταπαυσομεν τας εορτας 
κ(υριο)υ amo τὴς γῆς 
9 τα σημια ἡμῶν ovk ἴδομεν 
οὐκ ἐστιν ετι προφητης και ἡμας ov 
[γνω]σεται ere 
10 εὡς [πο͵]τε 0 O(€0)s ονιδιει ὃ εκ᾽θρος 
παρίοξυνει] ο υὑπεναντιος TO ονομα σοὺ εἰς τελος 
1 tla τι αποσίτρεφεις τὴν χειρα σου 
και [τὴν δεϊξιαν σου ek’ μεσου του κολ 
[που σου] εἰς τελος 
12. [ὁ δε βασιίλευϊς ημων προ αιωνος 
lapyacato σωτη]ριαν εν μεσω τῆς γὴς 
ι3 [ov εκραταιωσας εν] τὴ δυναμι σου τὴν θαλασσαί(ν) 


[συ συνετριψας τας] κεφαλας των δρακο(ν)τω(ν) 


ἐπι τ]οίυ υδατος] 
14 σοι συνεθίλασας τὴν κεφαλὴν του Spal 
κοντίος του peyadou| 
ἐδωκας av[roly βρίωμα λαοις τοις αἰιθιοψιν) 
15 σοι διερ᾽ρη[ξα]ς πηγαῖς και χειμαρρους] 
σοι εξηρανας ποταμοὺς Ἡθ]αμ!] 
16 σὴ εστιν ἢ ἡμερα και σὴ εστίιν ἡ νυξ] 
σοι κατηρτισω φαυσιν [και ἥλιον 


17 σοι εποιῆσας παντα τα ορι[α] της [ys] 


6 πελεκει | 7 σου pro του θεου | gov pro αὐτου | 8 εἰπαν | συγγενία | καταπαυσωμεν | 
9 σημεια | edouev | 10 ονειδιει | exPpos | 13 δυναμει | 14 om σοι συνεθλασας ...... 
μεγαλου | 15 ov pro co! | om σοι εξηρανας . . . - - Gap | 16 συ pro σοι  ἡλιον καὶ 
σελήνην pro φαυσιν καὶ ἡλιον | 17 ov pro σοι bis 


232 


20 


21 


22 


23 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


θερος και ἐαρ σοι ἔπλασας 
μνησθητι ταυτης της κτισεως σοΪυ] 
ek Opos ὃνιδισεν Tov κ(υριοὴν 
και Aaos αφρων παρωξυνεν τίο ovolua [avrov| 
μὴ Tapadas τοις θηριοις ψυχὴν [Eo] 
μολογουμενὴν σοι ᾿ 
των ψυχων των πενήτων σου μὴ 
εἐπιλαθη εἰς τελος ' 
emBrebov εἰς την διαθηκην σου] 
ott ἐπληρωθησαν οι [ἐσκοτωμενοι] 
τῆς γὴς οικων ανομιων) 
μὴ αποστραφήτω τεταπινωμενος [καὶ] 
κατησχυμ᾽ μενος ἢ 
πτωχος και πενὴς [αινεσοΐυσιν το ονομα σου] 
αναστα ὃ θ(εο)ς Swenson την Suny σου] 
μνησθητι των ὃΪνειδισμων σου των] 
ὕπο αφρονος [ολην τὴν nuepar| 
μὴ επιλαθὴης tyls φωνης των ικετων cov] 


ἢ ὑὕπερηφανια τίων μισουντων σεὶ 


ανεβὴ προς ἰσεὶ] 


εἰς τὸ τέλος μὴ [διαφθειρῃς ψαλμος τῳ ασαφ ῳδης] 


εξομολ[ογησομεθα)] volt ο θεος εξ]ομολογη 
[σομε]θα ᾿ 

Kale ἐπικαλεσομεῖθα το [ἰονομ]α σου 

διηϊγησομαι παΪντα [τα ϑαυ μασια σου 

oraly λαβω καιρον] eyw εὐθυτητας κρινω 

[ἐτακη Ἢ yn και mlavTes οι κατοικουντες 
[εν αὐτ]η ᾿ 


[ἐγω εστερεΐωσα τοὺς στυλ᾽λους avTys 


LXXIV 


17 crocus pro ἐπλασας | 18 εχθρος | ὠνειδισεν | 21 τεταπεινωμενος | 23 επιλαθῃ | 
ἀναβαιη pro ἀνεβη | add δια παντος ante zpos 


LXXIV 4 αὐτὴν pro ev avtn | στυλους | add διαψαλμα 


10 


[ΟΕ] « 


p. 110 


PSALMUS LXXIV 233 


[eura τοις π]αρανομουσιν pn παρανομιτ(αι) 

[και τίοις αμαρτανουσιν μὴ ὕψουται κερας 

[μη εἰπαιρεται εἰς ὕψος το κερας ὑμω(ν) 

και μὴ λαλιται κατα του θ(εο)υ αδικιαν 

oo GAR εἴ e€odwv ovte απο δυσμωί(ν) 

ovre amo opewy ερημων 

[ort] ο θ(εο)ς Kpitns ear" 

TOUTOV ταπινοι και τουτον ανὕψοι 

[ο]τι ποίτηρ]ιον ev χειρι K(upto)v owov akpa 
tov [πληρ]ης κερασματος 

[και] εκλιν[εν] εκ τούτου εἰς τοῦτο 

πλὴν Ὁ τρυγι[ας] αὐτου οὐκ εξεκενωθὴη 

πιονται παντες οι αμαρτωλοι τὴς γὴς 

eyw δε αἰγαλλιασίομαι εἰς τον αιωνα 

[ψαλω τῳ θεῳ ιακ]ωβ και παντα τα κερα 
[τα των αμαρ]τωλων συνθλασω 


[και υψωθησεται] το κερας του δικαιου 


[εἰς το τελος εν υ͵μνοις ψαλμος τω LXXV 


[acadh wdn προς Tov αἸσσυριον 


[γνωστος ev ty ιἰουδαια ὃ θ(εο)ς 
[εν τῷ wopand peya το] ονομα αὐτου 


[και ἐγενηθὴη εν εἰρ]ηνὴ o τόπος αὐτου 


και To [κατοικητηριον αὐτου εν σιων] 

exer σ[υνετριψεν τα κρατὴ των τοξων] 

οπλον [και ρομφαιαν Kat πολεμον] 

φωτίιζ]εις [συ θαυμαστως απο ορεων] 
αἰωνίαν] 

ἐταραχθησαν παντίες οἱ ἀσυνετοι TH καρδιᾳ) 


ὕπνωσαν ὕπνον αὐτίων καὶ οὐχ εὑρον ovder] 


5 παρανομεῖν pro παρανομιται | ὑψουτε | 6 ἐπαιίρετε | om καὶ | λαλειτε | 7 azo pro 


εξ | 8 om opewy | ταπεινοῖ | vor pro ανυψοι | 9 πληρες | add καὶ ante πίονται | 11 συν- 
κλασω pro συνθλασω | Ta Kepata pro τὸ Kepas 


LXXV 4 add exer συνκλασει Ta Kepara διάψαλμα post πολεμὸν 


234 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


παντες ov avopes του [πλουτου] 
ταις χερσειν avTwv 
7 απο επιτιμήσεως σου ο θ(εο)ς [ιακωβ] 
ενυσταξαν παντες ov επιβε[βηκοτες] 
τοις ἵπποις 
8 σοι φοβερος ει και τις αντιστησεται σοι 
απο TOTE ἣ οργὴ σου 
9 εκ Tov ο(υ)ρίαν)ου ἠκουτισας κρισιν 
yn εφοβηθὴη και ἡσυχασεν 
10 εν τω αναστηναι εἰς κρίισιν τον θεον] 
του σωσαι παντας τους ἴπρᾳεις TH καρδιᾳ διαψαλμα)] 
ς᾽ τι οτι ἐνθυμιον αν(θρωπ)ὴου εξομολογησεται σοι] 
και ενκαταλιμμα εν[θυμιου εορτασει σοι] 
12 εὐἕασθαι Kat αποδοῖτε κυριῳ τῳ Dew ἡμων] 
παντες οἱ κυκλω αὐΪτου οισουσιν δωρα] 
13. τω φοβερω και αφαϊιρουμενῳ πνευματα] 
αρχοντων 


φοβερω παρα τοις βασιλευσι τῆς γης] 


OG εἰς To τέλος UTrelp ἰδιθουμ τῳ acad Ψψαλμος) ΠΡ ΧΌΧΘΝ 


2 φωνὴ μου προς [κυριον exexpaga] 
φωνὴ μου προς [τον θεον και προσεσχεν μοι] 
3. εν ἥμερα θλιψεως μου τον θεον εξεζητησα) 
ταις χερσειν μοῖν VUKTOS εναντιον avTov| 
Pp Τὸ ΠΤ 
[και οὐκ ἡπατηθην] 
[απηνηνατο παρακληθηναι ἡ] ψυχὴ μου 
4 [ἐμνησθὴν του θεου και ευφρανθἼην 
[ηδολεσχησα και ὡλιγοἸψίυχη]σεν το πν(ευμ)α μου διαψί(αλμα) 
ς [προκατελαβοντ]ο φυλακας ov οφθαλμοι μου 


[εταραχθὴν Klar οὐκ ἐλαλησα 


6 χερσιν | 7 omzavtes | τοὺς ἱπποὺυς pro τοῖς ἱπποις | 8 σὺ pro σοι] της opyns pro 
tote ἡ ὀργὴ | 9 nKovTias pro ἠκουτισας | 12 εὐξασθε 
LXXVI 2 add καὶ ἡ ante φωνὴ | 3 χερσιν | 5 εχθροι pro οφθαλμοι 


10 


13 


14 


15 


18 


PSALMUS LXXVI 


N 
Ww 
uw 


[διελογισαμ͵ην ἡμερας apxavas 
[kar ern atlwria εμνησθην και εμελετησα 
[νυκτ]ος μετα τῆς καρδιας μου 
ηδολεσχουν και exkad lev To πνί(ευμ)α μου 
un cig TOUS αἰῶνας amacerat κ(υριο)ὴς 
και ov προσθησι του εὐδοκησαι ετι 
ἢ εἰς τελος TO εἐλεος αὐτου αποκοψει 
[συν]ετελεσεν ρημα απο yeveas εἰς yevea(v) 
[η] επιλησεται του ox’ tipnoa ὃ θ(εο)ς 
[η συνεξει] εν τὴ οργὴ avTov τους 
[οικτειρμους avtov διαψαλμα 
[και evra νυν] ηρξαμην 
[αὐτὴ ἡ αλλοιω]σις της δεξιας του ὑψιστου 
[ἐμνησθη]ν των epywv εργων K(upto)u 
[ore μνησ]θησομαι απὸ τὴς apxns 
[των θα]υμασιων σου 
[και μελετη]σω εν πασιν τοις εργοις σου 
[και εν τοις ἐπι]τηδευμασιν σου 
[αδολεσχησίω 
[ο θεος εν τῇ aye] Ἢ οδος σου 
[τις θεος μεγας ws] ο θ(εο)ς ἡμων 
[ov εἰ ο θεος ο ποιωὶν θαυμασια μονος 
[ἐγνωρισας εν τοιὶς λαοις τὴν δυναμιν σου 


[ελυτρωσω εν τῳ βρἸ]αχιονι σου τον λαο(ν) σου 


τους [υιους ιακωβ και ιωσηφ διαψαλμα) 
ἴδοσαίν σε vdata ο θεος] 
ἴδοσαῖν σέ υδατα και εφοβηθησαν] 
ἐταραχθηΐσαν αβυσσοι πληθος ἡ] 

Xous υδατων 


φωνὴν εδωκαν αἱ ν[εφελαι) 


7 ἐσκαλεν | 8 προσθησει | 9 tr ἀποκοψει τὸ ἐλεος | οπὶ αὐτου | OM συνετέλεσεν ρημα | 


καὶ yeveas pro εἰς yeveav | 10 οικτειρησαι | tr τοὺς οἰκτειρμοὺυς αὐτοῦ εν Ty Opy7 αὐτου | 
12 om ἐργων | 16 add ἡμῶν post θεος | om μονος | add σου post λαοις | 17 εἰδοσαν bis | 


add καὶ ante ἐταραχθησαν | vdatos pro υδατων 


236 


20 


OZ 


pains 


a 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και yap τα Behn σου δι[απορευονται] 
φωνὴ τῆς βροντὴης σου le τῳ TPOXe| 
εφαναν al αστραπαι σίου τὴ οικουμενη) 
ἐσαλευθὴ Kat ἔντρομος εγείνηθη ἡ yn] 
ev τὴ θαλασση ὴ οδος σου 

και αι τριβοι σου εν ὕδασι πολλΙοις] 
και τα ἴχνη σου ov γνωσθησοῖνται) 
οδηγησας ὡς προβατα τον λαον [σου] 


εν χειρι μωῦσην Kat α]αρων] 


συνεσεως τω acag’ 


προσεχεται Kaos μου τίον νομον μου] 

κλιναται TO OVS ὕμων [ees τα ρήματα Tov} 
στοματος μου ᾿ 

ανοιξω εν παραβολαίις το στομα μου) 

φθεγ᾽ ξομαι προβληΐματα απ αρχὴς] 

οσα ἡκουσαμεν και [εγνωμεν avta| 

και οἱ πί(ατε)ρες ἡμων δίιηγησαντο μιν] 

οὐκ εκρυβὴ απο τωΐν τεκνῶν αυτων] 
εἰς γένεαν ετε[ραν) 

απαγ᾽γελοντες ταῖς αἰινεσεις κυριου) 

και τας δυναστιαῖς αὐτου και τα θαυμα] 
σια αὐτου a επίἰοιησεν) 

και ανεστησεν [μαρτυριον εν τιακωβ] 


και νομον εθεῖτο εν ἰσραηλ] 


[ον ενετειλατο τοις πατρασ͵ιν ἡμω(ν) 
[γνωρισαι avrov τοις υἱοις] ᾿αυτω(ν) 
[οσπως av γνῳ γενεα ετερα] 

[vor ov τεχθησομενοι] 

[και ἀναστήσονται και απ]αγγελουσιν 


[αὐτὰ τοις υἱι]οις αὐτων 


19 om εφαναν . - - - - - otkoupevn | 21 ὠδηγησας | Μωυσὴ 
LXXVII 1 zpoceyere | κλινατε | 4 ἀπαγγελλοντες 


LXXVII 


PSALMUS LXXVII 237 


7 [wa θωνται] ἐπι τον θ(εοὴν τὴν ελπιδα αὐυτω(ν) 
[και μη επιϊλαθωνται των εργων Tov θ(εο)υ 
[kau τας eviroNas αὐτου ek ζητησουσει(ν) 

8 [wa μὴ γείνωνται ws ov πίατε)ρες αὐτων 
[γενεὰ σκολια και παραπικραινουσα 
[γενεα ἡ]τις ov κατευθυνεν THY καρδιαν αὐτῆς 
[και ουΪκ ἐπιστωθη μετα του θί(εο)υ το πνί(ευμ)α αντὴς 

9 [νιοι εφ]ραιμ᾽ evtivovtes και βαλλοντες τοξοις 
[εστραφησ]αν εν ἥμερα πολεμου 

10 [οὐκ εφυλα]ξαντο την διαθηκὴην του θ(εο)υ 
[και ev τῷ vop|w αὐτου οὐκ ἡθελον πορευεσθᾷαι) 

τι [kav εἐπελαθον]το των ευεργεσιων 

[avrov οσα εἸποιὴσεν 
[και των θαυμασ͵ιων αὐτου wy εδιξεν αὔὅτοις 
12 [εναντιον των] π(ατε)ρων αυτων ἃ εποιὴ 
[σεν θαυμασι]α 
[ev yn αιγυπτῳ) ἐν πεδιω τανεως 

13 [διερρηξεν θαλασίσαν και διὴγαγεν avtous 
[εἐστησεν υδατα] woe. ασκον 

14 [και ὠδηγησεν αὐτοὺς ev νεφελὴ ἡμερας 
[και ολην τὴν νυκ͵]τα εν φωτισμω πυρος 

15 [Oveppnfev πετραν] ἐν ἐρημω 
[kau ἐποτισεν avrov]s ws ev αβυσσω πολλη 

16 [και εξηγαγεν vdwp] εκ πετρας 

p- 114 


και κ[ατηγαγεν ὡς ποταμοὺς υδατα] 
17 Kat πρίοσεθεντο ετι του ἀμαρτανειν αὐτῳ] 
και παίρεπικραναν τον ὑψιστον εν] 
sabe 
18 καὶ εξεπειρασαν tov [θεον ev ταις καρδιαις αὐυτων] 
του αιτησαι Bpwpalta ταις ψυχαῖς avTwr| 
19 και κατελαλησαν του [θεου και ειπαν] 
pn δυνήσεται ὃ θ(εοὴς ετοΐιμασαι τρα] 


7 εκζητησουσιν | 8 κατηυθυνεν | εν tn Καρδιᾳ pro την καρδιαν | 9 ἐντείνοντες | τοξον 
ἼΤΗη U) [1] ited phen U] Pp 
pro τοξοις | 11 om οσα ἐποίησεν | εδειξεν | 17 om Kar* 


238 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


πεζαν ev ἐερημω 
20 επι ἐπαταἕεν πετραν και [ερρυησαν voara] 
και χιμαρ᾽ροι KarexNuaOnicar] 
μὴ Kat αρτον δυναται δουΐναι] 
ἢ ετοιμασαι τραπεΐαν τῶ ἴλαῳ avTou| 
21 δια Touro ἡκουσεν κ(υριοὴς Kat av[eBadero] 
και πυρ ανηφθὴ εν cax[of] ᾿ 
και opyn ανεβὴ επι τὸν [urpanr] 
22 οτι οὐκ επιστευσαν [ev τῳ θεῳ) 


ουδὲ ηλπισαν emt τίο σωτήριον αυτου] 


[Ὁ] 
ῳ 


και ενετιλατο νεφίελαις ὑπερανωθεν] 
και θυρας ο(υ)ρ(αν)ου ἡνεω[ξεν] 
24 καὶ εβρεξεν αντοιϊς μαννα φαγειν) 
και aptov o(v)p(av)ov εδίωκεν avros] 
25 aptov αγγελων [εφαγεν ανθρωπος] 
ἐπισιτισμὸν απείστειλεν αὐτοις εἰς πλησμονὴν] 
26 amnpev νοτον εξ ουρανου] 
και emnyayev εἶν τῇ δυναστιᾳ avtov λιβα] 
2) και εβρεξεν ew αἰυτους woe. χουν capKas] 
και woe αμ᾽μον [θαλασσων πετεινα] 
πτερωτα 
28 και ἐπέπεσεν [ers μεσον τῆς παρεμβολὴς αυτων] 
pots 
[κυκλῳ των σκηνωματων] αὐτων 
29 καὶ [εφαγοσαν και ενεπλησθη]σαν σφοδρα 
[και τὴν επιθυμιαν αὐτων] ἡνεγ᾽κεν avTots 
30 [οὐκ εἰστίερηθησαν απὸ τῆς ἐπιθυμιας αυτω(ν) 
[ere τῆς βρωσεωΐς ovons εν τω στοματι avTw(v) 
31 [και opyn του θεο]υ aveBn ἐπ αὐτοὺς 
[και ἀπεϊκτενεν ev τοις πλιοσιν αὐτω(ν) 
[και τους εἰκλεκτους του ι(σρα)ὴηλ συνεποδισε(ν) 


32. [εν] πασιν τουτοις ἡμαρτον ετι 


20 ere | χείμαρροι | δυνησεται pro δυναται | 28 ενετειλατοὸ | 26 και ἐπῆρεν pro amy- 
pev | 28 ἐπέπεσον | 30 add avrwy ante ovons | 31 ἀπεκτεινεν pro amextevey | πλειοσιν 


33 


35 


36 


37 


38 


39) 


40 


43 


45 


PSALMUS LXXVII 239 


[κα]ι οὐκ] επιστευσαν εν τοις θαυμασιοις αὐτου 
και εξελιπον εν ματαιότητι αι ἡμεραι αυτω(ν) 
και Ta ετὴ αὐτων μετα σπουδὴς 
οταν ἀπεκταινεν αὐτοὺς TOTE εξ 

εἴητουν αὐυτον 
και ἐπεστρεφον και ὠρθριζον προς το(ν) θ(εοὴν 
και ἐμνησθησαν ore ὃ θ(εο)ς βοὴθος αὐτων εστι(ν) 
και ο O(€0)s ὃ ὕψιστος λυτρωτὴς αὐτων εστι(ν) 
καὶ ἡγαπησαν αὐτὸν εν τω στοματι αυτω(ν) 
και τὴ γλω[σσ]η avtav εψευσαντο avTw 
ἡ δὲ καρδια αὐτων οὐκ εὐθια per αὐτου 
οὐδε εφιστωθησαν ev τὴ διαθηκη αὐτου 
autos Se [ἐστιν οικτιρμων και ἵλασετί(αι) 

ταις αἰἱμαρτιαιὶς αὐτων και ov διαφθερει 
[και πληθυνει] του ἀποστρεψαι Tov θυμον αὐτου 
[και ουχι εκκαυσ͵ει πασαν τὴν οργὴν αὐτου 
[και ἐμνησθὴ] οτι σαρξ εἰσιν 
[Ιπνευμα πορευομεῖνον και οὐκ επιστρεφοί(ν) 
[ποσακις παρεπικίραναν αὑτὸν εν TH ἐρημω 
[παρωργισαν αὐτον] εν yn avidpw 


[καὶ ἐπεστρεψαν και] ἐπιρασαν τον θ(εοὴ)ν 


και τον [αγιον του ἰισραηλ παρωξυναν) 
οὐκ εμ[νησθησαν τὴς χειρος avTov| 
ἡμερ[ας ns ελυτρωσατο αὑτοὺς εκ χειρος] 
θλιβοντος] 
ws εθετο εν αἰιγυπίτῳ τα σημεια αυτου] 
και Ta τερατα αὐτου [ev πεδιῳ τανεως] 
και μετεστρεψεν εἰἰς αιμα τοὺς ToTapous avTwr| 
και Ta ομ᾽βρηματα αὐτωΐν ὁπως μὴ πιωσιν)]) 
εξαπεστιλεν εἰς αὐτουΐς κυνομυιαν) 
και κατεφαγεν avTous 


και βατραχον Kat διεφθειρεῖν avtovs] 


32 om ev? | 34 ἀπέκτεννεν | om Tore | εζητοῦν pro εξεζητουν | 37 εὐθεια | επιστω- 


θησαν | 41 επειρασαν | 45 εξαπεστειλεν 


240 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


46 Kat εδωκεν τὴ ερυσιβὴ Tov [καρπον avTwr| 
και τοὺς Tovous αὐτων τὴ αἰκριδι] 
47 απεκτινεν εν χαλαζη τὴν αμίπελον αυτων] 
και τας συκαμινους αὐτων [εν TH παχνῃ] 
“8 καὶ παρεδωκεν εἰς χαλαζαν [Ta κτηνὴ avTwv| 
και τὴν ὕπαρξιν αὐτων ἴτῳ πυρι] 
49 εξαπεστιλεν εἰς αὐτίους οργὴν θυμου αυτου] 
θυμον και οργὴν Kae θλιψιν] 
ἀποστολὴν δι ἀγγελίων πονηρων]) 
50 οδοποιὴσεν τριβον ἰτῃ οργῇῃ αυτουὶ] 
οὐκ εφισατο απὸ θαναΐτου των ψυχων αυτων] 
και Ta κτηνὴ αὐτωΐν εἰς θανατον) 
συνεκλισεν 
51 και επαταἕεν παν πρωτοτοκον εν] 
γὴ αυγυπτου 
ἀπαρχὴν παντίος πονου αὐτῶν εν] 
τοις σκηνωϊμασι yap] 
52 και amnpev ὡς [προβατα τον λαον avtou| 
και ανηγαγεν αἰυτους ὡς ποιμνιον] 


εν ἐρηῆμω 
joe athe! 


53 [και wonynoev avTous εν ελ]πιδι και ov 
[κ εδειλιασαν] 
[και τοὺς ἐεχθρους αὐτων εἰκαλυψεν ἡ θαλασσα 
54 [και εἰσηγαγεν avjrovs εἰις] Ὅρος αγιασ 
[ματος avrolv 
[ορος Touro o εἰκτησατο ἡ δεξια αὐτου 
55 [kar e€e|Barev απο προσωπου αὐτων εθνη 
[και εκλη]ροδοτησεν αὐτοὺς εν σχοινι 
[ῳ κλ]ηροδοσιας 
[και] κατεσκήνωσεν εν τοις σκηνω 


μίασ]ειν αὐτων τας φυλας του ι(σρα)ὴηλ 


47 ἀπεκτεινεν | 48 εν χαλαζῃ pro εἰς χαλαζαν | 49 εξαπεστειλεν | 50 ωὡδοποιησεν | 
efeccato | συνεκλεισεν | 51 Αἰγυπτῳ pro yy αἰγυπτου | τῶν πόνων pro παντὸς πόνοὺ | 
52 nyayev pro avnyayev | [εν epyuw man 2] | 53 om ἡ | 65 σκηνωμασιν | tars φυλαῖς pro 
τας φυλας 


58 


59 


60 


61 


62 


66 


67 


68 


PSALMUS LXXVII 241 


και επιρασαν και παρεπικραναν 
᾿[τοὶν θ(εοὴν τον ὕψιστον 
και [τα] μαρτυρια αὐτου οὐκ εφυλαξαντο 
και [επ]εστρεψαν και ἡθετησαν καθως 

[και] ou πίατε)ρες αὐτῶν 
[και] μετεστΙραϊφησαν ws τοξον στρεβλοί(ν) 
[kale παϊρωργισ)αν avrov εν τοις βουνοῖς αὐτω(ν) 
[κ]αὶ ἐν tous γἼλυπτοις avTwy παρε 

ζηλίωσαν αὐἾτον 
ἠκουσῖεν ο θεοὶς και υπερῖδεν 
[και ᾿ξουδεϊνωσεν σφοδρα τον ι(σρα)ὴηλ 
[και amwc]aro τὴν σκηνην onrop’ 
[oKnvopa αὐτου ov κατεσκηνωσεν εν αν(θρωπ)οις 
[και παρεϊδωκεν εἰς αἰχμαλωσιαν τὴν 

[υσχυ]ν αὐτῶν ᾿ 
[και την] Kaddov[ny] avTwv εἰς χειρας ek θρω(ν) 
[και συνεΐκλισεν εἰς pou davav τον λαον αὐτου 
[και τὴν κἸληρονομιαν αὐτου ὑπερειδεί(ν) 


[τους νεασισκ͵ους αὐτων κατεφαγεν πυρ 


και at πίαρθενοι avtwy οὐκ επενθησαν] 
οι ieper[s avTwv εν ρομφαιᾳ επεσαν] 
και αι χηΐραι avtwv ov κλαυσθησονται) 
και εξηγερίθη ὡς 0 υὑπνων κυριος] 
ὡς Suvatos καικρ[αιϊπαληκίως εξ owov| 
και επαταζεν Tous εκ'θρους [αυτων] 
εἰς τα οπισω 
ονιδὸος αἰωνιον εδωκεν αυτοΪις] 
και ἀπωσατο τὸ σκηνωΐμα corn] 
και τὴν φυλὴν εφραιμ ovK εἰξεὶ] 
λεξατο 
και e€eheEato τὴν φυλὴν ιουδα 


δ0 επειρασαν | 57 ησυνθετησαν pro ηἠθετησαν εἰς pro ws | 58 ex pro. εν] 


59 υπερειδὲεν | tr τον Ισραηλ σφοδρα | 61 αὐτου pro avrwy? | εχθρου pro εκθρων | 62 συ- 
νεκλεισεν | 65 κεκραιπαληκως | 66 εχθροὺυς | ovedos 


242 


ο 


72 


ΟΗ 


Ρ- 119 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


TO Opos το σειων ὃ ἡγαπησεν 
και ὠκοδομησεν ὡς μονοκερω 

τος TO αγιασμα αὐτου 
ev τὴ yn εθεμελιωσεν [αὐτὴν εἰς Tov αἰιωνα] 
και εξελεξατο δαί(υει)δ τον δοίυλον avrov] 
και ἀνελαβεν avtov εκ [των ποι] 

μνιων των προβατων 
εξοπιθεν των λοχ[ευομενων ελαβεν avror] 
ποιμαινιν ἴακωβ τον [δουλον avrov] 
και ι(σρα)ηλ τὴν κληρονομιαν avrov] 
και εἐποιμανεν αὐτοὺς εν τὴ ἰακακι) 

a τῆς καρδιας αὐτου 
και εν τὴ συναισει των χείιρων αυτου] 


wonynoev avTous 


συνεσεως τίω ἀσαφ] 


O θίεο)ς ηλθοσαν εθΐνη εἰς τὴν κληρονο]) 
μιαν σου 


ἐμιαναν Tov v[aov Tov αγιον σου] 


[εἐθεντο ιερουσαλὴμ εἰς οπωροφ)])υλακιον 
[εἐθεντο τα θνησ͵ιμαια [τω]ν δουλων σου 
[βρωματα τοις πε τ 1] του ο(υ)ρ(αν)ου 
[ras σαρκας των οσιων gov τοις θη 
ριοις της] yns 
[εἐξεχεαν] To τς αὐτων woe ὑδωρ᾽ 
ἰκυϊκλω ι(ερουσα)λημ και οὐκ ἣν ὃ θαπτων 
[ε]γενηθημεν ὃνιδος τοις γιτοσιν ἡμω(ν) 
μυκτηρισμος και χλευασμος τοις 
᾿ κυκλω ἡμων 


εως ποτε κί(υρι)ε ὠργισθησὴη εις τελος 


LXXVIII 


68 om o | 69 povoxepwrwy pro povoxepwros | 71 εξοπισθεν | ποιμαινειν | 12 συνεσει 
LXXVIII 1 Wadpos pro cwvecews | 3 ws pro won | 4 εἰς ovetdos pro ovidos | γειτο- 
ow | 5 οργισθηση 


PSALMUS LXXVIII 243 


εκκαυθησεται ws πὺυρ ὃ ζηλος σου 
6 εκχεὸον τὴν οργὴν cov em εθνη 
τα μὴ γεινωσκοντα σε 
και [em] βασιλιας αι το ονομα σου 
[οὐκ] ἐπεκαλεσαντο 
7 [ore κα]τεφαγον τον ἵακωβ᾽ και το(ν) 
TOTOV αὐτου ερημωσαν 
8 [μη μνη]σθης ἡμῶν αἀνομιων αρχαιω(ν) 
[ταχυ προ]καταλαβετωσαν ἡμας 
οι οἰκτιρμοι σου κί(υρι)ε 
[οτι ᾿επ]τωχευσαμεν σφοδρα 
9 [βοηθ]ησον ἡμειν ὃ θ(εο)ς ο σ(ωτ)ηρ ἡμων 
[vera] τῆς δοξης Tov ονοματος 
[σου Kupte] ρυσαι mas 
[και ιλασθ]ητι ταις ἀμαρτιαις ἡμω(ν) 
[evexa] Tov ονοματος σου 
10 [μη ποτε ειπω]σιν τα εθνὴ που εστι(ν) 
[ο θεος αυτΊων 
[και γνωσθἼητω εν τοις εθνεσιν 


p-. 120 
ενωπίιον τῶν οφθαλμων nov} 


ἡ εκδικίησις Tov aysatos των Sov] 
λων σου [τίου [εκκεχυμενου] 
τι εἰσελθατω ενωπιίον σου o στεὶ 
ναγμος των πεπίεδημενων) 
κατα τὴν μ-γαλωσυνὴν [του βραχιο) 
vos σου περιποιῆσαι τους [νυιους] 
των τεθανατωμενων 
12 ἀποδος τοις γιτοσιν ἡμων επτίαπλα) 
σιονα εἰς τον κολπον αὐτων 
Tov ὃνιδισμον αὐτων ον ὠνιδισίαν σε κυριε 
13. types de λαος σου και προβατα νομί[ης σου] 
6 exeyvwxora pro γεινωσκοντα | βασιλειας | 7 ἡρημωσαν | 8 οιἰκτείρμοι | OM κυριε | 


9 ἡμῖν | 10 εν τοις εθνεσιν pro ta εθνη | 12 yerroow  ἐπταπλασια pro extamAactova | 
ονειδισμον | ονειδισαν | 13 yap pro de | add τῆς ante vouns 


244 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


OO | 


ww 


ἘΠ 2.01 


e 
o 


ἀανθομολογησομεθα σοι o θ(εο)ς [es] 
Tov ava 
εις γένεαν και γένεαν εξαγίγελ]ου 


μεν τὴν αινεσιν σου 


εἰς TO τέλος ὑπερ των αλλοιω[θησομενων) ΠΧ ΧΙ͂ΝΣ 


μαρτυριον τω ασαφ᾽ ψαλμῖος ὑπερ του ασσυριου) 


0 ποιμαινων Tov ι(σρα)ὴλ πρίοσχες] 
ὃ ὁδηγων woe προβατα ἴτον won| 
o καθημενος em των [χερ]ου[βειμ] 
εμφανηθι 
ἐναντιον ἐφραιμ και βενιίαμειν και μανασση) 
εξεγειρον τὴν δυναστι[αν σου και] 
ελθε εἰς TO σωσαι ypals| 
o θ(εοὴς των δυναμεων επίιστρεψον ἡμας] 
και επιφανον TO προσωϊπον σου] 
και σωθησομεῖθα) ͵ 
κ(υρι)ε ὃ ΝΣ tov δυναμίεων ews ποτε] 


οργιζη επι τὴν [προσευχὴν του δουλου σου] 


[ψωμιεις nuas αρτον δακ]ρυων 

[και ποτιεις μας εν] δακ[ρυ]σιν εν μετρω 

[εθου μας eus αντ]ιλογιαν ΩΣ γιτοσιν ἡμω(ν) 
(κ)αι ov ex θρ[οι] ἡμῶν. ἐμυκ᾽τηρισαν as 
[κ]ίωρι)ε ο θ(εο)ς σοῦ Suvapcur ἐπιστρεψον nas 
[kat] emupavov το προσωπον cov και σωθησομεθα 
[α]μπελον εξ αἰιγυπτου μετηρας 

εξεβαλες εθνη και κατεφυτευσας αυτη(ν) 
ὡδοποιησας εἐμπροσθεν avtys 

και κατεφυτευσας τας ριζας avTys 

᾿ς καὶ ἐπληρωσεν THY γὴν 

εκαλυψεν opn 7) σκια avTNs 


13 om ο Oeos 
LXXIX 3 δυναστείαν | 4 om των δυναμεων | 7 yettroow | εχθροι | 8 add διαψαλμα | 
ἐπλησθὴ ἢ yn pro exAnpwoev τὴν γὴν 


13 


14 


1b 


16 


17 


Pp: 122 


19 


20 


15 


PSALMUS LXXIX 


[Ὁ] 
aS 
un 


[klar ac avadevdpades αὐτῆς τας Kedpous του θ(εοὴν 
[εἸξετινεν τα κληματα avTns ews θαλασσης 
και εἶως] ποταμων τας παραφυαδας avTys 
wa [τι) καθιλες τον φραγμον avrys 
[Και τρυΐγωσιν αὐτὴν παντες Ol παρα 
[πορευομε͵]νοι τὴν ὃδον 
ελυμίηνατο αἸντην Us ek δρυμου 
(ee ovos ay|pios κατενομησατο αυτη(ν) 
[o θεος των δυ]ναμαιων επιστρεψον δὴ 
[και εἰπιβλεψον εξ o(v)p(av)ov και ἴδε 
[και επ]ισκεψαι τὴν ἀαμπελον ταυτὴν 
[και κα]ταρτισαι auTnv nv εφυτευσεν 
In δεϊξια σου 
[και emu νιον αν(θρωπ)ὴου ον ἐκραταίωσας eavTw 
[εμπε]πυρισμενὴν πυρι καὶ ανεσκαμμενη(ν) 
[απὸ ἐπι]τιμησε[ωὶς του προσωπου 
[σου απ]ολουνται 


[γενηθητω] ἢ χιρ σου ex avdpa δεξια σου 


και emt υἱιον ανθρωπου ον εκραταιωσας σεαυτῳ) 
και ov μὴ [αποστωμεν ato σου] 
και απὸ τηΐς δοξης του eeovs cov] 
Cowons ἡμας και [To ονομα σου) 

επικαλεσομεθα. 
κίυρι)ε ὃ θ(εοὴς των δυναμείων επιστρεψον ἡμας] 
και επιφανον TO προσωπον σίου] 


καὶ σωθησομεθα 


εἰς TO τελὸος ὑπερ των ληνων τίῳ ασαφ ψαλμος] LXXX 


αγαλ᾽λιασθαι τω θ(ε)ω τω βοὴήθω ηἡμίων) 


αλαλαξαται τω θ(ε)ω ἵακωβ 


12 εἕετεινεν | ποταμου pro ποταμων 18 καθειλες | 14 ous pro vs | κατενεμησατο | 
δυναμεων | om και | 16 σεαυτῳ pro cavtw | 17 εἐμπεπυρισμενὴ | averxappevn | 
χεὶρ | δεξιας | 19 om καὶ απὸ της δοξης Tov ἐλεοὺυς gov  ζωωσεις 

LXXX 2 ἀγαλλιίασθε | ἀλαλαξατε 


246 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


3 AaBerar ψαλμον Kau Sore τυμπίανον] 
ψαλτήριον τερπνον μετὰ [κιθαρας] 
4 σαλπισαται εν νεομηνια σαλ]πιγγι] 
εν εὐσημω ἡμερα eoptns [ἡμων] 
5 OTL προσταγμα τω ι(σρα)ὴλ εσΐτιν] 
και κριμα Tw θ(ε)ω ἵακωβ 
6 μαρτυριον εν τω ιωΪσηφ εθετο] avro[r] 
ev τω εξελθιν αὐτοῖν] εκ γίης αἰγυπτου) 
γλωσσαν ἣν ovK ἔγνω] ἠκο[υσει] 
7 απεστηῆσεν απο αλ..... ᾿ ] 
νωτον αὐτου 
αι χειρες αὐτου εν τω [κοφινῳ εδουλευσαυν]) 
8 ev θλιψι εἐπεκαλεσω [με] Kale ερυσαμὴν σε] 
ἐπηκουσα σου εν amok pup καταιγιδος] 


εδοκιμασα σε ETL υδίατ]ος [αντιλογιας διαψαλμα!] 


δ 9 αἀκουσον λαος pov [kat διαμαρτυρομαι σοι] 


10 ἐ(σρα)ηὴλ εαν ακουσὴς [μου ovK εσται εν] 
σοι θ(εο)ς προσφατ[ος] 
ovde μὴ προσκίυνησεις θεῳ αλλοτριῳ]) 


1 [eyw yap εἰμι κυριος ο θεος σου) 
[ο avayaywv σε εκ γῆς αιγυπ͵του 
ἰπλατυνον το] στίομα σο]υ και πληρώσω avTo 
12 [καὶ ovk] ἠκοίυσεν o λΙαος μου τῆς φωνὴης μου 
[kar ισραὴλ ov] πρ[οσ͵εσχεν μοι 
13. [και] εξαπεστιλα avrovs κατα τα ἐπιτὴ 
δευματα των καρδιων αὐτων 
[π]ορευσονται εν τοις επιτηδευμασιν αὐυτω(ν) 
14 εἰ O aos μου ἧκουσεν μου 
ὺ ι(σρα)ηλ ταις οδοις μου eu επορευθη 
ις ἐν ‘To μηδενι av Tous ek Opovs avtw(v) 
εταπινωσα 
3 λαβετε | 4 σαλπισατε | 6 εἕελθειν | Ἵ apoewy proadr..... | 8 Awe | 9 add 


kat AaAnow σοι" Ἰσραὴλ post pov | om Ισραηλ | 10 om py | 18 εξαπεστειλα | 14 om 
pov! | 15 om αν bis | exOpous 


PSALMUS LXXX 247 


[ka]u ἐπι τοὺς θλιβοντας αὐτους επε 
βαλον αν τὴν χειρα μου 

ole elk Apo κίυριο)υ εψευσαντο αὐτω 

και εἐστ]αι ὃ καιρὸς avTwy εἰς τον aLwva 

[και εψίωμισεν αὐτοὺς ex’ στεατὸος πυρου 


[και εκ] πετρας μελι εχορτασεν avTous 


[ψαλμος τῳ] ασαφ LXXXI 


[o θεος ea|rn εν συναγωγὴ θεων 

[ev μ]εσω Se θεους διακρινι 

[εως] ποτε κρινεται αδικιαν᾿ 

[και] mpocwra ἀμαρτωλων apBaver(ar) διαψαλίμα) 
[ἰκριν]ατ| εἸ opparw και TTWXW 

[ταπε]υν[ον] και πενητα δικαιῶσαται 

[εἐξελεσθε] πενητα και πτωχον 

[εκ χειρος] αμαρτωλου ρυσασθαι αυτο(ν) 

[οὐκ ἐγνωσαν ovde συνηκαν 

[εν σκοτει διαπορ]ευονται 


[ἰσαλευθησονται] παντα τα θεμελια τῆς γης 


eyo εἶιπα θεοι ἐστε και wou ὑψιστου παντες] 
ὕμεις [δε dy ws ανθρωποι αποθνησκετεὶ 

και ws εἰς των ἀρχοντῶων πιπτετεὶ 

αναστα ὃ θ(εο)ς κρινοΐν τὴν γὴν] 


οτι σοι κατακληρονίομησεις εν πασιν τοις εθνεσιν] 


adn ψαλμος τω aclad| ΠΧ 


O θί(εοὴς τις ὁμοιώθησεται [σ]οι 
μὴ σιγησης μηδε καταπραυνὴς ἴ[ο θεος] 
ott ἴδου οἱ ek Opor σου ἤχησαν 


15 εταπεινωσα | 16 εχθροι 
LXXXI 1 διακρίνει | 2 κρινετε | λαμβάνετε | 3 ορῴφανον καὶ πτωχον | δικαιωσατε 


4 ρυσασθε | om αὐτὸν | 8 ov pro σοι 


LXXXII 1 ψαλμου | 3 εχθροι 


248 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και Ol μισουντες σε ἣραν κεφαλὴν 
4 επι Tov λαον σου κατεπανουργευ 
σαντο γνωμὴ 
kat εβουλευσαντο κατα τῶν αγιίων σου] 
5 εἰπαν δευτε και εξολεθρευσωϊμευ) 
avrous εξ εθνους 
kat ov μὴ μνησθὴ τὸ ονομα ισραηλ ert] 
6 ott εβουλευσαντο εν ὁΪμονοια emu TO avTo| 
κατα σου διαθηκην δι[εθεντο]) 
7 Ta σκηνωματα των εἰδουμαιων και] 
οι ἱσμαὴλιται 
μωαβ᾽ και οι ay’yapyy[ot] 
8 γαιβαλ και αμμων και αμ[αληκ) 
αλλοῴφυλοι μετα τῶν [κατοικουντων τυρον] 
9 Και yap και ασσουρ [συνπαρεγενεὶ 
TO μετ αὐτων 
εἐγενηθησαν εἰς [αντιλημψιν τοις] 
ὕϊοις λωτ᾽ [διαψαλμα]) 
10 ποίησον αὐτοὺς [ws τῇ μαδιαμ. και] 
τον σισαρα 


Rey 
ws ὃ taBw ev τίῳ χειμαρρῳ κεισων] 


ιι [εξολεθρευθησαν εν aevdalp 
[ἐγενηθησαν ws κοπρος τηΪὶς γὴς 
12 [θου τους apxovtas αὐτων] ws τον ὡρηβ᾽ 
[kar CyB] και ζ[εβ]εαι και σαλμανα 
[παντας τους αρἤχοντας αυτων 
13. [outwwes εἰπ]α[ν] κληρονομησωμεν eav 
[τοις το θυϊ]σιαστηριον του θ(εο)υ 
14 [ο θεος μου] Gov avtovs ws τροχον 
[ως κἸαλαμην κατα προσωπον αἀνεμου 
15 [woe 'πυρ ο διαφλεξι Spupov 
4 γνωμὴν pro γνωμη | T Ισμαηλειται | 8 Ναιβαλ pro γαιβαλ | add καὶ post Apa- 


ληκ | 10 αὐτοῖς pro αὐτοὺς | tw pro tov | Σεισαρα | IaPew | 11 ry yy pro τῆς yys | 
12 Ζεβεε | Σελμανα | 15 διαφλεξει 


16 


17 


18 


19 


[ur] : 


p. 126 


PSALMUS LXXXII 249 


ws a prof κατακαυσαι opy 
ovTws καταδιὼῶξις avTovs εν TH καταιγιδι σου 
και εν Τὴ Opyn σου συνταραξις avTous 
πληρωσον TA προσωπα αὐτων ατιμιας 
και ζητησουσιν To ὄνομα σου κίυρι)ε 
αισχυνθητωσαν και ταραχθητωσαν 

εἰς τον αἰωνα του aLwyos 
και ἐντραπητωσαν και απολεσθωσαί(ν) 
[και γνωτωσαῖὶν ὃτι ονομα σοι κ(υριοὴς 


[ov μονος εἰ υψίιστος emt πασαν τὴν γηίν) 


[εἰς το τέλος ὑπερ] των ληνων τοις viows Kope ψαλμοὶ LXXXIII 


[ws ἀαγαπητα ta σΪκηνωματα σου K(upije τω(ν) 
[Svvapewr| 
επιίποθει και εκλειΐπι ἡ ψυχὴ pov εἰς Tas avdas του K(upLo)U 
Ἢ καρδῖια μου καὶ] ἡ σαρξ᾽ μου nyad’ λιασα(ν) 
[το ἐπὶ Beov ζῆ πε 
[και yap στρουθιοὶν ευρεν eavtw οικια(ν) 
[και τρυγων voo|ovay εαυτὴ ov θησι 
[τα νοσσια avt|ns 


[τα θυσιαστηρια clov κίυρι)ε των δυναμαιω(ν) 


ο βασιίλευς μου και o θεος pov] 
μακαρίιοι παντες ov κατοικουντες] 
εν Tw ἰοικῳ σου] 
εἰς Tous αἰιἰωναΐς τωΐν αἰωνων αἰνεσουσιν σε διαψαλμα) 
μακαριος ανὴρ ov εἶστιν ἡ αντιλημψις] 
αὐτου παρα σου κἰυριε) 
αναβασεις ev τὴ καρδια [αυτου διεθετο) 
εἰς τὴν κοιλαδα του κλα[υ]θμίωνος] 
εἰς τοπον ὃν εθετο 
και yap εὐλογιας δωσι ὃ νομοθετων 


16 καταδιωξεις | ταραξεις pro συνταραξις 
LXXXIII 8 exAeurer | 4 θησει | δυναμεων | 7 εν Ty κοιλαδι pro εἰς THY κοιλαδα | δωσει 


250 


εν 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


πορευσονται ek’ δυναμεως εἰς δυναίμιν) 
ὠφθησεται 6 θ(εο)ὴς των θεων a Caen 
κ(υρι)ε ὃ O(€0)s των δυναμαιων εἰσακουσον 
TNS προσευχῆς μου ; 
ενωτισαι o θ(εοὴς takwB διαψαλμα 
ὑπερασπιστα ἡμων Le ο θ(εο)ς 
και επιβλεψον εἰς TO προσίωπον] 
του χίριστο)υ σου 
οτι κρισσον ἡμερα μια [ev ταις av| 
λαις σου ὑπερ χιλ[ιαδα-] 
εξελεξαμην παραριπτίεισθαι εν] 
τω OLKW του θ(εο)υ [μαλλον] 
ἢ οικιν pe εν σκηϊνωμασιν αμαρτωλων] 
οτι ἐλεον καὶ adnOleav ayaa κυριος ο θεος] 
χαριν και δοξαν δίωσει] 
κ(υριοὴς ov στερησι τα [αγαθα τους πορευο] 
μένους εν αἰκακιᾳ] 
κ(υρι)ε ὃ θ(εο)ς των δυνίαμεων μακαριος) 


αν(θρωπ)ὴος ὃ ελπιζίων em cel 


εἰς τὸ τέλος TO[LS υἱοῖς κορε Ψψαλμος] ΙΧ Χ ΧΙ 


[εὐδοκησας κυριε τὴν γὴν] σου 

[απεστρεψας τὴν αιχμαλ]ωσιαν ἵἴακωβ 

[αφηκας Tas ανομιας τῳ] aw σου 

[εκαλυψας πασαὶς τας apaptias αυτω(ν) 
[κατέπαυσας] πασαν τὴν οργὴν σου 
[απεστρ]εψας απο opyns θυμου σου 

[ἐπιστρεψον μας ὃ θ(εο)ὴς των σωτηριων ἡμω(ν) 
[και αἸποστρεψον τον θυμον σου αφ ηἡμω(ν) 

[μη εις τον aiava op γισθηση ἡμειν 

ὴ διατενις τὴν οργὴν σου απο γενεας 

8 οφθησεται | Stwv | 9 δυναμεων | 10 επι pro εἰς | 11 κρεισσων | οἰκειν | ἐπὶ pro με 


12 οὐχ ὑστερήσει pro ov στερησι | 13 om o Geos 
LXXXIV 3 om zacas | add διαψαλμα | 4 om πασαν | 6 ἡμιν | διατενεις 


10 


12 


13 


PSALMUS LXXXIV 251 


εἰς γενεαν 
ὁ θ(εο)ς σοι επιστρεψας ζωὼσις ἡμας 
και 0 λαος σου εὐφρανθήσεται επι σοι 
διξον pew κ(υρι)ε το ελεος σου 
και TO σωτηριον σου Says Hp 
ακουσοΐμ]αι τι λαλησι εν εἐμοι κ(υριοὴς ὃ θ(εο)ς 
οτι λαλησίει εἰρηνὴν ἐπι τον Aaov avTov 
και επῖι τους οσιους αὐτου και TOUS ε 
[πιστρ]εφοντας καρδιαν προς αυτο(ν) 
[πλὴν eyyus] των φοβουμενων avto(v) 
[το σωτηρ͵]ιον αὐτου 
[του κα]τα[σ]κηνωσαι δοξαν εν τὴ yn ἡμω(ν) 
[eXeos call αἰλη]θεια συνηντησαν 
[δυξαιοσυνη και ᾿ειρηνὴ κατεφιλησαί(ν) 
[αληθεια εκ της] γῆς ανετιλεν 
[και δικαιοσυν]ὴ ex’ του ο(υ)ρ(αν)ου διεκυψε(ν) 
[και yap o κυριος δω]σι χρηστοτητα 
[και ἡ yn ἡμῶν] δωσι Tov καρπον αὐτὴς 
[δικαιοσυνὴ εναντίον αὐτου προπορευσετί(αι) 


[και θησι ev οδω εἰβρηνὴης ta διαβηματα αὐτου "δ΄ 


προ[σευχη τῳ δανειδ) LXXXV 


κλινίον κυριε TO ους TOU και εισακουσον μου] 
οτι πτίωχος και πενὴς εἰμι eyo] 
φυλαξὸν τὴν [ψυχην pov ote οσιος εἰμι] 
σῶσον τὸν δουλον [σου o θεος μου τον eA] 
πιζοντα επι oe 
ἐλεῆσον pe K(upije ore mpols σε κεκραξο) 
μαι OAnY THY ἡμεραν 
euppavov τὴν ψυχὴν Tov δίουλου σου] 


Ἵ ov pro σοι 1) ζωωσεις | 8 δειξον | ἡμῖν | add κυριε ante dwns | 9 λαλησειῖ | tr 


προς αὐτὸν καρδιαν | 12 ἀνετειλεν | 13 duce bis | 14 θησει | εἰς odov pro ev odw εἰρηνης 
[quae verba scripsi ex coniectura; cf. Vers. Lat. Ant. et Luc. τ. 79] 


252 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


οτι προς σε ὴρα THY ψυχὴν μου 
ς OTL σοι κί(υρι)ε χρηστος και επιεικηΪς] 
και πολοιελεος πασιν τοις επικ[αλου) 
μένοις σε 
6 ενωτισαι κ(υρι)ε THY προσευχίην μου] 
και προσχες τὴ φωνὴ τίης δεησεως μου] 
7 εν ἡμέρα θλιψεως poly εκεκραξα] 
προς σε οτι επηκίουσας μου] 
8 οὐκ εστιν ομοιος ἴσοι εν θεοις κυριεὶ 
και οὐκ ἐστιν κατα [Ta epya σου) 
9 παντα τα ἐθνη ὃσα [εποιησα-] 
ἡξουσιν και προσκ[υνησουσιν evo] 
πιον σου κί(υρι)ε 
και δοἕξασουσιν το ἰονομα σου) 
το οτι μέγας et σοι και ποιων θαυμασια) 
σοι ει ὃ θ(εο)ὴς μονος [ο μεγας] 
τι odnynoov pe κίυριε TN οδῳ σου) 
και πορευσομαῖι τῇ αληθειᾳ σου] 
εὐφρανθητω ἡ [καρδια μου του φο] 
βισθαι με τίο ονομα σου] 


12 εξομολογησοῖίμαι σοι κυριε ο θεος μου) 


[ev ohn καρδιᾳ μου 
[και δοξασω το ovopia σου εἰς] τον avwva 
13 [οτι To ἐλεος σου] μεγα em εμε 
[και ἐερρυσω τη]ν ψνχην μου εξ αδου κατωτατου 
14 [ο θεος παρανομ]οι ἐπανεστησαν ἐπ ἐεμε 
[και συναγω]γὴ κραταιων εἵητησαν 
την] ψυχὴν μου 
[ov] προεθεντο τον θ(εο)ν ενωπιον αὐτω(ν) 
15 [klar σοι κίυρι)ε ο θ(εο)ς μου οικτιρμων 
και ἐλεήμων 
LXXXV 4 add κυριε post σε | 5 σὺ pro σοι | πολυελεος | πασι | 7 εἰσηκουσας pro 


exnxovoas | 10 ov pro σοι bis | 11 φοβεισθαι | om pe? | 14 σε pro τὸν θεὸν | 15 συ 
pro coe | om pov | [και σοι κε ο θς pov ot et Kat ἐλεημὼν in ras man 17 


{π-]: 


p. 130 


PSALMUS LXXXV 253 


μακροθυμος Kat πολοιελεος Kat αληθινος 

ἐπιβλεψον ἐπ᾿ ewe και ἐλεῆσον με 

δος το κρατος gov τω παιδι σου 

[kat] σωσον τον υ(ιοὴν της παιδισκης σου 
ποιῆσον μετ ἐμου σημιον εἰς αγαθο(ν) 

[και ιδἸετωσαν οἱ μισουντες με και 
[αισ]χυνθητωσαν 


[ore συ κυριεὶ εβοηθησας μοι και παρεκαλεσας με 


[rows υἱοῖς Klope ψαλμος wdns LXXXVI 


[ov θεμελιοι] αὐτου εν τοις ορεσιν τοις αγιοις 
[αγαπα] κ(υριοὴς Tas πυλας σειων ὑπερ παντα 

τα σκηνωματα ἴακωβ 
[δεδοξα]σμενα ἐλαληθὴη περι σου ὴ πολις του θί(εο)υ 
μνησ[θ]ησομαι ρααβ και βαβυλω 
τ [νος] τοις γινωσκουσιν με 
[και] ιδο[υ] αλλοφυλοι και τυρος και λα 

os τῶν αἰθιοπων 
[ov}rou ἐγενηθησαν exe 
[μη]τὴρ σ[ειω]ν e[pele αν(θρωπ)ὴος: και αν(θρωπῚὴος εγενηθη 
[εν αὐτῃ] κ(αι) αὐτὸς εθεμελιωσεν αυτη(ν) 


[o whoros] 


κ(υριοὴς διηγίησεται ev γραφῃ hawr] 

και ἀρχοντων τίουτων των γεγενὴ] 
μενῶν εν αὐ[τῃ διαψαλμα]) 

ως ευφραινομενωΐν παντων ἡ κατοι] 
κια εν σοι 


15 πολυελεὸος | 17 σημεῖον 
LXXXVI 8 add διάψαλμα | 4 om των 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


wdn ψαλμοῦ τοις υἱοῖς Kope [els To τέλος ὑπερ) 


LXXXVII 


μαελεθ᾽ του αποκριθηναι συνεσείως αἱμαν τῷ ἰσραηλειτῃ] 


κίυρι)ε ὃ θ(εοὴς THS σωτηριας μου ἡμέρας 
ἐκεκραξα Kat εν νυκτι εναντιον [σου] 
εισελθατω ενωπιον σου ἡ προσευχὴ μίου) 
κλινον To ovs σου εἰς THY δεησιν μου 
ott ἐπλησθη κακων 7 ψυχὴ μου 
και ὴ ζωὴ μου τω adn ηγγισεν 
προσελογισθην μετα των καταβαι 
vovtwv εἰς λακ᾽κον 
ἐγενηθην woe αν(θρωπ)ος αβοηθητος 
εν νεκροις ελευθερος 
woe. τραυματιαι καθευδοντες [ev τα] 
do wv οὐκ εμνησθης εἰ] 
και avtou ek’ της χειρος [σου [απωσθησαν] 
εθεντο με εν λακ᾽κω κατωτίατῳ) 
ev σκοτινοις και σκιας θανατίου] 
em ewe επεστηριχθη ὁ θυμῖίος σου] 
και παντας τους μετεωρισϊμους] 
σου επηγαγες em ene ἰδιαψαλμα!] 
ἐμακρυνας τοὺς γνωστουΐς μου am εμου] 
εθεντο pe βδελυγμα εαἰντοις] 
παρεδοθην Kar οὐκ εξεπορείυομην] 
ov ὄφθαλμοι μου ησί[θ]ενίησαν azo πτωχειας] 


ἐκεκραξα προς σε κί(υρι)ε odny [THY ἡμεραν] 


[διεπετασα τας χε͵ιρας μου 

[un τοις νεκροις ποιησεις] θαυμασια 
[γησο͵]νται σοι 

[un διηγησΊεται τις ev ταφω To ελεος σου 


[και την αἸληθιαν σου εν TH ἀπωλια 


LXXXVII 3 εἰσελθέτω | add Κυριε post pov? | 5 ws pro woe | 6 τραυματιαι] + ερριμ- 
μενοι | 7 σκοτεινοῖς | εν σκιᾳ pro σκιᾶς | 8 tr ew ἐμὲ ἐπηγαγες | 10 add καὶ ante exekpaga | 
12 αληθειαν 


PSALMUS LXXXVII 255 


13. [μ]η γίνω]σθησεται ev τω σκοτι τα θαυ 
μασια σου 
Kau ἡ Sukavdavvyn σου ev yn επιλελησμενὴ 
14 Kal €yw προς σε κί(υρι)ε εκεκραξα 
και TO πρωΐ 7 προσευχὴ μου προφθασι σε 
15 wa τι κ(υρι)ε απωθις τὴν Wevyny μου 
αποστρεφις TO προσωπον σου am εμου 
ι6 πτωχος εἰμι Eyw και εν κοποις EK’ VE 
οτῆτος μου 
υψωθις δὲ εταπινωθην και εξηπορηθη(ν) 
17 ἐπ ene διηλθον αι οργαι σου 
οἱ φ[ο]βερισμοι σου εξεταραξαν με 
8 εκυϊκλίωσαν pe woe ὑδωρ᾽ 
ολ[ην] την ἡμεραν περιεσχον με apa 
19 εμ[α]κρυνας απ ἐμου φιλον και πλησιο(ν) 


Kal TOUS γνωστους μου απο ταλαιπωριας 


ΠΗ 1 [cuve]oews aban τω ἱεζραὴλιτη LXXXVIII 


2 Ta een gov κί(υρι)ε εἰς τον awVAa ἀσωμαι 
εἰς yeveay καὶ yeveay απαγγελω 
τὴν αληθιαν σου εν τω στοματι μου 
3. OTL εἰπας εις τον αιὼνα ελεος OL 
κοδομηθησεται 
εν τοις ο(υ)ρί(αν)οις ἐτοιμασθησεται ὴ αληθια σου 
4 [διϊεθεμ[ην] διαθηκὴν τοις εγίλεκτοις μου 
p. 132 
ὠμοσα δίαυειδ τῳ δουλῳ μου] 
5. εὡς Tov αἰωνος ετοιμάσω τὸ σπερμα σου] 
και οικοδομησω εἰς γενεαν καὶ] 


yeveav tov θρονοῖν σου διαψαλμα]) 


18 σκοτει | [επιλελησμενὴ λΞ corr ex ε] | 14 καγω | tr Κυριε zpos σε | προφθάσει | 
15 ἀπωθεις | προσευχὴν pro ψευχὴν | ἀποστρεφεις | 16 υὑψωθεις | εταπεινωθὴην | 17 pr και 
ante ov | erapagav | 18 ws pro wre | 19 om Kar πλησίον 

LXXXVIII 1 αἰθαν | ἰσραηλειτῃ | 2 ᾳσομαι | αληθειαν | 3 αληθεια | 4 εκλεκτοις 


256 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


6 εξομολογήσονται ov [ovpavor τα θαυμασια σου κυριεὶ] 
και yap τὴν αληθιαν σου εν [ἰεκκλησιᾳ αγιων)]) 
7 ote τις εν νεφελαις ισωθηΐσεται τῳ κυριῳ) 
και τις ομοιωθησεται τω κ(υρι)ω [ev υἱοῖς θεου]) 
8 ὁ O(€0)s ενδοξαζομενος εν βουλὴ αγιἰων] 
peyas και φοβερος εστιν επι παντίας] 
τους περικυκλω αὐτου 
9 K(upije ὃ θ(εο)ὴς των δυναμαιων τις ομοιος ἴσοι] 
δυνατὸς εἰ κ(υρι)ε καὶ ἡ αληθια σου κυκλω [cov] 
10 σου δεσποζις του Kpatous τὴς θαλασ]σης) 
τον δε σαλον των κυματων αὐτῆς 
σοι καταπραυνὴς 
11 σοι εταπινωσας ὡς Tpavplatilay ὑπε 
ρηφανον 
και εν τω βραχίονι της δυν[αμ]εωΐς σου] 
διεσκορπισας τους εκ᾽ θίρους σου] 
12 σοι εἰσιν ov o(v)p(av)or και on ἐστιν [ἡ yy] 
TV οικουμενὴν Kale το πληρωμα) 
αὐτῆς σοι εθεμελιωσας] 
13 Tov βορ᾽ραν και τὴν θαλασίσαν συ εκτισας] 
θαβωρ και ερμωνιιμ τω ἰονοματι] 
σου αγαλ᾽ λιασονται 
14 σὸς ὃ βραχιων μετα διυϊναστειας] 
κραταιωθητω ἢ χεὶρ σίου υψωθὴη) 
τω ὴ δεξια σίου] 
15 δικαιοσυνὴ καὶ κριμία ετοιμασια του θρονου σου) 
Ρ- 133 
[ελεος και αληθεια προπορε͵υσεται προ προσωπου σου 
16 [μακαριος ο λαος 0 γινωσκων adahaypo(v) 
[κυριε εν τῳ φωτι Tov προϊσωπου σου πὸ 
[ρευσοντ]αι 
17 [kav εν τῳ] ονοματι σου αγαλ᾽λιασονται 
6 om yap | αληθειαν | 8 om ἐστιν | 9 dvvapewv | αληθεια | 10 συ pro σοι bis | 


δεσποζεις | καὶ Tov pro τὸν de | Katampavves | 11 ov pro σοι | erarewwoas | εχθρους | 
12 ov pro co? | 18 om τὴν | Gadracoas  Ἑρμωνιειμ 


19 


20 


21 


22 


23 


24 


25 


26 


27 


29 


PSALMUS LXXXVIII 257 


[ολ]ην τὴν ἡμεραν 
[ore ro] καυχημα THs δυναμεως αὐτων ov εἰ 
[και] εν τῇ εὐδοκια σου ὑψωθησεται 
TO κερας ἡμων 
οτι του κ(υριοὴυ ἡ αντιλημψις 
και του αγιου ι(σρα)ηλ βασιλεως ἡμων 
τοτε ἐλαλησας εν ορασι τοις ὑΐοις σου 
και eras ἐθεμην Bonfrav επι Svvato(v) 
υὑψωσα εγ᾽λεκ᾽τον ek’ του λαου μου 
evpov δα(υει)δ τον δουλον μου 
ev ἐλεει. αγιω μου εχρισα avTov 
Ἢ γὰρ χειρ μου συναντιλημψεται αὐτω 
[klar 3 βραχιων μου κατίσχυσι avTov 
[οὐκ] ὠφελησι ek Opos εν αὐτω 
[και vios ανοΪμιας ov προσθησι του κακωσαι αυτο(ν) 
[και συγκοψω απο προσωπου αὐτου 
[το]υς ex Opous αὐτου 
[και τοὺς μ]ισουντας avTov τροπωσομίαι) 
[και ἡ αλη]θια μου και To eXeos μου μετ αὐτου 
[και εν] Tw ονοματι μου ὑψωθησε 
ταῖι τ]ο κερας αὐτου 
[klar O[nolopar ev θαλασσὴ χειρα αὐτου 
[και] εν ποταμοις δεξιαν αὐτου 
[avros επ]ικαλείσε]ται με π(ατ)ηρ pov ει σοι 


[θεος μου] και ανΪτιλ]ημ᾽πτωρ τῆς σωτηριας μου 


και ἐγω πρωΐτοτοκον θησομαι αυτον] 
ὑψηλον παρα τοις βασιλευσιν τὴς γης] 
εἰς τον αἰωνα φυλαξίω αὐτῳ To ελεος μου) 
και ὴ διαθηκὴ μου 'πιστίη avTo| 


και θησομαι εἰς Tov atwva Tov αἰζωνος] 


17 ἡμεραν |] +Kxar ev Ty δικαιοσυνῃ gov ὑψωθησονται | 18 tr ec cv | 20 opace | βοη- 


> 


θειαν | exXextov | 21 om pov? | 22 κατισχυσει | 23 ὠφελησει  εχθρος | προσθήσει | 
24 tr τοὺς ἐχθρους αὐτου azo προσωπου αὐτου | 25 αληθεια | 27 ov pro σοι | 28 Kayw pro 
Kau eyw 


258 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


TO σπερμα avTov 
και Tov θρονον αὐτου ws tas nuelpas Tov ουρανου] 
31 €av ενκαταλιπωσιν οἱ VoL αὐτου 
TOV νομὸν μου 
και τοις κριμασειν μου μὴ πορευθωσι(ν) 
32 εαν τα δικαιῶματα μου βεβηλωσουσι(ν) 
και τας ἐντολας μου μὴ φυλαξωσι(ν) 
33. επισκεψομαι ev ραβδω τας ανομιας αυτω(ν) 
και εν μαστιξιν τας αδικιας αὐτων 
33 To Se εἐλεος μου ov μὴ διασκεδασω ἀπ αυτω(ν) 
ουδὲ pn αθετησω εν Tn αληθια μου 
ἢς οὐδὲ μη βεβηλωσω τὴν διαθηκὴην μου 
και τα €K πορευὸμενα δια των χιλαιω(ν) 
μου ov μὴ αθετησω 
36 απαξ᾽ ὧμοσα εν τω αγιω pov ει τω 
Sa(ver)d ψευσομαι 
3) τὸ σπερμα avTov εις τον αιωνα μενι 
και 0 θρονος αὐτου ws ο ἣλιος εναντιον μου 
38 καὶ ὡς ἢ σεληνὴ κατηρτισμενὴ ELS 
τον αιωνα 
και ὃ paptus εν o(v)p(av)w πιστος [διαψαλμα!] 
39 σοι δε απωσω και εξουδενωσας 
ανεβαλου τον χίριστο)ὴν σου 
yo κατεστρεψας τὴν διαθηκίην του δουλου σου] 


εβεβηλωσας εἰς τὴν γὴν [To αγιασμα αυτου] 


41 καθιλες) πανΐτας tous φ]ραγμους αὐτου 
εθου τα οχυρωΪματα αυτο]υ δειλιαν 
42. διήρπασαν avrov πΙαν]τες ou διὸδευ 
οντες οδον 
eyernOn ὃνιδος τοις γιτοσιν αὐτου 
43. [ὑψίωσας τὴν δεξιαν των θλιβοντων αυτο(ν) 
31 εγκαταλιπωσαν | κριμασιν | 33 om Tas} | apaptias pro αδικιας | 34 αὐτου pro av- 


τῶν | adixnow pro αθετησω | αληθεια | 35 χειλεων | 37 pever | 39 σὺ pro σοι | 41 Kaberres | 
42 oveidos | yettoow | 43 εχθρων αὐτου pro θλιβοντων αὐτὸν 


46 


47 


48 


49 


50 


51 


52 





47 


PSALMUS LXXXVIII 259 


evppavas παντας Tous ek Opovs αὐτου 
απεστρεψας τὴν βοὴήθιαν της pow’ 
φαιας αὐτου 
και οὐκ ἀαντελαβου αὐτου ev τω πολεμω 
κατελυσας απὸ καθαρισμου αυτον 
τον θρονον αὐτου εἰς την γὴν κατερραξας 
εσμηκρυνας τας ἡμερας του χρονου αὐτου 
κατεχεας avTw αισχυνὴν διαψαλμα 
ews ποτε κί(υρι)ε οργισθησὴ εἰς τελος 
εκκαυθησεται ws πυρ ὴ οργὴ σου 
μνησθητι τις μου ὴ ὑποστασις 
μὴ yap ματαιως εκ᾽τισας παντας 
τους υἵους των αν(θρωπ)ων 
τις ἐστιν ο av(Opwm)os os ἵησεται και οὐκ o 
Weta θανατον 
ρυσεται τὴν ψυχὴν αὐτου ek’ χειρος αδου διαψαλί(μα) 
που εστιν τα ελεὴ σου τα αρχαια κίυρι)ε 
a ὦμοσας τω δα(υειὴδ ev τὴ αληθια σου 
μνησθητι κίυρι)ε του ὁνιδισμου των 
δουλων σου 
ov ὑπεσχον εν τω κολπω μου πολ᾽ λω(ν) εθνω(ν) 
ov ὧνιδισαν οἱ ek Opou σου κί(υριὴ)ὴε 
[ov] ὠνειδισαν to ανταλλαγμα του χίριστο)υ σου 


[evA]oynros κ(υριο)ὴς εἰς τον αἰωνα γενοιτο 


προσευχὴ [Tov μωυσὴ ανθρωπου του] θ(εο)υ LXXXIX 


κίυρι)ε καταφυγίη ἡμιν ἐγενηθης aro yeveas] 
εις γενεαν 

προ του opn γενηθηναι και πλ[ασθηναι) 
τὴν γὴν και τὴν οικουμεν[ην] 


48 ἐχθροὺς | 44 βοηθειαν | 46 ἐσμικρυνας | θρονου pro xpovov | αὐτοῦ pro αὐτω | 
αποστρεψεις pro οργισθηση | 50 αληθεια | 51 ονειδισμου | ὑπεσχου pro vrecxov | 


52 ὠνειδισανὶ | εχθροι | 53 add yevorro post yevouro 


LXXXIX 1 εν yevea καὶ yevea pro azo yeveus εἰς yeveay 


260 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και απὸ TOV αιωνος καὶ εως του aLw 
vos σὺ εἰ 
3 μὴ αποστρεψις αν(θρωπ)ὴον εἰς ταπινωσίιν] 
και εἰπας επιστρεψαται υἱοι των αν(θρωπὴων 
4 oT χιλια ετὴ εν ὀφθαλμοις σου κί(υρι)ε 
ὡς ἡ ἡμερα ὴ εχθες ἣτις διηλθεν 
και φυλακὴ εν νυκτι 
5 τὰ εξουδενωματα αὐτων ern εσονται 
TO πρωΐ woe. χλοὴ παρελθοι 
6 τὸ πρωΐ avOnon και παρελθοι 
το ἐσπερας αποπεσοι σκληρυνθιη 
και ξηρανθιὴ 
7 οτι εξελιπομεν εν TH οργὴ σου 
καὶ ev τω θυμω cov εταραχθημε(ν) 
8 εθου τας ανομιας ἡμων ενωπιον σου 
0 αιἰων μων εἰς φωτισμον του 
προσωπου σου 
9 OTL πασαι αι ἣμεραι ἡμων εξελιπον 
και εν TN Opyn σου εζξελιπομεν 
τα €TN wv woe ἀαραχνὴν εμελετω(ν) 
10 αι ἥμεραι των ετων ἡμων εν αυτοις 
εβδομηκοντα ετὴ 
eav δὲ εν δυναστιαις ογδοὴκοντα ετ[η] 
και TO πλιον αὐτων κοπος και πουΪος] 


οτι ἐπῆλθεν πραυτὴς εφ [ημας] 


[και παιδευθησομεθα) 
τι [τις γινωσκει] τὸ κ[ραϊ]τοίς της οργης σου 
και [απο του φ]οβου σου τον θυμον σου 
12 εξ[αριθμηϊσασθαι τὴν δεξιαν σου ουτως 


[γνω]ρισον μοι 
και TOUS πεπαιδευμενους τὴ καρδια εν σοφια 


2 om katt 8 ἀποστρεψῃς | ταπεινωσιν | επιστρεψατε | om των | 4 om κυριε | 6 av- 
θησαι | σκληρυνθείη | EqpavOe | 9 ws pro woe | 10 ενιαυτοις pro avrots | δυναστειαις | 
πλειον | 11 om gov? | tov θυμου pro τὸν θυμὸν | 12 om ovtws | om μοι 


6 


PSALMUS LXXXIX 261 


ἐπιστρεψον κίυρι)ε €ws ποτε 
και παρακληθητι exe τους δουλους σου 
ἐνεπλησθημεν TO Tpwi του εἐλεοὺυς σου 
και ηγαλ᾿᾽λιασαμεθα και evppavOnpe(v) 
εν πασαις ταις ἡμεραις ἡμων 
εὐφρανθημεν ανθ wv ἡμερων εταπι 
νωσας ἡμᾶς" ετων wy ἴδομεν κακα 
και ede ἐπι τους Sovovs σου και ETL τα εργα σου 
και ὃδηγησον τοὺς Viovs αὐτων 
και ἐστω 1 λαμπροτὴς κ(υριο)υ του θί(εο)υ ἡμωί(ν) 
ep ἡμας 
και τα Epya των χειρων ἥμων KaTEV 
θυνον eb μας 


και TO Epyov των χειρων wv κατευθυνο(ν) 


αινος ὡδη τω δα(υει)δ ΚΕ 


O κατοικων εν βοὴήθια του ὑψιστου 
ev σκεπὴ του θί(εο)υ του o(v)p(av)ov αυλισθησετί(αι) 
ep. Tw θ(ε)ω αντιλημπτωρ μου εἰ 
και καταφυγὴ μου ὃ θ(εο)ὴς μου και ελπι 
@ ἐπ avTov 
οτι autos ρυσεται pe εκ παγιδος θηρευτω(ν) 
και απὸ λογου ταραχώδους 
[εἰν τοὺς μετα[φρεϊνοις αὐτου επισκιασι σοι 


[klau ὑπο τας πτερυγας αὐτου ελπιεις 


οπλω κίυκλωσει σε ἡ αληθεια avrov| 
ου φοβηϊθησῃ απο φοβου νυκτερινου) 
απο βελους [πετ]ομείνου ἡμερας] 


απὸ πραγματος εν σκοτίει διαπορευομενου) 


13 τοις δουλοις pro τοὺς δουλοὺυς | 15 om εὐφρανθημεν | εταπεινωσας | εἰδομεν | 16 we | 


om ext? | 17 om tov | om και τὸ εργον - - - - - κατευθυνον 


XC 1 wdns | Bonbea | 2 ερει | om kar? | 8 om με | 4 επισκιασει | 6 tr διαπορευ- 


ομένου ἐν OKOTEL 


262 


10 


12 


15 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


απὸ συνπτωματος και δαιμονιου) 
μεσημβρινου 
πεσιται εκ του κλιτους σου χιλιας 
και μυριας ex’ δεξιων σου προς σε δε 
ουκ ενγειει 
πλὴν τοις δφθαλμοις σου κατανοησις 
και ανταποδοσιν αμαρτωλων ὄψη 
οτι σοι κίυρι)ε 7) ελπις μου 
Tov ὕψιστον εθου καταφυγὴν σου 
ov προσελευσεται προς σε κακα 
και μαστιξ οὐκ εγ᾽γιει τω σκηνωματι σου 
οτι τοις ay'yedous αὐτου εντελιται περι [σου] 
του διαφυλαξαι σε εν πασαις ταις ὃδοις σου 
ἐπι χειρων αρουσιν σε 
μὴ ποτε προσκοψὴς προς λιθον 
Tov ποδα σου 
ἐπι ασπιδα και βασιλισκον επιβηση 
και καταπατησις λεοντα Kat δρακοντ[α] 
οτι ἐπ ἐμε ἤλπισεν και ρυσομαι αυτο(ν) 
σκεπάσω avtov ott [εγίνω το ονομα μου 
κεκράξεται προς με και εισακουσο 
μαι αὐτου" μετ avtov εἰμι εν θλιψι 
εξελουμαι αὐτον και δοξασω αυτον 
μακροτητα ἡμερων] ἐμπλησω av{ror] 


και διξω avtw το σωτη]ριον polv| 
Warpos ὠδὴς els τὴν ἡμέραν Tov] 
σαββατου 


[αγαθον το] εξομοίλογεισθαι τω κ(υρι)ω 


[και] ψαλλίειν τῳ] ον]ομ]ατι σίου] ὑψιστε 


XCI 


6 συμπτωματος | 7 πεσειται | εγγιει | 8 κατανοήσεις | 9 ov pro σοι | 10 [μαστιξ, o 
corr ex τ man] | 11 εντελειται | om πάσαις | 13 ex pro em | Katamarnoets | 15 επικαλε- 
σεται pro κεκράξεται προς | θλιψει | add καὶ ante εξελουμαι | om avrov! | 16 μαάκροτητι | 


δειξω 


PSALMUS XCI 263 


3 [του] αναγγελλειν To mpar τὸ ἐλεος σου 
και THY αληθιαν σου κατα νυκταν 
4 εν δεκαχορδω ψαλτηριω μετ ὦ 
dns εν κιθαρα 
ς οτι ηυφρανας με κί(υρι)ε εν τω ποιὴματι σου 
και εν τοις ἐεργοις των χειρων σου 
αγαλ᾽λιασομαι 
6 ws ἐμεγαλυνθὴ τα εργα σου κί(υρι)ε 
σφοδρα εβαθυνθησαν ov διαλογισμοι σου 
7 ανὴρ αφρων ov γνώσεται 
και ασυναιτος OV συνησι TaUTA 
8 εν Tw ανατιλαι τους αμαρτωλους 
ὡσει χορτον 
και διεκυψαν παντες οἱ εργαζομενοι 
τὴν ανομιαν 
οπως αν εξολεθρευθωσιν εἰς Tov aw 
να TOV αιωνος 
9 σοι δε ὕψιστος εἰς τον αιὼὧνα κίυρι)ε 
οτι ιδου ou εκ᾽θροι σου κί(υρι)ε 
10 οτι ἴδου οἱ eK Opor σου απολουνται 
και διασκοίρπιϊσθησονται παντες οι 
[elpyaCople|vlole τὴν ανομιαν 
11 καὶ υὑψωθησεται ws μονοκερωτος 
TO κερας μου 
και TO γῆρας pov εν ελαιω πίονι 
12 καὶ εφιδεν ο οφθαλμος μου εν τοις 
ex Apous μου 
Kal εν τοις ἐπανισταμενοις ETT ἐμέ 
Ρ. 140 
πονηϊρευομενοις] 
ακουσεῖται το] ovs [μου] 
13 δικαιος ὡς φοινιξ [ανθησει] 
XCI 3 αληθειαν | νυκτα | 5 εὐφρανας | 6 εβαρυνθησαν | Ἷ ἀσυνετος ΕΓ συνήσει | 


8 ἀνατειλαι | ws pro woe | 9 σὺ pro σοι | 9-10 om οτι ov... - κυριε | 10 εχθροι | 
12 exedev | exOpors | εισακουσεται pro ἀκούσεται 


264 


14 


15 


IB 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


ws ἢ Kedpos ἢ εν To λιβίανῳ πληθυνθησεται) 


πεφυτευμενοι εν τω OLKW K(UPLO)U 


ev Tats avdas του θ(εο)ν ἡμων εξαν[θ]ησ[ουσιν) 


ett πληθυνθησονται εν γηρι πιονι 
και εὐπαθουντες ἐσονται του αναγ᾽ γιλ[αι) 
ott ευθης κ(υριοὴς ὃ θ(εο)ὴς ἡμων 


και OUK ἐστιν αδικια εν αὐτω 


εἰς τὴν ἧμεραν του προσαββατου οτε κα 


τωκισθὴ ἢ yn atvos τω da(ver)d 


O κί(υριοὴς εβασιλευσεν ευὐπρεπιαν ενεδυσατο 
evedvoato κ(υριοὴς δυναμιν και περιεζωσατο 
και γαρ εστερεὼσεν τὴν οικουμενὴν 
ἣτις ov σαλευθησεται 
ἐτοιμος ὃ θρονος σου απο τοτε 
απο του αιωνος σοι εἰ 
emnpav ov ποταμοι κί(υρι)ε 
ἐπῆραν οἱ ποταμοι φωνας αὐτων 
apovow ov ποταμοι [επιΪτριψις 
ato φωνων ὑδατων [π͵ολλων 
θαυμαστοι ot μετεω[ρι]σμοι [της] 
θαλασσης 
θαυμαστος ev ὑψηλίοιϊς ο K(upto)s 
Ta μαρτυρια σου επισ[τω]θησαίν σφοδρα] 
τω οἰκω Gov πρεπι [αγιασμα κυριε εις μα] 


κροτητα ὴἡμείρων)] 
ψαλμος τω δαί(υει)δ τετραδι σαβ βατων) 
θ(εο)ς ex’ δικησαιων κ(υριο)ὴς 


[o θεος εκδικησεων ἐπαρρη]σιασατο 


15 τοτε pro ere | ynpe | 16 αναγγειλαι | pov pro nov 


XCII 


XCIII 


XCII 1 κατῳκίσται pro κατῳκισθὴ | add ῳδὴς post aos | om o  εὐπρεπειαν | 2 συ 
pro σοι | 3 omapovow ... . επιτριψις | 5 πρεπει 


XCIII 1 add o ante Geos | εκδικησεων 


10 


12 


14 


p. 142 
15 


PSALMUS XCIII 265 


ἰνψωθητι 0 xpivaly τ]ηϊν γηΐν 
[αποδος ανταϊποδοσιν τοίις] υπερηφανοις 
[εως ποτε αμ]αρτωλοι κίυρι)ε 
[ews] ποτε ἀμαρτωλοι καυχήσονται 
[φθ]εγξονται και λαλησουσιν αδικιαν 
λ[αλη]σουσιν πάντες ov εργαζομενοι 
τὴν ανομιαν 
τον λαον gov κίυρι)ε ἐταπινωσαν 
και THY κληρονομιαν σου ἑκακωσαν 
χηραν και ορφανον amextwav 
και προσήλυτον εφονευσαν 
και εἰπαν οὐχ οψεται κ(υριοὴς 
ovde συνησι ὃ θ(εο)ὴς του Ἰακωβ᾽ 
συνεται δὴ αφρονες εν τω λαὼ 
και μωροι ποτε φρονησαται 
o φυτευσας TO OVS ουχι ακονει 
Ἢ 0 πλασας τον ὀφθαλμον οὐυχι κατανοει 
ο παιδευων εθνὴη ουχι ελεγ᾽ ξει 
ο διδασκων αν(θρωπ)ὴον γνωσιν 
κ(υριο)ὴς γεινωσκι τους διαλογισμους τω(ν) 
; αν(θρωπ)ων OTL ἐισιν ματαιοι 
μακαριος 0 αν(θρωπ)ὴος ov av παιδευσὴς κί(υρι)ε 
και εκ του νομου σου διδαξις avro(v) 
[του] πραυναι avtw ἀφ ἡμερων 
πονηρων ᾿ 
[ews ‘ov opvyn τω apaptww βοθρος 
[ore oluK ᾿ἀπωσεῖται] κ(υριοὴς τον λαον αὐτου 
[και τὴν] κληροϊνοϊμιαν αὐτου οὐκ εν 


[κατ]αλιίψει) 


ews ov [δικαιοσυνὴ επιστρεψῃ εἰς κρισιν] 


και ou εχοΐμενοι] αὐτίης παντες οἱ] 


5 εταπεινωσαν | 6 απεκτειναν | Ἵ οὐκ | συνήσει | 8 συνετε | φρονησατε | 9 οφθαλ- 


μους pro τὸν οφθαλμον | ov pro οὐχι | 11 γινώσκει | 12 add ov post αν | διδαξῃς | 14 εγ- 
καταλειψει | 15 om a! 


266 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


εὐθ]ει]ς τη Kapd[ia διαψαλμα]) 
16 τις αναστησεται μοι [ἐπι πονηρευ] 
ομενοις 
ἡ τις συνπαραστήησεται μῖἴοι em] 
εργαζομενους τὴν αν]ομιαν] 
17 & μὴ ὅτι κ(υριοὴς ἐβοήθησεν plot] 
παρα βραχυ παρὼῶκησεν τω adn ὴ Yu 
XM) μου 
18 εἰ ἔλεγον σεσαλευται ὁ πους μου 
το €heos σου K(upije ἐβοήθει μοι 
19 κατα το πληθος των ὄδυνων μου 
εν τη καρδιὰ μου 
αι παρακλήσεις σου ηυφραναν τη(ν) 
ψυχὴν μου 
20 μὴ συνπροσεστω σοι θρονος ανομιας 
ὃ πλασσων κοπον επι προστίαγματι) 
21 θηρευσουσιν ἐπι ψυχὴν δικ[αιου) 
και aya αθωον καταδικασονται 
22 καὶ ἔγενετο μοι κίυριος ειἰΪ]ς ᾿καταφυ[γην] 
και ὃ θ(εο)ὴς μου εἰς βοὴ[θον ἐλπι]δος μου 
23 και ἄποδωσει avTolis κυριος τὴν alvo 
μιαν αὐτων ᾿ vy 
και κατα τὴν πονηΐριαν των επι]τὴ 


δευματων αὐτίων εξολεθοε͵υσι κ(υριοὴς [ο θεος] ημων] 


awos wons τίῳ δαυειδ] XCIV 


1 Δεῦτε αγαλ᾽λιασίωμεθα τῳ κυριῳ] 
αλαλαξωμεν tlw θεῳ τῳ σωτηρι ἡμων] 
2 προφθασωμεν [το προσωπον avtov| 


εν e€opohoyn|oet] 


16 πονηρευομενοὺυς | 18 βοηθει | 19 add Κυριε ante κατα | ἡγαπησαν pro ηυφραναν | 
20 συνπροσεσται | 23 om κυριος 1 om Kara | αὐτῶν pro τῶν ἐπιτηδευμάτων αὐτων | ada- 
viet avTous pro εξολεθρευσι 


Ῥ- 143 


10 


PSALMUS XCIV 267 


και ev ψίαλμοις αλαϊλ[αξωϊμεν avtw 
ort θ(εοὴς [μεγας κυριοὶς 
και βαϊσιλευς] peyas em παντας τους θεους 
οτι] ev τὴ [χειϊρι αὐτου παντα Ta πέρατα τῆς γὴς 
[και τα why των ορεων αὐτου σιν 
[οτι αἴυτου ἐστιν ἢ θαλασ᾽σα: και avTos 
εποιὴσεν αὐτὴν 
και τὴν Enpay av χειρες αὐτου επλασαί(ν) 
δευτε προσκυνησωμεν: και προσ 
πεσωμεν αὐτω 
και κλαυσωμεν ἕναντιον κ(υριο)υ του ποι 
ἥσαντος ἥμας᾽ ὅτι αὐτος εστιν 6 θ(εο)ς ἡμω(ν) 
Ἡμεῖς Se λαος vouns αὐτου᾽ και 
προβατα χειρος αὐτου 
σήμερον ἕαν της φωνὴς αὐτου a 
ante’ pn okdypurynte τας καρδι 
as ὑμων᾽ ws εν τω παραπικρασμω 
κατα τὴν ἡμεραν του πειρασμου 
εν ™ ἔρημω 
ov επειρασαν με οι πατερες ὕμων 
εδοκιμασαν με και ἴδον τα εργα μου 
τεσσερίακοὶντα ery προσώχθισα τὴ 
γενεία εἰκεινὴ 
και εἰπία ae] πλανωνται τὴ Kap δια 
avro δὲ οὐκ εγνωσαν τας ddous μου 
ὡς ὠΪμοσ͵α εν τὴ οργὴ μου 
ει εἰσελευσονται εἰς THY καταπαυσι(ν) μου 


XCIV 4 add ort οὐκ ἀπώσεται Κυριος τον λαον αὐτοῦ ante ote | om πάντα | εστιν 


proow | 7 καὶ ἡμεις pro nues δε | 8 ἀκουσητε proacnte | 9 om με bis | ἰδοσαν | 10 και 
avrTot pro autor δὲ 


268 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[qe] [ore] 0 οἶκος ὠκ]οδομιτο μετα τὴν aly KEV 


[μαλωσιαν atvjos ὥδης τω δα(υει)ὴδ 


τι ἀσαΐτε τῳ κυριῳ αἰσμα καινον 
Pp. 144 
ασαται [τῳ κυριῳ πασα ἢ yy] 
2 ἀσαται τίῳ κυριῳ evioynoare TO ονομα αυτου] 
ευαγ᾽γελισασθε ηΐμεραν εξ ἡμερας το] 
σωτηήριον αὐτου 
3. ἀναγ γιλαται εν τοις εθὔνεσιν την δοξ]αν [αὐτου] 
εν πασειν τοις λαοις τα θαυμασια αὐτου] 
4 οτι peyas κ(υριοὴς και αἰινετος σφοδρα 
φοβερος εστιν ὑπερ παντας [τ]ου[ς] θεους 
5 οτι παντες οἱ θεοι των εθνων δαιμοΪνια) 
o Se κ(υριοὴς τους o(v)p(av)ous εποιὴσεν 
6 εξομολογησις και ὡραιδτης ενωπιο(ν) αὐτου 
αγιὼσυνὴ και μεγαλοπρεπια εν τω 
αγιασματι αὐτου 
7 ἐνεγίκαται τω κ(υρι)ω a πατριαι των εθνωϊν] 
evey katau τω κ(υρι)ω δοξαν και τιμὴν 
8 ενεγίκαται Tw κ(υρι)ω δοξαν ὄνοματι αυτίου] 
apatat θυσιας και εισπορευεσθαι εις 
τας αὐυλας αὐτου 
9 προσκυνήσαται Tw κ(υρι)ω εν αὐλὴ ayia αὐτου 
σαλευθητω απο προσωποὺυ αὐτου 
πασα ὴ yy 
10 εἰπαται εν τοις εθνεσειν οτι κ(υριοὴς εβα 
σιλευσεν 
και yap κατορθωσεν τὴν οικουμενη(ν) 
ἣτις ov σαλευθησεται 


κρινι λαους εν εὐυθυτητι 


XCV 1 οικοδομειται | ody pro αινος wdys | acate? | 3 ασατε | εναγγελιζεσθε pro evay- 
γελισασθε | 3 avayyetNate | raorpro πασειν | 4 ext pro ὑπερ | 6 μεγαλοπρεπεια | 7 evey- 
κατε bis | 8 eveyxate | apate | εἰσπορευεσθε | 9 προσκυνησατε | 10 εἰπατε | εθνεσιν | 
ὁ pro ott | κατωρθωσεν | κρινει 


PSALMUS XCV 269 


1 εὐφραινεσθωσαν οἱ o(v)p(av)ou [και ἀγαλλι] 
ασθω ὴ yn 
σαλευθητω ἡ θαλασίσα Kar τὸ πληρωμα avTys| 


ι2 χαρήσεται τα πεδια [και παντα τα εν αὑτοις] 


[rore αγαλλιασονται παντα tla ξυλα του 
13 [δρυμου προ προσωπου κ]ωριοὴν OTL ερχεται 
[ore ἐρχετ]αι κριναι τὴν γὴν τ ΤᾺ pid 
ἰκρινε]ι ΤΣ οικουμενὴν ev δὶ 
καιοσυνὴ 


και λαους ev τὴ αληθια αὐτου 





SiS | [τῳ] Sa(ver)d ore κατωκισθὴ » yn ΘΙ 


1 0 κ(υριοὴς εβασιλευσεν αγαλ᾽λιασθω ὴ yn 
εὐφρανθητωσαν νησσοι πολ᾽λαι 
2 νεφελὴ Kar γνοῴφος κυκλω αὐτου 
δικαιὸόσυνη καὶ κριμα κατορθωσις 
του θρονου αὐτου 
3 πὺρ εναντιον αὐτου προπορευσεται 
και φλογιει κυκλω τοὺς εκ᾽θρους αὐτου 
4 εφαναν αι αστραπαι αὐτου τὴ οι 
κουμενὴ 
ειἰδεν και ἐσαλευθηὴ 7) yn 
5 [ra] opn woe κηρος ἐετακησαν απὸ 
προσώπου κ(υριο)υ 
[απο] προσωπου κ(υριοὴυ πασὴς τὴς γης 
6 [ανηγγιλαν οἱ ο(υ)ρίαν)οι την δικαιόσυνην αὐτου Α 
[και εἸιδοσαν παντες οἱ λαοι τὴν δοξαν αὐτου 
7 [αιἰσχυνθη]τωσαν παντες οἱ προσ 


[κυνουν͵τες τοις γλυπτοις 


13 αληθεια 
XCVI 1 yn αὐτου καθισταται pro κατωκισθὴ ἡ yn | ἀγαλλιάσεται pro αγαλλιασθω 
[αϑ corr ex σ man 17 | νῆσοι | 3 εχθρους | δ tr ἐτάκησαν woe κηρος | 6 ανηγγειλαν 


270 


8 
Ρ- 146 
9 
10 
I! 
12 
“Ζ 
I 
2 
3 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[ov ἐεγκαυχωμενοι ev τοις ἴδωλοις αὐτω(ν) 

[προσκυν]ησαται αὐυτω παντες οι 
[ayyed]ou αὐτου 

[ηκουσεν] καὶ εὐφρανθὴ σειων 

[και ἡγαλλιασαντ]ο αι θυγατεραις τῆς 


[ιουδαιας] 


ενεκεν [Tov κριματων σου κυριεῖ 
οτι σοι eu κυριος ο ὑψιστος ἐπι πασαν τὴν γην] 
σφοδρα υπερυψωϊθης ὑπερ παν] 

τας Tous θεοὺς 
οι ἀγαπωντες τον κ(υριοὴν [μισειτε πονηρον] 
φυλασσι κί(υριοὴς τας ψυχας τῶν ἰοσιων αυτου] 
€k χειρος αμαρτωλου ρυσεῖται αυτους] 
φως ανετιλεν Tw δικαιω ᾿" 
και τοις εὐυθεσιν τὴ καρδια εὐφ[ροσυνη) 
evppavOnrar δικαιοι ev τω κ(υρι)ω 
και εξομολογισθαι τη μνημὴ τῆς 

αγιῶσυνης αὐτου 


ψαλμος τω δα(υει)δ XCVII 


ασαται Tw κ(υρι)ω ασμα καινον 
ott θαυμαστα εποιὴσεν © K(upto)s 


ἐσωσεν Has nas ἡ Seta [avrov] 
Kat ο Bpaxiwy ὃ αγιος αὐτου 
εἐγνωρισεν κ(υριοὴς το σωτηριον αὐυΪτου) 
evavtiov των ἐθνων απεκαϊλυ) 
ψεν τὴν δικαιόσυνην αυΪτου] 
ἐμνησθη του ελεους αὐτου τῳ] 
ἴακωβ᾽ ᾿ 
και τῆς αληθιας αὐτου] τω [οικῳ ισραηλ) 


7 εἰδωλοις | προσκυνησατε | 8 θυγατερες | 9 ov proca | 10 φυλασσει | αμαρτωλων 


pro ἁμαρτωλου | 11 ανετειλεν | ευθεσι | 12 ευὐφρανθητε | emt pro ev | εἕξομολογεισθε 


XCVII 1 agate | om o}| avtw pro ἡμᾶς nuas | 3 αληθειας 


9H 


PSALMUS XCVII 271 


ἴδοσαν παντα τα περατία τὴς y7s| 

TO σωτήριον Tov θ(εο)}υ ἡμων]) 
αλαλαξαται τω θί(ε)ω πασα [ἡ yy] 
ασαται και ayad’ λιασθαι [και ψαλατε] 
ψαλαται τω θ(ε)ω ἡμων εν [κιθαρᾳ] 
εν κιθαρα και φωνὴ {ψαλμου)] 


εν σαλπιγ᾽ few ελατίαις] 


[και φωνῃ σαλπιγγος κερατινὴς 

[αλαλαξατε ενωπιον του] βασιλεως κί(υρι)υ 

ἰσαλευθητω ἡ θαλασσα και τὸ TAH 
[popa αυ͵τὴς 

[ἡ οιἰκουμενηὴ Kau πάντες ov κατοι 
κουντες εν αὐτὴ 

ποταμοι κροτησουσιν χειρι επι 
TO αὐτὸ 

τα ορὴ αγαλλιασονται απὸ προσωπου 
κ(υριοὴυ οτι ερχεται 

οτι NKL κριναι τὴν γὴν 

κριναι τὴν οικουμενὴν εν δικαιοσυνὴ 


και λαους εν εὐυθυτητι 


ψαλμος τω δα(υει)δ ἀανεπιγραφος ΧΟ 
παρ εββραιοις 


O κί(υριοὴς εβασιλευσεν οργιζεσθωσαν λαοι 
o καθημενος ext των χερουβιν σα 


λευθητω ὴ yn 


2 κ(υριοὴς εν σειων μεγας και ὑψηλος εστι(ν) 


3 


ἐπι παντας τους λαους 


ἣν 
εξομολογησασθωσαν παντες τω ὃ 


3 εἰδοσαν | 4 αλαλαξατε | agate | ἀγαλλιασθε | δ ψαλατε | κυριῳ pro θεω ἡμων | 


6 σαλπιγξιν | κυρίῳ pro κυριου | 7 om παντες | αὐτὴν pro ἐν αὐτῇ | 8 OM απὸ προσωπου . .. 


epxetat | 9 ηκει | Kpever pro κριναι 


XCVIII 1 om ἀνεπιγραφος παρ εβραιοις | om οἷ | χερουβειμ 


272 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


νοματι σου Tw μεγαλω 
ott φοβερον Kat αγιον εστιν 
4 Kau τιμὴ βασιλεως κρισιν αγαπα 
σοι ἡτοιμασας εὐυθυτητας 
κρισιν και δικαιόσυνην εν ἵακωβ᾽ 
σοι εποιησας 
ς ὕψουτε κ(υριοὴν τον θ(εοὴ)ν ἡμων 
και προσκυνιται τω ὑποποδιω τω(ν) 
[ποδ]ων αὐτου ott αγιος εστιν 
Ρ. 148 ὶ 
6 μωῦσης και ααρων εν τοις ιερευσιν avTov| 
και σαμουὴϊλ εν τοις επικαλουμενοις] 
TO ονομα αὐτου 
ἐπεκαλουντο τον κ(υριοὴν [και αὐὑτος ἐπήκουσεν avTots] 
7 εν στυλίλω vehedns [ελαλει προς αυτους] 
οτι εφυλασσον τα μαρτυΐρια avrov| 
και τα προσταγματα αὐτου [a εδωκεν αυτοις] 
8 κ(υρι)ε ὁ θ(εο)ς μων σοι επηκουες [αυτων] 
ο θ(εοὴς σοι ευἵλατος εγεινου αὑυτο]ις] 
και ey OlK@Y ἐπι παντὰ τα emit o|€v| 
ματα avrov 
9 ὕψουται κ(υριοὴν τὸν θ(εοὴν ἡμων 
και προσκυνιται εἰς ὃρος αγιον αὐτου] 


ort αγιος κ(υριοὴς ὃ θ(εο)ς ἡμῶν 


4“4Θ ψαλμος εἰς εξομολογησιν XCIX 


1 αλαλαξαται tw θ(ε)ω πασα 7) YN 
2 δουλευσαται τω κ(υρι)ω εν εὐφροσυνὴ 
ειἰσελθαται ενωπιον αὐτου εν αγαλίλιασει] 
3. γνωται ὃτι κ(υριοὴς αὐτὸς ἐστιν ὁ θ(εο)ς 
αυτος εποιὴσεν Has και οὐχ Ἠμίεις] 
4 σὺ pro cobis | δ προσκυνειτε | 6 om οτι | 7 στυλῳ | om ort | om αὐτου" | 8 ov 


pro σοι | om cor” | eywov | ἐκδικων αὐτῶν pro αὐτου | 9 ὑψουτε | προσκυνειτε 
XCIX 1 adadagare | Κυριῳ pro θεω | 2 dovdevoae | εἰσελθατε | 3 yvwre 


PSALMUS XCIX 


ἡμεις Se Laos αὐτου και mpoBara [της] 
νομῆς αὐτου 

εισελθαται εἰς τας πυλας αὐυτίου εν] 
εξομολογήσει 

εἰς τας αυὐλας αὐτου εν ὕμνοις 

εξομολογισθαι αὐτω awitat TO ovo 
μα αὐτου 

οτι χρῆστος κί(υριοὴς εἰς τον αἰωνα [το] 
ελεος αὐτου 


και εως γενεας και γενεας ἡ αληθἤεια αυτου] 


[τῳ Saved ψαλμος] 


[eXeos και κρι]ΐσιν ἀσωμαι σοι κ(υρι)ε 

[ψαλω και συϊνησω εν 00@ αμωμὼω 
[ποτε néles προς με 

[διε]πορευὸμην εν ακακια καρδιας μου 
[ev] peo του OLKOU μου 

[olu προετιθεμην προ ὀφθαλμων μου 
πραγμα παρανομον 

[πο]ιουνταὰς παραβασεις εἐμισησα 

οὐκ εκολληθη μοι καρδια σκαμβὴη 

[εκ]κλινοντος απ ἐμου του Tovnpov 
οὐκ εἐγεινωσκον 

τον καταλαλουντα λαθρα του πλησιον 

“«Ἔἅπσ.ς: εξεδιῶκον 

υπερηφανω ὀφθαλμω και απληστω 

᾿ καρδια τουτω ov συνησθιον 

or οφθαλμοι μου επι Tous πιστους τὴς γῆς 

[το]υ συνκαθησθαι avrovs μετ ἐμοῦ 

πορενομενος εν ὅδω αμώωμω ουτος 


μοι ελιτουργι 


3 om ἡμεῖς de | 4 εἰσελθατε | om ets? | εξομολογεισθε | αἰνειτε 


273 


C 1 ᾳσομαι | 2 wdy pro odw | 3 προεθεμὴν pro προετιθεμὴν | 4 ἐγινωσκον | 6 ελειτουργει 


274 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


7 [ov] κατωκι ev μεσω τῆς οικιας μου ποι 
wv υὑπερηφανιαν 
λαλων αδικα ov κατηυθυνεν ενωπιον 
των οφθαλμων μου 
8 [εἰς τας] πρωιας απεκ᾽ταινον παντας 
[τ]ους apaprwhovs τῆς γης 
[του εἰξολεθρευσαι ex πολεως κ(υριοὴυ παν 


Tas τοὺς εργαζομενους THY ανομια(ν) 


PA 1 [προσευχὴ τῳ] TT@Xw ὃταν ακηδιασὴ και ενα(ν) CI 


[τιον Kupiov εκ χεη την δεησιν αὐτου 


2 [εἰσάκουσον κυριεὶ] THS προσευχὴς μου 


και ἢ κραυγὴ μου προς [oe ελθατω] 
3 μὴ αποστρεψὴς το mploowmov σου ar] eplov] 
ev ἢ av ἡμερα θλιβωϊμαι κλινον προς] ᾿ 
με TO OVS σου 
εν ἢ av ἡμερα επικαϊΪλε]σίωμαι] σε [ταχυ] 
εἰσακουσον μου ς ᾿ 
4 οτι εξελιπον woe καπνοΐς at ἡμέραι μου] 
και τὰ OOTA μου WoL φρυγιον [συνε] 
φρυγησαν 
5 ἐπληγὴν woe χορτος και εξη[ρανθη) 
ἡ καρδια μου 
ort ἐπελαθομὴν του φαγιν τον alprov μου] 
6 ἀπὸ pwns του στεναγμου pov εἰκολ] 
ληθὴη τὸ οστουν μου τὴ σαρκι μου 
 ομοιῶώθην πελεκανὴ ερημικὼω 
εἐγενηθην woe νυκτικοραξ εν οικ[οπεδῳ] 


8 ἡγρυπνησα και εγενομὴν woler στρου] 


7 κατῳκει | κατευθυνεν | ἐναντίον pro ἐνωπίον | 8 ἀπέκτεννον pro απεκταινον | ἀδικιαν 
pro ἀνομίαν 

CI 3 tr τὸ ovs σου προς με | ὅ φαγειν | 7 ὠμοιωθὴν | πελεκανι | 8 εγενηθην pro 
ἐγενομὴν 


10 


12 


13 


14 


16 


17 


19 


20 


21 


23 


PSALMUS CI 275 


Mov povalov em δωματι 
ολὴν THY ἡμεραν ἀνιδεῖον: [pe ou εχθροι μου] 
και ou ἐπαινουντες με κατ ἐμοῦ ὠμυΐυον)] 
οτι σποδον wae αρτοΐν ἔφαγον. | 
και TO πομα μου μετα κλαυθμου] εκιρν[ων] 
απο προσώπου τὴς opyns σοὺ [ale του [θυϊμου [σου] 
οτι ἐπαρας κατηρραξας με : ie: 
αι ἡμεραι μου ws σκιαι εκλιθησαν) 
και eyw woe χορτος εξηραϊ[νθην] 
σοι δε κίυρι)ε εἰς τον αἰῶνα peviecs] 
και TO μνημοσυνον σίου as yevjeay [καὶ yevear] 
σοι αναστας οικτειρησίεις τὴν σειων 


οτι καιρος του οικτιρηΐσαι αὐτὴν οτι Ἠκει καιρος] 


[ore evdoxnaav οἱ δουλοι] σου τοὺς λιθους avTyns 
[και Tov χουν αὐτῆς οικτειϊρησουσειν 
[και παντες ot] βασιλεις της yns τὴν δοξαν σου 
[ore οιἰκοδο]μησι κ(υριοὴς τὴν σειων 
[και οφ]θησεται ev τὴ So€n avrov 
[ἐπε]βλεψεν ἐπι τὴν προσευχὴν των ταπινω(ν) 
[kau] ovx εξουδενωσεν τὴν Senaw αυτω(ν) 
[γρ]αφητω αὐτὴ εἰς γενεαν ἕτεραν 
[κ]αι Neos ὃ κτιζομενος αινεσι Tov κ(υριοὴν 
οτι ἐξεκυψεν εξ ὕψους αγιου αὐτου 
[κυριος] εξ ο(υ)ρίαν)ου ἐπι τὴν γὴν επεβλεψεν 
[tTlov ἀκουσαι τον στεναγμον των 

πεπαιδημενων 
[του λΊυσαι τοὺς ὑΐους των τεθανατωμενων 
[του αἰναγ᾽γειλαι εν σειων τὸ ὄνομα κί(υριοὴυ 
[και την aweow αὐτου εν ι(ερουσα)λημ 


ev τίω συναχθηναι λαοὺς emt TO αὐτο 
: χύη 


9 ωνειδιζον | 11 κατερραξας | 12 woe pro ws | oxi pro σκίαι | 18-14 συ pro σοι 


bis | οἰκτειρησαι | 15 οικτειρησουσιν | 16 om της yns | 17 οἰκοδομησει | 18 ταπεινων | 
19 aweoe | 21 πεπεδημενων 


PB 


276 


24. 


25 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[και βασώύήλεις του δουλευειν τω κ(υρι)ω 
[απ]εκριθηὴ αὐτω εν ὄδω ἵἴσχυος αὐτου 
[τὴν οἰλιγοτητα των ἡμερων μου 
[αναγ]γιλον μοι 
[μη αν]αγαγὴῆς με εν ἡμισοι ἡμερων μου 
[εν γενεα γενεων TH ETN σου 
[κατ apyas| σοι K(upije THY ynv ἐθεμελιωσας 
[και εργα τ]ων χείρων σου εισιν ov ο(υ)ρ(αν)οι 
[αἸυτοι lemloNouvras σοι δε διὰμενεις 
καὶ 'παντὲς ὡς ιματιον παλαιωθησοντ(αι) 
[και woe περιϊβολαιον ἵλιξις αὐτους 


[και αλλαγη]σονται 


σοι Se [o αὐτος ει και Ta ETH σου] 
ουκ [εκλειψουσιν] 
οἱ ὕϊοι των δουλωΐν σου κατασκηνωσουσιν) 


και το σπερμα αυτωΐν εις τον αιωνα] 


κατευθυνθησίεται) 


τω δαυειδ ψαλμος jul 


Ευλογι ἢ ψυχὴ μου τον κἰυριον] 
Kal TavTa Ta ἐντὸς μου To [ovopa] 
TO αγιον αὐτου 
εὐλογι ἢ ψυχὴ μου τον κί(υριοὴν 
και μὴ επιλανθανου πασας τας [αν] 
ταποδοσεις αὐτου 
τον evitatevovta πασαις ταις [ανομιαις cov] 
Tov ἰώμενον πασας τας νοσοΐυς cov] 
τον λυτρουμενον εκ φθορας [rnp] 
ζωην σου: 


τον στεφανουντα σε εν ελείει και οικτειρμοις] 


23 βασιλειας pro βασιλεις | 24 ἀναγγειλον | 25 ἡμισει | 26 tr τὴν γην ov Κυριςε 27 συ 


pro σοι | edges | 28 ov pro σοι 


CII 1 om Wadpos | evAoye | 2 εὐλογεῖ | aweras pro ανταποδοσεις 


12 


13 


14 


15 


17 


18 


17 


PSALMUS CII 277 


τον en πιμίπλουντα εν [αγαθοις την] 
επιθυμιαν σου 

ανακαινισθησεται ως αετου ἡ νεοτὴης σου] 

ποιων ελεὴμοσυναΐς ο κυριος] 

και κριμα πασειν Tous αδικουμενοις] 

ἐγνωρισεν τας οδουΐς αὐτου τῳ μωυσῃ)] 

τοις viows ι((σρα)ηλ ta θελημίατα avrov| 

οἰκτιρμων Kat ελεηΐμων ο κυριος] 

μακροθυμος και [πολυελεος] 

οὐκ εἰς τελος οργι[σθησεται) 

ovde εἰς Tov αἰιωΐνα μήνιει) 

ov κατα τας ἃμαρτίιας ἡμων εποιησεν ημιν] 


ουδὲ κατα τας ανΐομιας ἡμωνὶ 


[ανταπεδωκεν ype] 
[οτι κατα τὸ ὑψος] του o(v)p(av)ov amo τὴς γῆς 
[εκραταιωσεν] κ(υριοὴς To ελεος αὐτου ETL 
[τους φοβο]υμενους αυτον 
[καθ οσον ame|xovow avatohat απο δυσμωί(ν) 
[εμακρυνεν] ah ἡμῶν τας ανομιας ἡμωί(ν) 
[και καθως οἰΪκτιρει πίατ)ηρ vious: 
[οικτε]ιρησεν K(upto)s Tous doBovpevovs avtTov 
οτι αὑτὸς eyvw To πλασμα ἡμων 
[euro On OTL χοὺυς ἐσμεν 
[αν](θρωπὴος woe χορτος αι ἡμεραι αὐτου 
woe ανθος του αγρου ovtws εξανθησει 
[οτ]ι πν(ευμ)α διηλθεν εν avtw καὶ ovy’ ὕπαρξει 
και οὐκ επιγνωσεται ETL τον τόπον αὐτου 
[τ|ο de εἐλεος του κ(υριοὴν απὸ του αιωνος 
[κ]αι ews του awvos emu Tous PoBovpevovs αυτο(ν) 
Kale ἢ] δικαιὼσυνη αὐτου επι ὑΐους ὑΐων 
[τοις φυϊ]λασσουσειν τὴν διαθηκὴην αὐτου 
[και μ]εμνημενους τῶν ἐντολων αὐτου 


5 ἐμπιμπλωντα | 6 πασι | 8 οἰκτειρμὼν | 13 οἰκτείρει | 14 μνησθητι pro envnaOn | 
δικαιοσυνη | 18 φυλασσουσιν μεμνημένοις pro μεμνημένους 


278 


19 


20 


21 


. 154 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[του ποιη]σαι avras 
ἰκυριος] εν τω ο(υ)ρίαν)ω ἡτοιμασεν τον θρονον αὐτου 
[και ἢ βασιλει]α αὐτου παντων δεσποζει 
[εὐλογεῖτε] τον κ(υριοὴν παντες οἱ ay yehou αὐτου 
[δυνατ]οι ισχυι ποιουντες TOY λογον αὐτου 
[rov αἰκουσαι τὴς φωνὴς τῶν λογων αὐτου 
[εἰυλογιται Tov κ(υριοὴν πασαι αι δυναμεις αὐτου 
[λειτουργοι] αὐτου ποιουντες To θελημα αὐτου 
[ευλογειτε] τον κ(υριοὴν παντα τα Epya αὐτου 


[ev παντι τοϊπω τῆς δεσποτιας αὐτου 
[εὐλόγει ἡ ψυϊχη μου τον κ(υριοὴν 


> 


τω da(ver)d CIII 


Ευλογι ἡ ψυχὴ poly τον κυριον] 
K(upuje ὃ θ(εοὴς pou εμεγαλίυνθης opodpa] 
εξομολογησιν και εἰυπρεπειαν] 

ἐνεδυσὼ ' 
αναβαλ᾽λομενος φως [ws ιματιον] 
εἐκτινων Tov ο(υ)ρίαν)ον ὡσει δε[ρριν] 
ο στεγαζων εν ὕδασιν τα ὑπερίῳα αυτου] 
o τιθις vedn την επιβασιν αὐτου 
O περιπατων ETL πτερυγων ανεΐμων 
0 ποιων τους ay yehous αὐτου πν[ευματα] 
Kat τοὺς λιτουργους αὐτου πυρ [devour] 
ο θεμελίων τὴν γὴν ἐπι THY ao 

φαλιαν αὐτῆς 
ov κλιθησεται εἰς τον atwva Tov αἰ[ωνος] 
αβυσσος ws ἵματιον το περιβο 

λαιον αὐτου 


ἐπι των οραιων στήσονται ὑδατα) 


21 evdoyerre | τὰ θεληματα pro To θελημα | 22 δυναστειας pro δεσποτιας 
CIII 1 evdoye | add κυριε post κυριε | add ws post pov? | 2 εκτεινων | 3 τιθεις | 


4 λειτουργους | 5 εθεμελιωσεν pro o θεμελιων | 6 ορεων 


10 


Il 


15 


16 


17 


PSALMUS CIII 279 


απο επιτιμησεως σου φευξζοῖνται) 

απὸ φωνὴς βροντὴης σου δεῖλια σου 

αναβαινουσειν ορὴ Kou (epee 
νουσειν πεδια ᾿ 

εἰς τον τοπον ov εθεἰ[μελιίωσας αυΪτοις] 

οριον εθου ὃ ov παρελε[υσἼετα [1] 

ουδὲ επιστρεψουσιν κ[αἰλυψαι τίην γὴν] 

ὃ εξαποστελ᾽λων πηγαῖς] εν φαρ[αγξι 

ava μεσον των ορεων Sieh[ev] u 
σονται υδατα ν᾿ 

ποτιουσιν παντα τα Olnpia του αγρου] 


προσδεξωνται ον[αγροι εἰς διψαν αὐυτων] 


[ἐπ avTa τα πετεινα Tov ουρανου] κατασκηνώσει 

[ex μεσου των πετρίων δωσουσιν φωνας 

[ποτιζων ορὴ εκ] των ὑπερωων αυτου 

[απο καρπου τω]ὶν ἐεργων σου χορτασθη 
πόρε ἢ ἢ 

[εξανατελλω]ν 'χορτον τοις κτηνεσει(ν) 

[και χλοΐην τὴ δουλια των αν(θρωπ)ων 

[του ἐϊξαγαγιν αρτον eK τῆς yns° 

καὶ οινος εὐφραινι καρδιαν αν(θρωπ)ου" 

[του iapuvat προσωπον εν ἐλαιω 

και aptos καρδιαν αν(θρωπῚὴου στηριζει" 

χορτασθησεται τα Evia του πεδιου 

αι κεδροι του λιβανοι ας εφυτευσας 

[εἐκ]ει στρουθια εννοσσευσουσειν 

[το]ν ἐρωδιου ὴ κατοικια ἡγιται αυτω(ν) 

[ορ]η τα ὑψηλα ταις ελαφοις 

[πε]τρα καταφυγὴ τοις χοιρογολιοις 


8 αναβαινουσιν | καταβαινουσιν | om tov | 9 παρελευσονται  αποστρεψουσιν | 


10 αποστελλων pro εξαποστελλων | 11 προσδεξονται | 12 φωνὴν pro dwvas | 14 κτη- 
veow | δουλεια | εξαγαγειν | 15 ευφραινει | 16 AcBavov | εφυτευσεν pro εφυτευσας | 17 evvoc- 
cevoovow | οἰκία pro Katou. | ἡγεῖται | avtw pro avtwy | 18 χοιρογρυλλιοις pro 


χοιρογολιοις 


280 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


19 [erolinoev σεληνὴν εἰς KaLpous 
[o os] eyva τὴν δυσιν αὐτου 
20 [εθου σκίοτος Kat eyeveTo vue 
[ev αὐτὴ διεϊλευσονται παντα τα θηρι 
[a του δρ]υμου 
2ι [σκυμνοι ὠ]ρυωμενοι του αρπασαι 
[και ζητη]σαι παρα του θί(εο)υ βρωσιν εαυτοις 
22 lavereINev. ὁ ἥλιος και συνηχθησαν 
[και ev ταις μανδραις avtwy κοιτασθησο(ν)ται- 
23 [εξελευσεῖται av(Ppwm)os em το εργον αὐτου 
[και em τὴν ερίγασιαν αὐτου ews εσπερας 
24 [ως ἐμεγαλυνθη] τα εργα σου κί(υρι)ε 
[παντα εν σοφιᾳ] ETOLNT AS 
p. 156 
ἐπληρ[ωθὴ ἡ yn THS κτισεως σου] 
25 αὐτὴ ἢ ἰθαλασσα ἡ μεγαλὴ και ευρυχωρος] 
εκει epera wv [ove eotw αριθμος] 
Coa μικρα γ- μείγαλων)]) 
26 εκει πλοια διαπορευίονται] 
δρακων οὐτος ον ἐπίλασας εἐμπαιζειν αὐτῳ] 
27 παντὰ προς σε προσδΙοκωσιν] 
δουναι την τροφὴν αὕτοις εἰυκαιρον) 
28 δοντος σου autos συλ᾽ λεξουσιν]) 
ανοιξαντος δὲ σου τὴν χειρα τία συμ] 
παντα πλησθήσονται χρηστοτίητος] 
29 αποστρεψαντος Se σου To προσ[ω] 
πον ταραχθησονται 
ανταναιλις To πν(ευμ)α αὐτων και εκΪλειψουσιν] 


και εἰς τον χουν αὐτων επιστρ]εψουσιν] 


390 εξαποστελις To πν(ευμ)α σου και [κτισθησονται] 
και ανακαινιεις TO προσωπῖίον τῆς yns| 
31 ἤτω ἡ δοξα κ(υριοὴν εἰς τον αἰωνα] 
21 ὠρυόμενοι | om tov! | avtos pro εαὐτοις | 22 συναχθήσονται pro συνηχθησαν | 


26 om exer. . . διαπορευονται | 28 ἐμπλησθήσεται pro πλησθήσονται | 29 ἀντανελεις | 
30 εξαποστελεις 


32 


33 


34 


35 


PSAEMUS CLI 


evppavOnoerar K(upio)s em tlous εργοις αὐτου] 
o επιβλεπων ex THY γίην καὶ ποιων] 
αὐτὴν τρεμιν 
ὁ αἀπτομενος των ορίεων και καπνιζονται] 
acw Tw κί(υρι)ω εν τη ζω[ῃ μου) 
ψάλω τω θ(ε)ω μου ews [ὑπάρχω] 
ἡδυνθιη αὐτω ἡ diadrloyn μου] 
eyw δε ευφρανθησίομαι ἐπι τῳ κυριῳ] 
εγ᾽'λιποιεν οἱ αμαρτίωλοι amo τῆς γης] 


και ἀνομοι ὠστε ply ὑπαρχειν αυτους] 


εὐλογι ἡ ψυχὴ poly Tov κυριον) 


αλ᾽ ληλουΐα 


[εἐξομολογεισθε τῳ κυριῳ και εἰπικαλισθαι 
[το ονομα avrov| 
[απαγγειλατε ev τίοις εθνεσιν τα epya αὐτου 
ἰᾳσατε avtw κ͵]αι ψαλαται avTw 
ἰδιγγησασθεὶ παντα τα θαυμασια αὐτου 
[ἐπαινεισ θεῖ] εν τω ονοματι τω αγιὼ αὐτου 
[εὐφρα]νθητω καρδια ζητουντων τον κ(υριοὴν 
[ζηϊτησατε τον κ(υριοὴν και κραταιώθηται 


[ζητησαται το προσωπον αὐτου δια παντος 


[μ]νησθηται των θαυμασιων αὐτου wy εποιὴσε(ν) 


[ra] τερατα αὐτου και τα κριματα του 
στόματος αὐτου 

[σπ]ερμα aBpaap’ δουλοι αὐτου 

[velox vakw εγ᾽λεκτοι αὐτου 

[αυ]τος κ(υριοὴς ο θ(εο)ς ἡμων 

[ev π]ασὴ τὴ yn Ta κριματα αὐτου 


[εμνη]σθη εἰς τον αιἰωνα διαθηκης αὐτου 


82 τρεμειν | 34 ηδυνθειη | 35 εκλιποισαν | om οἱ | εὐλογει 


281 


ElV 


CIV 1 επικαλεισθε} 2 ψαλατε | 4 κραταιωθητε | ζητησατε | [προσωπον, zp corr ex KV 
man 17] | δ μνησθητε | 6 εκλεκτοι 


282 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[Aoyou ov] ενετιλατο εἰς χιλιας γενεας 

9 [ov διεθετ]ο τω aBpaap’ 
[Kau του ορκου) αὐτου Tw ἴσαακ᾽ 

10 [και ἐστησεν] αὐτὴν τω takwB εἰς προσταγμα 
[και to ἰσραηλ] διαθηκὴν αἰιωνιον 

τι [λεγων σοι δω]σω τὴν γὴν χανααν 
ἰσχοινισμα κλ]ηρονομιας ὑμων 

12 [εν τῳ εἰναι] avrous αριθμω βραχεις 
[ολιγοστους κἾαι παροικους εν αὐτὴ 

13 [καὶ διηλθον] εξ εθνους εἰς εθνος 
[εκ βασιλειας eis λαον ετερον 

14 [οὐκ αφηκεν αν](θρωπ)ὴον αδικησαι αὐτους 


[και ἡλεγξεν ὑπεὶρ αὐτων βασιλεις 


15 eyov [μὴ αψησθε των χριστων μου) 
και εν τοις προφίηταις μου μη] 
πονηρευεσό]ε) Ὶ 
16 Kat εκαλεσεν λιμοῖν επι τὴν γην] 
παν στήριγμα αρτου ἰσυνετριψεν)] 
17 απεστιλεν evtpooblev avtwy ανθρωπου)] 
εἰς δουλον expabn iwond 
18 εταπινωσαν εν παιδες τουΐς Todas αυτου] 
σιδηρον διηλθεν ὴ ψυχη avro[v] 
19 μέχρι Tov ελθιν τον λογον αὐτου 
To λογιον κ(υριο)υ ἐπυρωσεν avrov 
20 απεστιλεν βασιλεὺς και ελυσεῖν avrov] 
αρχων awy και αφηκεν avTov 
21 κατεστὴῆσεν αυτον κ(υριοὴν τοῦ οἰκου avrov| 
και apxovTa πασὴς τῆς κτήσεωϊς αυτου] 
22 TOV παιδευσαι τους ἀαρχοντας a[vrov] 
ὡς €avToV 


και τους πρεσβυτερους αἰντου σοφισαι] 


8 ενετειλατο 16 om λεγων | 17 απεστειλεν | ἐμπροσθεν | 18 εταπεινωσαν | πεδαις 
pro παιδες | 19 ελθειν | add rov ante κυριου | 20 εξαπεστειλεν pro απεστιλεν 


23 


24 


25 


26 


27 


Pp. 159 


28 


29 


3° 


31 


32 


33 


34 


35 


PSALMUS CIV 283 


και eonhOev ι(σρα)ὴηλ ι(σρα)ὴηλ εἰς [αιγυπτον] 
και ἴακωβ᾽ παρωκησεῖν εν yn χαμ] 
και ἡνξησεν τον λαον [avrov σφοδρα] 
και εκραταιὼσεν αὐτοῖν υπερ τους] 
εκθρους αὐτου ᾿ 
μετεστρεψεν τὴν κίαρδιαν αὐτων] 
του μισησαι τον ἰλαον avrov| 
του δολιουσθαι εν τοις δουλοις αὐτου] 
εξαπεστιλεν povolny tov δουλον avrov] 
ἀὰρων ov εξελεξα[το avrov] 
εθετο εν avtolis Tovs λογους] 


των σημίειων αυτουὶ] 


[και των τερατων εν γ]η Xap 
[εἐξαπεστειλεν oKotlos και ἐσκοτασεν 
[kat παρεπιϊκρανεν τοὺς λογοὺυς αὐτου 
[μετεστρεψ]εν τα ὕδατα αὐτων εἰς αιμα 
[kat απεκτειϊνεν τους ἴχθυας αὐτων 
[εξηρῖψεν ἡ yn αὐτων Batpaxous 
[ev τοις ταμιοις των βασιλειων αυτω(ν) 
[εἰπεν καὶ ηλθεν κυνομυΐα 
και σκνιφες εν πασιν τοις ὃριοις avTw(V) 
[klar εθετο τας βροχας αὐτων χαλαζαν 
πὺυρ καταφλεγον ev τὴ yn αὐτων 
και ἐπαταξεν τας apmehous αὐτων 
και τας συκας αὐτων 
και συνετριψεν παν ξυλον οριου αυτω(ν) 
[εἸιπεν kar ηλθεν apis’ και βρουχος 
ov οὐκ nv αριθμος 
[και κ]ατεφαγεν παντα Tov καρπον 
[tT]ns γης αὐτων 


[και katelpayev παντα Tov καρπον 


23 om ἰσραὴηλ | 24 εχθρους | 25 add καὶ ante μετέστρεψεν | 26 εξαπεστειλεν | 27 om 


ev! | 28 παρεπικραναν | 30 ταμειοις | 31 σκνιπες | πασι | 32 om και | 35 χορτον pro καρ- 
mov | ἐν τῇ yn pro τῆς yns | OM πάντα 


PE 


284 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[της xoplas, αὐτων 
36 [και ἐπαταξ]εν παν πρωτοτοκον εν yn αἰιγυπτω 
[Ιαπαρχὴν παϊντος πονου αὐτων 
37) [και εξηγαγεὶν avrovs εν apyupiw κ(αι) χρυσιω 
[και οὐκ nv] εν ταις φυλαις αὐτων ασθενω(ν) 
38. [εὐφραν]θη αἰγυπτος εν τὴ εξοδω avtw(v) 
[ore ἐπ]επεσεν ὃ φοβος αὐτων επ avTous 
39 [διεπετασ]εν νεφελην σκεπὴν avTos 
[και πυρ του] φωτισαι αὐτοις τὴν VUKTA 
49 [ητησαν καὶ] ηλθεν ορτυγομητρα 


[και αρτον ουρ](αν)ου ενεπλησεν αὐτοὺς 


41 διερ᾽ρηξίεν πετραν και ερρυησαν υδατα] 
ἐπορευθησαν εἶν ανυδροις ποταμοι] 

42 οτι εμνησθη του λοίγου του αγιου avrov| 
του προς αβρααμ. τον [ἰδουλον avrov| 

43 και εξηγαγεν τον λαοΐν αὐτου εν αγαλλιασει) 
και Tous εγλεκτους αὐτου εἶν εὐφροσυνῃ)] 

4 Kal ἔδωκεν αὐτοις χωρας Orla] 
και πονους λαων κατεκληρονο[μησαν] 

45 οπως αν φυλαξουσιν τα δικαιωμίατα αὐτου] 


και τον νομον αὐτου ek ζητησὰϊ]σιν) 


αλληλουΐα σν 


1 Βξομολογισθαι τω κίυρι)ω ὃτι χρηστῖος] 
OTL εἰς τον aLwya TO ελεος αὐτο] υ] 
2 τις λαλησι τας δυναστιας του κί(υριοὴν 
ακουστας ποιὴσι πασας τας αινεΐσεις αὐτου] 
3 μάκαριοι οἱ φυλασσοντες κρισιν 
και ποιουντες δικαιόσυνην εν [παν] 


τι καιρω 


35 της γῆς pro τῆς xwpas | 36 εκ τῆς yns αὐτῶν pro εν yn αἰγυπτω | 39 add εἰς ante 
σκεπὴν | 48 ἐκλεκτοὺς | 44 εκληρονομησαν pro κατεκληρονομησαν | 45 φυλαξωσιν 
CV 1 εξομολογεισθε | 2 λαλησει | δυναστείας | ποιήσει 


PSALMUS CV 285 


4 μνησθητι nov K(upije εν TH [εὐδοκίᾳ του haov cov] 
και επισκεψαι ἡμας [εν τῳ σωτηριῳ cov} 
ς Tov tow ev τὴ χρηστοΪτητι των εκλεκτων cov] 
του εὐφρανθηναι εν tly εὐφροσυ] 
vn του ἐθνους σου 
του επαινισθαι μετα τίης κληρονομιας σου] 
6 ἣμαρτομεν μετα των [πατερων ἡμῶν] 
ἡνομησαμεν ἡδικησαϊμεν] 
7 ov πίατε)ρες ἡμων ev αιγυπίτῳ ov συνὴ] 
kav τα θαυμασια [σου] 
οὐκ εμνησθησαν τίου πληθους του ελεοὺυς σου] 
και παρεπικραναν [αναβαινοντες εν τῃ] 
Ρ. 161 
[ερυθρᾳ θαλασσῃ) 
8 [και ἐσωσεν avrov|s ενίεκεν τίου ὄνοματος αὐτου 
[Tov γνωρ͵]ισαι τὴν δυναστιαν αὐτου 
9 [και εἐπετιμησῖεν τὴ ερυθρα θαλασση 
[και εξηρανἼθη 
[και ὡδηγη]σεν. αὐτοὺς εν αβυσσω ws εν ερημω 
ιο [και ἔσωσεν αὐτοὺς €k’ χειρος μισουντω(ν) 
[και] ἐλυτρωσατο αὐτοὺς ek’ χειρος εκθρω(ν) 
τι [καὶ] εκαλυψεν ὕδωρ Tovs θλιβοντας avrovs 
[εἰς] εξ αὐτων οὐχ ὑπελιφθὴη 
12. [κ]αὶ εἐπιστευσαν τω λογω αὐτου 
[kale ἡνεσαν τὴν αινεσιν αὐτου 
13 [εταΪχυναν εἐπελαθοντο των εργων αὐτου 
[ov]y ὑπεμιναν τὴν βουλὴν αὐτου 
14 [καὶ] ἐπεθυμησαν επιθυμιαν ev TH ἐρήημω 
[kale empacay tov θ(εοὴν ev avddpw 
15 [ow εδωκεν avToLs TO αἰτημα avTwY 


[kav εξαπε͵]στιλεν πλησμονὴν εἰς τας 
[ψυχας αἰυτων 


4 om και | 5 ιδειν | επαινεισθαι | 7 add καὶ ante οὐκ | 8 δυναστείαν | 10 χειρων 
pro xetpos!| ἐχθρου pro exOpwv | 11 υπελειφθη | 12 ev τοις λόγοις pro Tw λόγω | 13 υπε- 
pewav | 14 εἐπειρασαν | 15 εξαπεστειλεν | τὴν ψυχὴν pro Tas ψυχας 


286 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


16 [kat παρωργισ͵]αν τον μωῦσην ev τὴ παρε(μ) Bory 
[και ααρων τον αγ͵]ιον κ(υριο)υ 
17 [ηνοιχθὴ ἡ yn] και κατεπιεν δαθαν 
[και exaduipev] ἐπι τὴν συναγωγὴν αβιρω(ν) 
18 [και εξεκαυθὴ π]υρ ev τὴ συναγωγὴ αυτω(ν) 
[και φλοξ κατεφλεξεὶν αμαρτωλους 
19 [kau εποιησαν] μοσχον εν χωρηβ᾽ 
[και προσεκυνη]σαν τω γλυπτω 
20 [και ἠλλαξαντο] τὴν δοξαν αὐτου εν ομοι 
[ωματι μοσχοὶν ἐσθιοντος χορτον 


21 [εἐπελαθοντο τον O(eo)v του σωζοντος avrous 


του ποιίησαντος μεγαλα ev αιγυπτῳ] 
22 θαυμαστα εν yn χαΪΐμ καὶ] 
φοβερα em θαλασσίης ερυθρας] 
23 Kau εἰπεν Tou εξολείθρευσαι αυτους] 
εἰ pn podvons ὃ εγ᾽λείκτος αὐτου] 
ἐστὴ εν τὴ θραυσι ενΐωπιον avtov| 
του αποστρεψαι τον θυμίον opyns avtov] 
του pn εξολεθρευσαι avrolvs] 
24 και εζουδενωσαν γὴν επιθυμηϊτην] 
οὐκ επιστευσαν τω λογω avTolv| 
25 και εγογγυσαν εν τοις σκηνωμαΐσιν avTwr] 
ουκ εισὴκουσαν τὴς φωνὴς κί(υριοὴυ 
26 και επὴρεν τὴν χειρα avTov em αἰυτους] 
του καταβαλιν avrovs εν τὴ ερ[ημῳ) 
27 και του καταβαλιν To σπερμα [αυτων] 
εν τοις ἐθνεσειν 
και διασκορπισαι avtous εν ταις χωραις]) 
28 και ετελεσθησαν τω Bec[Apeywp] 
και epayav θυσιαν νε[κρων) 
29 και παρωξυναν αυτοῖν εν τοις επιτῊ] 
16 om rov!| 17 Αβειρων | 20 αὐτῶν pro αὐτου | ἐσθοντος | 28 ἐκλεκτὸς | θραυσει | 


amo θυμου pro τον θυμον | om avtous? | 24 add και ante οὐκ | 26 avros pro ἐπ avTovs | 
καταβαλειν | 27 καταβαλειν | εθνεσιν | 28 εφαγον | θυσιας pro θυσιαν | 29 επιτηδευμασιν 


PSALMUS CV 287 


Sevpacew avt[ov] 
και ἐπληθυνθὴ εν altos ἡ πτωσις] 
30 Και εστὴ φινεες κ|αι εξιλασατοὶ) 
και εἐκοπασεν 7) θρίαυσις-] 
31 καὶ ελογισθὴ avTw εἰς δικ αιοσυνην] 
εἰς yeveay και γενεαν εἰς Tov αιωνος] 
32 και παρωξυναν αὐτον [ep υδατος αντιλογιας] 
και εκακωθη povons [δι αυτους] 
33. OTL παρεπικραναν τῖο πνευμα αυτου] 
και διεστιλεν εν τίοις χειλεσιν αὐτου] 
Ρ. 163 
34. ἰουκ εξωλεθρευϊσαν τα εθνὴη a εἰπεν κ(υριοὴς αὑτοις 
35. [και εμιγησαν] εν τοις εθνεσειν 
[kav ἐμαθον tla epya αὐτων 
36 [καὶ εἰδουλευσαν τοις γλυπτοις αυτω(ν) 
[και εγ]ενηθη αυτοις εἰς σκανδαλον 
37 [kat εἰθυσαν τοὺς viovs αὐτων και τας 
[θυγ]ατερας αὐτων τοις δαιμονιοις 
38 [καὶ] εξεχεαν aya αθωον 
[αἷμα Vier αὐτων και θυγατερων 
[ων] εθυσαν τοις γλυπτοις χανααν 
[κ]αὶ εφονοκτονηθὴ ἢ yn εν τοις αιμασει(ν) 
39 [κ]αι ἐμιανθὴ ἡ yn εν τοις εργοις avTw(v) 
[και] ἐπορνευσαν εν τοις επιτηδευμασιν αυτω(ν) 
409. [κ]αι ὠργισθη θυμω k(vpio)s ἐπι Tov λαον αὐτου 
[κ]αι εβδελυξατο την κληρονομιαν αὐτου 
41 [ka]. παρεδωκεν αὐτοὺς εἰς χειρας εκθρω(ν) 
[καὶ] εκυριευσαν αὐτων οἱ μισουντες αὐτους 
42. [και εἰθλιψαν αὐτοὺς οἱ εκθροι αὐτων 
[και εταϊπινωθησαν ὑπο τας χιρας avTw(v) 
43. [πλεον]ακις ἐρρυσατο avrous 
[αυτοι δ]ε παρεπικραναν avtov ev τὴ βουλὴ avta(v) 
29 ἐπ αὐτοὺς pro ev αὐτοῖς | 32 παρωργισαν pro παρωξυναν | om αὐτὸν | 33 διεστει- 


dev | om ev | 84 om αὐτοις | 35 εθνεσιν | 38 om ων | αἰμασιν | 39 om ἡ yn | 41 εθνων 
pro exOpwy | 42 εχθροι | εταπεινωθησαν | χειρας | 43 om αὐτὸν 


PS 


288 


45 


46 


48 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[και εταπειϊνωθησαν εν Tals ανομιαις αὐυτω(ν) 
[και ιδὲν εν] τω θλιβεσθαι avrovs 

[εν τῷ avtoly εισακουσαι τῆς δεὴσεως avta(v) 
[και εμνη]σθη της διαθηκης αὐτου 

[και μ]ετεμεληθη κατα το πληθος 

[το]υ ελεους αὐτου 
[και εδωκεν αὐτοὺς εἰς οἰκτιρμους 
ἰεναντιον πάντων τῶν αιχμαλω 


[τισ΄αντων αὐτους 


σωσσον ηἡμας κί(υρι)ε ο θ(εο)ὴς [μων] 

και επισυναγαγε μίας εκ των εθνων] 

του εξομολογησασθ]αι τῳ ονοματι τῳ αγιῳ σου] 

του ἐνκαυχασθαι εν τὴ [atverer σου] 

evdoynros κ(υριοὴς ὃ A(€o)s ι(σρα)ηλ [azo του αιωνος] 
και EWS του αιωνος 


και ερι Tas ο λαος γένοιτο 


αλ᾽ ληλουΐα 


εξομολογισθαι τω κ(υρι)ω ὃτι χρηστοΪς] 

οτι εἰς τον αἰῶνα To ελεος avTolv| ᾿ 

εἰπατωσαν ov λελυτρωμενοι ὑπο κυριου] 

ous ελυτρωσατο εκ χειρος εκθ[ρου) 

και εκ᾿ των χωρων συνήγαγεν αὐυτίους] 

απο ανατολων και δυσμων και [Boppa] 
και θαλασσης 

ἐπλανηθησαν εν TH ερήμω εν ar[vdpe| 

οδον πολεως κατοικητηριου ouly evpov| 

πινωντες και διψωντες ἡ ψ[υχη avTwv| 
ev avtous εἕξελιπεν 


και εκεκραξαν προς κ(υριοὴν [ev τῳ θλιβεσθαι avrovs] 


46 om των | 47 σωσον | 48 ερει 


(ΛΠ 


CVI 1 εξομολογεισθε | 2 εχθρου | 3 om cat! | 4 πολιν pro πόλεως | ὅ πεινωντες 


13 


14 


15 


16 


20 


oe 


PSALMUS CVI 


Kal €K των αναγ κων αὐτων eppyoa] 
TO avTous 
και ὠδηγησεν αὐτοὺς «ls οδον ευθειαν] 
του πορευθηναι εἰς πολίιν κατοικητηριου) 
εξομολογησασθωσαν τω κίυριῳ τα] 
ελεὴ αὐτου 
και τα θαυμασια αντου [ros υἱοις των ανθρωπων] 
ott ἐχόρτασεν ψυχηΐν κενὴν] 
και ψυχὴν πινωσαν [ενεπλησεν αγαθων) 


καθημενοὺυς εν σκίοτει και σκιᾳ θανατου) 


[πεπεδημενους εν πτωχια και σιδηρω 
[οτι παρεπικραναὶν τὰ λογια του θί(εο)υ 
[και τὴν βουλ]ην του ὑψίστου παρωξυναί(ν) 
[και εταπεινω]θη εν κοποις 7) καρδια αυτω(ν) 
[ησθενησαν) και οὐκ ἣν ὃ βοὴήθων 
[και εκεκρα]ξαν προς κ(υριοὴν ev τω θλιβεσθαι αὐτους 
[και elk των avay Kav αὐτων εσωσεν avTOUS 
[καὶ] εξηγαγεν αὐτους εκ σκοτους και 
[ex] σκιας θανατου 
[και] τους δεσμους δεσμοὺς avtwy ᾿δ)]ιερ᾽ρηξεν 
[eo] uooynoac Bacay Tw κ(υρι)ω Ta eden αὐτου 
[kav tla θαυμασια αὐτου τοις vious των ανί(θρωπ)ων 
[ort] συνετριψεν πυλας χαλκας 
[και] μοχλους σιδηρους συνεθλασεν 
[αν]τελαβετο avtwv εξ ὃδου ανομιας avTw(v) 
[δια] yap τας ανομιας αὐτων εταπινωθησαί(ν) 
[παν βρ]ωμα εβδελυξατο ἡ ψυχὴ αὐυτω(ν) 
[και ηγγισΐαν ews των πυλων Tov θανατου 
[και εκεκραξ]αν προς κ(υριοὴν ev τω θλιβεσθαι avrovs 
[kav εκ των αἸναγ᾽κων αὐυτων ἐσωσεν AUTOUS 
[απεστειλεν τῖον λογον αὐτου και ἴασατο avTous 


[και ἐερρυσατο] αὐτοὺς ex’ των διαφθορων αυτω(ν) 


289 


9 πεινωσαν | 10 add εν ante σιδηρῳ | 14 om δεσμους | 16 συνεκλασεν pro συνεθλα 


| 17 εταπεινωθησαν 


290 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


ar [εξομολογησασθωσαν τω κ(υρι)ω τα ελεὴ αὐτου 
[και τα θαυμα]σια αὐτου τοις vious των αν(θρωπὴων 
22 [και θυσατω]σαν avtw θυσιαν αινεσεως 
[και εξαγγειλαίτωσαν τα εργα αὐτου 
[ev αγαλλιασΊει 
23 [ov καταβαινοντεὶς εἰς θαλασσαν εν πλοιοις 
[ποιουντες εργ]ασιαν εν ὕδασιν πολλοις 


24 [αυτοι εἰδοσαν τα ερ͵γα του κ(υριο)υ 


και τα θα[υμ]ασια αὐτου εν τῳ βυθᾳ] 
25 εἰπεν και εἐστὴ πνίευμα καταιγιδος] 
και ὑψωθὴη τα κυμαϊΐτα αυτης] 
26 αναβαινουσειν εἰς των ουρανων] 
και καταβαινουσειν [ews των αβυσσων)] 
ἢ ψυχὴ avtwy εν κακοις [ἐτήκετο] 
27 ἐταραχθησαν εσαλευθησαν [ws o μεθυων] 
και πασα 7 σοφια αὐτων κατεπίοθη) 
28. καὶ εκεκραξαν προς κ(υριοὴν εν τω [θλιβεσθαι αυτους] 
και ek’ των αναγίκων avtwy εἰξηγαγεν avtous] 
29 και επεταξεν τὴ καταιγιδι καὶ εἰστη εἰς avpar| 
και ἐσιγησεν Ta κυματα αντὴς 
39 και ἡυφρανθησαν ὃτι ἡσυχασαν) 
και wonynoev avrous επι λιμίενα)] 
θεληματος avrov 
31 εξομολογησασθωσαν τω κί(υρι)ω τία eden αυτου] 
και τα θαυμασια avtov τοις ὕϊοίις των ανθρωπων] 
32 ὕψωσατωσαν avtov εν εκ[κλησιαις λαου] 
και εν καθεδρα πρεσβυϊτερων αινεσα] 
τωσαν avTov 
33 ἔθετο ποταμους εἰς εἰρημον] 


και διεξοδους ὑδατωΐν εἰς Supar] 


22 om αὐτω | 23 add τὴν ante θαλασσαν | υδασι | 24 om του | 26 avaBawovow | 
καταβαινουσιν | 29 εστησεν καταιγιδα αὐτῆς pro exetakev Ty καταιγιδὶ | OM και EOTH εἰς 
avpav | eovynoav | 30 ευφρανθησαν | επιμελια pro emt Atpeva | 32 καθεδραις pro Kabedpa | 
33 «fodous pro διεξοδους 


PSALMUS CVI 291 


34 γὴν καρποφορον evs αἰλμην)] 
απὸ κακιας τῶν κατοικίουντων εν αὐτῃ] 
35 εθετο ερημον εἰς λιμίενας υδατων] 
και ynv avvdpov εἰς [διεξοδους υδατων] 
36 και κατώκισεν εκει [πεινωντας] 
και συνεστήσαντο [πολιν κατοικεσιας] 
37 Kat ἐσπιραν aypovs και εφυτευσαν ap] 
πελωνας" K(at) επίοιησαν καρπον γενήματος] 


p- 167 


38 [και evdoynaev avtous και επ]ληθυνθη 
[σαν oodpa] 
[kav Ta κτηνὴ aluT@Y οὐκ εἐσμικρυνεν 
39 [Kau ὡὠλιγωθησαὶν και ἑκακωθησαν 
[απο θλιψεως] κακων Kar ὃδυνης 
go [εξεχυθη εξ]ουδενωσις ἐπ ἀρχοντας αυτω(ν) 
[και ἐπλανησεν avtous εν αβατω και οὐχ᾽ 0dw 
41 [και εβο]ηθησεν TEVNTL εκ πτωχιας 
[και] ἔθετο ὡς προβατα πατριας 
42 [οψίονται ευὐθεις και ευὐφρανθησονται 
[kalu πασα ανομια ενφραξι στομα αὐτὴς 
43 [τις] σοφος και φυλαξι ταυτα 


[kat] συνησουσιν τα ελεὴ του κ(υριο)υ 


[ΡΖ] I αλληλουΐα CVII 


2 [ετ]οιμηὴ ἡ καρδια μου ὃ θ(εο)ὴς εἐτοιμὴ ἡ καρδια μου 
[ᾳσομ]αι και ψαλω εν τὴ δοξὴ μου 
[e€eye|pOnre ἡ δοξα pov 
3. [ἐγερ]θητι ψαλτηριον Kau κιθαρα 
[εἐξεγερθ]ησομαι ορθρου 
4 [εξομολογη]σομαι σοι εν λαοις κ(υρι)ε 
[και ψαλω σοι εἰν εθνεσειν 
35 om καὶ γὴν . - - vdatwv | 37 ἐσπειραν | 40 om αὐτων | 42 εμῴφραξει | add ro 


ante στόμα | 43 φυλαξει 
CVII 1 wdy Wadpov τῳ Aaved pro αλληλουῖα | 2 om εξεγερθητι ἡ δοξα μου | 4 εθνεσιν 


292 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


5 [ote εμεγαλ]υνθη ews των ο(υ)ρ(αν)ων το edeos σου 
[kar ews τω]ν νεφελων ἡ αληθια σου 

6 [υψωθητι εἶπι τοὺς ο(υ)ρ(αν)ους ο θ(εο)ὴς 
[kav ἐπι πασ͵]αν τὴν γὴν 7) δοξα σου 

7 ἴοπως αν ρυσήθωσιν ov ἀγαπητοι σου 
ἰΙσωσον TH δεξι]α σου και ἐπάκουσον ἡμω(ν) 

8 [o θεος ελαλησεὶν εν τω ἀγιω αὐτου 
[υψωθησομαι κ]αι διαμεριω σικιμα 
[kav τὴν κοιλαδ]α των σκήνων διαμετρησω 

Ρ. 168 

9 ἐμος εστιν γαλααδ και εἶμος εστιν] 

μανασσης ; 

και εφραιμ αντιλημψίις της κεφαλὴς pod] 
ιουδας βασιλεὺς μου] 

10 μωαβ᾽ λεβὴης τῆς ελπιδος μο[υ] 
ἐπι τὴν ἰδουμαιαν ἘΚ [το υποδημα μου] 
ἐμοι αλ᾽λοφυλοι ὑπεταγησαν 

11 τις ἀπαξι με εἰς πολιν περιοχὴς 
Ἢ τις οδηγησι με Ews τῆς ιδουμαιας 

12 οὐχι σοι ο θ(εο)ὴς 0 ἀαπωσαμενος ἡμας 
και οὐκ εξελευση ὃ θ(εο)ὴς εν ταῖς δυναίμε] 

σειν Nov 

13. δὸς ἡμειν βοήθιαν ex’ θλιψεως 
και ματαια σωτήρια αν(θρωπ)ου 

14 εν τω θ(ε)ω ποιησομεν δυναμιν 


και αὑτὸς εξουδενωσι τοὺς ek’ θρους [ημων] 


PH εἰς TO τέλος ψαλμος τω da(ver)d CVIII 


1 O O(€0)s THY aweow μου μὴ παρασιϊωπησῃς] 


2 OTL στομα apapTwrov και στομῖία Sori] 
5 peya ἐπάνω pro εμεγαλυνθὴ ews | αληθεια | 7 μου pro nuwv | 8 σκηνωματον expe- 
τρησω pro σκηνων διαμετρησω | 9 Μανασση | 10 add o ante αλλοφυλοι | 11 απαξει | 
om 7 | οδηγησει | 12 συ pro σοι | οὐχι pro οὐκ | δυναμεσιν | 13 ypu | βοηθειαν | 14 εξου- 
δενωσει | εχθρους 
ΟΥΤΙῚ 1 tr τῳ Δαυνειδ ψαλμος 


p. 169 


10 


13 


PSALMUS CVIII 293 


ov em ee ἡνοιχθη 
ἐλαλησαν Kat ἐμου ywoon Sova 
και Noyous μισους εκυκλωσαν we 
και ἐπολεμησαν με δωρεαν ᾿ 
ἀντι του ἀγαπαν με ενδιεβαλλον [με] 
eyw de προσηυχομη)]ν) 
και εθεντο kat ἐμου [κακ]α ἀντι [ayalwr] 
και μισος αντι τὴς αγ[απη]σεως μίου] 
καταστησον ἐπ αὐτὸν αμαρτωϊλον] 
και διαβολος στήτω εκ δεΐζιων avtov| 


ev τω κρινεσθαι avrov εξελ[θοι) 


[καταδ]εδικασμενος 
[και ἡ προσ]ευχὴ αὐτου γενεσθω εἰς αμαρτια(ν) 
[γενηθητ]ωσαν αι ἡμέραι αὐτου ὃλιγαι 
[και την ἐπισκοπὴν αὐτου λαβοι ετερος 
[γενη]θητωσαν οἱ ὕϊοι αὐτου ορῴφανοι 
[καὶ ἢ] γυνὴ αὐτου χηρα 
[σαλ]ευομενοι μεταναστητωσαν οι ὑἵοι 

αὐτου και επαιτησατωσαν 
[εἰκβληθητωσαν ex’ των οικοπαιδων αυτω(ν) 
[klac εξερευνησατω δανιστὴς παντα 

οσα ὑπαρχι avTw 
και διαρπασατωσαν αλ᾽λοτριοι τους πονοὺς αὐτου 
[μ]|η ὕπαρξατω αὐτω αντιλημ πτωρ 
pnde γενηθητω οἰκτιρμων tors oppa 

vous αὐτου 
γενηθητω τα τεκνα αὐτου evs εξολεθρευσιν 
εν yevea μια εξαλιφθητω τὸ ὄνομα αὐτου 
αναμνησθιη ὴ ἄνομια των πί(ατε)ρων av 

του εναντιον κ(υριοὴυ 


και ἡ apaptia της μ(ητ)ρ(οὴς αὐτου μὴ εξαλιφθιὴ 


4 προσευχομὴν | 10 οἰκοπεδων | 11 εξεραυνησατω | ὑπάρχει | om και | add παντας 


ante τοὺς | 13 εξαλειφθητω | 14 αναμνησθειὴη | apaptia pro ἀνομία | εναντι | εξαλειφθειη 


294 


16 


170 


19 


20 


21: 


22 


24 


25 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


γενηθητωσαν εναντιον κ(υριο)ὴυ dia παντος 
και εξζολεθρευθιὴ ex’ γης το μνὴ 
μοσυνον avTou 
ανθ ὧν οὐκ εμνησθη του ποιησαι ελεος 
[k]au κατεδιὼξεν av(Opwr)ov πενητα καὶ πτωχο(ν) 
[klar κατανενυγμενον τὴ καρδια του 
θανατωσαι 
[kali ηγαπησεν καταραν και ὴἡξι avTw 
[καὶ] ουκ ἡθελησεν ευλογιαν και μα 


κρυνθησεται απ αὐτου 


και evedvoato καταρίαν ws ιματιον] 
και εἰσηλθεν woe υδωρ evs [τα εν] 
κατα αὐτου 
γενηθητω αὐτω ὡς ιματιον o πε] 
ριβαλ᾽λεται 
και woe ζωνὴη nv δια παντος πίεριζωννυται) 
τουτο TO εργον των ενδιαβαλλον 
των με παρα κ(υρι)ω 
και των λαλουντων Tovnpa κατα τῆς ψυΐχης μου] 
και σοι κ(υρι)ε κ(υρι)ε ποιῆσον μετ ἐμου ελε[ος] 
ενεκεν TOV ὄνοματος σου 
οτι χρῆστον To ελεος σου κί(υρι)ε 
ρυσαι με OTL πτωχος και πενὴς εἰμι [eyo] 
και 7) καρδια μου τεταρακται EVTOS μου 
ὡς OKLA εν τω EK κλινιν αὐτὴν αν 
τανερεθην 
εξετιναχθην woe axpides 
Ta yovata pov ἡσθενησαν απο νήηστιας 
και ἡ Gap pov nA Avon δι ελαιον 


και eyw εγενηθὴην ονιδος αὐΪτοις] 


15 εναντι  εξολεθρευθειη | αὐτῶν pro αὐτου | 16 om ανθρωπον | 17 ηξει | 18 ws pro 


woe bis | 19 ζωννυται pro περιζωννυται | 21 ov pro σοι | evexa pro evexev | om kupte® | 
22 tr eyw εἰμι | 23 woe pro ws | ἐκκλιναι | αντανῃρεθη | 24 caps | ἡἠλλοιωθη | 25 overdos 


PSALMUS CVIII 295 


ἴδοσαν pe ἐσαλευσαν κεφαλας [αυτων] 
26 βοήθησον μοι κίυρι)ε ο θ(εο)ὴς μου 
σωσον με κατα το ελεος [σου] 
22 και γνωτωσαν οτι ἢ χειρ σου αὐυτ|η] 
και σοι κ(υρι)ε ἐεποιῆσας αὐτὴν ᾿ 
28 καταρασονται αὑτοι και ov ευλογίησεις] 
οι ἐπανιστανομενοι μοι αισχυν[θητωσαν] 
o δὲ δουλος σου εὐφρανθησ εἶται] 
29 ενδυσασθωσαν ov ενδίιαβαλλοντες] 
ῬΠ1]Ὶ 
[με ἐντροϊπην 
[kar περιβαλλε᾽σθωσαν woe διπλοΐδα αιἰσχυνὴν αυτω(ν) 
390 [εξομολογησομαι τω κ(υρι)ω σφοδρα εν 
[τῳ στο͵ματι μου 
[και ev μεσω oN wv aweow avrov 
31 [ore παρ]εστὴ ek’ δεξιων πενητος 


[του gwloa ek των καταδιωκοντων 


[τὴ]ν ψυχὴν μου 


[Pe] [τ]ω da(ver)d ψαλμος (ΙΧ 


1 εἰπεν o κ(υριοὴς τω κ(υρι)ω μου καθου ek’ δεξιω(ν) μου 
ews av Ow τοὺς ek Opovs σου ὑποπο 
‘i [δ[ιον των ποδων σου 
2 [plaBdov δυναμεως εξαποστελι κ(υριο)ὴς ek’ σειω(ν) 
[κ]αι κατακυριευε εν μεσω τῶν εκθρων σου 
3 [μ]ετα σου ὴ αρχὴ εν ὴἡμερα τὴς dv 
vapew σου 
[εν] ταις λαμπροτεσειν των αγιων 
[ex γασ]τρος προ εωσῴφορου ἐγεννησα σε 
4 [ὠμοσ]εν κ(υριοὴς και ov μεταμεληθησεται 


[ou ει ιερ]ευς εἰς τον αιωνὰ KATA Τὴν TA 


25 εἰδοσαν | 26 add μεγα ante ἐλεος | 27 συ pro σοι | 29 tr αἰσχυνὴν woer διπλοιδα | 
30 om ev!| 31 διωκοντων pro καταδιωκοντων 

CIX 1 exOpous | 2 εξαποστελει | Σιων | ἐχθρων | 3 om ἡ | dvvapews cov | τῃ λαμ- 
προτητι pro ταῖς λαμπροτεσειν | εξεγεννησα 


296 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[Ew] μελχισεδεκ᾽ 
5 [κυριος ex δεϊξιων σου συνθλασι εν ἡμερα 
[οργης golrou βασιλεις 
6 [κρινει ev τοις] εθνεσειν πληρωσι πτωματα 
[ἰσυνθλασει Kelpadas emu γης πολλων 
7 [ex χειμαρρου) εν [o]dw πίεται 


[δια τουτο υψωσι κεφαλὴν 


[ἰαλληλουι]α CX 


1 [εξομολογ]ησομαι σοι κ(υρι)ε εν ολη καρδια μου 
[εν βουλῃ] ευθιων και συναγωγὴ μεγαλα 


Ta εργα κ(υριοὴυ 
εξεζητημενα εἰς Tavira τα θεληματα αυτου] 
3 εξομολογησις και με[γαλοπρεπεια) 
TO εργον αὐτου 
και ὴ δικαιὸσυνη avTov μίενει εἰς τον] 
αιὼνα του αἰωνος 
4 μνιαν ἐποιῆσατο των θαυμ[ασιων αυτου] 
ελεὴμων καὶ οικτιρμων ο κ(υριοὴς 
ς τροφὴν εδωκεν τοὺς φοβουμείνοις αυτον] 
μνησθησεται as τον αἰωνα διζαθη) 
KNS αὐτου 
6 ἵἴσχυν εργων αὐτου avyy γιλεν τω [Aaw εαυτου] 
του δουναι αὐτοις κληρονομιαν [εθνων] 
7 €pya χειρων αὐτου αληθια και κρισις] 
πισται πασαι αι εντολαι αὐτου 
8 εστηριγμεναι εἰς τον αἰωνα του αιωΪνοξ] 
πεποιὴμεναι εν αληθια και εὐυθυτίητι] 
9 λυτρωσιν απεστιλεν κ(υριοὴς τω aw [αὐτου] 
ενετιλατὸ εἰς Tov atwva διαθ]ηκην αυτου] 
5 συνεθλασεν | 6 εθνεσιν | πληρωσει | πτωμα pro πτωματα | γὴν pro yns | πολλὴν pro 
πολλων | 7 υψωσει 


CX 1 evOawy | 4 μνειαν | 6 eavtov pro αὐτου | ανηγγειλεν | 7 αληθεια | 8 αληθειᾳ | 
9 απεστειλεν | om κυριος | eveTetAaTo 


PIA 


P: 173 


10 


PSALMUS CX 297 


aytov και φοβερον το ονομα [αυτου] 

ἀρχὴ σοφιας φοβος κί(υριοὴυ 

συνεσις Se αγαθη πασίι τοις ποιουσιν αυτην] 
Ἢ αινεσις αὐτου μενι [εις τον αἰιωνα] 


του αιωνος 
an’ ληλουΐα GX 


μακαριος avnp o φοβοίυμενος τον κυριον] 
ev ταῖς evrohais αὐτοῦ [Peder σφοδρα] 
δυνατὸν εν Τῇ yn ἐσταῖι TO σπερμα αὐτου] 
yevea ευθεων ευλογηθίησεται] 


δοξα και πλουτὸος εν Tw οικίῳ αυτου] 


[και ἡ δικαιοσ͵]υνη αὐτου μενι εἰς τον αἰωνα 
[του αιωΪνος 
[εξανετειλεῖν εν σκοτι φως τοις ευθεσει(ν) 


[ελεημων] καὶ οἰκτιρμων και δικαιος κ(υριοὴς ο O(€0)s 


ἰχρηστος alvynp ο οικτιρων και κιχρων 


[οικον]ομησι τους λογοὺυς αὐτου εν κρισι 
[ore €]us Tov αἰωνα ov σαλευθησεται 
[εἰς] μνημοσυνον at@viov εσται δικαιος 
[απ]ο axons πονηρας ov φοβηθησεται 
[εἸτοιμη ἡ καρδια αὐτου ελπιζιν em κ(υριοὴν 
[ἐστ]ηρικται ἢ καρδια αὐτου και ov μὴ σαλευθη 
[ews] ov εφιδη τοὺς εκ᾽θρους αὐτου 
[εσ]κορπισεν ἐδωκεν τοις πενησιν 
[η δικαι]οσυνὴ αὐτου μενι εἰς TOV aL 

ωνα TOV ALWVOS 
[το Kelpas αὐτου ὑψωθησεται ev δοξη 
[αμαρ΄τωλος οψεται και ὠργισθησεται 
[τους οδοντας αὐτου βρυξι και τακησετίαι) 


[ἐπιθυμι]ῖα αμαρτωλων απολιται 


10 om δὲ | pever 
CXI 3 μενεῖ | 4 σκοτει | εὐθεσι | om κυριος o Geos [add in A man 2] | 5 οικτιρ- 


μων | οἰκονομήσει | κρισει | 7 ελπιζειν | add τον ante κυριον | 8 om καὶ | φοβηθησεται pro 
μὴ σαλευθὴ | εχθρους | 9 pevee | 10 οργισθησεται | Bpvée | αἀπολειται 


2098 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[ PIB] [αλληλ]ουΐα CXII 


1 [aweire παιδ]ες κ(υριοὴν aiwitat To ονομα κ(υριοὴν 
2 [en To ονομα] K(vpto)y ευλογημενον amo Tov 
[νυν και ewls του atwvos 

3. [απο ανατ]ολ[ων] ηλιου μεχρι δυσμων 

[αἰνει]ται z[o ονομα K(upio)u 
4 [υψηλος ἐπι παν]τα τα εθνὴη ὃ κ(υριοὴς 

[emu τους ουρανους] ἡ δοξα αὐτου 
5 [τις ws κυριος o θεος] ἡμων 


6 [o εν υψηλοις] κατοικων και Ta ταπινα εφορω(ν) 


7 [ev τῇ γῇ © εἐγειρων] ato yns πτωχον 


και amo κοπριας ανυψίων πενητα) 
8 tov καθισαι avrov μετα αρχοντων] 
μετα apxovtTwy λαου av[rov| 


9 ὁ κατοικιζων στιραν ev [οικῳ] 


μί(ητε)ρα em τεκνοις ευφραινοϊμενων) 


ΡΙΓ αλ᾽ ληλουΐα CXIII 


1 εν εξοδω ι(σρα)ηλ εξ αἰγυπτου 
οἰκου takwB’ ek’ λαου βαρβαρου 
2 εγενηθη tovdara αγιασμα avro[v] 
ι(σρα)ηλ εξουσια αὐτου 
3 ἣ θαλασσα ειδεν και εφυγεν 
ὁ ἵἴορδανης εστραφὴ εἰς τα οπίισω] 
4 Ta ορὴ εσκιρτησαν ὠὡσει κριοι 
και οἱ βουνοι ws αρνια προβατίων] 
5 τι σοι ἐστιν θαλασσα ore ἐφυγ [ες] 


και σοι ιορδανὴ ὃτι απεστραφίης] 


CXII 1 αἰνεῖτε | αὐτου pro κυριου | 6 ταπεινα | add ev Tw ovpavw καὶ post εφορων | 
9 στειραν | TeKvwy pro emt τέκνοις 

CXIII 2 add ἡ ante Ἰουδαια | add ἡ ante εζουσια | 4 ws pro woe | 5 om aa! | ov 
pro go.” | avexwpynoas pro απεστραφης 


PSALMUS CXIII 299 


εἰς τα ὃπισω 
6 τα ορὴ ὃτι εσκιρτησαται w[s κριοι) 
και ot βουνοι ws aprvia προ[βατων]) 
7 απὸ προσωπου κί(υριοὴνυ ἐσαλ[ευθη n γη] 
απὸ προσώπου του θ(εο)υ [ιακωβ] 
8 του στρεψαντος τηῖν πετραν εἰς] 
λιμνας ὑδατων 
και τὴν ἀκροτομον [es πηγ]ας [vdarwr] 
9 μὴ ἡμειν κ(υρι)ε py ημιν 
αλλ ἡ τω ὃνομαϊτι σου δος δοξαν] 
ἐπι Tw ελεει σου και [tH αληθειᾳ cov] 
Io μὴ ποτε ειπωσιν [τα εθνη που εστιν] 
ο θεος αὐτων 
11 0 δε θ(εο)ὴς ἡμων εν tw ἰουρανῳ και επι της yns] 
P- 175 
[ravta οσα ηἠ͵θελησεν o κ(υριοὴς εποιὴσεν 
12 [ra ειἰδωλα τω]ν εθνων ἀργυριον και χρυ 
ἰσιον elpya χειρων αν(θρωπ)ων 
13 ἰστομα ἔχουσιν και ov λαλησουσειν 
[οφθαλμ]ους εἐχουσιν Kat οὐχ οψονται 
14 ἰωτα εἴχουσιν και οὐκ ακουσονται 
[ρινας] ἐχουσιν και οὐκ ὁσφρανθησοντί(αι) 
15 [xe]pas εχουσειν και ov ψηλαφησουσειν 
[πο]δας EXOVTELY και OV περιπατησουσι(ν) 
[ov] φωνησουσιν ev τω λαρυγ᾽γι αὐτων 
16 [ομο]ιοι QUTOLS γενωνται OL ποιουντες αὐτα 
[καὶ] 'παντες ov πεποιθοτες ew αντοις 
17 [οἱκ]ος ι(σρα)ηλ ἡλπισεν emu κ(υριοὴν 
[βοη]θος και ὑπερασπιστὴς αὐτων εστι(ν) 
18 [οικ]ος ἀὰρων ἡλπισεν emu κ(υριοὴν 


[βο]ηθος και ὑπερασπιστὴς αὐτων εστι(ν) 


6 om ore [εἐσκιρτησατε | OM και οἱ. . - - - προβατων | 9 nu | 11 add avw εν τοις 
ovpavots ante Kar | nBovdero pro ἡθελησεν o κυριος | 13 λαλουσιν pro λαλησουσειν | οὐκ 
pro οὐχ | 15 εχουσιν bis | Ψηλαφησουσιν | 16 yevouvro pro yevwvta | 17-19 add αὐτων 
post Bonfos ter 


PIA 


300 


20 


21 


tN 
N 


23 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[or φ]οβουμενοι tov κ(υριοὴν nmoav ex avro(r) 

[βοη]θος και ὑπερασπιστὴς αὐτῶν εστι(ν) 

[κυριος μ]νησθης ἡμων ευὐλογησεν ἡμας 

[ευλογ]ησεν τον οιἰκον ι(σρα)ὴηλ 

[εὐλογησεν τον οἰκον ἀὰρων 

[εὐλογη]σεν τους φοβουμενους τον κί(υριοὴν 

τους μ]ικρους μετα τῶν μεγαλων 

[προσθειἡη K(upio)s eb ὑμας ep vas και επι 
[τους] vious ὑμων 

[ευλογημενοι vers τω κ(υρι)ω τω ποιὴσα(ν) 
[τι τοῦ] ο(υ)ρ(αν)ον και τὴν γὴν 

[ο ουρανος του ουρ]ανου τω κ(υρι)ω 

την Se γην εδωκεν τοις ὕΐοις των αν(θρωπ)ὴων 


[ovy οἱ ν]εκροι αινεσουσιν σε κ(υρι)ε 


ουδὲ παντες οι καταίβαινοντες εἰς ᾳδου] 
αλλ ἡμεῖς οἱ ζωντες εἰυλογησωμεν τον κυριον] 


απο του νυν και ews του αἰιωνος] 


αλ᾽ ληλουΐα CXIV 


Hyamnoa ὃτι εισακουσεται κίυριος τῆς φωνὴ ς] 
τῆς Senoews μου 
οτι εἐκλινεν TO OVS αὐτου εμοι 
και εν ταις ἡμεραις μου επεκαλ[εσαμην) 
περιεσχον με ὧδιναις θανατου 
κινδυνοι αδου ευροσαν με 
θλιψιν και οδυνὴν evpov 
και TO ονομα κί(υριο)υ επεκαλεσαμὴν 
@ K(upije ρυσαι τὴν ψυχὴν μου 
ἐλεήμων ὃ κ(υριοὴς Kat δικαιος και ο Oleos ἡμων ελεᾳ] 


20 εμνησθη pro μνησθης | add και post ἡμῶν | 23 add eore post vpets 
ΟΧΙΝ 1 οθεος pro κυριος | 2 αὐτου pro pov | 3 woues | 5 tr καὶ δικαιος ο κυριος | add 


κυριος post και 3 


PIE 


Ρ- 177 


10 


PSALMUS CXIV 301 


φυλασσων τα νήπια ὃ K(upLo)s 

εταπινωθην και εἐσωσεν με 

ἐπιστρεψον ἡ ψυχὴ μου εἰς THY [αναπαυσιν cov] 
ott κ(υριοὴς ευηργετησεν σε 

οτι εξιλατο τὴν ψυχὴν μου εκ [θανατου] 

τους ὀφθαλμους μου απο δακρίνων)] 

τους Todas μου απο ολισθημίατος] 


του ευαρεστησαι με ενωπιον ἰκυριου ev χωρᾳ ζωντων) 


αλ᾽ ληλουΐα ον 


emotevoa διὸ ἐλαλησα 
eyw δε εταπινωθην σφοδρα 
eyo de ema εν τὴ εκίστασει μου [tas ἀανθρωπος ψευστης] 
τι ανταποδωσω Tw κί(υρι)ω περι 
ὧν ανταπεδωκεν μοι 


ποτήριον σωτήριου λημψίομαι] 
και TO ὄνομα κ(υριο)ὴυ επικαλεσίομαι) 


[τας evyas μου tlw κ(υρι)ω ἀποδωσω εναν 
[τιον παντος του λαου αυΪτ]ου 
[τιμιος εναντιον κ(υριο)ὴυ ὃ θαναΐτος] των οσιω(ν) αὐτου 
[w κυριε eyw] δουλος σος 
leyw δου]λος σος και υ(ιοὴς THS παιδισκης σου 
[διερρηξας τους δεσμους μου 
[σοι Bulow θυσιαν aweoews 
[kat ev] ονοματι κ(υριοὴυ επικαλεσομαι 
[τας eluyas μου τω κ(υρι)ω αποδωσω 
[ἐνα]ντιον παντὸς του λαου αὐτου 


[ev αἰυλαις οἰκου κ(υριο)υ εν μεσω σου ι(ερουσα)λημ 


6 εταπεινωθὴην | 8 εξειλατο | add καὶ ante τοὺς ποδας | 9 ευαρεστησω ἐναντίον pro Tov 


ευαρέστησαι με ενωσπίον 


CXV 1 εταπεινωθὴν | 2 om δὲ | 5 om τας ευχας . - - - - - αὐτου | 8 οπὶ και εν . . - - 


ἐπικαλέσομαι | 9 tr αποδωσω τῳ κυρίῳ 


302 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[PIF] [αἸλ᾽ ληλουΐϊα CXVI 


1 Αἰνειται tov κ(υριοὴν παντα τα €Ovy 


ἐπαινεσαται avTov παντες λαοι 


nN 


[or]. ἐκραταιώθη to edeos αὐτου eh ἡμας 


[klar ἡ αληθια του κ(υριοὴν pee εἰς τον avwra 


[ΡΙΖΊ] an ληλουΐα CXVII 


1 [εξοϊμολογισθαι τω κ(υρι)ω ὃτι ayabos 
οτι εἰς τον αιωνα το ἔλεος αὐτου 

2 εἰπάτω Sy οικος u(apa)ndr ὃτι ἀγαθος 
ott εἰς [το]ν αιἰωνα τὸ ελεος αὐτου 

3. εἰπάτω [Sn ο]ικος aapwy ὃτι αγαθος 
οτι εἰς [Tov αἰωνα τὸ €heos αὐτου 
εἰπάτω [δὴ o|ucos Never οτι ayabos 
οτι εἰς [Tov αιἰωνα τὸ ἐλεος αὐτου 

4 εἰπατωσίαν δ]η παντες ov φοβουμενοι τον 
᾿ κ(ριοὴν οτι αγαθος 
οτι εἰς τον αἰἰω]να To ἐλεος αὐτου 

5 [ev] θλιψει [επ]εκαλεσαμὴν τον κ(υριοὴν 


και επ[ηκο]υσ[εν] μου εἰς πλατυσμον 


6 κ(υριοὴς enor βοὴθος Klar ov φοβηθησομαι) 
τι ποιὴσι μοι αν(θρωπ)ος] 
7 x(vpto)s εμίοι BlonBos και εγίω εποψομαι]) 
τους εκ᾽θρους μου 
8 αγαθον πεποιθεναι em κίυριον ἡ πεποι] 
θεναι en’ αν(θρωπ)ον 
9 ἀγαθον ελπιζιν em κ(υριοὴν 7H ελπιίζειν ἐπ ἀρχοντας] 


10 πάντα τα €Ovn εκυκλωσαν [με] 


CXVI 1 αἰνειτε | awecatwoay pro επαινεσαται | add o ante λαοι | 2 αληθεια | pever 

CXVII 1 εξομολογεισθε | 3 om εἰπατω. . - -- avtov” | 4 om ezatwoav .... 
ἔλεος αὐτου | 5 μοι pro pov | 6 om και | roca | 7 Kayw pro καὶ eyo | εχθρους | 
9 ελπιζειν 


PSALMUS CXVII 303 


και τω ὃὄνοματι K[vpLoly ἡμυναμὴν [αυτους] 
ιι κυκλωσαντες εκυκλωσαν με ᾿ 
και Tw ὃὄνοματι K[vpLo]v ἡμυναμην αἰντους] 
12 εκυκλωσαν pe woe μελισσαι ἰκηριον] 
και εξεκαυθησαν woe πυρ εν ακ[ανθαις] 
και Tw ὃὄνοματι κί(υριοὴν ἡμυναμὴν αὐϊτους] 
13 wales ανετραπὴν του πεσιν ' 
και ὃ κ(υριοὴς αντελαβετο μου 
14 ἴσχυς μου και ὑμνησις μου ὁ κ(υριοὴς 
Kal ἐγένετο μοι ELS σωτηριαν 
15 φωνὴ αγαλ᾽λιασεως και σωτηΪριας] 
εν σκηναις δικαιων 
δεξια κίυριο)υ εποιὴσεν δυναμίιν)] 
16 δεξια κ(υριοὴν ὕψωσεν με 
δεξια κ(υριοὴν εποιὴσεν δυίναμιν] 
17 οὐκ αποθανουμαι adda ζηίσομαι) 
και Sujynoopar Ta cpya K(upto)u 
18 παιδευων επαιδευσεν με [κυριος] 
και Tw θανατω ov παρεδίωκεν pe] 
19 ανοιξαται μοι πυλας δικαιο[συνης] 
ἵνα εἰσελθων εν αὐταις εξ[ομολογη)] 


σομαι τω κ(υρι)ω 


20 [αὐτὴ ἢ πυλὴη] του K(upto)v δικαιοι εἰσελευ 


[σονται εἶν αὐτὴ 
21 [εξομολογησομαι σοι κ(υρι)ε οτι ἐπηκουσας μου 
[καὶ eyev]ov μοι εἰς σωτηριαν 
22 [λιθον το] amedoxtpacay οι οικοδομου(ν)τες 
[ovros] εἐγενηθη εἰς κεφαλὴν γωνιας 
23 [παρα κυριο]υ eyevero αὐτὴ και ἐστιν θαυ 
[μ]αστὴη εν οφθαλμοις ἡμων 
24 [αὐτ]η ἡμερα nv ἐποιὴσεν ο κ(υριο)ς 
[αγα]λλιασομεθα και εὐφρανθωμεν εν αὐτὴ 


13 πεσειν | omo | 16 om δεξια κυριου ἐποιησεν δυναμιν | 17 ἐκδιηγήσομαι pro διηγη- 
σομαι | 19 avogare | oma | 21 om κυριε | 24 omo | ἀγαλλιασωμεθα 


304 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


25 [ὦ κ]ίυρι)ε σωσον δη ὦ κίυρι)ε evddacov dy 

26 [ευ]λογημενος ὃ ερχομενος εν ὄνοματι κ(υριο)υ 
[ευὐλογηκαμεν ὑμας εξ οἰκου κ(υριο)υ 

27 [θεος] κ(υριοὴς και επεφανεν Ἡμειν" 
[συ]στησασθαι εορτὴν εν τοις πυκαζουσι(ν) 
[elws των κερατων του θυσιαστηριου 

28 [θεοῖς pov εἰ σοι και εξομολογησομαι σοι 
[θεος μ]ου εἰ σοι και ὑψωσω σε 
[εξοϊμολογησομαι σοι κίυρι)ε οτι ἐπηκουσας μου 
[και ἐγεϊνου μοι εἰς σωτηριαν 

29 [εξομολ]ογισθαι Tw κ(υρι)ω οτι ayalos 


[οτι εἰς τον awwva τὸ ἐλεος αὐτου 


[PIH] [ar]AnAo[uea] CXVIII 


1 [μακαρι]οι apapou ev οδὼω 
[ov πορευοΐμενοι εν νομω κί(υριοὴν 
2 [μακαριοι οι εἰξερευνωντες Ta μαρτυρια αὐτου 
[ev ολῃ καρδι]α εκζητησουσιν avrov 
3 [οὐ yap ou εργαϊζομενοι τὴν ανομιαν ε(ν) 
[ταις οδοις αἴυτου ἐπορευθησαν 


4 [ov ενετειλω τας] ἐντόολας σου φυλασσεσθίαι) 


[σφοδρα] 


5 οφελον κατευθυνθειησαν ar odo. μου] 
του φυλαξασθαι τα δικ[αιωματα σου] 
6 τοτε ov μὴ αισχυνθω [ev τῳ με επι] 
βλεπιν em πασας τας ἰεντολας σου] 
7 εξομολογησομαι σοι εν [ευθυτητι] 
καρδιας μου 
ev τω μεμαθηκεναι με Ta κρ[ιματα] 


τῆς δικαιοσυνὴς σου 


27 yyw | συστησασθε | 28 ov pro σοι" 3] om κυριε | 29 εξομολογεισθε 
CXVIII 2 efepavvwvres | εκζητουσιν pro εκζητησουσιν | 4 φυλαξασθαι pro φυλασσε- 
σθαι | 6 ἐπαισχυνθω | επιβλεπειν | 1 add κυριε post σοι | om μου 


PSALMUS CXVIII 305 


8 τα δικαιώματα σου φυλαξω 
μὴ με ενκαταλιπὴς ews σφοδρῖα] 
9 ἐν τινι κατορθωσι vewrepos τηΐν οδον αυτου] 
ev τω φυλασσεσθαι τους λογους σίου] 
10 εν oAn καρδια μου εξεζητησα σε 
μὴ απωσὴ με απὸ των εντολω]ν σου] 
11 ἐν TH καρδια μου εκρυψα τα λογια σου] 
OTWS αν μὴ ἀμαρτω σοι 
12 εὐλογητος εἰ κ(υρι)ε διδαξον με τα δικα[ζιωματα] σίου) 
13 εν τοις χιλεσειν μου εξηγγιλα πίαν] j 
Ta Ta κριματα Tov στοματος [cov] 
14 εν TH 0Ow των μαρτυριων [σου ετερφθην] 
ὡς ἐπι παντι πλουτω 
15 ἐν ταις ἐντόλαις σου αδολεσίχησω] 
και κατανοήσω τας ὃδους [σου] 
16 εν τοις δικαιωμασιν σου Ἰμελεσησα 
οὐκ επιλησομαι Tov dolywv σου] 
17 ανταποδας Tw δουλω [σου] 
ζησομαι και φυλαξω [rovs λογοὺυς cou} 
ι8 αποκαλυψον tous οφθ͵αλμους pov] 
και κατανοησω Ta ᾿θαυϊμασια σου εκ του νοὶ] 


μου σου 


19 ἱπαροικοὶς εἰμι εν Τὴ yn 
[un αποστρεψης απ ἐμου τας evtodas σου 
290 [επεπο]θησεν ἢ ψυχὴ μου του επιθυ 
[μησ]αι Ta κριματα σου εν παντι καιρω 
21 [επετ]ιμησας ὑὕπερηφανοις 
[επικ]αταρατοι ou εκ᾽κλινοντες ἀπὸ των 
[εν]τολων σου 


22 [περ]ιελαι am ἐμου dvidos και εξουδενωσι(ν) 


[ort] τα μαρτυρια σου εξεζητησα 


9 κατορθωσει | add ο ante vewrepos | 10 om pov | 13 χείλεσιν | εξηγγειλα | 15 εκζη- 
Tyow pro κατανοησω | 20 add es ante ra | δικαιώματα pro κριματα | 22 περιελε | ovetdos 


306 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


23 [kale yap εκαθισαν apxovTes και κατ ἐμοῦ 
κατελαλουν 
[o δ]ε δουλος σου ἤδολεσχι εν τοις δικαιωμασειν σου 
24 [καὶ] yap τα μαρτυρια σου μελετὴ μου εστι(ν) 
[και] ἡ συμβουλια μου τα δικαιώματα σου 
25. [εκ]ολ᾽ληθὴ τω εδαφι 7 ψυχὴ μου 
[ζ]ησον με κατα τον λογον σου 
26 [τας dd0us μου εξηγγιλα και ἐπηκουσας μου 
[διιδαξον pe τα δικαιώματα σου 
27 [και οὗ]ον δικαιωματων σου συνετισον με 
[και αἰδολεσχησω εν τοις θαυμασιοις σου 
28 [ενυ]σταξεν ἡ ψυχὴ μου απο ακηδιας 
[βεβ]αιωσον με εν τοις λογοις σου 
29 [οδο]ν αδικιας αποστησον απ εμοῦυ 
[και τω vouw σου ἐλεῆσον με 
30 [odor] adnbias ἠρετισαμὴν 
[τα κριματα σου οὐκ επελαθομὴν 
31 [εκολλη]θην τοις μαρτυριοις σου 
[ἰκυριε pn ple καταισχυνὴς 
32. [odov εντολων σου εδραμον οταν em 


[λατυνα]ς τὴν καρδιαν μου 


33 νομοθετησον με κί(υρι)ε Tv odov των δι] 
καιῶματων σου 
και ex ζητησω αὐτὴν δια [παντος] 
34 συναιτισον με και εξερευνίησω τον] 
νομον σου 
και φυλαξω αυτον ev ολὴη καρδια [μου] 
35 οδηγησον με εν τριβω των evTohwy 
gov οτι αὐτὴν ἤθελησα 
36 κλινον τὴν καρδιαν pov as τα μαρτυ] 
pia σου και μὴ εἰς πλεονεξιαν 
23 om kat? | ηδολεσχει | δικαιωμασιν | 24 ac συμβουλιαι pron συμβουλια | 25 εδα- 


pea | ζησομαι pro ζησον pe | τὸ Aoyov pro τὸν Aoyov | 26 σου pro pov! | εξηγγειλα | 
30 αληθειας | 34 συνετισον | εκζητησω pro εξερευνησω | 35 avrov pro αὐτὴν 


37 


38 


39 


40 


41 


42 


43 


47 


48 


49 


PSALMUS CXVIII 307 


αποστρεψον tous ὀφθαλμους μου 
του μὴ ἴδιν ματαιότητα 
εν Tn 00w σου ζησον με 
στῆσον Tw δουλω gov το λογιον σου 
εἰς τον φοβον σου 
περιελαι Tov ὃνιδισμον μου ον υπωπτευσα 
OTL Ta κριματα σου χρηστα 
ἴδου ἐπεθυμησα τας εντολας σου 
ev τὴ δικαιὸσυνη σου ζησον με 
και ελθοι ἐπ Ee TO εἐλεος σου κί(υρι)ε 
TO GwTnpiov σου κί(υρι)ε κατα TO λογιον σου 
και αποκριθησομαι τοις ὁνιδιζουσι 
με λογον Ore HATTA επι τοὺς λοίγους cov] 
και μὴ περιελὴς eK Tov στοματοῖς pov] 
λογον αληθιας ews σφοῦδρα 
OTL ἐπι τοις κριμασειν σου εἰπηλπισα) 
και φυλαξω Tov νομὸν σου δια [παντος] 
εἰς τον αἰωνα και εἰς τον αἰωνα του αἰωνος] 
και επορευομὴν εν πλατυσίμῳ] 


OTL τας ἐντόλας σου εξεζη[τησα]) 


[και ἐλαλουν εἶν τοις μαρτυριοις σου 
[εναντιον β]ασιλαιων και οὐκ αισχυνομη(ν) 
[και ἐμελεϊτων εν ταις ἐντολαῖς σου 
[ats ηγαπησα σφοδρα 
[kat ρα] τας χειρας μου προς τας εντολας 
[colv as ἡγαπησα 
[και ηἸδολεσχουν εν τοις δικαιῶὼμασιν σου 
μνησθητι τω λογω σου τω δουλω σου 


[ev] w εφηλπισας με 


87 ew | 38 add es ante ro | 39 περίελε | τὸ ονειδος pro Tov ονιδισμον | o pro ov | 


Ta yap pro ort ta | 41 om kupie? | ἐλεος pro Aoyov | 42 ονειδιζουσι | 43 αληθειας | τὰ 
κριματα pro Tos κριμασειν | 46 βασιλεων | ησχυνομὴν | 47 yyarnoas | 48 as yyarnoas 
pro as yyarnoa | add ododpa ante car? | 49 τὸν Aoyov pro τω Aoyw | τῶν dSovAwy pro 
tw δουλω | om ev | ἐπηλπισας 


308 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


50. αὐτὴ pe παρεκαλεσεν εν τὴ ταπινωσι μου 
ott τὸ λογιον σου εζησεν με 
51 umepnpavor παρηνομουν ews σφοδρα 
ane de TOU νομου σου ουκ εξεκλινα 
52 εμνησθην των κριμάτων σου τῶν 
απ αιωνος κ(υρι)ε και παρεκληθην 
53 αθυμια κατεσχεν με απο αμαρτωλω(ν) 
των ενκαταλιμπανοντων τον νομὸν σου 
54 Ψαλτα ησαν μοι τα δικαιώματα σου εν 
TOTW TA POLKLAS μου 
55 εμνησθὴν εν νυκτι του ὄνοματος σου κί(υρι)ε 
και εφυλαξα Tov νομὸν σου 
56 [avlrn εγενηθὴ μοι οτι τα δικαιώματα 
σου εξεζητησα 
57. ἱμερις] μου εἰ κίυρι)ε ema του φυλαξασθαι τον νομὸν σου 
58 [εδεηθην] του προσωπου σου ev ohn 
[καρδιᾳ] μου 
[ελεησον] με κατα To λογιον σου 
so fore διελοϊγισαμὴν τας dd0vs σου 


[και ἀαπεστΊρεψα τους Todas μου εἰς Ta 


[wapru|pia σου 


60 ἡτοιμασθὴν και οὐκ ετ[αραχθην] 
του φυλαξασθαι τας εντίολας σου] 
δι σχοινια ἁμαρτωλων περἰιεπλακησαν μοι] 
και του νομου σου οὐκ επε[λαθομην]) 
62 μεσονύκτιον εξεγειρομὴν τίου efopo} 
λογησασθαι σοι em τα κριμίατα)] 
τῆς δικαιῶσυνης σου 


63 μέτοχος eyo ειμι πάντων To|v| 


poBovpevav σε 


50 ταπεινωσει | οὐκ e€exAuva pro εζησεν pe | 51 om ὑπερηφηνοι . .. . - εξεκλινα | 52 κυριε 
pro twv? | om kupte | 55 To ονομα pro Tov ovozatos | 56 om ore | 57 om εἰ | om Tov | τας 
ἐντολὰς pro Tov νομὸν | 59 add κατα ante ras | 60 om Tov | 62 εξηγειρομην | εξομολογεισθαι 
pro εξομολογησασθαι | δικαιοσυνὴς 


64 


65 


66 


67 
68 


69 


7O 


71 


72 


p- 185 
73 


74 


75 


76 


PSALMUS CXVIII 309 


και των φυλασσοντων τας εἐντολας σου 

του ελεους σου κίυρι)ε ahnpns 7” γη i 

Ta δικαιώματα σου διδαξον με 

χρηστοτητα εποιῆσας μετα τοὺ δουΐλου σου 

κίυρι)ε κατα TO λογιον σου 7 

XpnoroTnta και παιδιαν" καὶ γνωσιν 
διδαξον με ᾿ 

οτι ταις εντολαις᾽ σου ἐπιστευσα 

προ του με ταπινωθηναι eyw επλημμίελ]ησα 

dua Tovro To λογιον σου εφυλαξα ᾿ : 

χρῆστος εἰ ov κ(υρι)ε και εν τὴ χρηστοτὴη 
τι σου διδαξον με τα δικαιωματα oolv] 

ἐπληθυνθὴη ἔπ εμε αδικια ὑπερηφίανων]) 

eyw de ἐν ohn Kapdia μου εξερευϊνησω) 
Tas evTokas σου 

ετυρωθη ws γαλα ἢ καρδια αὐυτίων] 

eyw δε Tov νομὸν σου εμελείτησα) 

ἀγαθον μοι or εταπινωσαϊῖς ‘pel 

ὅπως av palo τα δικαιωματα σου 

αγαθον μοι ὁ νομος τίο]υ σ[τίοματος σου 


υπερ χειλιᾶαδας χρυσιου [και] αργ[υριου) 


[αὐ χειρες σου εποιησαν pe και ἔπλασαν με 

[ἰσυνετισον με] και μαθησομαι τας evtodas σου 

[or φοβουμε͵ῖνοι σε ὀοψονται με και evdpa(v) 
[θησον]ται 

[ort εἰς] τους λογους᾽ σου ἐπηλπισὰ 

[ἐγνω]ν K(upuje οτι δικαιοσυνὴ Ta κριματα σου 

[και αἸληθια εταπινωσας με 

[γεν]ηθητω δὴ To ἐλεος σου του παρακαλεσί(αι) με 


[ka]ra τὸ λογιον σου τω δουλω σου 


63 om των 3} 64 add πᾶσα ante ἡ yn | add κυριε post cov? | 67 ταπεινωθηναι | add 


ε = 
ey post gov | 69 εξεραυνησω | 71 or pro or | εταπεινωσας | 72 χιλιαδας | 73 ἐπλασαν 
pro ἐποίησαν  ηἡτοιμασαν pro exAacay | 75 tr καὶ αληθεια ta κριματα gov | εταπεινωσαν | 


76 καὶ pro Kata 


310 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


77 [ελθ]ατωσαν μοι ov οικτιρμοι σου και ζησομ(αι) 
[οτι 0] νομος σου pedern μου εστιν 
78 [αισ]χυνθητωσαν ὕπερηφανοι ὃτι ade 
κως ἤνομησαν εἰς EME 
[elyw δὲ αδολεσχησω εν ταῖς εντολαις᾽ σου 
79 [εἰπιστρεψατωσαν μοι or φοβουμενοι σε 
[κ]αὶ ov γινώσκοντες τα papTupia σου 
80 [γ]ενηθητὼ ἢ καρδιὰ μου ἄμωμος εν τοις 
δικαιωμασιν σου ὅπως αν μὴ ao 
χυνθω 
81 εκλειπει εἰς TO σωτήριον σου ἢ ψυχὴ pov 
[καὶ lus τον λογον σου επηλπισα 
82 [εξελι]πον οἱ οφθαλ᾽μοι μου εἰς το λογιον σου 
[λέγοντες ποτε παρεκαλεσεις με 
83 [ore εἰγενηθην ὡς ασκος εν παχνὴ 
[τα δικαιήίωματα σου οὐκ επελαθομηί(ν) 
84 [moma εἰσι]ν av ἡμέραι του δουλου σου 
[ποτε romloes μοι εκ των καταδιω 
[kovTa|y με κρισιν 
85 [διηγησαντ]ο μοι παρανομοι ἀδολεσχίας 
[αλλ ovy ὡς 9] νομὸς σου κί(υρι)ε 
p. 186 


86 Taga. αι εντολαι cov αλ[ηθεια) 
ἀδικως κατεδιωξαν με [βοηθησον μοι] 
8) παρα βραχυ συνετελεσαν [με εν TH yy] 
eyw δὲ οὐκ ενκατελιποῖν τας εν] 
τολας σου 
88 κατα To ελεος σου ζησον με 
και φυλαξω τα μαρτυρια του στίοματος cov] 
89 εἰς Tov atwva ὁ λογος gov κί(υρι)ὴε διαίμε] 
νει εν τω ουρ(αν)ω 


go εἰς γενεαν᾽ καὶ yeveay ἢ ἀληθειὰ σο[υ) 


ΤΊ ελθετωσαν | μοι pro μου | 79 [εἐπιστρεψατωσαν, a? in ras man 27 | om μοι | 82 om 
mote | παρεκαλεσὰν pro παρεκαλεσεις | 87 ενκατελειπὸν | 88 ζησομαι pro ζησον pe | 89 tr 
Kupte 0 Aoyos σου 


PSALMUS CXVIII 311 


εθεμελιῶσας τὴν γὴν και διαμείνει]) 
οι τὴ διάταξει σου διάμενει ἡ ἡμερἸα] 
ὅτι τα συνπαντα δουλα σου 
9:2 εἰ μὴ ὅτι ὃ νομος cov μελετὴ pov εἶστιν] 
τοτε αν ἀπωλομὴν εν TH ταπεινωΐσει μου] 
93 εἰς τον αἰῶνα ov μὴ ἐπιλαθωμαι Tor] 
δικαιώματων σου 
ὅτι εν αὐτοις εἵησας με κίυρι)ε 
94 GOS εἰμι Eyw σωσον με 
οτι τα δικαιώματα σου ἐξεζητησα 
ος ἐμε ὕπεμειναν ἅμαρτωλοι τίου azo] 
λεσαι με 
τα μαρτυρια σου συνῆκα 
96 πασῆς συντελειας ἴδον πείρας] 
πλατειὰ ἢ EVTOAN σου σφοδ[ρα) 
97 ὡς ἤγαπησα τον νομον σου ἰκυριε] 
ὅλην τὴν ἤμεραν μελετὴ [μου εστιν] 
98 ὕπερ Tous εχίθρους poly ἐσοφισας με] 
τὴν ἐντολὴν σου 
ὅτι εἰς Tov αἰῶνα ἐμίοι εστιν] 
99 ὕπερ παντας τους διδασίκοντας pe] 
p. 187 
[ovvnka οτι] Ta μαρτυρια σου pede 
[τη μου] εστιν 
100 [ὑπερ πρεϊσβυτερους συνηκα- ὁτι Tas 
[ἐντο]λας σου εξεζητησα 
τοι [εκ πασης δου πονηρας ἐκωλυσα 
[το]υς ποδας μου 
lom]ws αν φυλαξω τοὺς λογου σου 
102 [απὸ] των κριματων σου οὐκ εξεκλινα 
[ort] συ ἐνομοθετησας μοι 
103 [ως] γλυκειᾶ τω λαρυγ᾽γι μου Ta λογια σου 
91 συμπαντα | 94 κυριε pro eyw | 95 om epe ὑπεμειναν .-.. με | add δε post τα | 


96 edov | 98 τας evroAas pro τὴν ἐντολὴν | μοι pro enor | 100 εζητησα pro εξεζητησα | 
101 Aoyous σου | 102 κλιμάτων pro kpysarov | 103 γλυκεα 


312 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[vre]p μελι και κηριον τω στοματι μου 
104 [απ]ὸ των ἐντόλων σου συνῆκα 
[δια] TOUTO ἐμισησα πασαν odoy ad.KLas 
[ort] συ ενομοθετησας pe 
τος [Av]yxvos τοις ποσιν μου ὁ oyos σου κ(υρι)ε 
και φως ταις τριβοις μου 
106 [ομωΐμοσα και ἐστησα: του φυλαξασθαι τα 
κριματα τῆς δικαιοσύνης σου 
τογ [ετ]απινωθην ews σφοδρα 
[κυριε ζίησον με κατα τον λογον σου 
108 [Ta εκ]ουσια του στοματος μου ευδοκη 
[σον ὃ]η κ(υρι)ε 
[ka τὰ κριματα σου διδαξον με 
109 [ἡ ψυχὴ plow εν ταις χερσιν σου διὰ παντος 
[kau Tov] νομου σου ov οὔκ επελαθομη(ν) 
10 [ε]θεντο ἅμαρτωλοι παγιδα μοι 
[και εκ τωὶν ἐεντόλων σου οὐκ επλανηθη(νῚ 
111 [εκληρονομησα τα μαρτυριᾶ σου εις τον αιωνα 
[οτι αγαλλιαμα) τῆς καρδιας μου ει συ 


112 [εκλινα τὴν καρδια]ν μου του ποιῆσαι τα 


δικαιωματα σου 
εἰς Tov αἰωνα δι ανταμίειψιν] 
113 Tapavopous εἐμισησα τοῖν de voor] 
σου ἡγαπησα Ι 
114 βοηθος μου και αντιλημπτίωρ pov a συ) 
εἰς Tov λογον σου επηλπίισα] 
15 ἐκκλινατε ἀπ ἐμου πονηρευίομενοι) 
και ἐξερευνησω τας evtodas τίου θεου μου] 


116 αντιλαβου μου κατα το ελεος cov] 


104 μοι pro με | 105 νομὸς pro Aoyos | om κυριε | 106 ομωμοκα | 107 εταπεινωθὴν | 
To Aoytov pro Tov Aoyov | 108 ευλογησον pro evdoxnoov dy | 109 χερσι | om cov! | Tov 
νόμον pro Tov νομοῦ | om ov | 111 εἰσιν pro εἰ ov | 112 δια παντὸς ἀμειψιν pro δὶ αντα- 
μειψιν | 113 καὶ tov pro τὸν de | 114 add καὶ ante εἰς | λαὸν pro Aoyov | ἡλπισα pro 
ἐπήλπισα | 115 add o ante rovypevopevor | εξεραυνησω | 116 om pov! | Aoyiov pro ελεοὸς 


PSALMUS CXVIII 313 


και Cynoopar 
Kal μὴ καταισχυνὴς με απο THs] 
προσδοκιας μου 
117 βοηθησον μοι και σωθησομαι 
και μελετησω εν τοις δικαιωμ[ασιυ] 
σου διὰ παντος 
18 e€ovdevwoas παντας τοὺς αποΪστα) 
τουντας amo τῶν δικαιώματωΐν σου] 
ὅτι ἄδικον To ενθυμημα αυτωϊν] 
119 παραβαινοντας ἐλογισαμὴν παν] 
τας Tous ἁμαρτωλους τῆς [yns] 
dua Tovro ἤγαπησα Ta μαρτυρίια σου] 
διὰ παντος | 
120 καθηλωλοσον εκ Tov [poBov cov} 
Tas σαρκας μου ᾿ 
απὸ yap των κριματων σοίυ εφοβηθην) 
“S” 121 ἐποιῆσα κριμα Kau Sucafoovrny] 
μὴ παραδως pe Tos αδίικουσιν με] 
122 ἐκδεξαι Tov δουλον σου [εἰς αγαθα] 
μὴ συκοφαντησατίωσαν με υπερηφανοι) 
123 οὐ οφθαλμοι μου Ἰεξελιπον εις το] 
p- 189 
[ἰσωτηριον] σου: και εἰς TO λογιον 
[της διϊκαιοσυνης σου 
124 [ποιησον] μετα του δουλου σου κατα 
[το ελ]εος σου 
[και κατα tla δικαιώματα σου διδαξον με 
125 [δουλος σ]ου eye ειμι συνετισον με 
[και] γνώσομαι τα μαρτυριὰ σου 
126 [κα]ιρος του ποιῆσαι τω κ(υρι)ω 
[δι]ϊεσκεδασαν τον νομὸν σου 


127 [δι]α Touro ἡγαπησα τας εντολας σου 


116 ζησον pe pro ζησομαι | 120 καθηλωσον pro καθηλωλοσον | 124 λογιον pro ελεος | 
125 tr εἰμὶ ἐγω 


314 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[υπ]ερ χρυσιον και το παζιον 
128 [δια] τουτο προς πασας τας εντολας 
σου κατορθουμὴν 
[π]ϊασαν ὅδον ἄδικον ἐμισησα 
129 [θαϊΐυμαστα τα μαρτυριὰ σου κίυρι)ε 
[δι]α τουτο ἐξηρευνησεν avta ἢ ψυχὴ μου 
130 [ἡ] δηλωσις των λογων Gov φωτιει κί(αι) 
συνετιει νηπιους 
131 [το] στόμα μου ἡνοιξα και εἰλκυσα πν(ευμ)α 
[ore τας ἐντόλας σου ἔπεποθουν 
132 [ἐπιβλεῖψον ἐπ ewe και ἐλεὴσον με 
[kara το] κριμα των ἄγαπωντων τὸ ὄνομα σου 


133 [τα διαβημίατα μου κατευθυνον κατα το 


ῳ 


[λογιον] σου 
[και μη κα]τακυριευσατω μου πασα ανομια 
134 [λυτρωσαι] με απο συκοφαντιας αν(θρωπ)ὴων 
[και φυλαξω τας evTohas σου 
135 [το προσωπῖον σου ἐπιφανον ἔπι το(ν) 
[δουλον σο]υ 
[και διδαξον με] τα δικαιωματα σου 
p. 190 
136 διέξοδους ὕδατων κατ[εβησαν οι οἿ 
φθαλμοι μου 
ἔπι οὐκ εφυλαξα τον νομοῖν σου] 
ς᾽ 137 δικαιος εἰ κ(υρι)ε και evOns ἡ κρισίις σου] 
138 ἐνετειλω δικαιῶσυνην τα μί[αρτυρι) 
a gov’ και αληθειαν σφοδρα 
139 ἐξετηξεν με ὃ ζηλος᾽ σου 
ὅτι ἐπελαθοντο των λογων σοΐίνυ οἱ] 
ἐχθροι μου 


140 πεπυρωμενον TO λογιον σου σφ[οδρα] 


127 add ro ante χρυσιον | 128 κατωρθουμὴν | 129 om κυριε | [εξηρευνησεν, ἡ 1 corr 
exe man 1] | 181 nAxvoa | 136 exe: pro em | εφυλαξαν | 138 [εἐνετειλω, εἰ in ras man I, 
t prim ser] | δικαιοσυνὴν [wov in ras man 1, ogv prim scr] | 189 add του οἰκου ante σου | 
evToAwy pro Aoywv 


141 
142 
143 
144 
δ᾽ 4s 
146 
147 
148 


149 


p. 191 


150 
151 
152 
153 


154 


PSALMUS CXVIII 315 


και ὃ δουλος σου ἤγαπησεν avrio] 
νεώτερος Eyw εἰμι και ἕξουδενίωμενος] 
τα δικαιώματα σου οὐκ επελαθομην] 
ἢ δικαιόσυνη σου δικαιόσυνη εἰς [τον] 
αἰῶνα: Kat ὃ λογος σου αληθει[α] 
θλιψεις : και ἄναγ᾽ και ευροσαν με 
αι ἐντόλαι σου μελετὴ μον εστιν 
δικαιόσυνη Ta μαρτυριὰ σου εἰς τοῖν αιωνοΐ 
συνετισον με και Cnoov pe 
εκεκραξα ev ὅλη καρδια μου επαίκουσον μου κυριε] 
τα δικαιώματα σου εκζητησω 
εκεκραξα πρὸς σε σωσον ple και pu} 
λαξω τα μαρτυρια σου) 
προεφθασα εν awpia και εἰκεκραξα) 
και εἰς τους λογους σου εφ[ηλπισαὶ) 
προεφθασαν οἱ ὀδῴφθαλμοι μίου προς σε ορθρουν] 
του μελεταν τὰ λογια σου 
τῆς φωνὴς μου ακουσον ἰκυριε κατα το e| 
λεος σου 


κατα τὸ κριμα σου ζησϊον με] 


[προσηγγισαν οἱ] καταδιώκοντες με 
eal 
[απο δὲ τῇου νομου σου ἐμακρυνθησαί νῚ) 
leyyus εἰ] ov «(pie κ[αι] πασαι at ὃδοι σου ἀληθεια(ν) 
[κατ αρχ]ας εγνων εκ των μαρτυριων σου 
[οτι εἰἰς Tov auibve. ἐθεμελιώσας avTa 
[We] τὴν ταπινωσιν pov και ἔξελου με 
[or]. Tov νομον σου οὐκ επελαθομη(ν) 
ἰκριϊνον τὴν κρισιν μου και λυτρωσε με 


[Sua] τον λογον σου ζησον με 


141 tr εἰμι eyw 148 ἀναγκὴ pro ἀναγκαι | om ἐστιν | 145 om pou! | 146 om zpos | 


[paptupia cov in ras man I, s evtoAas gov καὶ τὰ prim scr] | 147 [φθασα ev aw in ras 
man I, μαρτυρία σοὺ prim scr] | προεφθασαν με pro προεῴφθασα | om Kar” | ἐπηλπισα | 
149 λογιον pro ἐλεὸς | 161 om ov | αληθεια | 163 ταπεινωσιν | 154 AvTpwoa pro λυτρωσε 
[in ras man 1, ἔξελου με prim scr] 


316 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


155 [μαϊκραν απὸ apaptw\wy σωτηρια 
[ο]τι τα δικαιώματα σου οὐκ εξεζητησαί(ν) 
156 οἱ OLKTELP LoL σου TON’ hot κί(υρι)ε 
κατα To κριμα σου ζησον με 
157 πολλοι οἱ εκδιώκοντες με και θλειβοί(ν)τες με 
εκ των μαρτυριων σου ουκ εξεκλεινα 
158 [εἰδον ἀσυνετουντας και ξἐξετηκομηίν) 
[ort] τα λογια σου οὐκ εφυλαξαντο 
159 [δὲ] οτι τας ἐντολας᾽ σου ἤγαπησα 
[κυριε εἰν Tw ἔλεει σου ζησον με 
160 [αρχὴ] των λογων σου ἀληθεια 
[και εἰς τοῖν αἰῶνα παντα Ta κριματα 
[της δικ]αιόσυνης σον 
161 [αρχοντες] κατεδιωξαν με δωρεαν 
[και απο τωὶν λογων σου ἐδιλιασεν 
[η Kapdia] μου 
162 [αἀγαλλιασομαι) eyw ἔπι τα λογιὰ σου 
[ws ο ευρισκω]ν σκυλα πολ᾽λα 
163 [αδικιαν ἐμιση]σα και ἐβδελυξαμην 
[rov δὲ νομον] σου ἡγαπησα 
Ρ' 192 
164 ἐπτακις THS ἡμίερας ἡνεσὰα σοι] 
ἐπι Ta κριματα τὴΪς δ]ικαζιοσυνης σου] 
165 εἰρηνὴ πολλὴ τοΪις] ἀγαπαϊῖσιν τον νομὸν σου] 
και οὐκ εστιν εν αἰυτοι]ς σκανδαλουν) 
166 προσεδοκων TO σωτήριον σίου κυριε) 
και Tas ἐντολας σου ἡγαπησα 
167 εφυλαξεν ἡ ψυχὴ μου τα μαρτίυρια σου] 
και ἡγαπησεν avta σφοδρα 
168 εφυλαξα Tas ἐντολας σου και Ta ἱμαρτυρια σου) 
OTL πασαι αι ὃδοι μου εναντιον σίου] 
169 εγ᾽γισατω ἡ δεὴσις μου ενωπιοΐν σου κυριε κυριεὶ) 
155 add ἡ ante σωτηρια | 156 οἰκτιρμοι | add σφοδρα post κυριε | τὰ κριματὰ pro τὸ 


κριμα | 157 εκθλιβοντες pro θλειβοντες | εξεκλινα | 158 ασυνθετουντας | 161 εδειλιασεν | 
165 om ev | 167 add καὶ ante εφυλαξεν | 169 add δὴ ante ἡ 


170 


17 


172 


173 


174 


175 


176 


PIO 


Ρ. 193 


173 


PSALMUS CXVIII 317 


κατα To λογιον σου συναιτισον μ[ε] 
εἰσελθοι το αξιὼμα μου ενωπιον σου 
κατα To λογιον σου ρυσαι με 
εξηρευξαντο τα χιλὴη μου υμνον 

οταν διδαξις με τα δικαιωματα σου 
φθεγ᾽ξεται ἡ γλωσσα μου τα λογια σου 
οτι πασαι αι εντολαι σου δικαιόσυίνη ἐστιν] 
γενεσθω 7 χερ σου του σωσαι ple] 

οτι τας ἐντολας σου ἠρετισαμί[ην] 
ἐπεποθησα To σωτηριον σίου κυριε] 

και 0 νομὸς σου μελετὴ polv εστιν] 
ζησεται ἡ ψυχὴ μου και awlera ce] 
και τα κριματα σου βοηθηΐσει μοι] 
ἐπλανηθην ws προβατίον ἀπολωλος] 
ζητησον τον δουλον [σου οτι τας εν] 


τολας σου οὐκ [επελαθομην] 


wn Tov αναβαθμίων) CXEX 


προς κ(υριοὴν ev τω θἤλιβεσθαι pe εκεκρα] 


ξα και εισηκουσεν μου] 


[κυριε ρυσαι την] ψυχην μου amo χιλαιων 
[αδικων και απο γλωσσὴς δολιας 

[τι Soba] σοι και τι προστεθιὴ σοι προς 
[γλω]σσαν δολιαν 

[τα Bem] του δυνατου ἡκονημενα σὺν 
[rT]ous ανθραξειν τοις ερημικοις 

[οὐἱμοι οτι 7) παροικια μου εμακρυνθὴη 

[κα]τεσκηνωσα μετα των σκηνωματων κηδαρ 


[ποΪλλα παρωκησεν ἢ ψυχὴ μου 


169 συνετισον | 171 χειλη | διδαξῃς | 172 φθεγξαιτο | τὸ λογιον pro τὰ oye | 
χεὶρ | om pe | 176 woe pro ws | ζησον pro ζητησον 
CXIX 2 χειλεων | 3 προστεθειη | 4 ἀνθραξιν 


318 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 

[με]τα των μισουντων THY εἰρηνὴν 

μὴν ειρηνικος 
οταν εἐλαλοὺυν αὐτοις ἐπολεμουν με δωραια(ν) 

won Tov αναβαθμων CXX 

npa τοὺς ὀφθαλμους μου es Ta ορὴ 
ποθεν ἡξι ὴ βοὴήθια μου 
ἡ Bonfia pov παρα κ(υριοὴν του ποιήσαντος 

τον o(v)p(av)ov και τὴν γὴν 
μὴ Sons εις σαλον τον ποδα σου 
[και ον νυσταξι 6 φυλασσων σε 
[Sov] ov νυσταξι ovde ὕπνωσι ὃ φυλασ 

[σω]ν τον ι(σρα)ὴηλ 
[κυριος puda]é σε κ(υριοὴς σκεπη σου em χειραν δεξια(ν) o(ov) 
[ἡμέρας] ο λιος ov συνκαυσι σε 

[και ἡ σεϊληνὴ τὴν νυκτα 
[κυριος φυλαξει] σε απο παντὸς κακου 
[φυλαξαι την] ψυχην σου ὃ K(upto)s 
[κυριος φυλαξει] την εἰσοδον σου και τὴν εξοδο(ν) 

σου απο του νυν] και ews του αἰωνος 

[ῳδη των αν]αβαθμων CXXI 

[εὐφρανθὴν επ͵]ι τοις ειρηκοσιν μοι 
εἰς οἰκον κ(υριοὴ)ν πορευσομεῖθα) 
ἐστωτες ησαν ou ποδες ηΪμων εν] 

ταις αυλαις σου ι(ερουσα)λὴμ 
ι(ερουσα)λημ οικοδομουμενὴ ὡς ποῖλις] 
ns ἣ μετοχὴ avTns επι το [αυτο] 
7 dwpeav 


CXX 1 ηξει | βοηθεια | 2 βοηθεια | 3 dws | μηδε pro καὶ ov | νυσταξει | 4 νυσταξει | 


εξυπνωσει pro ὑπνωσι | 5 φυλαξει | χειρα | 6 οὐκ ἐκκαυσει pro ov συνκαυσι | 7 OM o Kuptos? 


CXXI 1 add τῳ Aaveid post ἀαναβαθμων | 2 om σου 


PSALMUS CXXI 319 


4 exer yap aveBnoav at φυλαι 
φυλαι K(upio)y μαρτυριον τω ι(σρα)ηλ 
του εξομολογησασθαι τω ovopalte κυριου] 
5 οτι exer εκαθισαν θρονοι as κρίισιν] 
θρονοι em οικον δα(υει)δ 
6 ερωτησαται dn τα εἰς ειρηνὴην τὴ ἰιερουσαλημ] 
και ευθηνια τοις ayaTwow σε 
7 γενεσθω δὴ ειρηνὴ εν τὴ δυναμι σου 
και ευθηνια ev ταις πυργοβαρεσιν σου 
8 ενεκα των ἀδελῴφων μου και των 
πλησιον σου 
ehadovy δὴ εἰρηνὴν περι σον 
9 ενεκα του οἰκου κ(υριοὴυ του θ(εο)υ μων εξ[εζητὴ] 


σα αγαθα σοι 


ΡΚΒ @dn των αναβαθμων CX XII 


1 προς σε ὴρα Tovs ὀφθαλμουΪς μου Tor] 
κατοικουντα εν τω ο(υ)ρ(αν)ω 
2 ἴδου ὡς ὀφθαλμοι δουλων [εἰς χειρας] 
των κυριων αὐτων 
ὡς ὀφθαλμοι παιδισκὴς εἰις χειρας της] 
κυριας αυτὴης 
ουτως οἱ ὀφθαλμοι ἡμίων προς κυριον] 
tov θ(εοὴν μων ews ov [οικτειρησαι μας] 
3 ἐλεησον nas κί(υρι)ε ελίεησον μας] 
οτι ἐπι πολω επλη[θυνθημεν εξουδενωσεως] 
P- 195 
4 em muo[y] ἐπλησθη ἡ ψυχὴ ἡμων 
το ονειδ[ο]ς τοις εὐυθηνουσιν Kau ἢ εξου 


[ἰδεν]ωσις Tors ὕπερηφανοις 


4 om φυλαι | του pro tw! | 6 tr καὶ ευθηνια τοις ἀγαπωσιν σε ante ἐρωτησατε | 7 add 
σου post εἰρηνη | δυναμει | rors | 8 μου pro σου] | δὲ pro dy | 9 om ἀγαθα 
CXXII 3 πολὺ | 4 πλειον | ἐπληθυνθη pro ἐπλησθη 


320 

[PKI] 

I 

2 

3 

4 

5 

6 

{ 

8 
PKA 

I 

2 

3 

Ρ- 196 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[dn] TOV αναβαθμων 


ει μὴ οτι κ(υριοὴς nv εν ἡμειν εἰπάτω Sy ι(σρα)ηλ 


εἰ μὴ οτι κ(υριοὴς ἣν εν ἣμιν 
εν [τ]ω ἐπαναστηναι αν(θρωπ)ὴους eb ἡμας 
apa ζωντας αν κατεπιον ἡμας 
[εἰν τω ὠργισθηναι τον θυμον αὐτων εφ ἡμας 
apa To ὕδωρ κατεποντισεν ἡμας 
xyap pov διηλθεν ἡ ψυχὴ ἡμων 
apa διηλθεν ἡ ψυχὴ μων το ὑδωρ το 
aVvUTOOTATOV 
evoyntos κ(υριοὴς os οὐκ εδωκεν ἣμας εἰς 
θηραν τοις ὄδουσιν αὐτων 
ἡ ψυχὴ μων ὡς στρουθιον ερ᾽ρυσθη 
εκ τῆς παγιδος των θηρευοντων 
n παγις συνετριβὴ και Hues ερυσθημε(ν) 
7 Bona ἡμων εν ὄνοματι κ(υριοὴυ 


του ποιήσαντος τον o(v)p(av)ov και THY yn(v) 


ὠδὴη των αναβαθμων 


ou πεποιθοτες emt κ(υριοὴν ws ορος σειων 

ov σαλευθήσεται εἰς τον αἰωνα ὃ κα 
τοικων ι(ερουσα)λημ." 

opn κυκλω auTns και κ(υριοὴς κυκλω 
του λαου avtTouv 

απο του νυν και EWS του αιωνος 

οτι οὐκ αφησι κ(υριοὴς τὴν ραβδον των 
apaptodwv επι Tov κληρον των δικ(αι)ω(ν) 


[οσπως αν] μὴ εκτινωσιν οι δικαιοι 


εν ἀνομιαις χειρας αὐΪτων] 


CXXIII 


CXXIV 


CXXIII 1 add tw Aaved post αναβαθμων | nuw | 3 οργισθηναι | 4 χειμαρρον | 
8 om ἡ | βοηθεια 
CXXIV 1 Σιὼν | 3 adnoe | om κυριος | εκτεινωσιν | ἀνομίᾳ pro ἀνομίαις 


PKE 


ω 


PSALMUS CXXIV 321 


αγαθυνον K(upuje τοις ayabous 

και Tous ευὐυθεσειν TH καρδι[ᾳ] 

τους δε εκ᾽κλινοντας εἰς tals στραγγα] 
λιας απαξι κ(υριοὴς pera των epylalope| 
νων Τὴν αἀνομιᾶαν ᾿ 


εἰρηνὴ ἐπι τον ι(σρα)ὴλ 


won Tov αναβαθμων Εν 


εν τω επιστρεψαι κ(υριοὴν THY αιχμαλωσίιαν] σιων] 
eyernOnpev woe παρακεκλημενο ι] =< 
tore ἐπλησθὴ χαρας To στομα ἥμων 
Kat ἢ γλωσσα ἡμων αγαλ᾽λιασεως 
τοτε ερουσειν εν τοις εθνεσειν 
ἐμεγαλυνεν κ(υριοὴς του ποιῆσαι μετ αὐτω(ν) 
ἐμεγαλυνεν κ(υριοὴς του ποιησαι μεθ ημω(ν) 
ἐγενηθημεν ευφραινομενοι" 
εἐπιστρεψον κίυρι)ε THY αιχμαλωσιαν ἡμω(ν) 
ὡς ὃ χιμαρρους εν τω νότῳ 
ot σπιροντες εν δακρυσειν 
εν αγαλ᾽λιασι θεριουσειν 
πορευὸμενοι ἐπορεύοντο και εκλαι[ον] 
βαλλοντες Ta σπερματα αὐτων 
epxopevor Se ἡξουσιν εν αγαλλιασίει] 


αιροντες Ta δραγματα αὐυτίων] 


wdn Tov αναβαθμων Gx 


Eav μὴ k(upto)s οικοδομησὴ οικ[ον] 
εἰς ματὴν εκοπιασαν ov οικ[οδ]ομουντες [αυτον] 
eav μὴ κ(υριοὴς φυλαξι πολιν ets ματην] 


4 εὐυθεσι | 5 αἀπαξει 
CXXV 1 os pro ὡσει | 2 ερουσιν | εθνεσιν  [ρουσειν εν τοις εθνεσειν ἐμεγαλὺυ in ras 


man I] | 4 χειμαρρους | 5 σπειροντες | δακρουσιν | ἀγαλλιάσει | θεριουσιν | 6 αἰροντες 
pro βάλλοντες 


CXXVI 1 φυλαξῃ 


322 


[PKZ] 


WASHINGTON MANUSCRIPT II 


ἡγρυπνησεν o φυλασίσων) 


εἰς ματὴν ὕμειν εστιν του ορθριίζειν] 


[ἐγειρεσθαι μεῖτα το καθησθαι 

[ov ἐσθοντεὶς αρτον οδυνὴης 

[oray dw] τοις ἀγαπητοις αὐτου ὑπνο(ν) 

[ἰδου ἡ] κληρονομια κ(υριοὴν dior 

[ο μισθ]ος του καρπου τῆς γαστρος 

[woe] βελη ev χειρι δυνατου 

[ουτ]ως ov viow των εκτετιναγμενω(ν) 

[μακ]αριος os πληρωσι τὴν επιθυμιαν 
[a]urov εξ αὐτου 

[ov] καταισχυνθησονται ὅταν λαλωσιν 


τοις ek Opors avtwy εν πυλη 


odn των αναβαθμων 


μακαριοι παντες οἱ φοβουμενοι τον κ(υριοὴν 
Ol πορευομενοι εν ταις ὃδοις αὐτου 
TOUS πονους των καρπων σου φαγεσαι 
μακαριος ει και καλως σοι εσται 
[In] yurn σου ws αμ’πελος ευθηνουσα 
εν τοις κλιτεσιν τῆς OLKLAS σου 
[or υ]ΐοι σου ws νεόφυτα εἐλεων κυκλω 
τῆς τραπεζης σου 
[Sov οἸυτως ευλογηθησεται ανί(θρωπ)ος ὃ φοβου 
[μεν]ος τὸν κ(υριοὴν 
[evloynloa σε κ(υριοὴς εκ σειων 
[και ιδοις] τα αγαθα ι(ερουσα)λημ 
[ἰπασας τας ἡμέρας της ζωης μου 
[και ιδοις] viovs των ὕϊων σου 


[εὐρηνὴ εἶπι τον ι(σρα)ηλ 


CXXVII 


2 tr ἐστιν υμιν | 3 add αὐτῆς post yaotpos | 5 πληρώσει | avtwy pro αὐτου  καται- 


σχυνθήσεται | λαλωσι | εχθροις 
CXXVII 2 καρποὺς pro πονοὺς | πόνων pro καρπων | 3 κλιτεσι | ελαιων | 4 add o 
ante av@pwros | 5 Σιων | cov pro μου 


PSALMUS CXXVIII 323 


[PKH] ἰῳδη των avaBabpov CXXVIII 


1 [πλεονακι]ς ἐπολεμησαν με εκ νεοτητος μου 
[εὐπατω] dy ι(σρα)ηλ πλεὸόνακις ἐπολεμησαν 


2 [με εκ νεο]τητοῖς μο]υ 


και yap οὐκ ηδυνηθηϊσαν μοι] 
3 ἐπι του νωτου μου ετίεκταινον οἱ αμαρτωλοι] 
ἐμάκρυναν τὴν αἀνομιαν [αυτων] 
4 κ(υριοὴς δικαιος συνεκοψεν αὐΐχενα a] 
μαρτωλων 
5 αισχυνθητωσαν και αποστραφ]ητω) 
σαν εἰς τα ὃπισω παντες οι μ[ισουν) 
τες σειων 
6 γενηθητωσαν ws χορτος δωμαϊίτων]) 
os προ του εξανθησαι εξηρανθη 
7 ov οὐκ ἐπληρωσεν τὴν χειρα αυτο[υ] 
ο θεριζων 
και Tov κολπον αὐτου o τα δραγματα συλλεγίων) 
8 Kal οὐκ εἰπαν οἱ παραγοντες ἐυλογια 
κ(υριο)υ eb ὕμας 
εὐλογηκαμεν ὑμας εν ονοματι κ(υριο)υ 


ΡΚΘ ὡδὴη Tov αναβαθμων CXXIX 





1 €k’ βαθαιων exexpata oe κ(υρι)ε 
2 K(upije εἰσακουσον τὴς φωνὴς μου 

γενηθήτω τα ὦτα σου προσεχουΐτα] 

εἰς THY φωνὴν τῆς δεὴσείως μου] 

3. €av ανομιας παρατηρηση κί(υρι)ε ἰκυριε τις] 
4 ὑποστησηται: oT. παρα σοΐι o ιλασμος εστιν] 
5. ἕνεκεν τοῦ ὄνοματος Gov ὑυπίεμεινα κυριεὶ 

CXXVIII δ Σιων | 6 ἐκσπασθῆναι pro εξανθησαι 8 ἡμᾶς pro vpas! | εὐλογησομεν pro 


εὐλογηκαμεν 
CXXIX 1 βαθεων 


324 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


ὕπεμινεν ἡ ψυχὴ μου ELS τίον νομὸν αὐτου] 
6 ἤλπισεν ὴ ψυχὴ μου επι τίον κυριον] 
ato φυλακὴς πρωιας μεχρῖίι νυκτος] 
απὸ φυλακὴς πρωΐας ελπίισατω ισραὴλ]) 
ἐπι Tov κ(υριοὴν 


οτι Tapa Tov κ(υριὴ)ὴυ To ελεῖος και πολλη παρ αὖ] 


“I 


του λυτρωσις 
Pp. 199 
8 [kat avtos hu|rpwoera τον ι(σρα)ηλ ex’ πασω(ν) 


[των avoluiwy αὐτου 


[PA] [dy τω]ν αναβαθμων ἜΧΧΟΕ 


1 [kupte οὐχ] ὑψωθη ἡ καρδια μου 
[ovde εἰμετεωρισθησαν οἱ δφθαλμοι μου 
[ουδὲ] ἐπορευθην εν μεγαλοις 


tN 


[ουδ]ε ev θαυμασιοις ὑπερ ene 

[elu μη εταπινοφρονουν 

και ὑψωσα τὴν ψυχὴν μου 

ὡς τὸ αἀπογεγαλακτισμενον em. τὴν p(NTE)pa αὐτου 
[elas ανταποδοσις em τὴν ψυχὴν μου 

3 ελπισατω ι(σρα)ὴλ em τον κ(υριοὴν 


απὸ του νυν και EWS του αιωνος 


[PAA ] wdn Tov αναβαθμων Cod 


1 μνησθητι κ(υρι)ε Tov δα(υει)δ και πασὴς τῆς 
2 πραότητος αὐτου ws amore τω κ(υρι)ω 
[η]υξατο τω θ(ε)ω Ἰακωβ: 
3 [εἰ] εἰσελευσομαι εἰς σκηνωμα οἰκου μου 
[εἰ αἰνραβησομαι em κλινης στρωμνὴς μου 
5 ὑπεμεινεν | 6 om azo φυλακὴς πρωιας ελπισατω Lopand επι τον κυριον | Ἷ τῳ κυριῳ 
pro Tov κυρίου | αὐτῳ pro αὐτου 
CXXX 1 add τῳ Δαυειδ post ἀαναβαθμων | tr μου ἡ καρδια | 2 εταπεινοφρονουν | αντα- 


ποδωσεις | om τὴν ὃ 


CXXXI 1 πρᾳυτητος 


10 


II 


13 


PSALMUS ΟΧΧΧΙ 325 


[εἰ δωϊσω ὕπνον τοις ὀφθαλμοῖς μου 
[kar τοιῖς βλεφαροις μου νυσταγμον 
[και αναπαυσιν τοις κροταφοις μου 
[ews ov €lupw τοπον Tw κ(υρι)ω 

ἰσκηνωΐμα τω θ(ε)ω ἴακωβ᾽ 
[ἰδου ηκο]ϊυσαμεν αὐτὴν εν εφραθα 
[εὐὑρομεν αἸυτὴν εν τοις πεδιοις του δρυμου 
[εὐσελευσ]ομεθα εἰς τα σκηνώματα αὐτου 
[προσκυν]ῆσομεν εἰς τον τοπον 

[ου ἐστ]ησαν οἱ ποδες αὐτου 


[αναστηθι κυρι]ε εἰς τὴν αναπαυσιν σου" 


συ και ἢ κιβωτος του αἰγιασματος σου] 
ou tépers’ σου ἐνδυσωνταίι δικαιοσυνην) 
και ol ὅσιοι σου αγαλλιασοντα] ]) 
ἕνεκεν Sa(ver)d του δουλου σου 
μη ἀποστρεψὴς το προσωπον ἴτου χριστου σου) 
@pooev κ(υριοὴς τω δα(υει)δ ἀληθειαν καὶ οἷν μη] 
αἀθετησι avtov 
ek καρπου τῆς κοιλιας᾽ σου θησομαι ε 
πι τον θρονον σου" 
éav φυλαξονται ὑΐοι σου τὴν διαθηκην μου 
και τα μαρτυριὰ σου TavTa ἃ διδαξω avrovs 
Kal ol ὕϊοι αὐτων ἕως του aL@vos καθὶι 
ουνται ἔπι Tov θρονου σου 
ὅτι ἐξελεξατο κ(υριοὴς THY σειων 
Ἠρετισατο αὐτὴν εἰς κατοικιαν ἕαυτω 
αὐτὴ ἢ KaTaTavols μου εἰς αιώνα αἰῶνος 
ὧδε κατοικησω. OTL ἡρετισαμὴν αὐτὴν 
την χηραν αὐτὴς εὐλογων ευὐλογησω 
τους πτῶχους αὐτῆς χορτασω αρΪ]των] 


τους ἱέρεις avtns ενδυσω σωτηρια]υ) 


6 rats δασεσι pro τοις πεδίοις | 1 εἰσελευσομαι | 9 ἐνεδυσαντοὸ pro ἐνδυσωνται | 11 αθε- 


τήσει | αὐτὴν pro αὐτὸν | 12 φυλαξωνται | add o ante vio! μου pro σου] om Tov! | τὸν 


Opovoy pro tov θρονου | 13 Σιων 


326 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και Ol ὅσιοι avTNs ἀγαλλιασι ἀγαλλι[ασονται) 
17. ἐκει ἐξανατελω Kepas τω da(ver)d 

τοιμασα λυχνον τω χ(ριστ)ω σου 
18 Tous ἐχθρους αὐτου ενδυσω αιἰσχυνην] 


ἐπι δὲ avrov ἐξανθησει το αγιασίμα μου] 


PAB bn των ἄναβαθμων τω δα(υει)δ CXXEXaT 


1 δου dn τι Kadov- καὶ τι τερπνον 
αλλ ἡ TO κατοικειν αδελῴους επί. το αυτο] 
: :: 
2 ὡς μυρον ἐπι κεφαλὴν το [kataBawor] 
em πωγωνα] 
Ρ- 201 
[Tov πωγωνα] τον ἁᾶρων 


[το καταβαιΊνον ἐπι τὴν wav του evdv 
[ματος] avrov- 
3 [ws δροσ͵]ος ἀἕρμων ἡ καταβαιννουσα € 
[me τα ὁρη σειων 
[ore εκ]ει ἔνετιλατο κ(υριοὴς τὴν ευλογιαν 


[και Cw|nv ews του atwvos: 


[PAT] @6n Tov avaBabpov- CXXXIII 


1 [ud]ov δὴ evdoyere τον κ(υριοὴν 
παντες οἱ δουλοι κ(υριο)υ- οἱ ἐστωτες εν οἰκω k(upto)u 
ev avdais οἰκου θ(εο)υ μων 
2 εν ταις νυξιν ἔπαρατε τας χειρας ὑμω(ν) 
εἰς Ta ἅγια" και εὐυλογειτε τον κ(υριοὴν 
3 εὐλογήσει σε κ(υριοὴς ex’ σειων 


0 ποιῆσας Tov ουρ(αν)ον και τὴν γὴν 


16 ἀγαλλιασει 
CXXXII 1 ἢ pro καὶ | οπὶ αλλ] 8 καταβαινουσα | Σιων | ενετειλατο 
CXXXIII 1 om εν οικω κυριου | 2 om tas | 3 Σιων 


PSALMUS CXXXIV 327 


[PAA] αλ᾽ληλουϊᾶ " CXXXIV 


1 αἰνεῖτε TO ὄνομα κί(υριο)υ 
2 [ajverre δουλοι κ(υριο)ὴν: οἱ ἐστωτες εν οἰκω κ(υριοὴυ 
[εν αἸἰυλαις οἰκου θίεο)υ μων 
3 [αἰψει]τε tov κ(υριοὴν ote ἄγαθος κ(υριοὴς 
[ψαλατ]ε τω ονοματι αὐτου ὅτι καλον 
4 [ore τοῖν ιακωβ᾽ εξελεξᾶτο ἑαυτω ὃ K(upto)s 
[ὑσρα]η[λ εἰἰς περιουσιασμον αὐτου 
5 OTL ἐγνων ὅτι μεγας ὁ κ(υριοὴς 
[και] ο κ(υριοὴς ἡμων παρα παντας τοὺς θεους 
6 [παν]τα οσα ηθελησεν ὃ κ(υριοὴς ἐποιῆσεν 
[ev τῳ olup(av)w και εν τὴ yn 
[εν ταις θῆαλασσαις και εν πασαις ταις 
[αβυ]σσοις 
 [αναγων νεφελα]ς εξ ἐσχατου τῆς yns 
p- 202 
αστραπας εἰς verov επί[οιησεν] 
ὁ ἐξαγων ἄνεμοὺυς εκ τωῖν θησαυρων avrov] 
8 ὃς ematagey Ta πρωτοτοκΪα αιγυπτου] 
amo av(Opwr)ov ews κτηνους 
9 ἐξαπεστειλεν opera και τείρατα εν pe| 
ow Gov αἰγυπτε 
εν φαραὼ και ev πασιν τοις δοίυλοις αὐτου] 
10 ὡς ἐπαταξεν ἐθνη To a 
και ἄπεκτεινεν βασιλεις κραταιους 
11 τὸν onwv βασιλεὰ των ἀμορραιων 
και Tov νωγ᾽ βασιλεὰ της βασσαν 
και πασας τας βασιλειας χανααν 
12 και ἔδωκεν τὴν γὴν αὐτων κληρονοΪμιαν)] 
κληρονομὶαν tapand’ δουλω αὐτου 


13 Κίυρι)ε TO ονομα Gov εις τον αιῶνα 


ΟΧΧΧΙΨΝ 5 om οἱ | 6 tr ἐποιησεν o κυριος | om πασαις | 7 om τὴς | Om των | 9 πασι 
10 omas | 11 Qy pro νωγ | Bacay 


328 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


και TO μνημόσυνον σου εἰς γενεαν 
και γενεαν 
14 OTL κρινει κ(υριο)ὴς τον λαον αὐτου 
και ἐπι τοις δουλοις αὐτου παρακλη[θη]σετ(αι) 
15 τὰ εἰδωλα των ἔθνων ἀαργυριον και 
χρυσιον ἐργα᾿ χειρων αν(θρωπ)ὴων 
16 στομα ἐχουσιν᾽ και ov λαλουσιν 
ὀφθαλ᾽μους ἔχουσιν Kat οὐκ οψονται 
17 ὦτα ἔχουσιν᾽ και οὐκ ενωτισθησονται 
pwas ἔχουσιν" και οὐκ οσφρανθησονται 
χειρας ἐχουσιν᾽ και ov ψηλαφησουσ]ιν] 
ποδας ἐχουσιν᾽ και ov περιπαϊτησουσιν) 
ovde yap εστιν πν(ευμ)α εν τω στοίματι αὐτων] 
18 ὃμοιοι αὐτοις γενωνται πανΐτες οἱ ποιουντες avTa| 


και παντες ov πεποιθοτεῖς εν αυτοις] 


19 [oukos topand ευὐἰλογησατε τον κ(υριοὴν 

[οικος aapwly ευλογησαται τον κ(υριοὴν 
20 [οικος λευΪΐει evloynoate τον κ(υριοὴν 

[ov φοβουμενοι τον κ(υριοὴν ευὐλογησατε τον κ(υριοὴν 
21 [εὐλογη]τος κ(υριοὴς εκ᾿ σειων 


[o κατοϊΐικων ἱέρουσαλημ. 


[ΡΔΕ] [αἸλ᾽ ληλουΐα" CXXXV 


τ [εξ]ομολογεισθε τω κ(υρι)ω ὅτι ἄγαθος 
οτι εἰς τον αἰῶνα TO ἔλεος αὐτου 

2 [εξ]ομολογεισθε τω θ(ε)ω τον θ(εο)ν- ὅτι 
εις τον αἰῶνα το ἔλεος αὐτου 

3 [εξομολογεισθε τω κ(υρι)ω τον κί(υριοὴν " ὅτι εἰς 
τον αιῶνα το ἔλεος αὐτου 


4 Tw ποιῆσαντι θαυθαυμασιὰ μεγαλα μονω 


18 Κυριε pro και | 14 οικτειρει pro ott κρινει | 17 om ρινας. . . - - - περιπατησου- 
ow | 18 γενοιντο pro γενωνται | 19 evAoynoate® | 21 Σιων 

CXXXV 1 χρηστος pro ἀγαθὸς | 2 των θεων pro τὸν Geov | 3 των κυρίων pro Tov 
KUpLOV | 4 TTOLOVVTL pro ποιησαντι | θαυμασια 


PSALMUS CXXXV 329 


ὅτι εἰς τον αἰῶνα το ἔλεος αὐτου 

5 [τ]ω ποιῆσαντι τοὺς ovp(av)ous εν συνεσει 
ὅτι εἰς τον αιῶνα το ἔλεος αὐτου 

6 [τῳ] στερεωσαντι τὴν γὴν ἐπι των ὑδατω(ν) 
[ο]τι εἰς τους αιῶνας το ἔλεος αὐτου 

[τῷ π]οιῆσαντι φωτα μεγαλα᾿ ὅτι εἰς τους 
αἰῶνας TO ἔλεος αὐτου 

8. [τον ydijov εἰς ἔξουσιαν της ἥμερας 
[ore εἰἰς τους αἰῶνας To ἔλεος αὐτου 

9 [την σελη]νην καὶ τοὺς αστερας εἰς ἑξου 
[σιαν της] νυκτος ὅτι εἰς τους aLwras 
[το ελεοὶς αὐτου 

10 [τῳ παταξαν]τι αιγυπτον συν τοις πρω 
[τοτοκοις] avTwy* ὅτι εἰς TOUS αιῷ 
[νας το εἐλεος αὐΪτου 

τι [και εξαγαγοντι tlopand εκ μεσου αὐτων 


p- 204 


ὅτι εἰς τον αιῶνα τίο ελεος αὐτου] 
12 εν χειρι κραταια᾽ και εν βραϊχιονι υὑψήλῳ) 
ὅτι εἰς τον aL@va TO ελείος αυτου] 
13 τω καταδιέλοντι THY ερυθῖραν θαλασ] 
σαν εἰς διέρεσεις οτι εις Tov aro] 
va To ἔλεος αὐτου᾽ 
14 και διάγαγοντι τον ι(σρα)ὴλ δια μεσίου αυτης] 
OTL εἰς τον αἰὦνα TO ἔλεος αὐτου] 
15 καὶ εκ τιναξαντι φαραω᾿ και τὴν δυϊΪνα) 
μιν αὐτου es θαλασσαν ἐρυθραν 
ὅτι εἰς τον avwya TO ἔλεος αὐτου 
16 τω καθοδηγησαντι τον λαον αὐτου 
εν τὴ ἔρημω᾽ ὅτι εἰς τον αἰῶνα To ελεοΐς αὐτου] 


17 Tw παταΐζαντι βασιλεις μεγαλους οτι 


6 τὸ υδωρ pro των υδατων | τὸν αἰωνὰ pro τοὺς awwvas | 7 add μονῳ ante ore | τὸν 
awwva pro τοὺς αἰωνας | 8 Tov αἰωνὰ pro τοὺς αἰωνας | 9 Ta aoTpa pro τοὺς agrepas | Tov 
auwva pro τοὺς αἰωνας | 10 τὸν avwva pro τοὺς awvas | 18 duaupeoes | 14 ev μέσῳ pro dia 
μέσου | 16 διαγαγοντι pro καθοδηγησαντι | om τὴ 


330 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


εἰς τον αιὦνα το ελεος αὐτου 

18 και ἄποκτειναντι βασιλεις κραταιου]ς] 
OTL εἰς τον αἰωνα TO ἔλεος αυὑτοΪυ) 

19 Tov σηων βασιλεὰ των ἀμορραι[ων] 
ὅτι εἰς τον αἰῶνα το ελεος [αυτου] 

20 Kat Tov wy βασιλεὰ της βασαν 
ὅτι εἰς τον αἰῶνα το ἔλεος [αυτου] 

21 καὶ δοντι THY γὴν αὐτων κληρον[ομιαν) 
ὅτι εἰς τον αἰῶνα το ελεοΐς αυτου] 

22 κληρονομιαν ι(σρα)ηλ δουλω αἰντου] 
ὅτι εἰς τον αιὔνα το ελεος [αυτου] 

23 OTL εν τὴ ταπεινωσει ἡμίων εμνησ] 
θη ἥμων o κ(υριοὴς οτι εἰς [Tov αιωνα] 
To ἔλεος αὐτου 

24 καὶ ἐλυτρωσατο [ημας εκ χειρος εχθρων] 


ἡμων" ὅτι εἶις Tov αἰωνα To ελεος αυτου] 


25 [ο διδους τροφην] πασὴ σαρκι οτι εἰς 
[τον αἰωνα tlo εἐλεος αὐτου 
26 [εξομολογεΐισθε τω O(€)w του ουρανου 


[ore εἰς τον αἰῶνα To ἔλεος αὐτου 


[PAS] [a]AAnrovia διὰ inpewerov CX ΧΧΨΗ 


1 [emt τῳ] ποταμω βαβυλωνος 
[exer εἰκαθισαμεν και ἐκλαυσαμεν 
[εν τω μνησθηναι μας της σειων 
2 [em] ται ἵτεαις εν μεσω αὐτῆς 
[εκ]ει ἔκρεμασαμεν Ta opyava μων 
3. [om] exer ἐπηρωτησαν ἤμας or αιἰχμαλω 


τευσαντες Has λογοὺυς wdwv 


20 [τον ἷ, o corr ex ὦ man 1] | 23 om οτι ἐν τῇ - - - - τ" €Xeos αὐτου | 26 κυριῳ 


pro θεω 
CXXXVI 1 τῳ Aaved pro adAnAovia δια τηρεμειου | τῶν roTapwv | Σιων | 2 ταις 


pro tac | om exer | 3 ηρωτησαν pro ἐπηρωτησαν 


PSALMUS CXXXVI 331 


και OL ἄπαγοντες HMas ὕμνον 
[ασ]ατε ἣμιν εκ των ὥδων σειων 
4 [π|ως ἄσωμεν τὴν ὥδην κ(υριοὴν em yns ad 
λοτριας 
5 [εα]ν επιλαθομαι σου ἱέρουσαλημ᾽ 
[επιἰλησθειη ἢ δεξιὰ μου 
6 [κολ]ληθειὴ ἢ γλωσσα μου τω λαρυγγι 
[μον eav μὴ σου μνησθω 
[εαν μη προαναταξωμαι τὴν ἱέρουσα 
[λη]μ. εν ἀρχὴ τῆς εὐφροσυνὴης μου 
7 [μνησθητι κίυρι)ε των ὕϊων ἐδεμ THY ἢ 
[μερα]ν ἱέρουσαλημ᾽ 
[των λεγοντων εκ᾽κενουτε ἑκ᾽κενου 
[τε ews των θεμελιων αὐτῆς 
8 [θυγατὴηρ] βαβυλωνος ἢ ταλαιπωρος 
[μακαρ͵ιος Ὃς ἀνταποδώσει σοι" τὸ ἂν 
[ταποδ]ομα σου ο ανταπεδωκας ἡμι(ν) 


9 [μακαριος os Kpat|noa τα νηπια σου 


και ἔδαφιει προς τηῖν πετραν) 


τω δα(υειὴ)δ ζαχαριου CXXXVII 


1 Εξομολογησομαι σοι κ(υρι)ε [ev ody καρδιᾳ pov} 
OTL ἤκουσας TavTa Ta ρηΐματα του στοματος μου] 
και ἔναντιον αγγελων ψαίλω σοι] 

2 προσκυνησὼ προς ναον αἰγιον cov] 
και ἐξομολογησομαι τω ονομίατι σου] 
ἔπι Tw ἐλεει σου" και τὴ ἀληθεια σίου] 
ὅτι ἐμεγαλυνας ἐπι παντα To ὄνομ[α To αγιον σου] 


ἐν ἢ αν ypepa ἐπικαλεσομαι σε ταχυ 


ῳ 


3 ἀπαγαγοντες | ὑμνήσατε pro ὑμνον agate | Σιων | 5 επιλαθωμαι [sic scr. man 2 in 
A] | 1 Εδωμ | 0 θεμελιος ev αὐτῇ pro των θεμελίων αὐτῆς | 9 tr καὶ ἐδαφιει Ta νηπία σου 

CXXXVII 1 om ζαχαριου | om παντα | 2 παν pro παντὰ | om ro! | 8 επικαλεσω- 
par | om σε 


332 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


€LO AKOVO OV μου 
πολυώρησεις με εν Ψυχὴ μου δυναίμει πολλῃ] 
4 ἐξομολογησασθωσαν σοι k(upt)e πανπες 
οι βασιλεις της ys ; 
OTL ἤκουσαν παντα Ta ρήματα του στο 
ματος μου ᾿ 

5 και ἄσατωσαν εν ταις οδοις κ(υριοὴν 
ὅτι μεγαλη ἢ δοξα κ(υριοὴυ 

6 ὅτι ὕψηλος κ(υριοὴς και τα ταπινα Epopa 
και Ta via ἀπὸ μακροθεν ywooket] 

7 €av πορευθω εν μεσω θλιψεως ζησεῖις με] 
ἐπ opynv εχθρων pov εξετεινας χείιρας] 
και ἔσωσεν με ἢ δεξια σου 

8 κ(υριοὴς ανταποδωσει ὕπερ εμ[ου] 


κ(υρι)ε TO ελεος Gov εἰς τον αιωΪνα] 


Ta εργα των χειρων σου μὴ [παρῃς] 


εἰς τὸ τέλος ψαλμος [to davetd] σΧΧΧΥΙΙ 


1 κ(υρι)ε ἐδοκιμασας με και εγνωΐς με] 
2 σὺ ἔγνως την καθεδραν [μου και την] 


ἐγερσιν μου [aly συνηκας] 


[παντας το]υς διαλογισμους μου απο 
[μακροθ]εν 
3 [τὴν τριβον] μου και τὴν σχοινον μου 
[εξ]ιχνιασας 
[και πα]σας τας ὀδους μου προειδες 
4 [ore οὐκ] ἐστιν δολος εν γλωσ᾽ σὴ μου 
5 [ov] κίυρι)ε συ ἔγνως παντα τα εἐσχατα 


και τα ἄρχαια 


3 εἐπακουσον pro εἰσακουσον | add εν ante δυναμει | 4 σου pro pov | 5 tr 7 δοξα Κυ- 
ριου peyadn | 6 ταπεινα | 7 tr εξετεινας χειρας pov | 8 Κυριε pro κυριος | ανταποδωσεις | 
8 add Kupte ante ta epya 

CXXXVIII 3 προιδὲς | 4 Aoyos αδικος pro doXos 


aS 


PSALMUS CXXXVIII 


[ov επλασας μὲ: και ἐθηκας ἐμε THY χειρα σου 
[εθ]αυμαστώθη ἢ γνωσις σου εξ ἐμου 
εκραταιωθὴ ov μὴ δυνωμαι προς αυτη(ν) 
που πορευθω amo Tov πν(ευματοὴς σου 
Kal απὸ του προσωπου σου που φυγω 
εαν avaBw εἰς Tov ovp(av)ov ἕκει εἰ 
eav καταβω εις Tov ἀδὴν Tape 
εαν αναλαβοιμι τας πτερυγας μου κα 
τ ορθρον 
[καὶ] κατασκηνώσω εἰς τα εἐσχατα τὴς 
[θ]αλασ᾽ σης 
[και ylap εκει ἢ χειρ σου οδηγησει με 
[και κ]αθεξει pe ἢ δεξια᾿ σου 
[kat εἰπα apa σκοτος καταπατήσει με 
[και νυ]ξ φωτισμος ev τὴ τρυφὴ μου 
[ore σκοῖτος ov σκοτισθησεται ato σου 
[και νυξ] ὡς ἡμερα φωτισθησεται 
[ως το] σκοτος αὐτὴς ovTw και TO 
[φω]ς avrns 
[οτι συ] κ(υρι)ε ἐκτήσω τοὺς νεφρους μου 
[αντελαβ]ου μου εκ γαστρος pyTpos μου 
[εἐξομολοϊγησομαι σοι ὅτι φοβερως 


ἐθαυμαστωθης 
θαυμασιᾶ τα εργα σου και [n ψυχὴ μου γι) 
νωσκει σφοδρα 
οὐκ expuByn To οστουν μου απίο σου o| 
ἐποιῆσας εν κρυφὴ ᾿ 
και 1) ὑποστασις μου εν τοις κ[ατωτατω τῆς γης] 
To ἀκατεργαστον σου ἴδον οἱ οφίθαλμοι μου] 


και ἐπι το βιβλιον σου παντες γρα[φησονται) 


333 


5 add ew ante ewe | 8 add ov post ovpavoy | tr εἰ exer | 9 avadaBw | ορθον | 11- 
1b} καὶ Tage τς απὸ gov in ras man I, prim scr ott oKoTos . . . απὸ gov et ws TO 
σκοτος ... . φως αὐτης] | 12 om ort σκοτος . - - - - φωτισθησεται | ovtrws | 13 tr Κυριε 
post pov! | 15 [ἡ vrocraots, inter 7 et v litt € eras] | 16 εἰδοσαν pro wdov 


334 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


npepas πλασθησονται και ovders [ev avro.s] 
17 €wou δε λιαν ἐτιμηθησαν ov φιλοι σίου o θεος] 
λειαν ἐκραταιώθησαν at apyar avto|r] 
18 ἐξαριθμησομαι avrovs και ὑπερ Π 0] 
πληθυνθησονται ; 
εξεγερθην Kat ἔτι Eye μετα σου 
19 ἐὰν ἄποκτεινης ἁμαρτωλους ο θ(εο)ς 
ανδρες αἰματων εκ᾽κλεινατε απ ἐμοῦ 
20 οτι ἐρειτε evs διάλογισμον ᾿ 
λημψονται εἰς ματαιότητα τας πολειΐς σου] 
21 οὐχι TOUS μισουντας σε κ(υρι)ε ἐμισησα 
και ἐπι τοις εχ'θροις᾽ σου ἐξετηκ[ομην] 
22 τελιον μισος ἐμισουν αυτουΪς] 
εἰς ἐχθρους ἔγενοντο jolt] 
23 δοκιμασον με ὁ θ(εο)ὴς Kar γνωίθι την] 
καρδιαν μου 
ἐτασον με και γνωθι τας [τριβους μου) 
24. και LOE εἰ OO0S ἄνομιας εἰν εμοι] 


και ὄδηγησον με εν οδω αἰιωνιᾳ] 


PAS I εἰς TO τέλος ψαλμος τω dlaveLd] CXC 


2 e€ehov pe κ(υρι)ε ἐξ αν(θρωπ)ου πονηρο[υ] 


amo ανδρος ἄδικ[ου] ρυσαι [με] 


3. [owrwes ελογισαντο αδικιας εν καρδιὰ 
[oAnv τὴν ἡμεῖραν παρετασ᾽ σοντο πολεμους 

4 [ηκονησαν γ]λωσ᾽σαν αὐτων woe ὄφεως 
[tos ασπιδων ὕπο Ta Xen αὐτων 

5 [φυλαξο]ν με κίυρι)ε εκ χειρος ἅμαρτωλου 
[απο αν](θρωπ)ου αδικου ἐξελου με 


17 λιαν | 18 εξῃγερθην | 19 ἐκκλίνατε | 20 Epes pro eperre | 22 τελειον | 24 we | 
wes pro odos 
CXXXIX 1 tr rw Δανειδ ψαλμος | 4 add διαψαλμα | 6 ἀανθρωπων αδικων pro ανθρωπου 


αδικου 


Io 


1 


12 


14 


PSALMUS CXXXIX 335 


[ourt]ves ἐλογισαντο του ὕποσκε 
λισαι τα διάβηματα μου 
[εκ]ρυψαν ὑπερήφανοι παγιδα μοι 
και oxowia διέτιναν παγιδα τοις 
᾿ποσιν μου 
ἐχόμενα τριβου σκανδαλον ἔθεντο μοι 
evra τω κ(υρι)ω θί(εο)ς μου a ov 
ἐνωτισε κ(υρι)ε THY φωνὴν τῆς δεήσεως μου 
κίυρι)ε κίυρι)ε δυναμις της TwTHPLas μου 
επεσκιᾶσας ἐπι τὴν κεφαλὴν μου εν 
ἥμερα πολεμου 
μὴ παραδως με κ(υρι)ε aro THs ἐπιθυμιας μου 
αμαρτωλω 
[διελ]ϊογισαντο κατ ἐμου μὴ εν 
[κ]αταλιπὴς με: μὴ ποτε ὑψωθωσι(ν) 
[η κεφ]αλη του κυκλωματος αὐτων 
[κοποὶς των χειλεων αὐτων καλυ 
[eu] αὐτους 
[πεσουΪνται ἐπ αὐτοὺς ανθρακες πυρος 
[και ev π͵υρι καταβαλεις avtous 
[εν ταλα]ιπωριαις ov pn ὑποστωσιν 
[ανὴρ γλωϊσσωδης ov κατευθυνθὴ 
[σεται] ἐπι τῆς γῆς 
[ανδρα αδικον kaka θ]ηρευσεις εἰς διάφθοραν 


eyvev οτι ποιήσει κίυριος THY κρισιν του πτωχου] 
και τὴν δικην των πενητων) 
πλὴν δικαιοι εξομολοίγησονται τῳ o} 

νοματι σου κί(υρι)ε 


και κατοικήησουσιν evens εν TW προσώπῳ σου 
Uf] c c 


5 om του | 6 διετειναν | παγίδας | add duaadrpa | 7 ενωτισαι | 9 εγκαταλιπῃς | 


add διαψαλμα | 11 add ex της yns post πυρὸς | om ev πυρι | 12 om ἀνὴρ . - . ext τῆς 
γῆς | Onpevoe | καταφθοραν pro διαφθοραν | 14 om κυριε 


336 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


PM Ψψαλμος τω da(ver)d xe 


1 κίυρι)ε ἔκεκραξα προς σε εισάκουσῖον μου] 
πρόσχες τὴ φωνὴ τῆς δεήσεως [μου] 
εν τω κεκραγεναι με προς ale| 
2 κατευθυνθητω ἢ προσευχὴ pou [ws] 
θυμιᾶμα ἐνωπιον σου 
ἔπαρσις των χειρων μου θυσια εσπερι[νη]) 
3 Gov κίυρι)ε φυλακὴν τω στοματι Hous 
και θυραν περιόχης περι Ta yey μου] 
4 μὴ εκκλεινης τὴν καρδιαν μου εἰς [Ao] 
yous πονηρειας 
tov προφασιζεσθαι προφασεις ev a 
μαρτιαις 
συν αν(θρωπῚ)ὴοις εργαζομενοις τὴν αν[ομιαν] 
και ov μὴ συνδυᾶσω μετα τωῖν εκ] ᾿ 
λεκτων αὐτων ᾿ 
5 παιδευσει με δικαιος εν ελεε[ι καὶ εἾ 
λεγξει με 
ἔλαιον δε ἀμαρτωλου μὴ λ[ιπανατω) 
τὴν κεφαλὴν μου 
OTL ἔτι και ἢ προσευχὴ μου εν ταῖς ev] 
δοκιαις αὐτων 
6 κατεποθησαν εχομενα πίετρας οι κρα] 
ται αὐτων ᾿ 


ακουσονται τία ρηματα μίου om ηδυνηθησαν) 


woe. πάχος] yns ἐρραγὴ επι τὴς γῆς 
διεσκορπισίθη τα οστα αὐτων παρα τον ἀδη(ν) 


[ 
[ 

8 [ore προς] σε κίυρι)ε κ(υρι)ε ov offad por pov 
lene σε ἡλπι]σα μὴ avtavehns THY ψυχὴν μου 
[ 


φυλαξον] pe απο παγιδος ns συνεσ 
ἰτη]σαντο μοι 


CXL 1 tr προς σε exexpaga | 4 εκκλινὴς πονηρίας | om την | συνδοιασω | 5 add 
ert post kat? | 6 κραταιοι pro κραται | 7 διερραγὴ pro eppayyn | ἡμῶν pro αὐτῶν 


PSALMUS CXL 337 


[και αἰπο σκανδαλων των epyalope 
νων την ἀνομιαν 
ιο [πε΄σουται ἐν ap φιβληστρω αὐτου 
οι ἀμαάρτωλοι 


kalra μονας εἰμι eyw ews ov taped Ow 
μ μι ey p 


[PMA ] I συνεσεως τω δαί(υειὴ)δ EV τω εἰναι aUTOV Gx 


εν τω σπηλ᾽ λαιὼ προσευχὴ 


2 [φ]ωνη μου προς κ(υριοὴν ἕκεκραξα 
[φ]ωνη μου προς τον θ(εοὴ)ν εδεηθην 
3. [εἰκχεῶ ἐνώπιον αὐτου τὴν δεῆσιν μου 
[τὴ]ν θλιψιν μου ἐνωπιον αὐτου ἀπαγγελω 
4 [ev to exdurew ἐξ ἐμου TO πν(ευμ)α 
[και σ]υ ἔγνως τας τριβους μου 
[εν οδω ταυτὴ ἡ ἐπορευόμην ἐκρυ 
[ψα]ν παγιδα μοι 
5 leeneroloce εἰς Ta δεξια: και ἐπεβλεποί(ν) 
[ore οὐκ ἰἶν ὃ επιγινωσκον με 
[απωλετ]ο φυγὴ ἂπ εμου: 
[και οὐκ εσ͵τιν ὁ εκ᾽ζητων την ψυχὴν μου 
6 [εκεκρα]ξα προς σε κ(υριὴ)ὴε εἰπα ov ea ἢ ελπις μου 
ἰμερις plov εἰ εν yn ζωντων 
[Ιπροσχ]ες προς τὴν δεησιν μου 


b> | 


lore ετ]απινωθην σφοδρα 


[ρυσαι με εκ των κα]ταδιώκοντων με 


ott ἐεκραταιώθηϊσαν ὑπερ εμε] 
8 εξαγαγε εκ φυλάκης [την ψυχὴν μου] 
του ἐξομολογησασθαι [τῳ ονοματι σου Kupte| 
ἐμε ὕπομενουσιν δικα]ιοι) 


ἕως ov ανταποδως μοι 


10 πεσουνται | om οἱ | add ay post ov 

CXLI 1 σπηλαίῳ | 2 Κυριον pro tov θεον | 3 ἐναντίον pro ενωπίον | 4 εκλειπειν | add 
μου post πνευμα | [ἡ in ras man I, prim scr €] | tr μοι παγιδα | δ επιγινωσκων | 6 tr zpos 
oe Κυριε exexpaéa | add καὶ ante era | om ec? | 7 εταπεινωθὴν 


338 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


ψαλμος τω da(ver)d- ὅτε ὃ υ(ιοὴς κατ CXLII 


ἐδιῶκεν ἀβεσσαλωμ 


1 κ(υριὶ)ε εἰσακουσον τῆς προσευχὴς μου] 
ενωτισαι τὴν δεησιν μου εν TH αλ[ηθειᾳ σου] 
ἐπακουσον μου εν TH δικαιόσυν[ῃ σου] 

2 και μὴ εἰισελθης εἰς κρισιν μετα τίου δουλου σου] 
οτι ov δικαιώθησεται ἔνωπιον [σου] 

mas Cov 

3. ὅτι κατεδιῶξεν ὃ εχθρος THY ψυχηϊν μου] 
ἐταπινωσεν εἰς γὴν την ζωην [μου] 
εκαθισεν pe εν σκοτινοις ws υε] 

κρους αιωνος ᾿ 

4 και ηκηδιᾶσεν ἐπ ewe το πν(ευμ)α [pov] 
εν ἐμοι εταραχθὴ ὴ καρδιὰ μοίυ] 

ς εμνησθην ἥμερων ἀαρχαιων ᾿ 
και ἐμελετησαν εν πασιν τοῖις εργοις σου] 
εν ποιημασιν των χειρίων σου εἐμελετων] 

6 διεπετασα τας χειρας plov προς σε] 

n ψυχὴ pov ws yn ανυδ[ρος σοι διαψαλμα) 

7 ταχὺ εἰσάκουσον μου κίυριε εξελιπεν] 

το πν(ευμ)α μου 
μὴ αἀποστρεψὴς To προσΐωπον σου απ εμου] 
και ὑμοιῶώθησομαι τοις [καταβαινου] 

σιν εἰς axx[ov] ᾿ 


8 ακουστον ποίιησον μοι TO Tpw TO ελεος σου] 


CXLII 1 add avrov post ore | καταδιωκει | om αβεσσαλωμ | 3 οπὶ τι . . . . - ψυ- 
χην pov | εταπεινωσεν | add την ante ynv | σκοτεινοις | 5 ἐμελετησα | πασι 


Hinc incipit Ms. A 
ὅτι CXLII 


[ev ποιηϊμασιν των χειρων 


wn 


[σου εἰμελετουν 
6 [διεπετασα προς σε τας χειρας μου 


[η ψ]υχη μου ws yn ανυδρος σοι 
[τἰαχυ εἰσακουσον μου κ(υρι)ε εξελει 


ὋΣ 


πεν TO πν(ευμ)α μου 
μὴ αποστρεψὴς TO προσωπον 
σου απ εμου 
και ομοιωθησομε τοις καταβαι 
νουσιν εἰς λακκον 
8 ακουστον ποιῆσον μοι TO TPw 
ι To ἐλεος σου 
οτι ἐπι σοι ηλπισα 
γνωρισον μοι κί(υρι)ε οδον εν τ πὸ 
ρευσομαι 
OTL προς σε ρα τὴν ψυχὴν μου 
9 εξελου μαι εκ των εχθρων μου 
κ(υρι)[ε] οτι προς σε κατεφυγα 
10 [διϊδαξον pe του ποιειν το θελη 
[μ]ὰ σου οτι ov ει ο θ(εο)ς μου 
[το π]νίευμ)α σου το αγαθον οδηγησει 
[με eo yn εὐυθεια 
11 [evexa] Tov ovopatos σοὺ κί(υρι)ε Cy 


[σεις pe] ev TH δικαιοσυνὴ cov 


NO 


εξαξεις εκ θλιψεως τηΐν ψυ] 
χὴν μου 
Ms Λα CXLII δ ἐμελέτων | 6 tr tas χειρας μου προς oe | 7 εξελιπεν | ομοιωθησομαι | 


8 y proe | 9 pe pro pat | κατεφυγον | 10 tr Geos μου εἰ σὺ | om o | ayiov pro ἀγαθὸν | τῃ 


pro yn 
339 


340 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


12 Kat εν TO ele cov εξολεθρευσεις] 
τους εχθρους μου 
και αἀπολις παντας του θλιβον 


τας τὴν ψυχὴν μου 
οτι eyw δουλος σου ey: 


ΜΓ τω δα(υειὴ)δ πρὸς τον γολιαθ᾽. OMILINU 


1 evdoyntos κ(υριοὴς ο θ(εο)ὴς μου o διδασ 
κων Tas χειρας μου εις παρατί[αξιυν) 


τους δακτυλοὺυς μου εἰς πολεμ[ον] 


[Ὁ] 


ἐλεος μου και καταφυγὴ μου 

αντιλημπτωρ μου και ρυσ 
τῆς μου 

ὑπερασπιστὴς μου και ἐπ αὖ 
τω ἡλπισα 

0 ὑποτασσον τον λαον μου 
UIT ELE 


κίυρι)ε τις ἐστιν ανί(θρωπ)ος οτι eyr[wo] 


ww 


θη avtw 
ἢ vios av(Ppwm)ov οτι oyily avz[ov] 
4 αν(θρωπ)ὴος ματαιοτι ομοιωθὴη 
αι Ἡμεραι αὐτου wae σκἤια πα] 


βαγουσιν 2 


5 [Kupte κλινο]ν ov(pa)vous και κατα 
[βηθ], 
[αψαι των ορεων και καπνισ 
[θησἼονται 
6 [αστ]ραψον ἀστραπὴν και σκορ 


πιεις AVTOVS 


12 τῳ pro To | ἀπολεις | τοὺς pro Tov | tr eyw post εἰμι 
CXLHI 1 Γολιαδ] 2 vroracowy | 3 τι pro τις | eyvwoOns | 4 ματαιότητι [corr Λα 
man 2 pataoritt]  ὠμοιωθὴ | δ add cov post ovpavovs 


PSALMUS CXLIII 341 


[εἰξαποστειλον ta βελη σου και 
συνταραξεις αὐτους 
7 εξαποστειλον τὴν χειρα σου εἶ᾽ 
uipous 
e€ehov μαι και ρυσαι pe εξ voa 
των πολλων 
εκ χειρὸς ὑΐων αλλοτριων 
8 ὧν To στομα ελαλησεν μαται 
οτητας 
καὶ ἢ δεξια αὐτων δεξια αδικιας 
9 ὁ θ(εο)ς οδην καινὴν ασομε σοι 
[ep ψαλτηριω Sexayopda ψαλω σοι 
10 [τῳ] διδοντι THY σωτηριαν τοις 
[βα]σιλευσιν μων 
[τῳ λ]υτρουμενω Sa(ver)d τον δου 
[λο]ν avrov: 
ιι [εκ ρομίφαιας πονηρας ρυσαι με 


[kar εξελ]ου pe εκ χειρὸς ὑΐων αλλοτριων" 


wv To στομα ελαλησΐεν para| 
oTnTa 
και ἢ δεξια αὐτων δεξιία αδικιας] 
12 ὧν ol υἵοι αὐτων ὡς νε[οφυτα]) 
ἱδρυμενα ev τὴ νεοτηΐτι αὐτων] 
αι θυγατερες αὐτων κεκαλΊλω] 
πισμεναι 
περικεκοσμήημεναι ὡς ομοι 
wpa ναου 
ι3 Ta ταμια αὐτων πληρὴς 
εξερευγομενα εκ TOUTOU εἰς 
TOUTO 


Ta προβατα avtwy πολυτοκα 


7 we pro pac | 8 paraoryta | 9 ῳδὴν | ασομαι | 10 om ἡμῶν | 12 om avtwy! | ndpup- 
μενα | 13 ταμεια | πληρὴ 


342 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


πληθυνοντα ev ταις εἕοδοις 
αὐυτων 
14 ot Boats avtwy παχις 
οὐκ ἐστι KatanTwopa φραγμίου) 
ovde διεξοδος 
ovde κραυγὴ εν ταις πλατ 
aus αὐτων 
15 ἐμακαρισεν τον λαον o ἴἰταυ) 
τα εστιν 


μακαριος ο λαος ov κ(υριοὴς ο [θεος αυτου] 


αἰνεσις τω δα(υει)ὴδ CXEDV 


[υψωσω ole o O(€0)s ο βασιλευς μου 
[kar evA]oynow τὸ ονομα σου 
[εἰς τον] αιἰωνα και εἰς τον αἱ 
[ων]α του avwvos 
2. [κα]θ εκαστὴην ἡμεραν evroyn 
σω σε 
[κ]αν ἐνεσω τὸ ονομα σοὺ es το(ν) 
αιωνα Kal εἰς τον αἰωνα του 
αιωνος 
[Hleyas κ(υριοὴς και auveros σφοδρα 
[κ]αὶ τῆς μεγαλωσυνὴς αὐτου 
οὐκ ἐστιν περας 
4 [ylevea και γενεα επαινεσει Ta 
ἐργα σου 
[κα]. τὴν δυναμιν σου απαγγε 
[λ]ουσιν 
5. [και την] μεγ[α]λοπρεπιαν τὴς δοξης 
της] αγ[ιωϊσυνης σου λαλησουσιν 
[kat] τα θαυμασια σου διηγησοντίαι) 
14 Boes | maxes | ἐστιν | ἐπαυλεσιν pro πλαταις | 15 ἐμακαρισαν | w pro οἵ 


CXLIV 1 τοῦ pro rw | add pov post Geos | 2 αἰνεσω | om εἰς Tov! ..... αιωνος | 
3 add o ante κυριος | 5 μεγαλοπρεπειαν 


PSALMUS CXLIV 343 


6 [kau την δυναμιν των hoBepa(v) 
[cov eplovow 


[και τὴν] μεγαλωσυνὴν σου δι 


[ηγησο]νται 
[μνημὴν] του πληθους της χρὴησ 


ΕΣ 


τοτητος σου εζερε[υξονται) 
και TH δικαιοσυνὴ σίου αγαλ) 
λιασονται 
8 οἰκτειρμων και ελεημ[ων)] 
ο κ(υριοὴς 
μακροθυμος και πολυελεος 
9 χρῆστος K(upto)s τοις συνπασιν 
και Ol οἰκτειρμοι αὐτου ETL 
παντα Ta εργα avTov 
10 εξομολογησασθωσαν σοι κί(υρι)ε 
παντα τα εργα σου 
και ol οσιοι σου ευλογησατωσαϊν oe] 
ιι δοξαν τῆς βασιλειας σου epovalw] 
και τὴν δυναστειαν σου λαλ[η) 
σουσιν 
12 TOV γνωρισε τοις ὕϊοις τωῖν ανθρωπων] 
τὴν δυναστειαν [σ]ου 
και τὴν δοξαν τὴς [μ]εγ[αλοπρεὶ) 
πιας τῆς βασιλειας σου 
13 7) βασιλεια σου βασιλεια [παντων] 
των αιἰωνων 
και ἢ δεσποτια σου εν [πασῃ ye] 
vea και γενεα 


14 πιστος κ(υριοὴς ev πασιν ἴτοις λογοις avrou] 
[kat οσιος εν] πασιν τοις εργοις αὐτου 


6 [δυναμιν, va supra man 2 in Λα] | διηγησομαι pro διηγήσονται | add αὐτὴν και τὴν 
δυναστείαν cov AaAnoovow post dmynoopa | 8 οἰκτιρμὼν | 9 ὑπομενουσιν pro συνπασιν] 
12 γνωρισαι | μεγαλοπρεπειας | 14 om racw! | πασιϑ 


344 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[ἰυποστηριΐζει κ(υριοὴς παντας τοὺς Ka 
[ταπιπτ]οντας 
[και αν]ορθοι παντας τοὺς κατερα 
[γμεϊνους 
15 [οι οἰφθαλμοι παντων εἰς σε ed 
πιζουσιν 
[κ]αὶ ov διδως την τροφὴν αὖ 
TOY & εὐκερια 
16 [α]νοιγεις ov τὴν χειρα σου και εμ 
πιπλας παν ζωον ευδοκιας 
17 [διϊκαιος κ(υριοὴς εν πασαις ταις οδοις αὐτου 
[κ] αν oovos εν πασιν τοις εργοις αὐτου 
18. [εἐἴγγυς κ(υριοὴς πασιν τοις επικαλουμε 
νοις avTov 
[π]ασιν τοις επικαλουμενοις αὖ 
τον εν αληθεια᾿ 
19 [θελη]μα των φοβουμενων av 
[τον] ποιήσει 
[kat τη]ς δεησεως αὐτων εἰισακου 
[σεται] και σωσει avrovs 
20 [φυλασσει] κ(υριοὴς παντας τους ἀαγαπω(ν) 
[ras αυΪτον 


[kat πανταῖς τους apaptwrous ἐξο 


λοθρευσει" 
21 aweow κ(υριοὴυ λαλησείι το στομα μου] 
kat ευλογειτω πασα ἰσαρξ το ovo] 
μα TO αγιον αὐτου 
εις τον αἰωνα και εἰς τοῖν aro] 


να του αιωνος" 


14 κατερραγμενους | 15 εὐκαιριᾳ | 10 [ἀνοιγις man 1 corr man 2] | τὰς χειρας pro 
τὴν χειρα | 18 πασι2] 19 exaxovoera | 20 εξολεθρευσει 


PSALMUS CXLV 


αλληλουΐα ayyeou καὶ Fa 


Naptov “." 


awe ἡ ψυχὴ pov Tov K(upLo)y 

aweow κ(υριοὴν ev ζωὴ μου 

ψαλω τω θ(ε)ω μου ews ὕπαϊρχω) 

pn πεποιθατε ex ἀαρχοντας [και] 

emt ὕΐϊους αν(θρωπὶ)ων ors ‘ouk eot|w] 
σωτηρια 

εζελευσεται To πν(ευμ)α αὐτου [και] 
αποστρεψει εἰς τὴν ynv αἰυτου] 

εν εκεινὴ τὴ ἡμέρα azro[Novr] 
ται παντες ov διαλογιίσμοι) 
αὐτου 

μακαριος σου ο θί(εο)ς ἵακω[β Bon] 
θος αὐτου ὶ 

ἢ ελπις αὐτου επι κ(υριο)ὴϊν τον θεον] 
αυτου 


του ποιήσαντος τοῖν ουρανον] 


[και τὴν] γὴν 

[την θαλαϊσσαν και παντα Ta 
[εν αὐτ]ὴ 

[τον φυϊλασσοντα αληθειαν 
[εἰς τοῖν αιωνα 

[ποιουϊντα κριμα τοις αδικου 
[μ]ενοις 

[Si]Sovta τροφὴν τοις πινωσι(ν) 

[κυριος] Aver πεπεδημενους 

ἰκυριος] σοφοι τυφλους 

ἰκυριος αἰνορθοι κατεραγμενους 


ἰκυριος alyamra δικαιους 


345 


CXLV 


CXLV 1 Αγγαιου | 3 ed pro emt | 4 επιστρεψει pro ἀποστρεψει | avtwy pro αὐτου "ἢ 
5 ov pro gov | om αὐτου | 6 τὸν ποιήσαντα | αὐτοῖς pro avtn | Ἷ rewwow | 8 tr Kuptos 


σοῴοι τυῴφλους post κατερραγμενοὺυς 


346 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


9 [Kupios] φυλασσει tovs προσηλυτους 
[ορφ]ανον και χηραν avadnp 
[ψ]εται 
[και οὗον αμαρτωλων ada 
[νιεἰ] } 
ιο [βασιλευ͵]σει κίυριο)ὴς εἰς τον αἰωνα 
[o θεος σου σ͵ιων εἰς γενεαν και 


[γενεα]ν 


[PMS] [αλληλου]ια ayyeov Kar ζαχαριου CXEVa 


1 [αινειτεῖ τον κ(υριοὴν ott ayabos ψαλμος 
[τῳ θεῳ μων ηδυνθειὴη αινεσις 
2 [οικοδομω]ν ι(ερουσα)λημ o κ(υριοὴς τας διασ 


πορας του ισ(ραη)λ επι[συναξει] 
3 0 ἴωμενος Tous συνΪτετριμμε) 
νους τὴ καρδια 
και δεσμευων τα συνΪἰτριμμα) 
τα auTwy ' 
4 0 αριθμων πληθη actpolr] 
και πασιν αυτοις ovopara [καλων] 
5. μεγὰς o κ(υριοὴς ἡμων και μεγα[λη] 
ἢ ἴσχυς αὐτου 
και TNS συνεσεως avTov [ov] 
K εστιν αριθμος 
6 αναλαμβανων πραεις ο κἰυριος] 
ταπεινων δὲ αμαρτωλουϊς] 
ews’ γῆς ᾿ 
7 εξαρξατε τω κ(υρι)ω εν εξο[μολο]) 
ynoe 
ψαλατε tw O(€)w ἡμίων εν] 
κιθαρα 


CXLVI 1 Αγγαιου | ἀγαθὸν pro ayabos | 2 add και post κυριος | 3 τὴν καρδιαν | 
6 add rns ante γης 


PSALMUS CXLVI 


8 tw περιβαλλοντι [τον ovpavor] 


5. ΤῚ 


εν νεφελαις 
τω ετοιμαζοντι τίῃ yn verov] 
τω εξανατελλονΐτι εν opect| 
χορτον 


και χλοὴν τὴ δουΐλειᾳ των ανθρωπων] 


amissa sunt duo folia 


[emu τῳ βασιΐλει avTwy 

[aweoarwolav To ονομα αὐυΪτο]υ 
[εν xopy] 

[εν τυϊμπανω και ψαλτηρι 
[ῳ ψαλατωσαν QuT@ 

[ore ευδο]κει κ(υριοὴς ev Tw aw avTou 

[kat υψίωσει πραεις εν σωτηρια 

[καυχησονται οσιοι εν δοξη 

[και αγ]αλλιασονται ἐπι των 
[κοιτων αὐτῶν 

[au υψωσεις του θί(εο)υ εν τω λα 
[ρυγ͵γει αὐτων 

[kav poludeat διστομοι εν ταις 
[χερσιν] avrwr 

[του ποιη]σαι εκδικησιν εν τοις 
[εἐθνεσι]ν : 

[ελεγμους] εν τοις λαοις 

[του δησαι] τους βασιλεις αυτω(ν) 
[ev πεδα]ις 

[kat tous εν]δοξους αὐτων εν 
[χειροπεδαις] σιδηραις 

[του ποιησαι] εν avtolis] κριμα 
[ενγραπτ]ον 

[δοξα αὐτὴ εστ]ιν πασιν τοις οσι 


[ous] αὐτου" 


CXLIX 4 οπὶ τω | 6 οπὶ τω | λαρυγγι | ρομφαιαι | 9 race 


347 


CEE 


348 WASHINGTON MANUSCRIPT II 


[PN] αλληλου[ια] GE 


1 [α]ινειτε τον θ(εο)ν [εν τοις αγιοις] 
αυτου 
αινειτε avtov εν ἱστερεωμα]) 
τι δυναμεως avTo[v| 
2 αἰνειτε avtov em τίαις Suvac] 
τειαις αὐτου 
αινειτε avtov κατα [to πλὴη] 
fos τὴς μεγαλοσυνὴς [αυτου] 
3. aweite avtov εν ἤχω [σαλπιγγος] 
αινειτε avtov εν ψαλτίηρι] 
ω και κιθαρα 
4 αινειται avtov εν τυμίπανῳ) 
και Xopw 
αινειτε avtov εν χορίδαις και] 
οργανω 
ς αἰνειτε avtov εν κ[υμβαλοις] 


ευήηχοις 
αινειτε avtov εν κ[υμβαλοις] 








αλαλαγμω 
6 πάσα πνοὴ αινεσίατω τον κυριον] 
ψαλμοι PN 
Ρ. 13 
[ο ψαλμος ιδιογραῴφος οἸ]υτοῖς εἰς δαυειδ] feet 


[kar εἕωθεν του ἀριθ]μου οτίε ἐμονομα) 


[χησεν προς τον γολ]ιαθ' 


1 [μικρὸς ἡμὴν εἶν [rolis ἀαδελῴοις μ[ου] 
[kat νεωτ]ερος εν τω OLKw TOU 
ἰπατρος] μου 
[ἐποιμαιν]ον ta προβατα του π(ατ)ρ(ο)ς μίου] 
CL 2 peyadwourys | 4 αινειτεῖ | 5 adadaypov | 6 add adAnAowa post Kuptov | om 


ψαλμοι PN 
CLI tr ovros o Wadpos ioypados | τῳ Γολιαδ pro προς Tov γολιαθ 


PSALMUS CLI 


[ac χειρες] μου ἐποιησαν opyavov 
[οἱ δακτίυλοι μου ἡρμοσαν ψαλ 
[τηρι]ον 
[και τιὶς αναγγελει τω κ(υρι)ω μου 
[avros| κ(υριο)ὴς avtos εισακουει 
[αὐ]τος εξαπεστειλεν Tov ayye 
[λον] avTov και npev με εκ τω(ν) 
[προβ]ατων του π(ατ)ρ(ο)ς μου 
[και ἐχρι]σεν με ἐν Tw ελαιω TNS 
ἰχρισεως] αὐτ[ου] 
[ov adcAdou poly καλοι και μεγαϊλοι] 


[και οὐκ evdok|noev εν αὐτοις [κυριος] 


[εξηλθον εἰς συν]αντησιν τίῳ αλλοφυλῳ]Ἅ 


[Ωδη ΑἹ [ω]δὴ μίωυσεως ev τῃ ᾿ξοδῳ] 


[alowpev [τῳ κυριῳ ενδοξως yap] 
δεδοξαίσται) 

ummov και αναβατηίν eppuper] 
εἰς θαλασσαν 

βοηθος και σκεπαστίης εγενε] 
TO μοι εις σωτηριαν 


outos μου θ(εοὴς και δοξαίσω avror] 


θ(εο)ὴς του πί(ατ)ρίο)ς μου και ὕψωϊσω avrov] 


κ(υριοὴς συντριβων πολεμίους κυριος]Ἅ 
ονομα avTw 
αρματα dapaw και τὴν [dvval 
μιν αὐτου εριψεν εἰς θαλασσαν] 
εἐπιλεκτους αναβατας [τρισ] 
τατας κατεποντισῖεν εν ερυ] 
θρα θαλασ[σῃ] ᾿ 
ποντω εκαλίυψεν avtovs| 


κατεδυσαν εἶις βυθον ὡσει λιθος] 


[n] δεξια σου κίυρι)ε δεδοξασται εν ισχυι]} 


A 2 tr eos μου | 4 eppwev 


349 





APPENDIX 


LIBRARIES CONTAINING THE FACSIMILE OF THE WASHINGTON 
MANUSCRIPT OF DEUTERONOMY AND JOSHUA, MARCH 15, 1916 


Amherst, Massachusetts: Amherst College. 

Ann Arbor, Michigan: University of Michi- 
gan. 

Auburn, New York: Auburn Theological 
Seminary. 

Austin, Texas: University of Texas. 


Baltimore, Maryland: Johns Hopkins Uni- 
versity. 

Berkeley, California: 
Seminary. 

Berkeley, California: University of Califor- 
nia. 

Bloomington, Indiana: University of Indi- 
ana. 

Boston, Massachusetts: Boston Public Li- 
brary. 

Boulder, Colorado: University of Colorado. 

Brunswick, Maine: Bowdoin College. 

Bryn Athyn, Pennsylvania: Academy of the 
New Church. 

Bryn Mawr, Pennsylvania: 
College. 

Burlington, Vermont: University of Ver- 
mont. 


Pacific Theological 


Bryn Mawr 


Cambridge, Massachusetts: Harvard Uni- 
versity. 

Chapel Hill, North Carolina: University of 
North Carolina. 

Charlottesville, Virginia: University of Vir- 
ginia. 

Chester, Pennsylvania: Crozer Theological 
Seminary. 

Chicago, Illinois : 
Seminary. 

Chicago, Illinois: McCormick Theological 
Seminary. 

Chicago, Illinois: University of Chicago. 

Cincinnati, Ohio: Hebrew Union College. 

Cincinnati, Ohio: University of Cincinnati. 

Cleveland, Ohio: Western Reserve Uni- 
versity. 


Chicago Theological 


351 


Columbia, Missouri: University of Missouri. 
Columbus, Ohio: Ohio State University. 


Des Moines, Iowa: Drake University. 
Detroit, Michigan: Detroit Public Library. 


Eugene, Oregon: University of Oregon. 
Evanston, Illinois: Northwestern Univer- 
sity. 


Hanover, New Hampshire: Dartmouth Col- 
lege. 

Hartford, Connecticut: Hartford Theologi- 
cal Seminary. 


Indianapolis, Indiana: Indiana State Li- 
brary. 
Iowa City, lowa: University of Iowa. 


Ithaca, New York: Cornell University. 


Lawrence, Kansas: University of Kansas. 

Lincoln, Nebraska: University of Nebraska. 

Louisville, Kentucky: Southern Baptist 
Theological Seminary. 


Madison, New Jersey: Drew Theological 
Seminary. 

Madison, Wisconsin: University of Wis- 
consin. 
Minneapolis, 
Minnesota. 


Minnesota: University of 


Nashville, Tennessee: Vanderbilt Univer- 
sity. 

New Brunswick, New Jersey: Theological 
Seminary of the Reformed Church of 
America. 

New Haven, Connecticut: Yale University. 

New Orleans, Louisiana: Tulane University. 

New York: Columbia University. 

New York: Jewish Theological Seminary 
of America. 

New York: J. Pierpont Morgan Library. 

New York: New York Public Library. 


352 


New York: Union Theological Seminary. 

Northampton, Massachusetts: Smith Col- 
lege. 

Oberlin, Ohio: Oberlin College. 

Philadelphia, | Pennsylvania: | American 
Philosophical Society. 

Philadelphia, Pennsylvania: Dropsie Col- 
lege. 

Philadelphia, Pennsylvania : Reformed Epis- 
copal Seminary. 

Philadelphia, Pennsylvania: University of 
Pennsylvania. 

Pittsburgh, Pennsylvania: Carnegie Insti- 
tute. 

Poughkeepsie, New York: Vassar College. 

Princeton, New Jersey: Princeton Theo- 
logical Seminary. 

Providence, Rhode Island : 
sity. 


Brown Univer- 


Rochester, New York: Rochester Theologi- 
cal Seminary. 


St. Louis, Missouri: Concordia Theological 
Seminary. 

St. Louis, Missouri : Washington University. 

Salt Lake City, Utah: University of Utah. 

Seattle, Washington: University of Wash- 
ington. 

Stanford University, California: 
Stanford Junior University. 


Leland 


Theological Seminary, Virginia: Theologi- 
cal Seminary of the Protestant Episcopal 
Church in Virginia. 

Tufts College, Massachusetts: Tufts Col- 
lege. 


University, North Dakota: University of 
North Dakota. 
Urbana, Illinois: University of Ilinois. 


Washington, D. C.: Catholic University 
of America. 

Washington, D. C.: Library of Congress. 

Wellesley, Massachusetts: Wellesley Col- 
lege. 

Williamstown, 
College. 


Massachusetts: Williams 


ARGENTINE REPUBLIC 


Buenos Aires: National University. 


APPENDIX. 


AUSTRIA-HUNGARY 
Budapest: University of Budapest. 
Cracow: University of Cracow. 
Innsbruck: University of Innsbruck. 
Prague: University of Prague. 
Vienna: University of Vienna. 
AUSTRALIA 
Melbourne: University of Melbourne. 
Sydney: University of Sydney. 
BELGIUM 
Brussels: University of Brussels. 
Liége: University of Liége. 
BRAZIL 


Rio de Janeiro: National Library. 


CANADA 
Kingston: Queen’s University. 
Montreal: McGill University. 
Toronto: University of Toronto. 


CHILE 


Santiago: University of Chile. 


CHINA 
Peking: University of Peking. 
DENMARK 
Copenhagen: University of Copenhagen. 
EGyPpT 
Cairo: Vice-Regal Library. 
ENGLAND 
Birmingham: University of Birmingham 
Cambridge: Cambridge University. 
Leeds: University of Leeds. 
Liverpool: University of Liverpool. 
London: British Museum. 


Manchester: John Rylands Library. 
Oxford: Bodleian Library. 


FINLAND 
Helsingfors: University of Helsingfors. 
FRANCE 


Bordeaux: University of Bordeaux. 
Grenoble: University of Grenoble. 
Lille: University of Lille. 

Lyons: University of Lyons. 


APPENDIX 353 


Montpellier: University of Montpellier. 
Paris: National Library. 

Paris: University of Paris. 

Toulouse: University of Toulouse. 


GERMANY 


Berlin: Institute of Jewish Studies. 
Berlin: Royal Library. 

Bonn: University of Bonn. 

Breslau: University of Breslau. 
Erlangen: University of Erlangen. 
Freiburg: University of Freiburg. 
Giessen: University of Giessen. 
Goettingen: University of Goettingen. 
Greifswald: University of Greifswald. 
Halle: University of Halle. 
Heidelberg: University of Heidelberg. 
Jena: University of Jena. 

Kiel: University of Kiel. 


Koenigsberg: University of Koenigsberg. 


Leipzig: University of Leipzig. 
Marburg: University of Marburg. 
Muenster: University of Muenster. 
Munich: Royal Library. 

Rostock: University of Rostock. 
Strassburg: University of Strassburg. 
Tuebingen: University of Tuebingen. 
Wuerzburg: University of Wuerzburg. 


GREECE 
Athens: University of Athens. 


HOLLAND 


Amsterdam: Free University. 

Groningen: University of Groningen. 

Leyden: University of Leyden. 

Utrecht: University of Utrecht. 
INDIA 


Calcutta: University of Calcutta. 
Lahore: Punjab University. 


IRELAND 
Dublin: Trinity College. 
ITALY 


Bologna: University of Bologna. 
Florence: Mediceo-Laurentian Library. 


Naples: University of Naples. 
Rome: American Academy in Rome (Li- 
brary of the School of Classical Studies). 
Rome: Vatican Library. 
Turin: University of Turin. 
JAPAN 
Kyoto: Kyoto University. 
Tokyo: University of Tokyo. 
Tokyo: Waseda College. 
MEXIco 
Mexico City: National Library. 
NORWAY 
Christiania: University of Christiania. 
PERU 


Lima: University of Lima. 


RUSSIA 
Dorpat: Imperial University. 
Moscow: Imperial University. 
Petrograd: Imperial University. 
SCOTLAND 


Aberdeen: Aberdeen University. 
Edinburgh: Edinburgh University. 
Glasgow: Glasgow University. 
St. Andrews: University of St. Andrews. 
SPAIN 
Barcelona: University of Barcelona. 
Madrid: University of Madrid. 
SWEDEN 
Lund: University of Lund. 
Upsala: University of Upsala. 
SWITZERLAND 
Basel: University of Basel. 
Zurich: University of Zurich. 
SYRIA 
Beirut: American College. 
TURKEY 


Constantinople: Robert College. 


le 





ENGLISH INDEX 


References are to pages. 


Abu Salih, 2. 

Akhmim, 2. 

Ali Arabi, 1, 107. 

Armenian text, 127. 

Aspiration, false, 119. 

Aspiration, loss of, 119. 

Assiut, 2. 

Bacchylides papyrus, 14. 

Berlin, Royal Library, 1. 

British Museum, 1. 

Cairo, 1, 107. 

Cases, change of, 120, 124. 

Chronicles I and II, 51. 

Chrysostom, 126. 

Codex Add. 17210 B. M., 12. 

Codex Alexandrinus (A), 8, II, 12, 34, εἴς.» 
116, 123, 126, 129, 130. 

Codex Ambrosianus, 25, 33, 34, etc. 

Codex Athen. Nat. 20: 28, 32. 

Codex Bembinus, 111. 

Codex Bodleianus, 31. 

Codex Copt. Freer Coll., 12, 115. 

Codex D, 129, 130. 

Codex E, 130. 

Codex Ephraemi, 12. 

Codex H, 129, 130. 

Codex L, 125, 128. 

Codex Lugdunensis, 34, 35, 39, 49 45, 46, 49, 
50, 53, 545 55. 

Codex Μ, 37. 

Codex Nitritensis, 37, 47, 53. 

Codex R, 125, 127, 128, 129, 130. 

Codex Sarr. Colb., 15, 34, 35, 36, 45, 47, 53- 

Codex Sinaiticus, 8, 11, 22, 125, 127, 128, 129, 
130. 

Codex T, 125, 128, 129, 130. 

Codex ΘᾺ, 123. 

Codex U, 125. 

Codex Vaticanus (B), 10, 12, 15, 22, 31, etc., 
III, 114, 123, 124, 126, 127, 128, 129, 130. 
Codex W., Freer Coll., 1, 2, 3, 22, 110, 113, 115. 

Codex Greek 4, Freer Coll., 3, 12. 

Codex Gr. 243 Bibl. Nat., 28. 

Codex H. and P. 37: 32. 

Codex H. and P. 54: 41, 42, 43, 47, 51, 55. 
Codex H. and P. 55: 127, 128, 129, 130. 
Codex H. and P. 75: 41, 42, 43, 46, 47, 51, 55- 
Cod. post. H. and P., 32, 41, 47, 55- 


355 








Constitutiones Apostol., 127. 
Copts, 121. 
Corinthians 2, 13, 1: 47. 
Cyril, 126, 129. 
Deuteronomy, History of the MS., 1 
Collation, 59. 
Didymus, 128. 
Egyptian characteristics, 120. 
Eshmunen, 2. 
Eusebius, 126, 128. 
Exodus, 18. 
Facsimile of Washington Ms., 4. 
Fourth Council, 28. 
Fragmenta Monacensia, 39, 40. 
Fragmentum Fabianum, 12. 
Fragmentum P. 6794 Berlin, 11. 
Galatians 3, 10; 3, 13: 47. 
Genesis, 18. 
Gizeh, 1, 107. 
Gregory Nyss., 129. 
Hebrew parallelisms, 114, 122, 131. 
Hebrews 12, 15, etc.: 47. 
Hesychian, 34, 35, 37. 38; 49 41, 43, 45: 46. 49, 
50, 53> 545 55- 
Hexapla, 25, 33, 34, 35, 36 37. 4% 42, 44, 45; 
49: 50. 53. 
Infinitive for indicative, 120. 
Itala, 34, 35, 37) 39) 40, 44, 45) 46, 49, 50, 53, 
54, 55. 
Jacobite, 2. 
Joshua, History of the MS., 1. 
Collation, 83. 
Leviticus, 18. 
Lucianic, 34, 35, 36 37, 38, 49 41, 43, 46, 50, 
52, 53, 55: 
Mark 12, 32: 47. 
Massoretic text, 31, 35, 44, 45, 46, 51, 52, 53; 
54, 55, 124, 126, 128, 129. 
Melchite, 3. 
Mood, change of, 120. 
Nicene Council, 28. 
Numbers, 18. 
Odes, 121. 
Old Latin text, 126, 128. 
Origen, 16, 29, 33, 34, 355 36 42, 45. 47: 53: 55; 
126, 127. 
Palestinian Syriac Lectionary, 31, 32. 
Papyrus ancestor, 21. 


356 WASHINGTON 


Parchment, decay of, 107. 

Parchment, separation of, 108. 

Parchment of goatskin, 5, 110. 

Parchment of sheepskin, 5, 110, 122. 

Preposition, pleonastic, 120. 

Psalm 96, 7: 48. 

Psalms, The Manuscript, 107 
Text, 131. 

Psalm 151, 121. 

Psalter text, 125, 130. 

Psalters, late, 127, 128, 129, 130. 

Quires, size of, 111. 

Repetition, intentional, 120. 

Romans, Epistle to, 47. 


MANUSCRIPT II 


Samuel 1, 14, 31: 51. 

Selah, 115, 116. 

Sinai, 123. 

Single consonant for double, 119. 
Slavonic uncial, 122. 
Smithsonian Institution, 3. 
Sohag, 2. 

Temporal augment, 119. 
Theodoret, 126, 127. 
Theodotion, 33. 

Timothy, church of, 2. 
Vinedresser, monastery of, 2, 3. 
White monastery, 2. 

Wiirzburg Palimpsest of Itala, 39, 40. 





αισχυνθητωσαν, 119. 
διαψαλμα, 111. 115, 116, 124, 132. 
δικαιωσυνη, 118. 
εγγελασεται, 118. 
εγδικων, 118, 
εγλιπετωσαν, 118. 
Eden, 119. 

εκθρος, 119. 
ελαβα, 17. 
ελαβοσαν, 17. 
ἐμπιμπλουντα, 118. 
ἐνπλησθειη, 118. 
eopaka, 16. 
εἐπεθοντο, 119. 
ecunkpuvas, 118. 
εσταζουσαι, 119. 
εξαγαγοτος, 17. 
εξειργασου, 118. 
εξεκυθη, 119. 
εξελθοτων, 16. 
εξολοθρευω, 17. 
εφαγαν, 110. 
ἤλθοσαν, 17. 
ἡμῖίσοι, 118. 
ἡσυντεθηκα, 119. 


GREEK INDEX 


References are to pages. 


ἰδοσαν, 17. 

(λιξις, 119. 
καταισχυνθωσεν, 119. 
καταφλεχθησεται, 119. 
κατεθοντο, 119. 
κατενομήσατο, 110. 
καθηλωλοσον, 119. 
λημψεται, 17. 
Mwons, 24, 26, 27, 30. 
νησσοι, 110. 

νυκταν, 110. 

ovders (ovules), 17. 
παρηλθαμεν, 17. 
παρωξυναν, 119. 
πελεκανη, 118. 
πραμματιας, 118, 
πραοτητος, 119. 
προσηλθατε, 17. 

cap (σαρξὶ, 119. 
στιχοι, 114. 

στυλλω, 118. 

χειραν, 119. 
χοιρογολιοις, 119. 
Zaped, 36. 








University of Michigan Studies 
HUMANISTIC SERIES 


General Editors: FRANCIS W. KELSEY and HENRY A. SANDERS 


Size, 22.7 15.2 cm. 8°. Bound in cloth 


νοι. I. Roman Hisroricat Sources anp Institutions. Edited 
by Professor Henry A. Sanders, University of Michigan. 
Pp. vili+ 402. $2.50 net. 


CONTENTS 


1. THE ΜΥΤῊ asoutr TARPEIA: Professor Henry A. Sanders. 
y 


2. THE MOVEMENTS OF THE CHORUS CHANTING THE CARMEN SAE- 
CULARE: Professor Walter Dennison, Swarthmore College. 

3. STUDIES IN THE Lives OF ROMAN EmpREsSES, JULIA MAMAEA: 
Professor Mary Gilmore Williams, Mt. Holyoke College. 

4. THE ArtitupE oF Dro Cassius TOWARD EPIGRAPHIC SOURCES: 
Professor Duane Reed Stuart, Princeton University. 

5. Tue Lost Epitome or Livy: Professor Henry A. Sanders. 

6. THE PRINCIPALES OF THE EARLY Empire: Professor Joseph H. 
Drake, University of Michigan. 

7. CENTURIONS AS SUBSTITUTE COMMANDERS OF AUXILIARY CORPS: 
Professor George H. Allen, University of Cincinnati. 


Vor. 11. Worp Formation ΙΝ PRrovencgat. By Professor Ed- 
ward L. Adams, University of Michigan. Pp. xvii+607. 
$ 4.00 net. 


Vol. III. Latin Puitorocy. Edited by Professor Clarence 
Linton Meader, University of Michigan. Pp. vii + 290. 
$ 2.00 net. 


Parts Sold Separately in Paper Covers: 


Part I. THe USE OF IDEM, IPSE, AND WorbsS OF RELATED MEAN- 
ING. By Clarence L. Meader. Pp. 1-111. $0.75. 
Part II. A Srupy in Latin ABstRAcT SuBSTANTIVES. By Professor 
Manson A. Stewart, Yankton College. Pp. 113-78. $0.40. 
Part III. THe User oF THE ADJECTIVE AS A SUBSTANTIVE IN THE 
Dr Rerum Natura oF Lucretius. By Dr. Frederick T. Swan. 
Pp. 179-214. $0.40. 

Part IV. ΑὐτΤοΟΒΙΟΘΚΆΡΗΙΟ ELEMENTS IN Latin Inscriptions. By 
Professor Henry H. Armstrong, Drury College. Pp. 215-86. 
$0.40. 


DHE ΜΑΙ ΘΜ ΑΝ  COMPAWN ¥ 
Publishers 64-66 Fifth Avenue New York 


University of Michigan Studies — Continued 


οι. IV. Roman History anp Mytuotocy. Edited by Pro- 
fessor Henry A. Sanders. Pp. vili+ 427. $2.50 net. 


Parts Sold Separately in Paper Covers: 


Part I. SruprEs IN THE LiFE oF HELIOGABALUS. By Dr. Orma 
Fitch Butler, University of Michigan. Pp. 1-169. $1.25 net. 

Part II. THe ΜΎΤΗ or Hercutes at Rome. By Professor John 
G. Winter, University of Michigan. Pp. 171-273. $0.50 net. 

Part III. Roman Law ΘΤΌΡΙΕΒ ΙΝ Livy. By Professor Alvin E. 
Evans, Washington State College. Pp. 275-354. $0.40 net. 

Part IV. REMINISCENCES OF Enntus IN SiLius Iraricus. By Dr. 
Loura B. Woodruff. Pp. 355-424. $0.40 net. 


Vor. V. Sources oF THE Synoptic GospEts. By Rev. Dr. 
Carl S. Patton, First Congregational Church, Columbus, Ohio. 
Pp. xiii + 263. $1.30 net. 


Size, 28 x 18.5 cm. 4to. 


VoL. VI. ATHENIAN LEKYTHOI WITH OUTLINE DRAWING IN 
Giaz—E VarnisH oN A WuiteE Grounp. By Arthur Fair- 
banks, Director of the Museum of Fine Arts, Boston. 
With 15 plates, and 57 illustrations in the text. Pp. vill+ 371. 
Bound in cloth. $4.00 net. 


Vot. VII. ATHENIAN LEKYTHOI WITH OUTLINE DRAWING IN 
Matr Cotor on A WuitrE GROUND, AND AN APPENDIX: 
ADDITIONAL LEKYTHOI WITH OUTLINE DRAWING IN GLAZE 
VaRNISH ON A WHITE Grounp. By Arthur Fairbanks. 
With 41 plates. Pp.x+ 275. Bound in cloth. $3.50 net. 


Vot. VIII. THe O_p Testament MANuscrIPTS IN THE FREER 
Cottection. By Professor Henry A. Sanders, University of 
Michigan. With 9 plates showing pages of the Manuscripts 
in facsimile. Pp. vili+ 357. Bound in cloth. $3.50 net. 


Parts Sold Separately in Paper Covers: 


Part I. THe WaAsHINGTON MANUSCRIPT OF DEUTERONOMY AND 
Josnua. With 3 folding plates. Pp. vi+ 104. $1.25. 

Part 11. THe WASHINGTON MANUSCRIPT OF THE PSALMS. With I sin- 
gle plate and 5 folding plates. Pp. viii + 105-357. $2.00 net. 


THE MACMILLAN ‘COMPANY 
Publishers 64-66 Fifth Avenue New York 


University of Michigan Studies — Continued 


Vor. IX. Ture New TeEsTaAMENT MANUSCRIPTS IN THE FREER 
Cottection. By Professor Henry A. Sanders, University 
of Michigan. 


Part I. THE WASHINGTON MANUSCRIPT OF THE FouR GOSPELS. 
With 5 plates. Pp. vii+ 247. Paper covers. $2.00. 

Part II. THe WASHINGTON FRAGMENTS OF THE EPISTLES OF PAUL. 
(πὶ Preparation.) 


Vor. X. Tue Coptic MANUSCRIPTS IN THE FREER COLLECTION. 
By Professor William H. Worrell, Hartford Seminary 
Foundation. 


Part I. A FRAGMENT OF A PSALTER IN THE SAHIDIC DIALECT. 
(/n Press.) 


Voi. XI. ContTrinuTIONS TO THE History OF SCIENCE. (Part 7 
ready.) 


Part I. RoBerT ΟΕ CHESTER’S LATIN TRANSLATION OF THE ALGEBRA 
ΟΕ At-KuHowarizM!I. With an Introduction, Critical Notes, and 
an English Version. By Professor Louis C. Karpinski, Univer- 
sity of Michigan. With 4 plates showing pages of manuscripts 
in facsimile, and 25 diagrams in the text. Pp. vii+ 164. Paper 
covers. $2.00. 

Part II. THE Propromus or NicHoLtaAs ΘΤΕΝΟ 5 LATIN DIsSER- 
TATION ON A ΘΟ Bopy ENcLosED By NATURAL PROCESS 
WITHIN A Sotip. Translated into English by Professor John ἃ. 
Winter, University of Michigan, with a Foreword by' Professor 
William H. Hobbs. With 2 plates of facsimiles, and diagrams. 

Part III. Vesuvius in Antiguiry. Passages of Ancient Authors, 
with a Translation and Elucidations. By Francis W. Kelsey. 
Illustrated. 


VoL. XII. Stupres in East CurisTIAN AND Roman Art. 


Part I. East CHRISTIAN PAINTINGS IN THE FREER COLLECTION. 
By Professor Charles R. Morey, Princeton University. With 13 
plates (10 colored) and 34 illustrations in the text. Pp. xii+ 87. 
Bound in cloth. $2.50. 


Part II. A Gotp TREASURE OF THE LATE Roman PERIOD FROM 
Eeypt. By Professor Walter Dennison, Swarthmore College. 
(ln Press.) 


eles ΜᾺ ΟΜ Te ASIN CO MCR ACN? Y. 
Publishers 64-66 Fifth Avenue New York 


University of Michigan Studies — Continued 


Vor. XIII. Documents From THE Catro GENIZAH IN THE 
Freer Co.ttection. Text, with Translation and an Intro- 
duction by Professor Richard Gottheil, Columbia University. 
(Li Preparation.) 


SCIENTIFIC SERIES 
Size, 28 x 18.5 cm. 4°. Bound in cloth 


Vor. I. Tue Circutation anp SLEEP. By Professor John F. 
Shepard, University of Michigan. Pp. x+83, with an Atlas 
of 83 plates, bound separately. Text and Atlas, $2.50 net. 


Vou. II. Srupres on DiverGENT SERIES AND SUMMABILITY. By 
Professor Walter B. Ford, University of Michigan. Pp. xi+ 


193. $2.50. 


University of Michigan Publications 
HUMANISTIC PAPERS 


Size, 22.7X 15.2 cm. 8°. Bound in cloth 


LaTIN AND GREEK IN AMERICAN EDUCATION, WITH SYMPOSIA ON 
THE VaALuE ΟΕ Humanistic Stupres. Edited by Francis 
W. Kelsey. Pp. x+396. $1.50. 


CONTENTS 


THE PRESENT PosiITION OF LATIN AND GREEK, THE VALUE OF 
LaTIN AND GREEK AS EDUCATIONAL INSTRUMENTS, THE NATURE 
ΟΕ CULTURE STUDIES. 

SYMPOSIA ON THE VALUE OF HUMANISTIC, PARTICULARLY CLASSICAL, 
SrupIES AS A PREPARATION FOR THE STUDY OF MEDICINE, 
ENGINEERING, LAW AND THEOLOGY. 

A SYMPOSIUM ON THE VALUE OF MJHUMANISTIC, PARTICULARLY 
CLASSICAL, STUDIES AS A TRAINING FOR MEN OF AFFAIRS. 

A SYMPOSIUM ON THE CLASSICS AND THE NEW EDUCATION. 

A Symposium ON THE DocTRINE OF FORMAL DISCIPLINE IN THE 
LIGHT OF CONTEMPORARY PSYCHOLOGY. 


Tue MeENAEcHMI oF Priaurus. The Latin Text, with a Trans- 
lation by Joseph H. Drake, University of Michigan. Pp. x1 
+130. Paper covers. $0.60 net. 


ΠΈΠΟΙΘΑ 
Publishers 64-66 Fifth Avenue New York 


Handbooks of Archaeology and Antiquities 


Edited by PERCY GARDNER and FRANCIS W. KELSEY 


THE PRINCIPLES OF GREEK ART 


By PERCY GARDNER, Litt.D., Lincoln and Merton Professor of Classical 
Archaeology in the University of Oxford. 
Makes clear the artistic and psychological principles underlying Greek art, especially 
sculpture, which is treated as a characteristic manifestation of the Greek spirit, a devel- 
opment parallel to that of Greek literature and religion. While there are many hand- 
books of Greek archaeology, this volume holds a unique place. 


New Edition. Illustrated. Cloth, $2.50 
GREEK ARCHITECTURE 
By ALLAN MARQUAND, Ph.D., L.H.D., Professor of Art and Archaeology 
in Princeton University. 
Professor Marquand, in this interesting and scholarly volume, passes from the mate- 
rials of construction to the architectural forms and decorations of the buildings of 
Greece, and lastly, to its monuments. Nearly four hundred illustrations assist the 
reader in a clear understanding of the subject. 


GREEK SCULPTURE 


By ERNEST A. GARDNER, M.A., Professor of Archaeology in University 
College, London. 
A comprehensive outline of our present knowledge of Greek sculpture, distinguishing 
the different schools and periods, and showing the development of each. This volume, 
fully illustrated, fills an important gap and is widely used as a text-book. 
Illustrated. Cloth, $2.50 


Illustrated. Cloth, $2.25 


GREEK CONSTITUTIONAL HISTORY 


By A. H. J. GREENIDGE, M.A., Late Lecturer in Hertford College and Brase- 
nose College, Oxford. 


Most authors in writing of Greek History emphasize the structure of the constitutions ; 
Mr. Greenidge lays particular stress upon the workings of these constitutions. With 
this purpose ever in view, he treats of the development of Greek public law, distinguish- 
ing the different types of states as they appear. 


GREEK AND ROMAN COINS 
By G. F. Hitt, M. A., of the Department of Coins and Medals in the British 
Museum. 


All the information needed by the beginner in numismatics, or for ordinary reference, 

is here presented. The condensation necessary to bring the material within the size 

of the present volume has in no way interfered with its clearness or readableness. 
Illustrated. Cloth, $2.25 


GREEK ATHLETIC SPORTS AND FESTIVALS 


By E. NORMAN GARDINER, M.A., Sometime Classical Exhibitioner of Christ 
Church College, Oxford. 


With more than two hundred illustrations from contemporary art, and bright descrip- 
tive text, this work proves of equal interest to the general reader and to the student of 
the past. Many of the problems with which it deals — the place of physical training, 
games, athletics, in daily and national life — are found to be as real at the present time 
as they were in the far-off days of Greece. 


Cloth, $1.50 


Illustrated. Cloth, $2.50 


ON SALE WHEREVER BOOKS ARE SOLD 


aE ES MAC Viel eee ASN ΟΡ Α ΝΥ 
Publishers 64-66 Fifth Avenue New York 


Handbooks of Archaeology and Antiquities — Continued 


ATHENS AND ITS MONUMENTS 
By CHARLES HEALD WELLER, of the University of Iowa. 
This book embodies the results of many years of study and of direct observation during 
different periods of residence in Athens. It presents in concise and readable form a 
description of the ancient city in the light of the most recent investigations. Profusely 


illustrated with Half-tones and Line Engravings. 
Illustrated. Cloth, $4.00 


THE DESTRUCTION OF ANCIENT ROME 
By RODOLFO LANCIANI, D.C.L., Oxford; LL.D., Harvard; Professor of 
Ancient Topography in the University of Rome. 
Rome, the fate of her buildings and masterpieces of art, is the subject of this profusely 
illustrated volume. Professor Lanciani gives us vivid pictures of the Eternal City at 


the close of the different periods of history. 
Tilustrated. Cloth, $1.50 


ROMAN FESTIVALS 
By W. WARDE FOWLER, M.A., Fellow and Sub-Rector of Lincoln College, 
Oxford. 
This book covers in a concise form almost all phases of the public worship of the 
Roman state, as well as certain ceremonies which, strictly speaking, lay outside that 
public worship. It will be found very useful to students of Roman literature and his- 
tory as well as to students of anthropology and the history of religion. 
Cloth, $1.50 
ROMAN PUBLIC LIFE 
By A. H. J. GREENIDGE, Late Lecturer in Hertford College and Brasenose 
College, Oxford. 
The growth of the Roman constitution and its working during the developed Republic 
and the Principate is the subject which Mr. Greenidge here set for himself. ΑἹ] im- 
portant aspects of public life, municipal and provincial, are treated so as to reveal the 
political genius of the Romans in connection with the chief problems of administration. 
Cloth, $2.50 
MONUMENTS OF THE EARLY CHURCH 
By WALTER LOWRIE, M.A., Late Fellow of the American School of Classical 
Studies in Rome, Rector of St. Paul’s Church, Rome. 
Nearly two hundred photographs and drawings of the most representative monumental 
remains of Christian antiquity, accompanied by detailed expositions, make this volume 
replete with interest for the general reader and at the same time useful as a hand-book 


for the student of Christian archaeology in all its branches. 
Illustrated. Cloth, $1.50 


MONUMENTS OF CHRISTIAN ROME 


By ARTHUR L. FROTHINGHAM, Ph.D., Sometime Associate Director of the 
American School of Classical Studies in Rome, and formerly Professor of Archae- 
ology and Ancient History in Princeton University. 
“The plan of the volume is simple and admirable. The first part comprises a histor- 
ical sketch; the second, a classification of the monuments.” — 776 Outlook. 


Illustrated. Cloth, $2.25 


ON SALE WHEREVER BOOKS ARE SOLD 


THE M Ὰ ΟΊ ΑΝ ΘΟ ΝΡ ΝΥ 
Publishers 64-66 Fifth Avenue New York 











ΝΝ 
a 
ΝΣ 








᾿ 


A 
‘aa m 





pa? aes 








ΜΝ it. 
ἐπε 1a ew ey) 


fh 
ἣν 

hae 
i 


She 


eae ones mae 
ee = 
; =< es 

- et 


\ 
ASS) 
a : 


Nyy 





